Interpelacja w sprawie planów, koncepcji i perspektyw finansowania budowy Muzeum I Wojny Światowej na ziemi gorlickiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18323
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie planów, koncepcji i perspektyw finansowania budowy Muzeum I Wojny Światowej na ziemi gorlickiej
Zgłaszający: Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Andrzej Adamczyk, Piotr Gliński, Tadeusz Chrzan, Przemysław Drabek, Jan Michał Dziedziczak, Andrzej Gawron, Agnieszka Górska, Marek Gróbarczyk, Filip Kaczyński, Michał Kowalski, Jarosław Krajewski, Mariusz Krystian, Wioletta Maria Kulpa, Grzegorz Lorek, Dariusz Matecki, Kacper Płażyński, Urszula Rusecka, Paweł Sałek, Sławomir Skwarek, Agnieszka Anna Soin, Rafał Weber, Marek Wesoły
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister!
Ziemia gorlicka to przestrzeń naznaczona szczególnym, epokowym piętnem historii. To właśnie tutaj, w maju 1915 roku, rozegrała się jedna z najkrwawszych i najbardziej decydujących batalii I wojny światowej na froncie wschodnim – operacja gorlicko-tarnowska. Zwana niekiedy „małym Verdun“, przyniosła przełom, który w ostatecznym rozrachunku doprowadził do załamania potęg zaborczych i utorował Rzeczypospolitej drogę do odzyskania niepodległości w 1918 roku.
Dla nas, Polaków, ziemia ta ma wymiar głęboko patriotyczny. W obcych mundurach armii zaborczych, w bratobójczej walce, ginęli tu nasi rodacy – synowie polskiej ziemi, których krew wsiąkła w beskidzkie wzgórza. O tej hekatombie świadczą dziś setki zachwycających architektonicznie, majestatycznych cmentarzy wojennych, rozsianych po całych Karpatach. Stanowią one niezwykłe dziedzictwo materialne, ale wciąż brakuje nam instytucji, która scaliłaby tę narrację w jednym, nowoczesnym przekazie.
Powołanie do życia Muzeum I Wojny Światowej na ziemi gorlickiej to nasz moralny i narodowy obowiązek. Taka instytucja nie tylko stanowiłaby hołd dla poległych oraz centrum edukacji historycznej dla młodych pokoleń, ale stałaby się również wizytówką kulturalną regionu i magnesem dla turystyki historycznej z całej Europy. Obecnie, mimo ogromnego potencjału i oddolnych starań lokalnych pasjonatów historii oraz samorządowców, brakuje silnego impulsu ze strony władz centralnych, który nadałby tej idei realny, instytucjonalny kształt.
Mając na uwadze troskę o narodowe dziedzictwo i politykę historyczną Państwa Polskiego, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzone są obecnie jakiekolwiek rozmowy, analizy lub prace koncepcyjne dotyczące powołania i budowy Muzeum I Wojny Światowej (lub placówki o pokrewnym charakterze) na ziemi gorlickiej?
Czy w zasobach lub planach resortu istnieje już oficjalna koncepcja merytoryczna i architektoniczna budowy takiego obiektu, a jeśli nie – to czy ministerstwo planuje zlecenie jej opracowania?
Czy można liczyć na zabezpieczenie środków finansowych w budżecie państwa na realizację tej niezwykle ważnej dla dziedzictwa narodowego inwestycji? W jakiej perspektywie czasowej (wieloletniej prognozie finansowej) ministerstwo widzi możliwość uruchomienia takiego finansowania?
Czy ministerstwo wykaże proaktywną postawę i własną inicjatywę w tym temacie, zapraszając do dialogu przedstawicieli samorządów ziemi gorlickiej oraz lokalne środowiska historyczne, aby wspólnie stworzyć mapę drogową dla tego projektu?
Utrwalenie pamięci o genezie naszej niepodległości, której fundamenty wykuwały się w okopach pod Gorlicami, zasługuje na najwyższą uwagę państwa. Liczę na wyczerpującą odpowiedź, która wleje nadzieję w serca mieszkańców regionu i wszystkich tych, dla których pamięć historyczna jest fundamentem tożsamości.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4298 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2551231.11370412.10754561
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18323 grupy posłów z 15 lipca 2026 roku w sprawie planów,
koncepcji i perspektyw finansowania budowy Muzeum I Wojny Światowej na ziemi gorlickiej,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dostrzega znaczenie historyczne ziemi
gorlickiej oraz rolę, jaką operacja gorlicko-tarnowska z 1915 r. odegrała w historii Europy i w
toku wydarzeń ostatecznie prowadzących do odzyskania przez Polskę niepodległości.
Dziedzictwo tego obszaru, obejmujące liczne cmentarze wojenne, miejsca pamięci oraz
zachowane świadectwa działań wojennych, stanowi istotny element polskiego i
europejskiego dziedzictwa kulturowego. Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące
kierunków rozwoju infrastruktury muzealnej państwa w ramach prac strategicznych
odnoszących się do polityki ochrony dziedzictwa narodowego. W ich zakresie
identyfikowane są przedsięwzięcia o potencjalnym znaczeniu strategicznym dla państwa, w
tym inicjatywy związane z upamiętnieniem wydarzeń I wojny światowej.
Projekt utworzenia Muzeum I Wojny Światowej w Gorlicach został uwzględniony jako
przedsięwzięcie o charakterze koncepcyjnym w założeniach planu strategicznego MKiDN w
zakresie rozwoju muzeów. Obecnie nie są jednak prowadzone prace przygotowawcze
zmierzające do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego ani formalne postępowania dotyczące
utworzenia nowej państwowej instytucji kultury w tym zakresie.
Ad 2.
Ministerstwo nie dysponuje obecnie zatwierdzoną koncepcją programową, organizacyjną i
architektoniczną dotyczącą budowy Muzeum I Wojny Światowej w Gorlicach.
Opracowanie tego rodzaju dokumentacji mogłoby nastąpić dopiero po podjęciu decyzji
o rozpoczęciu procesu przygotowawczego dla inwestycji oraz określeniu modelu
organizacyjnego przyszłej instytucji, zakresu rzeczowego przedsięwzięcia oraz źródeł jego
finansowania.
Ad 3.
W obowiązującym budżecie państwa oraz aktualnych dokumentach planistycznych nie
zostały przewidziane środki finansowe na realizację inwestycji polegającej na budowie
Muzeum I Wojny Światowej w Gorlicach.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ministerstwo prowadzi działania zmierzające do realizacji priorytetowych przedsięwzięć
inwestycyjnych wynikających z założeń planu strategicznego MKiDN w zakresie rozwoju
muzeów. Możliwość uruchomienia finansowania dla projektu budowy Muzeum I Wojny
Światowej w Gorlicach będzie mogła zostać rozważona w kolejnych okresach
planistycznych, po zakończeniu etapu przygotowawczego oraz w zależności od dostępności
środków publicznych i decyzji dotyczących priorytetów inwestycyjnych państwa.
Ad 4.
Ministerstwo pozostaje otwarte na współpracę z jednostkami samorządu terytorialnego,
zwłaszcza Miasta Gorlice (z którym jest w roboczym kontakcie w sprawie koncepcji
Muzeum), instytucjami kultury, środowiskami naukowymi oraz organizacjami społecznymi w
zakresie inicjatyw służących ochronie i upowszechnianiu dziedzictwa narodowego.
W przypadku podjęcia decyzji o rozpoczęciu prac przygotowawczych dotyczących projektu
budowy Muzeum I Wojny Światowej w Gorlicach jednym z istotnych elementów tego
procesu będą konsultacje z przedstawicielami samorządów, ekspertami z zakresu historii I
wojny światowej, muzealnictwa oraz ochrony dziedzictwa kulturowego. Pozwoli to na
wypracowanie założeń odpowiadających zarówno znaczeniu historycznemu
przedsięwzięcia, jak i potrzebom regionu oraz możliwościom organizacyjnym i finansowym
państwa.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --