Interpelacja nr 18390
Interpelacja w sprawie pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w zawiązku z realizacją programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w zawiązku z realizacją programu "Czyste Powietrze"
Interpelacja nr 18390
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w zawiązku z realizacją programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 07-07-2026
Gniezno, 7 lipca 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze", osoby uprawnione do podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania mogą ubiegać się o prefinansowanie. W efekcie, nie mając odpowiednich funduszy „na start”, mogą przeprowadzić termomodernizację. NFOŚiGW przesyła zaliczkę bezpośrednio na rachunek bankowy wybranego przez beneficjenta wykonawcy inwestycji. Warunkiem wypłaty pozostałej kwoty dotacji jest przedłożenie do funduszu kompletnego i poprawnie wypełnionego wniosku o płatność wraz z pozostałymi dokumentami określonymi w umowie o dofinansowanie.
Okazuje się jednak, że niektóre firmy zaczęły to wykorzystywać i często dochodzi do nadużyć ze strony firm zewnętrznych, które zawarły umowy z przyszłymi beneficjentami programu priorytetowego "Czyste Powietrze" i nie wywiązywały się z zadań do realizacji.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że wyboru wykonawców realizujących inwestycje dofinansowane z programu, beneficjent dokonuje na własne ryzyko. Każdy beneficjent indywidualnie decyduje o tym, z jakiej formy dofinansowania skorzystać – czy zrealizować inwestycję we własnym zakresie i następnie ubiegać się o refundację kosztów, czy też skorzystać z prefinansowania w ramach którego, kwota zaliczki wypłacana jest na konto wykonawcy inwestycji.
Zaliczka jest traktowana jako wypłacona na rzecz beneficjenta, nawet jeśli w praktyce środki trafiają bezpośrednio na konto wykonawcy. Wojewódzkie fundusze mają ustawowy obowiązek wezwania beneficjenta do zwrotu pieniędzy (zaliczki lub dotacji), a złożenie przez beneficjenta zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wykonawcę albo osobę działającą w jego imieniu nie zwalnia funduszu z tego obowiązku.
WFOŚiGW nie będąc stroną umowy zawartej pomiędzy beneficjentem a wykonawcą, nie posiada obecnie instrumentów prawnych umożliwiających podjęcie skutecznych działań wobec wykonawców, w przypadku niewywiązania się przez nich z obowiązków wynikających z takich umów.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy w ministerstwie trwają prace nad ustawą, której celem będzie udzielenie pomocy beneficjentom, którzy ponieśli szkody z powodu działań nieuczciwych wykonawców lub osób działających w ich imieniu wynikających z umów w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze"?
Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy planowane jest wejście w życie ustawy?
Czy ministerstwo posiada dane o ilości takich nieuczciwych praktyk – wykonawcach, którzy proponują wykonanie prac dofinansowanych z programu priorytetowego "Czyste Powietrze" a następnie z nich się nie wywiązują?
Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 18390
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie pomocy osobom fizycznym poszkodowanym w zawiązku z realizacją programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 07-07-2026
Gniezno, 7 lipca 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze", osoby uprawnione do podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania mogą ubiegać się o prefinansowanie. W efekcie, nie mając odpowiednich funduszy „na start”, mogą przeprowadzić termomodernizację. NFOŚiGW przesyła zaliczkę bezpośrednio na rachunek bankowy wybranego przez beneficjenta wykonawcy inwestycji. Warunkiem wypłaty pozostałej kwoty dotacji jest przedłożenie do funduszu kompletnego i poprawnie wypełnionego wniosku o płatność wraz z pozostałymi dokumentami określonymi w umowie o dofinansowanie.
Okazuje się jednak, że niektóre firmy zaczęły to wykorzystywać i często dochodzi do nadużyć ze strony firm zewnętrznych, które zawarły umowy z przyszłymi beneficjentami programu priorytetowego "Czyste Powietrze" i nie wywiązywały się z zadań do realizacji.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że wyboru wykonawców realizujących inwestycje dofinansowane z programu, beneficjent dokonuje na własne ryzyko. Każdy beneficjent indywidualnie decyduje o tym, z jakiej formy dofinansowania skorzystać – czy zrealizować inwestycję we własnym zakresie i następnie ubiegać się o refundację kosztów, czy też skorzystać z prefinansowania w ramach którego, kwota zaliczki wypłacana jest na konto wykonawcy inwestycji.
Zaliczka jest traktowana jako wypłacona na rzecz beneficjenta, nawet jeśli w praktyce środki trafiają bezpośrednio na konto wykonawcy. Wojewódzkie fundusze mają ustawowy obowiązek wezwania beneficjenta do zwrotu pieniędzy (zaliczki lub dotacji), a złożenie przez beneficjenta zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wykonawcę albo osobę działającą w jego imieniu nie zwalnia funduszu z tego obowiązku.
