Interpelacja w sprawie podpisania w Bremie przez stronę polską i Europejską Agencję Kosmiczną, w obecności ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, listu intencyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18404
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie podpisania w Bremie przez stronę polską i Europejską Agencję Kosmiczną, w obecności ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, listu intencyjnego
Zgłaszający: Arkadiusz Czartoryski, Andrzej Gawron
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowny Panie Ministrze, pod koniec listopada 2025 roku, podczas posiedzenia Rady Ministerialnej ESA (CM25) w Bremie, w obecności ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, strona polska i Europejska Agencja Kosmiczna podpisały list intencyjny w sprawie utworzenia w Polsce placówki ESA, która skupiać miałaby się na nowych kompetencjach ESA uzgodnionych na tej radzie. Placówka ta miałaby koncentrować się na bezpieczeństwie kosmicznym i technologiach dual-use.
Temat ten ma istotne znaczenie nie tylko gospodarcze, ale i geopolityczne - placówka ESA byłaby pierwszym dużym centrum operacyjnym agencji w Europie Środkowo-Wschodniej, co wzmacniałoby pozycję Polski na wschodniej flance NATO/UE w obszarze bezpieczeństwa kosmicznego. Niejasności dotyczące lokalizacji, planu budowy, a później administrowania i ostatecznego zakresu kompetencji ośrodka utrudnia samorządom, ośrodkom akademickim i przedsiębiorcom sektora space-tech planowanie inwestycji i przygotowanie infrastruktury.
W związku z tym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Kiedy poznamy ostateczną decyzję, czy data 13 lipca ponownie ulegnie zmianie?
Na jakim etapie jest obecnie proces decyzyjny?
Kto jest uprawniony do podpisania w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej host agreement z Europejską Agencją Kosmiczną?
Czy znany jest profil technologiczny planowanej placówki ESA?
Jakie dyrektoriaty ESA będą miały swoje biura w placówce?
Jakie będą szczegółowe zasady zatrudniania w planowanej placówce ESA?
Czy znana jest prognozowana liczba osób zatrudnionych w planowanej placówce?
Czy są dodatkowe warunki co do proporcji pracowników posiadających konkretne obywatelstwo?
Czy zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu tego konkretnego profilu na otoczenie społeczno-gospodarcze? Kto przygotowywał raporty? Gdzie są dostępne te raporty?
Czy w porozumieniu z samorządami zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu tego konkretnego profilu na samorząd? Kto przygotowywał raporty? Gdzie są dostępne te raporty?
Czy zostały przeanalizowane wymogi dotyczące infrastruktury oraz warunków socjalno-bytowych, które musi spełniać miasto gospodarz? Gdzie można zapoznać się z taką analizą?
Czy jest przewidziany zapis gwarantujący stanowisko szefa placówki dla obywatela RP?
Jaki jest przewidywany budżet na budowę placówki?
Kto będzie ponosił koszty budowy placówki, Polska czy ESA? W jakich częściach? W przypadku kosztów ponoszonych przez Polskę, kto będzie je ponosił, Skarb Państwa czy samorządy? W jakich częściach?
Jaki wpływ będzie miała placówka na przyszłe składki do ESA?
Czy porozumienie będzie obejmować kwestie dotyczące współpracy z krajowymi instytutami badawczymi? W jakim zakresie?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8142 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIN-V.054.13.2026
Warszawa, 22 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 18404 Pana Posła Arkadiusza Czartoryskiego oraz Pana Posła
Andrzeja Gawrona w sprawie podpisania w Bremie przez stronę polską i Europejską Agencję
Kosmiczną, w obecności ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, listu
intencyjnego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Arkadiusza Czartoryskiego oraz Pana Posła
Andrzeja Gawrona w sprawie podpisania w Bremie przez stronę polską i Europejską Agencję
Kosmiczną, w obecności ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, listu
intencyjnego uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 oraz 2.
Proces decyzyjny dotyczący wyboru lokalizacji Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej
(dalej: ESA) w Polsce został zakończony. Decyzja Dyrektora Generalnego ESA, podjęta w
wyniku tego procesu została ogłoszona podczas konferencji prasowej w dniu 13 lipca 2026
r., w której wzięli udział: Pan Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów, Pan Andrzej Domański,
Minister Finansów i Gospodarki oraz Pan Josef Aschbacher, Dyrektor Europejskiej Agencji
Kosmicznej.
Ad 3.
Kwestia reprezentacji Rzeczypospolitej Polskiej przy podpisaniu Host Agreement będzie
uzależniona od ostatecznego charakteru prawnego tego porozumienia. Zakłada się,
że będzie ono podlegało procedurze ratyfikacji za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie,
zgodnie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o umowach
międzynarodowych. Szczegółowe kwestie dotyczące podpisania porozumienia zostaną
rozstrzygnięte na podstawie obowiązujących przepisów prawa po zakończeniu negocjacji
jego treści.
Ad 4.
Działalność Centrum ESA w Polsce będzie skoncentrowana w obszarze bezpieczeństwa
cywilnego i odporności. Zakłada się, że działalność Centrum obejmować będzie
m.in. wykorzystanie technologii kosmicznych na potrzeby zarządzania kryzysowego,
ochrony infrastruktury krytycznej, monitorowania zagrożeń, bezpiecznej łączności
satelitarnej oraz rozwoju nowoczesnych technologii kosmicznych. Podkreślenia wymaga,
że Centrum będzie funkcjonowało komplementarnie wobec już istniejących ośrodków
Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Jednocześnie informuję, że szczegółowy zakres zadań i działalności Centrum pozostaje
przedmiotem uzgodnień pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Europejską Agencją Kosmiczną
i zostanie określony w dokumentach regulujących jego funkcjonowanie.
-- 1 of 3 --
2
Ad 5.
Na chwilę obecną jest zbyt wcześnie na określenie szczegółowej struktury organizacyjnej
Centrum, czy przyporządkowania poszczególnych dyrektoriatów. Kwestie te są
przedmiotem ustaleń strony polskiej z ESA.
Ad 6.
Szczegółowe zasady zatrudniania w Centrum ESA w Polsce będą zgodne z regulacjami
kadrowymi obowiązującymi w ESA, mającymi zastosowanie do wszystkich jej jednostek
organizacyjnych.
Ad 7.
Docelowa liczba pracowników Centrum ESA będzie uzależniona od ostatecznego zakresu
powierzonych zadań oraz przyjętego modelu funkcjonowania placówki.
Ad 8.
Szczegółowe zasady zatrudniania pracowników Centrum ESA w Polsce, w tym ewentualne
rozwiązania dotyczące struktury zatrudnienia według obywatelstwa, pozostają
przedmiotem uzgodnień pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Europejską Agencją
Kosmiczną. Kwestie te zostaną uregulowane w dokumentach określających status i zasady
funkcjonowania Centrum, które są obecnie opracowywane we współpracy z ESA. Przy ich
przygotowaniu uwzględnione zostaną zarówno regulacje obowiązujące w Europejskiej
Agencji Kosmicznej, w tym zasady dotyczące zatrudniania pracowników, jak i właściwe
przepisy prawa krajowego. Na obecnym etapie nie zostały określone szczególne zasady ani
proporcje zatrudnienia pracowników według obywatelstwa.
Ad 9 oraz 10.
W ramach procesu wyboru lokalizacji Centrum ESA w Polsce, w oparciu o dokumentację
przygotowaną przez miasta kandydackie, przeprowadzono analizę porównawczą potencjału
miast uczestniczących w procesie oraz prowadzono dialog z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego, która obejmowała w szczególności potencjał naukowo-
badawczy, przemysłowy, kadrowy i organizacyjny, dostępność odpowiedniej infrastruktury,
dostępność komunikacyjną, obecność instytucji krajowych i międzynarodowych oraz
możliwości zapewnienia odpowiednich warunków funkcjonowania ośrodka ESA. Materiały
te mają charakter roboczy.
Wszystkie miasta uczestniczące w procesie zaprezentowały bardzo wysoki poziom
przygotowania oraz znaczący potencjał do goszczenia Centrum ESA. Ostatecznie
Europejska Agencja Kosmiczna zdecydowała o wyborze Warszawy, uwzględniając
m.in. koncentrację instytucji administracji rządowej, potencjał naukowo-badawczy
i przemysłowy, dostępność komunikacyjną oraz możliwości dalszego rozwoju działalności
Agencji w Polsce.
Jednocześnie należy podkreślić, że działalność Centrum nie będzie ograniczona wyłącznie
do Warszawy. Centrum będzie współpracowało z przedsiębiorstwami, uczelniami,
instytutami badawczymi oraz innymi partnerami z całej Polski, wykorzystując potencjał
krajowego sektora kosmicznego niezależnie od lokalizacji poszczególnych podmiotów.
Charakter działalności Centrum będzie miał również wymiar międzynarodowy i będzie
obejmował współpracę z podmiotami z pozostałych państw członkowskich Europejskiej
Agencji Kosmicznej.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie zlecało odrębnych
opracowań dotyczących wpływu planowanego profilu działalności Centrum na otoczenie
społeczno-gospodarcze ani na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.
-- 2 of 3 --
3
Szczegółowy zakres działalności Centrum pozostaje bowiem przedmiotem uzgodnień
pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Europejską Agencją Kosmiczną i zostanie określony
w dokumentach regulujących funkcjonowanie Centrum tak, by zapewniać pełną
komplementarność z innymi ośrodkami ESA.
Ad 11.
Tak. W ramach procesu przygotowania decyzji Dyrektora generalnego ESA dot. lokalizacji
Centrum ESA w Polsce analizowano spełnienie przez miasta kandydujące kryteriów
określonych przez Europejską Agencję Kosmiczną, obejmujących m.in. wymagania
dotyczące infrastruktury oraz warunków niezbędnych do funkcjonowania
międzynarodowej placówki.
Ad 12.
Rzeczpospolita Polska podejmuje działania na rzecz zwiększania reprezentacji polskich
obywateli w Europejskiej Agencji Kosmicznej, w tym również na stanowiskach
kierowniczych i eksperckich. Szczegółowe zasady dotyczące obsady stanowisk
w Centrum ESA w Polsce, w tym ewentualne postanowienia odnoszące się do stanowisk
kierowniczych, pozostają przedmiotem uzgodnień z Europejską Agencją Kosmiczną.
Ad 13.
Na obecnym etapie nie określono jeszcze konkretnego przewidywanego budżetu budowy
placówki. Zakres niezbędnej infrastruktury będzie uzależniony od wymogów technicznych
i organizacyjnych, które zostaną określone z uwzględnieniem ostatecznego zakresu zadań
Centrum.
Ad 14.
Szczegółowy mechanizm finansowy dotyczący zapewnienie odpowiedniej infrastruktury
jest przedmiotem uzgodnień pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Europejską Agencją
Kosmiczną. Kwestie te zostaną określone w dokumentach regulujących funkcjonowanie
Centrum, po zakończeniu prowadzonych uzgodnień.
Ad 15.
Utworzenie Centrum ESA w Polsce nie powoduje automatycznej zmiany wysokości
obligatoryjnej składki członkowskiej Polski ani składek do programów opcjonalnych ESA.
Wysokość składek ustalana jest zgodnie z zasadami obowiązującymi w Europejskiej Agencji
Kosmicznej oraz decyzjami podejmowanymi przez państwa członkowskie.
Ad 16.
Jednym z celów utworzenia Centrum ESA w Polsce jest wzmocnienie współpracy
z europejskim i polskim sektorem kosmicznym, obejmującym przedsiębiorstwa, uczelnie
oraz instytuty badawcze. Szczegółowe zasady tej współpracy będą wynikały z zakresu
działalności Centrum oraz postanowień przyszłych uzgodnień pomiędzy Polską
a Europejską Agencją Kosmiczną.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --