Interpelacja w sprawie braku mechanizmów rekompensat dla członków załóg skasowanych jednostek rybackich z portu Władysławowo
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18329
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie braku mechanizmów rekompensat dla członków załóg skasowanych jednostek rybackich z portu Władysławowo
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w wyniku wycofywania z eksploatacji i kasacji części floty rybackiej właściciele jednostek mogli korzystać z przewidzianych prawem form wsparcia finansowego. Brak jest jednak analogicznych instrumentów dla członków załóg, którzy utracili miejsca pracy i jedyne źródło utrzymania.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się wieloletni członek załogi kutra, którego portem macierzystym było Władysławowo. Po kasacji jednostki nie został objęty żadnym programem wsparcia, co skutkuje trwałą utratą możliwości wykonywania zawodu.
Z informacji środowiskowych wynika, że podobna sytuacja dotyczy również innych członków załóg skasowanych jednostek związanych z portem Władysławowo i okolicznymi portami. Powstaje ryzyko nierównego traktowania osób związanych z sektorem rybołówstwa.
Czy w resorcie prowadzona jest analiza skutków społeczno-zawodowych kasacji jednostek rybackich dla członków ich załóg, w szczególności w rejonie portu Władysławowo? Jeżeli tak, proszę o wnioski i dane (liczba osób, struktura wieku, zawody).
Na jakiej podstawie prawnej członkowie załóg zostali wyłączeni z mechanizmów rekompensat przewidzianych dla armatorów? Proszę o wskazanie przepisów i uzasadnienia takiego rozwiązania.
Czy ministerstwo rozważa uruchomienie programów wsparcia dla członków załóg (jednorazowe świadczenia kompensacyjne, programy przekwalifikowania, dopłaty pomostowe), finansowanych ze środków krajowych lub UE? Jeśli tak – w jakim harmonogramie i na jakich zasadach?
Czy możliwe jest objęcie byłych członków załóg uprawnieniami do korzystania z istniejących instrumentów pomocy rynku pracy dostosowanych do specyfiki pracy na morzu?
Ile wniosków o wsparcie złożyli dotychczas byli członkowie załóg skasowanych jednostek w latach (np. 2021-2026), jakie były rozstrzygnięcia i łączna kwota wypłat – z podziałem na województwa oraz programy?
Czy resort planuje inicjatywę legislacyjną doprecyzowującą, że w programach likwidacji jednostek rybackich wsparciem obejmuje się także członków załóg? Jeżeli nie, jakie działania alternatywne planuje ministerstwo, by zapobiec negatywnym skutkom społecznym w portach takich jak Władysławowo?
Wnoszę o przegląd regulacji i praktyk wdrażania programów po kasacji jednostek oraz o przedstawienie planu działań naprawczych wraz z harmonogramem i źródłami finansowania. Proszę również o informację, czy i kiedy resort przeprowadzi konsultacje z przedstawicielami środowiska rybackiego z portu Władysławowo.
Z poważaniem Michał Kowalski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14032 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 sierpnia 2026 r.
znak sprawy: RYB.pw.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18329 w sprawie braku mechanizmów rekompensat dla
członków załóg skasowanych jednostek rybackich z portu Władysławowo
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18329 z dnia 15 lipca br., Pana Marcina Kowalskiego
– Posła na Sejm RP, przedstawiam następujące informacje.
Informacje ogólne – Ramy prawne i cel działania
W perspektywie finansowej UE 2021-2027 wsparcie dla sektora rybackiego udzielane
jest ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury
(EFMRA) na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2021/1139 (1). Art. 20 ww. rozporządzenia określa warunki wsparcia w zakresie
działania: Trwałe zaprzestanie działalności połowowej. Zgodnie z ust. 3 lit. b ww.
artykułu, wsparcie może zostać również przyznane „rybakom którzy przez co najmniej
90 dni rocznie w ciągu ostatnich dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę
złożenia wniosku o wsparcie pracowali na morzu na pokładzie unijnego statku
rybackiego, którego dotyczy trwałe zaprzestanie”. Istotne znaczenie z perspektywy
funkcjonowania sektora rybołówstwa ma warunek zawarty w części wspólnej ust. 3
ww. artykułu. Otóż, rybacy, którzy otrzymają wsparcie w zakresie operacji z tytułu
utraty miejsca pracy w ramach działania Trwałe zaprzestanie działalności połowowej,
muszą zaprzestać wszelkiej działalności połowowej na pięć lat od otrzymania
wsparcia. Należy więc podkreślić, że w takim przypadku przez pięcioletni okres rybacy
nie mogą wykonywać swojego zawodu, co wpływa na obniżenie liczby
wykwalifikowanych pracowników w sektorze rybołówstwa. Do Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi docierały informacje o trudnościach w zakresie
-- 1 of 7 --
zabezpieczenia obsługi statków rybackich i wykonywania rybołówstwa przez kadrę
wyszkoloną i posiadającą doświadczenie w zawodzie rybaka.
Dokumentem określającym kierunki interwencji Funduszu na poziomie krajowym jest
program Fundusze Europejskie dla Rybactwa (FER), zatwierdzony przez Komisję
Europejską 9 grudnia 2022 r. Istotnym jest, że zgodnie z polityką UE oraz programem
FER występuje konieczność dostosowania zdolności połowowej polskiej floty
rybackiej do dostępnych zasobów i możliwości połowowych, w szczególności
w odniesieniu do segmentów floty uznanych za niezrównoważone. Instrumentem
służącym do realizacji tego celu jest działanie Trwałe zaprzestanie działalności
połowowej.
Regulacje prawne dotyczące przyznawania pomocy w ramach działania Trwałe
zaprzestanie działalności połowowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Priorytetu 1 (2). Zgodnie z § 21 ust. 2 ww. rozporządzenia,
pomoc w ramach tego działania może zostać przyznana na trzy typy operacji:
złomowanie statku rybackiego lub przekwalifikowanie statku rybackiego lub utratę
miejsca pracy na statku rybackim. Warunki udzielania pomocy z tytułu utraty miejsca
pracy na statku rybackim określają § 23 i § 24 tego rozporządzenia.
Pytanie nr 1. Czy w resorcie prowadzona jest analiza skutków społecznozawodowych
kasacji jednostek rybackich dla członków ich załóg, w szczególności w rejonie portu
Władysławowo? Jeżeli tak, proszę o wnioski i dane (liczba osób, struktura wieku,
zawody).
Odpowiedź:
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje sytuację polskiego rybołówstwa
w związku z realizacją wspólnej polityki rybołówstwa i programu FER, w tym efekty
restrukturyzacji floty poprzez rokroczne opracowywanie Raportu rocznego
dotyczącego działań zmierzających do osiągnięcia równowagi pomiędzy zdolnością
połowową a wielkością dopuszczalnych połowów. Obowiązek opracowywania takiego
raportu wynika z art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. (3) gdzie państwa członkowskie Unii
Europejskiej są zobowiązane przekazywać Komisji Europejskiej do 31 maja każdego
roku sprawozdania na temat równowagi pomiędzy zdolnościami połowowymi swoich
flot a swoimi uprawnieniami do połowów.
Raporty dostępne są pod linkiem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/raporty-
flotowe.
Nie jest natomiast prowadzona odrębna analiza społeczno-zawodowa dotycząca
członków załóg statków biorących udział w trwałym zaprzestaniu działalności
-- 2 of 7 --
połowowej (według portu macierzystego, struktury wieku, w tym osobnego
zestawienia dla portu Władysławowo). Dane pozyskiwane w procesie wdrażania
działania Trwałe zaprzestanie działalności połowowej obejmują informacje wymagane
przepisami unijnymi.
Pytanie nr 2. Na jakiej podstawie prawnej członkowie załóg zostali wyłączeni
z mechanizmów rekompensat przewidzianych dla armatorów? Proszę o wskazanie
przepisów i uzasadnienia takiego rozwiązania.
Odpowiedź:
Istotą i celem wdrożenia działania Trwałe zaprzestanie działalności połowowej jest
zrównoważenie polskiej floty rybackiej do uprawnień do połowów. W związku z tym,
w jego ramach można otrzymać dofinansowanie na złomowanie i przekwalifikowanie
statku rybackiego, a także w zakresie utraty miejsca pracy. Przeprowadzanie naborów
wniosków o dofinansowanie w ramach działania jest ściśle powiązane
z monitorowaniem sektora rybołówstwa, w tym potrzebami i kwestiami związanymi
z obowiązkiem zrównoważenia floty. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stara się
odpowiadać na postulaty społeczne, jednakże z uwagi na zobowiązania
międzynarodowe oraz strategiczne znaczenie rybołówstwa dla zachowania
bezpieczeństwa żywnościowego kraju, decyzje podejmowane są w oparciu o dobro
wspólne, nie zaś indywidualne.
W latach 2023–2024 przeprowadzono dwa odrębne nabory dotyczące utraty miejsca
pracy na statku rybackim, równolegle z dwoma naborami na złomowanie albo
przekwalifikowanie statku rybackiego.
W tychże naborach rybacy pracujący na statkach rybackich podlegających
złomowaniu lub przekwalifikowaniu, spełniający wymagania formalne mieli możliwość
ubiegania się o wsparcie z zakresu utraty miejsca pracy. Niemniej należy mieć na
uwadze, że wsparcie przyznawane w ramach programu FER, w tym z zakresu utraty
miejsca pracy na statku rybackim nie jest obligatoryjne, a ponadto, musi zostać
spełniony szereg warunków, wynikających z przepisów prawa, aby mogło zostać
udzielone.
Dodatkowy nabór na Trwałe zaprzestanie działalności połowowej, który odbył się
w terminie 18 grudnia 2025 r. do 16 stycznia 2026 r., dotyczył jedynie operacji:
złomowanie lub przekwalifikowanie statku rybackiego. W Harmonogramie naborów
wniosków o dofinansowanie programu FER nie uwzględniono żadnego dodatkowego
naboru na operację – utrata miejsca pracy na statku rybackim. Podkreślić należy, że
nabór ten przeprowadzono w odpowiedzi na postulaty społeczne oraz w związku
z wynikami ankiety, którą uzupełniali właściciele statków rybackich. Z uwagi na
ograniczoną pulę środków finansowych, które mogły być przeznaczone na realizację
-- 3 of 7 --
tego działania, środowisko rybackie było informowane, że pomoc będzie ograniczona
(m.in. poprzez pomniejszenie kwoty pomocy o środki wypłacone w ramach
Tymczasowego zaprzestania działalności połowowej).
Dodatkowo należy wskazać, że czynnikiem wpływającym na decyzję w sprawie
naboru dedykowanego rybakom bądź armatorom trwale zaprzestającym działalności
rybackiej na statku podlegającemu złomowaniu albo przekwalifikowaniu na inny
rodzaj działalności pozarybackiej były wnioski środowiska o umożliwienie realizacji
rejsów przez załogi jednoosobowe argumentowane brakami kadrowymi
i problemami w pozyskaniu nowych pracowników. Uruchomienie działania – utrata
miejsca pracy na statku rybackim pogłębiłoby tylko ten problem.
Pytanie nr 3. Czy ministerstwo rozważa uruchomienie programów wsparcia dla
członków załóg (jednorazowe świadczenia kompensacyjne, programy
przekwalifikowania, dopłaty pomostowe), finansowanych ze środków krajowych lub
UE? Jeśli tak — w jakim harmonogramie i na jakich zasadach.
Pytanie nr. 4 Czy możliwe jest objęcie byłych członków załóg uprawnieniami do
korzystania z istniejących instrumentów pomocy rynku pracy dostosowanych do
specyfiki pracy na morzu?
Odpowiedź na pytania 3 i 4:
Resort Rolnictwa nie rozważa uruchomienia naborów wniosków o dofinansowanie
w ramach działania Trwałe zaprzestanie działalności połowowej w zakresie operacji:
utrata miejsca pracy na statku rybackim.
Na początku wdrażania programu FER zaplanowano po dwa nabory dla obu zakresów
dla tego działania. Jednakże, w związku z kierowanymi do MRiRW wnioskami
środowiska rybackiego dotyczącymi możliwości uruchomienia kolejnego -
dodatkowego naboru na działanie Trwałe zaprzestanie działalności połowowej, dnia 3
września 2025 r. przesłano do kilkudziesięciu organizacji rybackich ankietę skierowaną
do właścicieli statków rybackich w celu sprawdzenia pełnej skali zainteresowania.
Istotnym jest, że już w ankiecie – w części informacyjnej – podkreślono, że
przystępując do dodatkowo uruchomionego kolejnego naboru na to działanie,
wysokość pomocy będzie redukowana, m.in. właściciel statku rybackiego otrzyma
rekompensatę pomniejszoną o pomoc finansową, która była udzielana w 2024 r. lub
2025 r. m.in. w ramach działania Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej.
Zgodnie z wynikami ankiety, właściciele statków rybackich zgłosili zainteresowanie
objęciem Trwałym zaprzestaniem działalności połowowej ponad 30 jednostek
rybackich.
-- 4 of 7 --
Zadecydowano więc o przeprowadzeniu dodatkowego naboru w ramach ww.
działania, co wiązało się z potrzebą wprowadzenia do rozporządzenia dla Priorytetu 1.
zmian w zakresie regulacji dotyczących Trwałego zaprzestania działalności
połowowej. Termin naboru został ustalony na 18 grudnia 2025 r. do 16 stycznia 2026
r. Nabór ten dotyczył jedynie operacji: złomowanie lub przekwalifikowanie statku
rybackiego bez dodatkowego naboru na operację – utrata miejsca pracy na statku
rybackim.
Decyzja o zakresie dodatkowego naboru była wynikiem monitorowania potrzeb
sektora oraz konieczności realizacji celu, jakim jest zrównoważenie floty rybackiej.
Uwzględniono przy tym sygnały środowiska rybackiego o brakach kadrowych
i trudnościach w pozyskaniu pracowników, w tym postulaty umożliwienia realizacji
rejsów przez załogi jednoosobowe.
Należy zauważyć, że program FER oferuje rybakom, w tym armatorom statków
rybackich, pomoc także w zakresie innych działań. Działanie Kapitał ludzki obejmuje
podnoszenie i zmianę kwalifikacji, w tym szkolenia dla rybaków planujących odejście
z zawodu. Działanie Dywersyfikacja działalności rybackiej, które skierowane jest m.in.
do rybaków będących armatorami statków rybackich, wspiera różnicowanie
dochodów i podejmowanie nowej działalności gospodarczej na warunkach
określonych w przepisach.
Pytanie nr 5. Ile wniosków o wsparcie złożyli dotychczas byli członkowie załóg
skasowanych jednostek w latach [np. 2021–2026], jakie były rozstrzygnięcia i łączna
kwota wypłat — z podziałem na województwa oraz programy?
Odpowiedź została przedstawiona w formie tabeli i stanowi załącznik nr 1 do pisma.
Należy zauważyć, że w latach 2021 – 2026 działanie Trwałe zaprzestanie działalności
połowowej realizowane było jedynie w ramach programu Fundusze Europejskie dla
Rybactwa na lata 2021-2027.
Pytanie nr 6. Czy resort planuje inicjatywę legislacyjną doprecyzowującą, że
w programach likwidacji jednostek rybackich wsparciem obejmuje się także
członków załóg? Jeżeli nie, jakie działania alternatywne planuje ministerstwo, by
zapobiec negatywnym skutkom społecznym w portach takich jak Władysławowo?
Wnoszę o przegląd regulacji i praktyk wdrażania programów po kasacji jednostek
oraz o przedstawienie planu działań naprawczych wraz z harmonogramem i źródłami
finansowania. Proszę również o informację, czy i kiedy resort przeprowadzi
konsultacje z przedstawicielami środowiska rybackiego z portu Władysławowo.
-- 5 of 7 --
Odpowiedź:
Nie ma przesłanek uzasadniających konieczność nowelizacji rozporządzenia do
Priorytetu 1 w zakresie utraty miejsca pracy przez rybaków gdyż takie regulacje
zostały zawarte w § 23 i § 24 tego rozporządzenia.
Podkreślenia wymaga fakt, że Ministerstwo pozostaje w dialogu z organizacjami
rybackimi. W 2025 r. konsultacyjny charakter miało m.in. skierowanie ankiety do
kilkudziesięciu organizacji rybackich w celu ustalenia skali zainteresowania trwałym
wycofaniem statków. Na obecnym etapie nie został wyznaczony odrębny termin
konsultacji poświęconych wyłącznie sytuacji portu Władysławowo. Zgłaszane przez
przedstawicieli tego środowiska informacje będą analizowane w ramach bieżącego
dialogu z sektorem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1139 z dnia 7
lipca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Morski Rybacki i Akwakultury
oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1004 (Dz. Urz. UE L 247 z
13.07.2021r., str.1).
(2) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty pomocy
finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. Wspieranie
zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów
wodnych objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata
2021-2027 oraz wysokości tej pomocy (Dz.U. z 2023r.poz. 2128 z późn.zm.).
(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11
grudnia 2013 r. (3) w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego
rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz
uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004
oraz decyzję Rady 2004/585/WE.
-- 6 of 7 --
Załączniki:
Załącznik nr 1 do Interpelacji 18329.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 7 of 7 --