WFOŚiGW nie będąc stroną umowy zawartej pomiędzy beneficjentem a wykonawcą, nie posiada obecnie instrumentów prawnych umożliwiających podjęcie skutecznych działań wobec wykonawców, w przypadku niewywiązania się przez nich z obowiązków wynikających z takich umów.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
Czy w ministerstwie trwają prace nad ustawą, której celem będzie udzielenie pomocy beneficjentom, którzy ponieśli szkody z powodu działań nieuczciwych wykonawców lub osób działających w ich imieniu wynikających z umów w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze"?
Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy planowane jest wejście w życie ustawy?
Czy ministerstwo posiada dane o ilości takich nieuczciwych praktyk – wykonawcach, którzy proponują wykonanie prac dofinansowanych z programu priorytetowego "Czyste Powietrze" a następnie z nich się nie wywiązują?
Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4708 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKSN.0500.6.2026.AR
4473955.18513002.14915877
Warszawa, 04-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Tadeusza Tomaszewskiego
(sygn. K10INT18390)
Temat: pomoc osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu
„Czyste Powietrze”
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W związku z interpelacją poselską o sygn. K10INT18390 przedstawiam odpowiedź
na zawarte w niej pytania.
Ad. 1. Czy w Ministerstwie trwają prace nad ustawą, której celem będzie udzielenie
pomocy Beneficjentom, którzy ponieśli szkody z powodu działań nieuczciwych
wykonawców lub osób działających w ich imieniu wynikających z umów w ramach
Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy o pomocy beneficjentom
– osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego
„Czyste Powietrze”.
Celem projektowanej ustawy jest ustanowienie szczególnych instrumentów pomocy
beneficjentom (osobom fizycznym) Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”
(realizowanego przez NFOŚiGW1 we współpracy z wfośigw2), którym udzielono dotacji albo
grantu na realizację przedsięwzięć lub zadań w ramach tego Programu, a którzy z przyczyn
niezależnych od siebie, a w szczególności z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, nie
wykonali lub wykonali nienależycie zobowiązania określone w umowach o dofinansowanie
zawartych z wfośigw i z tego tytułu są zobowiązani do zwrotu należności wynikających z
tych umów.
Projekt przewiduje przede wszystkim następujące formy pomocy:
możliwość zawieszenia spłaty należności przez beneficjentów - czasowego
wstrzymania obowiązku zwrotu pieniędzy do wfośigw,
możliwość zwolnienia beneficjentów z odpowiedzialności za spłatę należności - po
prawomocnym wyroku sądu potwierdzającym winę wykonawcy,
1 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
2 Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
-- 1 of 2 --
stosowanie ulg w spłacie należności przez beneficjentów - obejmujących całkowite
albo częściowe umorzenie należności, odroczenie terminu ich spłaty, rozłożenie
płatności na raty.
Zgodnie z projektem wfośigw będą mogły dochodzić bezpośrednio od nierzetelnych
wykonawców, zamiast od beneficjentów jako stron umów o dofinansowanie, spłaty kwot
wypłaconych tym wykonawcom, którzy otrzymali środki, ale nie zrealizowali lub
nieprawidłowo wykonali przedsięwzięcia.
Projektowana ustawa przewiduje ponadto przyznanie wfośigw statusu pokrzywdzonych
w postępowaniach karnych w sprawach o popełnienie przestępstwa związanego z realizacją
umowy o dofinansowanie na szkodę beneficjenta. Ma to wzmocnić ochronę interesów
zarówno poszkodowanych beneficjentów, jak i wfośigw.
Ad. 2. Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy planowane jest wejście w życie ustawy?
Projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i planujemy,
że w najbliższych tygodniach zostanie przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu.
Termin wejścia ustawy w życie będzie zależał od przebiegu prac nad projektem ustawy w
Parlamencie i decyzji Pana Prezydenta o jej podpisaniu. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska będzie dokładać starań, aby ustawa weszła w życie jeszcze w tym roku.
Informacja o przebiegu rządowego etapu prac nad projektem ustawy oraz dokumenty
wytworzone w ich toku dostępne są na stronie Rządowego Centrum Legislacji w zakładce
Rządowy Proces Legislacyjny: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12407103
Ad. 3. Czy Ministerstwo posiada dane o ilości takich nieuczciwych praktyk wykonawcach,
którzy proponują wykonanie prac dofinansowanych z Programu Priorytetowego „Czyste
Powietrze” a następnie z nich się nie wywiązują?
Dane zebrane na potrzeby oceny skutków regulacji wskazują, że liczba zawiadomień do
organów ścigania raportowanych przez NFOŚiGW i wfośigw wynosiła 634 przypadki.
Poszczególne zawiadomienia mogły obejmować więcej niż jeden przypadek podejrzenia
nadużycia. Jednocześnie liczba identyfikowanych nieprawidłowości jest na bieżąco
aktualizowana.
Według danych przedstawionych przez wfośigw oraz przeprowadzonych szacunków, liczba
umów w Programie z wypłaconymi wykonawcom i nierozliczonymi zaliczkami, które
potencjalnie mogą zostać objęte projektowaną ustawą, wynosi ok. 8 tys.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKSN.0500.6.2026.AR
4473955.18513002.14915877
Warszawa, 04-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Tadeusza Tomaszewskiego
(sygn. K10INT18390)
Temat: pomoc osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu
„Czyste Powietrze”
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W związku z interpelacją poselską o sygn. K10INT18390 przedstawiam odpowiedź
na zawarte w niej pytania.
Ad. 1. Czy w Ministerstwie trwają prace nad ustawą, której celem będzie udzielenie
pomocy Beneficjentom, którzy ponieśli szkody z powodu działań nieuczciwych
wykonawców lub osób działających w ich imieniu wynikających z umów w ramach
Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy o pomocy beneficjentom
– osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego
„Czyste Powietrze”.
Celem projektowanej ustawy jest ustanowienie szczególnych instrumentów pomocy
beneficjentom (osobom fizycznym) Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”
(realizowanego przez NFOŚiGW1 we współpracy z wfośigw2), którym udzielono dotacji albo
grantu na realizację przedsięwzięć lub zadań w ramach tego Programu, a którzy z przyczyn
niezależnych od siebie, a w szczególności z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, nie
wykonali lub wykonali nienależycie zobowiązania określone w umowach o dofinansowanie
zawartych z wfośigw i z tego tytułu są zobowiązani do zwrotu należności wynikających z
tych umów.
Projekt przewiduje przede wszystkim następujące formy pomocy:
możliwość zawieszenia spłaty należności przez beneficjentów - czasowego
wstrzymania obowiązku zwrotu pieniędzy do wfośigw,
możliwość zwolnienia beneficjentów z odpowiedzialności za spłatę należności - po
prawomocnym wyroku sądu potwierdzającym winę wykonawcy,
1 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
2 Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
-- 1 of 2 --
stosowanie ulg w spłacie należności przez beneficjentów - obejmujących całkowite
albo częściowe umorzenie należności, odroczenie terminu ich spłaty, rozłożenie
płatności na raty.
Zgodnie z projektem wfośigw będą mogły dochodzić bezpośrednio od nierzetelnych
wykonawców, zamiast od beneficjentów jako stron umów o dofinansowanie, spłaty kwot
wypłaconych tym wykonawcom, którzy otrzymali środki, ale nie zrealizowali lub
nieprawidłowo wykonali przedsięwzięcia.
Projektowana ustawa przewiduje ponadto przyznanie wfośigw statusu pokrzywdzonych
w postępowaniach karnych w sprawach o popełnienie przestępstwa związanego z realizacją
umowy o dofinansowanie na szkodę beneficjenta. Ma to wzmocnić ochronę interesów
zarówno poszkodowanych beneficjentów, jak i wfośigw.
Ad. 2. Jeśli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy planowane jest wejście w życie ustawy?
Projekt ustawy został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i planujemy,
że w najbliższych tygodniach zostanie przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu.
Termin wejścia ustawy w życie będzie zależał od przebiegu prac nad projektem ustawy w
Parlamencie i decyzji Pana Prezydenta o jej podpisaniu. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska będzie dokładać starań, aby ustawa weszła w życie jeszcze w tym roku.
Informacja o przebiegu rządowego etapu prac nad projektem ustawy oraz dokumenty
wytworzone w ich toku dostępne są na stronie Rządowego Centrum Legislacji w zakładce
Rządowy Proces Legislacyjny: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12407103
Ad. 3. Czy Ministerstwo posiada dane o ilości takich nieuczciwych praktyk wykonawcach,
którzy proponują wykonanie prac dofinansowanych z Programu Priorytetowego „Czyste
Powietrze” a następnie z nich się nie wywiązują?
Dane zebrane na potrzeby oceny skutków regulacji wskazują, że liczba zawiadomień do
organów ścigania raportowanych przez NFOŚiGW i wfośigw wynosiła 634 przypadki.
Poszczególne zawiadomienia mogły obejmować więcej niż jeden przypadek podejrzenia
nadużycia. Jednocześnie liczba identyfikowanych nieprawidłowości jest na bieżąco
aktualizowana.
Według danych przedstawionych przez wfośigw oraz przeprowadzonych szacunków, liczba
umów w Programie z wypłaconymi wykonawcom i nierozliczonymi zaliczkami, które
potencjalnie mogą zostać objęte projektowaną ustawą, wynosi ok. 8 tys.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --