Interpelacja w sprawie nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18380
do ministra finansów i gospodarki, ministra klimatu i środowiska
w sprawie nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 07-07-2026
Szanowna Pani Minister,
projekt ustawy wdrażającej ROP (UC100) przewiduje obowiązek nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii, który wykracza poza standard przewidziany w prawie unijnym. Rozwiązanie to jest postrzegane jako przykład tzw. gold-platingu oraz nadmiernej regulacji, ingerującej szczegółowo w sposób obsługi klienta. Jednocześnie rodzi ono dodatkowe koszty operacyjne i pozostawia szereg wątpliwości praktycznych. Z perspektywy systemowej zasadne wydaje się powrócenie do bardziej elastycznej formuły, opartej na zachęcie, zgodnej z podejściem unijnym.
Kwestia naczyń – czy szklane, czy plastikowe? Plastikowe, to co z utylizacją, a szklane to co z myciem i suszeniem? Wystawiać paragon zerowy, usługę? Co z kosztami? Czy klient musi coś zamówić? Czy tylko usiąść w restauracji? Jakie kary będą za brak podania wody? Czy kranówka w każdym mieście jest taka sama? Mówi się, że na jedną osobę musi być pół litra wody. A jak będzie mniej nalane, to kara, a więcej to doliczyć do rachunku?
Ktoś z urzędników, a może posłów, zobaczył, jak to jest w USA, i chciał strasznie błysnąć. Tego rynku i regulacji nie można porównywać ani przenosić ich standardów na Polskę.
Wolałbym VAT zerowy na wodę, niż bawienie się w kubki plastikowe i kranówkę, czasami koloru Fanty lub oranżady.
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8991 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.32.2026.JM
4473953.18413510.14838527
Warszawa, 22-07-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację Posła Robert Dowhana (znak: K10INT18380).
Temat: Interpelacja w sprawie nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18380 Posła Robert Dowhana przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
W toku uzgodnień międzyresortowych Ministerstwo Klimatu i Środowiska odstąpiło od
zawarcia w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr w wykazie
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UC100) regulacji zobowiązujących
restauracje oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą obejmującą przygotowanie
i podawanie posiłków klientom w stołówkach, barach, kawiarniach i innych placówkach
świadczenia usług gastronomicznych, których produkty podawane są konsumentom
w lokalach stałych w salach przeznaczonych do konsumpcji z miejscami siedzącymi, do
nieodpłatnego zapewnienia klientom wody z kranu.
W związku z powyższym projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
w brzmieniu skierowanym do rozpatrzenia przez Komitet do Spraw Europejskich,
nie zawiera regulacji w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM
-- 1 of 1 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18380 Pana posła Roberta Dowhana w sprawie
nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii
Znak sprawy: PT1.054.20.2026.PSG.640
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 18380 Pana posła Roberta Dowhana w sprawie
nieodpłatnego podawania wody z kranu w gastronomii, uprzejmie informuję,
co następuje.
W treści interpelacji Pan poseł wyraził wątpliwość dotyczącą sposobu
udokumentowania (przykładowo paragonem) nieodpłatnego podania wody
kranowej w lokalu gastronomicznym, jak również wyraził intencję objęcie dostawy
wody podatkiem VAT w wysokości 0%.
Z przepisów1 o VAT wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do
zasady czynności odpłatne, co oznacza konieczność otrzymania wynagrodzenia
w zamian za wykonane czynności. W przypadku, gdy brak jest zapłaty za wykonaną
czynność – to co do zasady nie podlega ona opodatkowaniu tym podatkiem.
Jednakże przepis art. 8 ust. 2 ustawy o VAT reguluje sytuacje, w których również
1 Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz.
775, z późn. zm.) – dalej: ustawa o VAT.
-- 1 of 3 --
2/3
usługi nieodpłatne są opodatkowane VAT2. W przypadku nieodpłatnego podania
wody wskazać należy, że jeśli jest to czynność wykonywana do celów działalności
gospodarczej podatnika, to nie będzie ona objęta zakresem przepisu art. 8 ust. 2
ustawy o VAT.
Tym samym nieodpłatne podanie przez przedsiębiorcę w jego lokalu
gastronomicznym wody z kranu w związku z prowadzoną przez niego działalnością
gospodarczą zasadniczo nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT, a co za tym
idzie – czynność ta nie będzie dokumentowana na potrzeby podatku VAT.
Należy jednak zaznaczyć, że powyższe wyjaśnienia mają charakter ogólny, a ocena
każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
W zakresie postulatu objęcia wody stawką podatku VAT w wysokości 0% wskazać
należy, iż aktualnie obowiązujące przepisy precyzyjnie różnicują wysokość
opodatkowania w zależności od charakteru świadczenia. Obecnie, woda
dostarczana za pośrednictwem sieci wodociągowych, cysternami lub innymi
środkami transportu opodatkowana jest obniżoną stawką podatku VAT
w wysokości 8 %3. Natomiast odpłatne serwowanie wody w obiektach
gastronomicznych - bez względu na to, czy woda jest nalewana z kranu, czy
konfekcjonowana/butelkowana - objęte jest podstawową stawką podatku VAT
w wysokości 23 %4.
Odnosząc się do kwestii obniżenia stawki VAT do 0% na wodę (niezależnie
od sposobu jej dystrybucji) należy wskazać, że jej obniżka wiązałaby się z istotnymi
konsekwencjami dla finansów publicznych naszego kraju.
Wskazać bowiem należy, iż skutek obniżenia stawki VAT z 23 % do 0 % na wodę
butelkowaną szacuje się na około -2,6 mld zł w warunkach 2026 r.5, natomiast
skutek obniżenia stawki VAT z 8 % do 0 % na wodę dostarczaną za pośrednictwem
2 Art. 8 ust. 2 ustawy o VAT stanowi: „Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż
działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika
lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców,
akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących
osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub
w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym
byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich
domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność
gospodarcza podatnika.
3 Poz. 16, 24 i 25 załącznika nr 3 w związku z art. 41 ust. 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
4 Art. 41 ust. 12f stawy o VAT.
5 Skutki zostały oszacowane na podstawie danych GUS dotyczących spożycia gospodarstw
domowych, zużycia sektora instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji
niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów w 2022 r. dla PKWiU 11.07.1 WODY MINERALNE
I NAPOJE BEZALKOHOLOWE oraz dla PKWiU 56 USŁUGI ZWIĄZANE Z WYŻYWIENIEM, które
zostały zwaloryzowane wskaźnikami wg. zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych
wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – maj 2026 r.).
-- 2 of 3 --
3/3
sieci wodociągowych, cysternami lub innymi środkami transportu został
oszacowany na około -0,8 mld zł w warunkach 2026 r.6
W warunkach zwiększonych wydatków państwa, w szczególności na obronność,
jak również objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu, decyzja taka musiałaby
być szczegółowo zbadana pod kątem m.in. zakresu zmian, korzyści dla
poszczególnych uczestników rynku, a przede wszystkim potencjalnych skutków
finansowych dla strony dochodowej i wydatkowej budżetu państwa. W tym
kontekście należy mieć na uwadze, że podatki stanowią podstawowe źródło
finansowania zadań publicznych, w szczególności podatek od towarów i usług jest
jednym z najważniejszych źródeł dochodów budżetu państwa, dlatego decyzje
dotyczące rezygnacji z części wpływów podatkowych powinny być podejmowane
z dużą ostrożnością, przy uwzględnieniu zarówno potrzeb finansowania wydatków
publicznych, jak i możliwości budżetowych państwa. Analiza w tym zakresie
powinna obejmować również ocenę wpływu takich rozwiązań zarówno
na konsumentów i poszczególnych uczestników rynku, jak i na gospodarkę jako
całość. Dopiero kompleksowa ocena tych aspektów może stanowić podstawę
do podejmowania decyzji dotyczących ewentualnych zmian w wysokości
ww. stawek VAT.
Obecnie nie są przewidziane zmiany w zakresie wskazanym przez Pana posła -
tj. wprowadzenia stawki 0 %, nie wykluczam jednak w przyszłości wprowadzenia
obniżki stawki VAT na wodę butelkowaną. Ewentualne działania w tym zakresie
będą mogły zostać podjęte, zaś odpowiednie rozwiązania wdrożone, gdy tylko
znajdzie się przestrzeń w budżecie do ich sfinansowania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Skutki zostały oszacowane na podstawie danych GUS dotyczących spożycia gospodarstw
domowych, zużycia sektora instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji
niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów w 2022 r. dla PKWiU 36.00 WODA W POSTACI
NATURALNEJ; USŁUGI ZWIĄZANE Z UZDATNIANIEM I DOSTARCZANIEM WODY, które zostały
zwaloryzowane wskaźnikami wg zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych
wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – maj 2026 r.).
-- 3 of 3 --