Interpelacja w sprawie oceny stanu wykonania budżetu państwa w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) oraz makroekonomicznych i społecznych efektów wdrożenia programu osłonowego "Ceny Paliwa Niżej" (CPN)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18392
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie oceny stanu wykonania budżetu państwa w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) oraz makroekonomicznych i społecznych efektów wdrożenia programu osłonowego "Ceny Paliwa Niżej" (CPN)
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 07-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
ostatnie miesiące postawiły przed polską gospodarką oraz budżetami polskich rodzin bezprecedensowe wyzwania. Globalny kryzys naftowy oraz zawirowania geopolityczne doprowadziły do wzrostów cen surowców energetycznych na światowych rynkach, co niosło za sobą realne ryzyko napędzenia spirali inflacyjnej i drastycznego osłabienia siły nabywczej obywateli.
W odpowiedzi na te zagrożenia, polski rząd podjął zdecydowane, elastyczne i prospołeczne działania ukierunkowane na ochronę obywateli. Wyrazem tej odpowiedzialnej polityki stało się sprawne wdrożenie rządowego programu tarcz osłonowych „Ceny Paliwa Niżej“ (CPN), w ramach którego podjęto strategiczną decyzję o obniżeniu stawki podatku VAT na paliwa silnikowe do poziomu 8% w szczytowym momencie kryzysu.
Dziś, z perspektywy czasu i zebranych danych można z uznaniem odnieść się do determinacji oraz profesjonalizmu Ministerstwa Finansów w implementacji tych rozwiązań. Działania te nie tylko realnie zabezpieczyły domowe budżety milionów Polaków przed drastycznymi kosztami tankowania, ale również zadziałały jako skuteczny amortyzator dla polskiego sektora transportowego i powiązanych gałęzi gospodarki. Co szczególnie istotne, z sygnałów rynkowych wynika, że ta odważna interwencja fiskalna przyniosła oczekiwany efekt stabilizacyjny dla wskaźnika inflacji (CPI), chroniąc naszą gospodarkę przed najczarniejszymi scenariuszami stagflacyjnymi.
W związku z tym, w celu pełnego naświetlenia rezultatów wdrożonych przez ministerstwo instrumentów finansowych, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jak Ministerstwo Finansów ocenia ogólny stan wykonania dochodów budżetowych z podatku VAT za okres obowiązywania programu „Ceny Paliwa Niżej“ i czy w świetle dotychczasowych danych potwierdziły się pierwotne szacunki dotyczące kosztów tego programu oraz skali zmniejszenia dochodów budżetu państwa?
Jakie realne oszczędności – w ujęciu makroekonomicznym oraz w przeliczeniu na przeciętne gospodarstwo domowe – przyniósł Polakom obniżony do 8% podatek VAT na paliwa w szczytowym momencie kryzysu naftowego?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami wskazującymi, w jakim stopniu niższa stawka VAT na stacjach benzynowych ograniczyła ogólny wskaźnik inflacji (CPI) i wpłynęła na pobudzenie innych sektorów gospodarki, co pośrednio zrekompensowało ubytek dochodów w tej konkretnej matrycy podatkowej?
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (24)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7688 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 30 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18392
Znak sprawy: PM9.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18392 w sprawie oceny stanu wykonania budżetu
państwa w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) oraz makroekonomicznych i
społecznych efektów wdrożenia programu osłonowego Ceny Paliwa Niżej (CPN) Posłanki
Doroty Marek przesyłam odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Finansów ocenia ogólny stan wykonania dochodów
budżetowych z podatku VAT za okres obowiązywania programu „Ceny Paliwa
Niżej” i czy w świetle dotychczasowych danych potwierdziły się pierwotne
szacunki dotyczące kosztów tego programu oraz skali zmniejszenia dochodów
budżetu państwa?
W odpowiedzi na globalny kryzys paliwowy i skoki cen ropy rząd wprowadził
pakiet CPN (Ceny Paliwa Niżej). Zakładał on obniżenie stawki VAT na paliwa (z
23% do 8%), redukcję akcyzy do unijnego minimum oraz wprowadzenie
maksymalnych cen detalicznych na stacjach. Obowiązywał od 31 marca do 30
czerwca 2026 r.
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów z VAT wyniosło
ok. 161,2 mld zł i było wyższe o ok. 0,3 mld zł (tj. 0,2%) w stosunku do wykonania w
okresie styczeń-czerwiec 2025 r., natomiast wykonanie dochodów z podatku
akcyzowego wyniosło ok. 44 mld zł i było wyższe o ok. 1 mld zł (tj. 2,3%) w stosunku
do wykonania w okresie styczeń-czerwiec 2025 r.
Pierwsze efekty dla dochodów budżetu państwa z VAT mogły być widoczne w
maju, ponieważ podatki VAT i akcyzę należy rozliczyć i opłacić do 25. dnia
miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym.
-- 1 of 4 --
2/4
Porównanie wykonanie dochodów budżetu państwa z VAT i akcyzy w
miesiącach maj i czerwiec lat 2025 i 2026 przedstawia poniższa tablica.
2025 2026 2025 2026
maj czerwiec maj czerwiec maj czerwiec maj czerwiec
w mln zł analogiczny okres roku
poprzedniego = 100
VAT 26 516 22 660 27 061 20 679 119,7 107,5 102,1 91,3
akcyza 7 779 7 786 6 614 7 815 106,3 106,6 85,0 100,4
Dane o wykonanie dochodów w lipcu nie są jeszcze dostępne.
W miesiącach maj i czerwiec wzrosty obu podatków były niższe niż rok wcześniej
lub nastąpiły spadki w porównaniu z rokiem 2025. Należy jednak zauważyć, że
pakiet CPN nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na wysokość podatków VAT
i akcyzy.
Uwzględniając średnią miesięczną sprzedaż krajową, import i nabycie
wewnątrzwspólnotowe w 2025 r. benzyny silnikowej i oleju napędowego oraz
obniżki stawek akcyzy na olej napędowy z poziomu 1180 zł do 880 zł za 1000 l
(obniżka o 24%) oraz na benzynę silnikową z poziomu 1529 zł do poziomu 1239 zł
za 1000 l (obniżka o 19%), średni miesięczny skutek funkcjonowania pakietu CPN
to ok. 0,7-0,8 mld zł ubytku dochodów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych.
W czerwcu skutek był o połowę niższy, ponieważ pakiet wygasł 16 czerwca.
2. Jakie realne oszczędności – w ujęciu makroekonomicznym oraz w przeliczeniu na
przeciętne gospodarstwo domowe – przyniósł Polakom obniżony do 8% podatek
VAT na paliwa w szczytowym momencie kryzysu naftowego?
3. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami wskazującymi, w jakim stopniu
niższa stawka VAT na stacjach benzynowych ograniczyła ogólny wskaźnik
inflacji (CPI) i wpłynęła na pobudzenie innych sektorów gospodarki, co pośrednio
zrekompensowało ubytek dochodów w tej konkretnej matrycy podatkowej?
Obecnie nie są dostępne analizy dot. wpływu pakietu CPN na budżety
gospodarstw domowych. Należy jednak zauważyć, że zmniejszone wpływy do
budżetu z tytułu obniżonych podatków VAT i akcyzy oznaczają niższe ceny dla
gospodarstw domowych.
Ceny paliw na rynku krajowym kształtują się pod wpływem wielu różnorodnych
czynników, w tym przede wszystkim zmian cen surowców energetycznych (głównie
ropy naftowej) na rynkach światowych oraz kształtowania się kursu walutowego.
W okresie od kwietnia do czerwca br. na poziom cen paliw wpływał także program
„Ceny Paliwa Niżej”, wprowadzający obniżone stawki VAT na benzynę i olej
napędowy z 23% do 8% oraz obniżone stawki podatku akcyzowego, a także
ustalanie cen maksymalnych przez Ministra Energii. Nie jest jednak możliwe
precyzyjne rozdzielenie i oszacowanie wpływu poszczególnych czynników.
Według danych portalu e-petrol ceny benzyny i oleju napędowego na przełomie
marca i kwietnia, tj. po wprowadzeniu programu CPN obniżyły się o ok. 1,0-1,1 zł/l,
co oznacza ich spadek o ok. 13-14%. Jednak na skutek wzrostu cen ropy naftowej w
-- 2 of 4 --
3/4
tym okresie odnotowany przez GUS spadek cen paliw w kwietniu br. wyniósł
średnio 1,8% w porównaniu do miesiąca wcześniejszego.
W kolejnych dwóch miesiącach, tj. w maju i czerwcu wg danych GUS ceny paliw
obniżyły się odpowiednio o 0,1% i 7,4%, głównie dzięki stabilizacji sytuacji
geopolitycznej w rejonie Zatoki Perskiej i związanemu z tym spadkowi cen ropy
naftowej. Inflacja CPI spadła w tym okresie z 3,2% w kwietniu do 2,5% w czerwcu,
obniżając się do poziomu celu inflacyjnego.
Należy jednak oczekiwać, że w lipcu, w wyniku zakończenia okresu stosowania
obniżonej stawki VAT oraz w związku z ponowną eskalacją konfliktu na Bliskim
Wschodzie prowadzącą do wzrostu cen ropy naftowej na rynkach światowych w
drugiej połowie lipca, ceny paliw na rynku krajowym wzrosną, co w konsekwencji
prawdopodobnie przyczyni się do wzrostu inflacji w tym miesiącu.
Ubytek dochodów budżetu państwa z tytułu podatku od towarów i usług na skutek
obniżenia stawki VAT z 23% do 8% na paliwa w okresie od 31 marca do 30 czerwca
br. wynosi około -2 947 mln zł. Koszt programu CPN z tytułu obniżenia stawki
podatku od towarów i usług z 23% do 8% na paliwa w ramach programu CPN w
okresie:
od 31 marca do 30 kwietnia br. został oszacowany na około -930 mln zł;
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 28 marca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku
od towarów i usług (Dz. U. poz. 417) znowelizowane następnie
rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 29 marca 2026 r.
w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie
obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 418) –
przewidywało stosowanie stawki 8 % na paliwa od 31 marca 2026 r. –
do 30 kwietnia 2026 r.
od 1 do 31 maja br. został oszacowany na około -1 025 mln zł;
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku
od towarów i usług (Dz. U. poz. 573) – przedłużało stosowanie stawki 8 %
na paliwa do 15 maja 2026 r.
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 13 maja 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku
od towarów i usług (Dz. U. poz. 642) – przedłużało stosowanie stawki 8 %
na paliwa do 31 maja 2026 r.
-- 3 of 4 --
4/4
od 1 do 15 czerwca br. został oszacowany na około -492 mln zł (dla całego
miesiąca czerwca wynosi około -992 mln zł)
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 maja 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku
od towarów i usług (Dz. U. poz. 699) – przedłużało stosowanie stawki 8 %
na paliwa do 15 czerwca 2026 r. Rozporządzenie
Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 czerwca 2026 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług
(Dz. U. poz. 771) – przedłużało stosowanie stawki 8 % na paliwa
do 30 czerwca 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --