Interpelacja nr 18321
Interpelacja w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Interpelacja nr 18321
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko, Urszula Rusecka, Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od samorządów powiatowych oraz środowiska publicznych służb zatrudnienia dotyczące drastycznego ograniczenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację zadań przez powiatowe urzędy pracy w 2026 r.
Szczególne zaniepokojenie budzi przyjęta przez Radę Powiatu Wielickiego rezolucja nr 4/2026 z dnia 24 czerwca 2026 r., w której wskazano, że środki Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu zostały ograniczone w skali kraju o około 40% w porównaniu z rokiem 2025. Jednocześnie od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która znacząco rozszerzyła katalog zadań realizowanych przez powiatowe urzędy pracy oraz zwiększyła liczbę beneficjentów tych usług, co powinno wiązać się z zapewnieniem odpowiednich środków finansowych.
Ograniczenie finansowania może skutkować zmniejszeniem liczby organizowanych staży, szkoleń zawodowych, robót publicznych, prac interwencyjnych, refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy czy dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W konsekwencji utrudni to aktywizację osób bezrobotnych oraz osłabi rozwój lokalnych przedsiębiorstw i gospodarki. Rezolucja wskazuje również, że podobne stanowisko prezentują Związek Powiatów Polskich, Konwent Powiatów Województwa Małopolskiego oraz Ogólnopolski Konwent Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie były przyczyny zmniejszenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych dla powiatowych urzędów pracy w 2026 r. w porównaniu z rokiem 2025?
Jaka jest wysokość środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w latach 2025 i 2026 z podziałem na województwa oraz poszczególne powiaty?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu ograniczenia finansowania na możliwość realizacji nowych zadań wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie jej wyników.
Jakie kryteria zastosowano przy podziale środków Funduszu Pracy pomiędzy poszczególne powiatowe urzędy pracy na 2026 r.?
Ilu mniej bezrobotnych, według szacunków ministerstwa, zostanie objętych aktywnymi formami przeciwdziałania bezrobociu w 2026 r. w porównaniu z rokiem 2025?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków Funduszu Pracy w trakcie 2026 r. lub dokonanie korekty planu finansowego Funduszu Pracy? Jeśli tak – w jakim terminie i w jakiej wysokości?
W jaki sposób powiatowe urzędy pracy mają realizować nowe obowiązki ustawowe przy jednoczesnym ograniczeniu środków finansowych?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z przedstawicielami samorządów powiatowych, Związkiem Powiatów Polskich oraz Ogólnopolskim Konwentem Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy w sprawie zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania publicznych służb zatrudnienia?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby ograniczenie środków nie doprowadziło do pogorszenia sytuacji osób bezrobotnych oraz spadku skuteczności aktywizacji zawodowej?
Zwracam się o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi wraz z przedstawieniem danych finansowych i analiz będących podstawą decyzji o ograniczeniu środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Interpelacja nr 18321
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko, Urszula Rusecka, Patryk Wicher, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od samorządów powiatowych oraz środowiska publicznych służb zatrudnienia dotyczące drastycznego ograniczenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację zadań przez powiatowe urzędy pracy w 2026 r.
Szczególne zaniepokojenie budzi przyjęta przez Radę Powiatu Wielickiego rezolucja nr 4/2026 z dnia 24 czerwca 2026 r., w której wskazano, że środki Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu zostały ograniczone w skali kraju o około 40% w porównaniu z rokiem 2025. Jednocześnie od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która znacząco rozszerzyła katalog zadań realizowanych przez powiatowe urzędy pracy oraz zwiększyła liczbę beneficjentów tych usług, co powinno wiązać się z zapewnieniem odpowiednich środków finansowych.
Ograniczenie finansowania może skutkować zmniejszeniem liczby organizowanych staży, szkoleń zawodowych, robót publicznych, prac interwencyjnych, refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy czy dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W konsekwencji utrudni to aktywizację osób bezrobotnych oraz osłabi rozwój lokalnych przedsiębiorstw i gospodarki. Rezolucja wskazuje również, że podobne stanowisko prezentują Związek Powiatów Polskich, Konwent Powiatów Województwa Małopolskiego oraz Ogólnopolski Konwent Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie były przyczyny zmniejszenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych dla powiatowych urzędów pracy w 2026 r. w porównaniu z rokiem 2025?
Jaka jest wysokość środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w latach 2025 i 2026 z podziałem na województwa oraz poszczególne powiaty?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu ograniczenia finansowania na możliwość realizacji nowych zadań wynikających z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie jej wyników.
Jakie kryteria zastosowano przy podziale środków Funduszu Pracy pomiędzy poszczególne powiatowe urzędy pracy na 2026 r.?
Ilu mniej bezrobotnych, według szacunków ministerstwa, zostanie objętych aktywnymi formami przeciwdziałania bezrobociu w 2026 r. w porównaniu z rokiem 2025?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków Funduszu Pracy w trakcie 2026 r. lub dokonanie korekty planu finansowego Funduszu Pracy? Jeśli tak – w jakim terminie i w jakiej wysokości?
W jaki sposób powiatowe urzędy pracy mają realizować nowe obowiązki ustawowe przy jednoczesnym ograniczeniu środków finansowych?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z przedstawicielami samorządów powiatowych, Związkiem Powiatów Polskich oraz Ogólnopolskim Konwentem Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy w sprawie zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania publicznych służb zatrudnienia?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby ograniczenie środków nie doprowadziło do pogorszenia sytuacji osób bezrobotnych oraz spadku skuteczności aktywizacji zawodowej?
Zwracam się o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi wraz z przedstawieniem danych finansowych i analiz będących podstawą decyzji o ograniczeniu środków Funduszu Pracy w 2026 r.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14012 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.420.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18321 Pani Poseł Józefy Szczurek-Żelazko wraz
z grupą posłów, w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze
środków Funduszu Pracy w 2026 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 (dalej „ustawa o finansach publicznych”) podstawą
gospodarowania, w trakcie roku budżetowego, środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) jest
roczny plan finansowy FP będący załącznikiem do ustawy budżetowej. W toku prac nad
projektem ustawy budżetowej na dany rok budżetowy Minister Finansów i Gospodarki,
w trybie i terminach określonych przez przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy
budżetowej, wydane na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy o finansach publicznych,
przekazuje wstępną kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na
kolejne lata dla poszczególnych dysponentów części budżetowych. Pismem z dnia 25 lipca
2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r.
Limit określono na poziomie 10,1 mld zł, tj. niższym niż w roku 2025 o 1 mld zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał,
przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, na konieczność utrzymania
finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie analogicznym do
roku 2025 r. Pomimo podejmowanych działań kwota zabezpieczona w planie FP na 2026 r.
została ustalona na poziomie niższym od zgłaszanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki odpowiadając na możliwość zwiększenia kwoty środków
FP w 2026 roku z przeznaczeniem na działania aktywizacyjne wielokrotnie wskazywał,
w korespondencji kierowanej do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że Polska
objęta jest procedurą nadmiernego deficytu (EDP). Procedura ta determinuje konieczność
konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych latach, co ma swoje
odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028
określającym ścieżkę wydatków do 2028 roku, której przestrzeganie jest konieczne do
ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie. Minister wskazywał
też, że wydatki FP objęte są stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz limitem wydatków
wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej. W związku z czym ewentualne
zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się pod warunkiem wskazania oszczędności
powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy, uwzględniając
zgłaszane potrzeby i ograniczone środki nie ma wygenerowanych oszczędności, które
można przesunąć na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
Ustalony niższy limit wydatków FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
FP wskazanej w planie finansowym FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez samorządy powiatowe, której podział na poszczególne regiony regulują przepisy
ustawy
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia2 (dalej „ustawa”) i wydane na
podstawie art. 277 ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy3 (dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota środków FP
na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach
projektów EFS+, określona w planie finansowym FP na 2026 rok - pomniejszona o rezerwę
pozostającą w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między
województwa algorytmem.
Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla poszczególnych
samorządów powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów określonych przez
sejmik województwa, o których mowa w art. 267 ust. 7 ustawy. Oznacza to, że podczas
opracowywania kryteriów podziału istnieje możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb
lokalnych rynków pracy.
Samorządy powiatów na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym tych
realizowanych w ramach projektów EFS+, w skali kraju dysponują w roku 2026 środkami
FP w kwocie 1,7 mld zł. Ze środków tych finansowane są wszystkie formy pomocy
określone w ustawie. Minister właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na
poszczególne formy pomocy ujęte w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach
łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii
powiatowej rady rynku pracy. Zatem to samorządy powiatów decydują, uwzględniając
potrzeby lokalnych rynków pracy i własne możliwości, o wyborze i finansowaniu
poszczególnych form pomocy. Ministerstwo nie ma zatem bezpośredniego wpływu na
liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy. Zestawienie kwot środków
FP przyznanych w latach 2025 - 2026 powiatowym urzędom pracy na działania
aktywizacyjne w rozbiciu na poszczególne województwa przekazuję wraz z niniejszą
odpowiedzią.
Resort pracy prowadzi stały dialog z urzędami pracy oraz konwentami dyrektorów urzędów
pracy, aby możliwie szybko kierować dostępne środki tam, gdzie potrzeby są największe.
Na bieżąco monitorujemy sytuację związaną z zapotrzebowaniem urzędów pracy oraz rynek
pracy, szczególnie uważnie analizując czynniki, które potencjalnie mogą doprowadzić do
wzrostu bezrobocia, zwłaszcza na mniejszych rynkach, z dala od centrów aglomeracyjnych.
Na ten podział nakłada się obserwowane w Polsce duże zróżnicowanie regionalne poziomu
bezrobocia – niską liczbę bezrobotnych notuje się w dużych miastach, na terenach z wysoką
gęstością zaludnienia, koncentracją inwestycji i kapitału oraz z dobrą infrastrukturą.
W powiatach słabo zurbanizowanych, z ubogą infrastrukturą, bezrobocie jest na wyższym
poziomie. Sytuacja na rynku pracy jest mniej korzystna na wschodzie i północy kraju –
w zachodniej i centralnej Polsce wskaźniki, zwłaszcza w zakresie bezrobocia
rejestrowanego, są korzystniejsze.
Generalnie należy spodziewać się, że znaczące ograniczenie środków na działania
aktywizacyjne może spowodować trudności w aktywizacji bezrobotnych na terenach
z wysoką stopą bezrobocia, gdzie subsydiowane miejsca pracy stanowiły znaczącą część
ofert pracy na danym rynku. To z kolei może mieć wpływ na wzrost liczby bezrobotnych,
przy czym wzrost ten może być uwarunkowany nie tylko ograniczeniem środków, ale
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
również mniejszą aktywnością rekrutacyjną firm, którą obserwujemy już od kilku lat oraz
skalą zapowiadanych zwolnień grupowych. Natomiast zmniejszenie środków FP na
aktywizację w niektórych regionach może mieć neutralny wpływ na sytuację na rynku pracy
i poziom bezrobocia czemu sprzyjać może prognozowany na ten rok wzrost gospodarczy -
według prognoz MF, KE i MFW w 2026 r. wzrost PKB wyniesie 3,5%4.
Zgodnie ze sprawozdaniem o przychodach i wydatkach Funduszu Pracy MRPiPS-02
w okresie styczeń – czerwiec 2026 zaaktywizowano 99 336 osób, tj. o 259 586 osób mniej,
niż w analogicznym okresie roku 2025, w którym to zaktywizowano 358 922 osób.
Weryfikacji podejmowanych działań aktywizacyjnych służy określanie ich efektywności
czyli relacji efektów do nakładów. Resort pracy bada efektywność zatrudnieniową
i kosztową podstawowych form aktywizacji obejmujących: szkolenia, prace interwencyjne,
roboty publiczne, refundacje kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Średnia wartość wskaźnika
efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji zawodowej, o którym mowa
w art. 28 pkt 2 lit. b ustawy, uzyskana we wszystkich powiatowych urzędach pracy w roku
2025 wyniosła 82,61%. Średnia wartość wskaźnika efektywności kosztowej podstawowych
form aktywizacji zawodowej, o której mowa w art. 28 pkt 2 lit. c ustawy, uzyskana we
wszystkich powiatowych urzędach pracy w roku 2025 wyniosła 21 902,31 zł.
Niezależnie od powyższych środków przekazywanych samorządom powiatowym minister
właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, którą może uruchomić w celu niwelowania
negatywnych skutków zmniejszenia środków FP przyznanych na aktywizację. W jej ramach
możliwe jest zwiększanie środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy
w danym roku budżetowym, z uwzględnieniem potrzeb zgłaszanych przez urzędy pracy.
Procedurę ubiegania się o środki rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania
się o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026
roku”, opublikowanym w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia. Na ich podstawie w
roku 2026 minister ogłosił dwa nabory wniosków o środki rezerwy FP: pierwszy 4 lutego
br. o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, oraz
13 lipca o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej. W ramach
pierwszego naboru samorządy powiatów złożyły 201 wniosków. Po weryfikacji i ocenie
wszystkich wniosków przyznano środki rezerwy FP w kwocie 173,5 mln zł. Dodatkowe
środki otrzymał każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze.
13 lipca br. ogłoszono drugi nabór wniosków dla urzędów pracy na dodatkowe środki
z rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej. Nabór zakończył się
27 lipca br. Trwa weryfikacja i ocena złożonych wniosków.
Dodatkowo, mając na względzie potrzebę wsparcia urzędów w realizacji działań
aktywizacyjnych w bieżącym roku przyznano samorządom powiatowym województwa
opolskiego i łódzkiego kwoty środków rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji
projektów EFS+ w wysokości 6 647 901,32zł z uwagi na fakt, iż kwoty środków FP ustalone
dla poszczególnych samorządów powiatowych nie zabezpieczały w pełni finansowania
realizowanych projektów EFS+. Ponadto tam, gdzie przyznane dotychczas środki FP nie
pozwoliły na zabezpieczenie finansowania zobowiązań powstałych na podstawie art. 269
ustawy przyznano dodatkowe kwoty środków rezerwy FP w kwocie 50 339 180,63 zł.
Wśród aktualnie możliwych do finansowania z rezerwy FP działań i programów są także
programy aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których miały miejsce klęski
4 Prognozy makroekonomiczne i fiskalne - Ministerstwo Finansów - Portal Gov.pl
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
żywiołowe oraz programy aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn
niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi.
Wnioski są rozpatrywane na bieżąco, w kolejności wpływu do resortu. Na finansowanie
pierwszego programu w roku 2026 zabezpieczono środki rezerwy FP w kwocie 5 mln zł,
a drugiego 50 mln zł. W roku 2026 do resortu pracy nie wpłynął żaden wniosek na
finansowanie programu aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których miały
miejsce klęski żywiołowe. Natomiast na program aktywizacji zawodowej bezrobotnych
zwolnionych z przyczyn niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych
zwolnieniami monitorowanymi wpłynęło 15 wniosków. Wszystkie wnioski rozpatrzono
pozytywnie przyznając dodatkowe środki w kwocie 5 922 000,00 zł.
Pragnę również zapewnić, iż w sytuacji ograniczonych środków na aktywizację urzędy pracy
będą intensyfikowane pomoc w ramach form pomocy określonych w ustawie
niewymagających angażowania środków FP.
Ustalenie zakresu pomocy jest jednym z elementów stałej opieki indywidualnego doradcy
ds. zatrudnienia. Jego obowiązkiem jest przeprowadzenie z bezrobotnym rozmowy
(wywiadu), przygotowanie na jej podstawie Indywidualnego Planu Działania zawierającego
formy pomocy do zastosowania, terminy ich realizacji, warunki jego zakończenia itd. oraz
stałe monitorowanie jego realizacji poprzez kontakt z bezrobotnym co najmniej raz na 30
dni. Osoba bezrobotna może otrzymywać informacje o aktualnych ofertach pracy, giełdach
pracy oraz targach pracy. Może też korzystać samodzielnie z dedykowanych, nowoczesnych
i stale rozwijanych narzędzi teleinformatycznych, takich jak baza ofert pracy - ePraca oraz
aplikacja ePraca. Jak wynika z deklaracji osób bezrobotnych pomocą w formie pośrednictwa
pracy zainteresowanych jest ponad 62% z nich.
W przypadku osób, dla których urząd pracy nie może zaproponować oferty pracy
stosowane powinno być intensywne poradnictwo zawodowe, którego celem jest zbadanie
predyspozycji zawodowych, ich ocena pod względem potrzeb lokalnego rynku pracy,
pomoc w wyborze lub zmianie zawodu oraz przekazanie wiedzy w jaki sposób szukać pracy,
np.
w ramach szkoleń z zakresu umiejętności poszukiwania pracy prowadzonych przez
doradców zawodowych. Szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy (trwające 3
tygodnie) skierowane są do osób, które nie posiadają doświadczenia w poszukiwaniu pracy,
utraciły motywację w jej poszukiwaniu lub chcą powrócić na rynek pracy po długim okresie
braku aktywności.
Urzędy pracy będą mogły skupić się na formach aktywizacji, które przynoszą najtrwalsze
korzyści i są najbardziej optymalne kosztowo, zachęcaniu pracodawców do zwiększania
liczby ofert pracy niesubsydiowanej, składaniu projektów w ramach Funduszy Europejskich,
w tym programów regionalnych, a także organizowaniu spotkań informacyjno-
konsultacyjnych dla zwalnianych pracowników w firmach, gdzie planowana jest redukcja
etatów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.420.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18321 Pani Poseł Józefy Szczurek-Żelazko wraz
z grupą posłów, w sprawie ograniczenia finansowania powiatowych urzędów pracy ze
środków Funduszu Pracy w 2026 r., proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych1 (dalej „ustawa o finansach publicznych”) podstawą
gospodarowania, w trakcie roku budżetowego, środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) jest
roczny plan finansowy FP będący załącznikiem do ustawy budżetowej. W toku prac nad
projektem ustawy budżetowej na dany rok budżetowy Minister Finansów i Gospodarki,
w trybie i terminach określonych przez przepisy dotyczące prac nad projektem ustawy
budżetowej, wydane na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy o finansach publicznych,
przekazuje wstępną kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na
kolejne lata dla poszczególnych dysponentów części budżetowych. Pismem z dnia 25 lipca
2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej limit wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r.
Limit określono na poziomie 10,1 mld zł, tj. niższym niż w roku 2025 o 1 mld zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał,
przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, na konieczność utrzymania
finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie analogicznym do
roku 2025 r. Pomimo podejmowanych działań kwota zabezpieczona w planie FP na 2026 r.
została ustalona na poziomie niższym od zgłaszanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki odpowiadając na możliwość zwiększenia kwoty środków
FP w 2026 roku z przeznaczeniem na działania aktywizacyjne wielokrotnie wskazywał,
w korespondencji kierowanej do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że Polska
objęta jest procedurą nadmiernego deficytu (EDP). Procedura ta determinuje konieczność
konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych latach, co ma swoje
odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028
określającym ścieżkę wydatków do 2028 roku, której przestrzeganie jest konieczne do
ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie. Minister wskazywał
też, że wydatki FP objęte są stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz limitem wydatków
wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej. W związku z czym ewentualne
zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się pod warunkiem wskazania oszczędności
powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy, uwzględniając
zgłaszane potrzeby i ograniczone środki nie ma wygenerowanych oszczędności, które
można przesunąć na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
Ustalony niższy limit wydatków FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
FP wskazanej w planie finansowym FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez samorządy powiatowe, której podział na poszczególne regiony regulują przepisy
ustawy
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia2 (dalej „ustawa”) i wydane na
podstawie art. 277 ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy3 (dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota środków FP
na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach
projektów EFS+, określona w planie finansowym FP na 2026 rok - pomniejszona o rezerwę
pozostającą w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między
województwa algorytmem.
Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla poszczególnych
samorządów powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów określonych przez
sejmik województwa, o których mowa w art. 267 ust. 7 ustawy. Oznacza to, że podczas
opracowywania kryteriów podziału istnieje możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb
lokalnych rynków pracy.
Samorządy powiatów na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, w tym tych
realizowanych w ramach projektów EFS+, w skali kraju dysponują w roku 2026 środkami
FP w kwocie 1,7 mld zł. Ze środków tych finansowane są wszystkie formy pomocy
określone w ustawie. Minister właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na
poszczególne formy pomocy ujęte w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach
łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii
powiatowej rady rynku pracy. Zatem to samorządy powiatów decydują, uwzględniając
potrzeby lokalnych rynków pracy i własne możliwości, o wyborze i finansowaniu
poszczególnych form pomocy. Ministerstwo nie ma zatem bezpośredniego wpływu na
liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy. Zestawienie kwot środków
FP przyznanych w latach 2025 - 2026 powiatowym urzędom pracy na działania
aktywizacyjne w rozbiciu na poszczególne województwa przekazuję wraz z niniejszą
odpowiedzią.
Resort pracy prowadzi stały dialog z urzędami pracy oraz konwentami dyrektorów urzędów
pracy, aby możliwie szybko kierować dostępne środki tam, gdzie potrzeby są największe.
Na bieżąco monitorujemy sytuację związaną z zapotrzebowaniem urzędów pracy oraz rynek
pracy, szczególnie uważnie analizując czynniki, które potencjalnie mogą doprowadzić do
wzrostu bezrobocia, zwłaszcza na mniejszych rynkach, z dala od centrów aglomeracyjnych.
Na ten podział nakłada się obserwowane w Polsce duże zróżnicowanie regionalne poziomu
bezrobocia – niską liczbę bezrobotnych notuje się w dużych miastach, na terenach z wysoką
gęstością zaludnienia, koncentracją inwestycji i kapitału oraz z dobrą infrastrukturą.
W powiatach słabo zurbanizowanych, z ubogą infrastrukturą, bezrobocie jest na wyższym
poziomie. Sytuacja na rynku pracy jest mniej korzystna na wschodzie i północy kraju –
w zachodniej i centralnej Polsce wskaźniki, zwłaszcza w zakresie bezrobocia
rejestrowanego, są korzystniejsze.
Generalnie należy spodziewać się, że znaczące ograniczenie środków na działania
aktywizacyjne może spowodować trudności w aktywizacji bezrobotnych na terenach
z wysoką stopą bezrobocia, gdzie subsydiowane miejsca pracy stanowiły znaczącą część
ofert pracy na danym rynku. To z kolei może mieć wpływ na wzrost liczby bezrobotnych,
przy czym wzrost ten może być uwarunkowany nie tylko ograniczeniem środków, ale
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
również mniejszą aktywnością rekrutacyjną firm, którą obserwujemy już od kilku lat oraz
skalą zapowiadanych zwolnień grupowych. Natomiast zmniejszenie środków FP na
aktywizację w niektórych regionach może mieć neutralny wpływ na sytuację na rynku pracy
i poziom bezrobocia czemu sprzyjać może prognozowany na ten rok wzrost gospodarczy -
według prognoz MF, KE i MFW w 2026 r. wzrost PKB wyniesie 3,5%4.
Zgodnie ze sprawozdaniem o przychodach i wydatkach Funduszu Pracy MRPiPS-02
w okresie styczeń – czerwiec 2026 zaaktywizowano 99 336 osób, tj. o 259 586 osób mniej,
niż w analogicznym okresie roku 2025, w którym to zaktywizowano 358 922 osób.
Weryfikacji podejmowanych działań aktywizacyjnych służy określanie ich efektywności
czyli relacji efektów do nakładów. Resort pracy bada efektywność zatrudnieniową
i kosztową podstawowych form aktywizacji obejmujących: szkolenia, prace interwencyjne,
roboty publiczne, refundacje kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Średnia wartość wskaźnika
efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji zawodowej, o którym mowa
w art. 28 pkt 2 lit. b ustawy, uzyskana we wszystkich powiatowych urzędach pracy w roku
2025 wyniosła 82,61%. Średnia wartość wskaźnika efektywności kosztowej podstawowych
form aktywizacji zawodowej, o której mowa w art. 28 pkt 2 lit. c ustawy, uzyskana we
wszystkich powiatowych urzędach pracy w roku 2025 wyniosła 21 902,31 zł.
Niezależnie od powyższych środków przekazywanych samorządom powiatowym minister
właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, którą może uruchomić w celu niwelowania
negatywnych skutków zmniejszenia środków FP przyznanych na aktywizację. W jej ramach
możliwe jest zwiększanie środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy
w danym roku budżetowym, z uwzględnieniem potrzeb zgłaszanych przez urzędy pracy.
Procedurę ubiegania się o środki rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania
się o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026
roku”, opublikowanym w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia. Na ich podstawie w
roku 2026 minister ogłosił dwa nabory wniosków o środki rezerwy FP: pierwszy 4 lutego
br. o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, oraz
13 lipca o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej. W ramach
pierwszego naboru samorządy powiatów złożyły 201 wniosków. Po weryfikacji i ocenie
wszystkich wniosków przyznano środki rezerwy FP w kwocie 173,5 mln zł. Dodatkowe
środki otrzymał każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze.
13 lipca br. ogłoszono drugi nabór wniosków dla urzędów pracy na dodatkowe środki
z rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej. Nabór zakończył się
27 lipca br. Trwa weryfikacja i ocena złożonych wniosków.
Dodatkowo, mając na względzie potrzebę wsparcia urzędów w realizacji działań
aktywizacyjnych w bieżącym roku przyznano samorządom powiatowym województwa
opolskiego i łódzkiego kwoty środków rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji
projektów EFS+ w wysokości 6 647 901,32zł z uwagi na fakt, iż kwoty środków FP ustalone
dla poszczególnych samorządów powiatowych nie zabezpieczały w pełni finansowania
realizowanych projektów EFS+. Ponadto tam, gdzie przyznane dotychczas środki FP nie
pozwoliły na zabezpieczenie finansowania zobowiązań powstałych na podstawie art. 269
ustawy przyznano dodatkowe kwoty środków rezerwy FP w kwocie 50 339 180,63 zł.
Wśród aktualnie możliwych do finansowania z rezerwy FP działań i programów są także
programy aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których miały miejsce klęski
4 Prognozy makroekonomiczne i fiskalne - Ministerstwo Finansów - Portal Gov.pl
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
żywiołowe oraz programy aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn
niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi.
Wnioski są rozpatrywane na bieżąco, w kolejności wpływu do resortu. Na finansowanie
pierwszego programu w roku 2026 zabezpieczono środki rezerwy FP w kwocie 5 mln zł,
a drugiego 50 mln zł. W roku 2026 do resortu pracy nie wpłynął żaden wniosek na
finansowanie programu aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których miały
miejsce klęski żywiołowe. Natomiast na program aktywizacji zawodowej bezrobotnych
zwolnionych z przyczyn niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych
zwolnieniami monitorowanymi wpłynęło 15 wniosków. Wszystkie wnioski rozpatrzono
pozytywnie przyznając dodatkowe środki w kwocie 5 922 000,00 zł.
Pragnę również zapewnić, iż w sytuacji ograniczonych środków na aktywizację urzędy pracy
będą intensyfikowane pomoc w ramach form pomocy określonych w ustawie
niewymagających angażowania środków FP.
Ustalenie zakresu pomocy jest jednym z elementów stałej opieki indywidualnego doradcy
ds. zatrudnienia. Jego obowiązkiem jest przeprowadzenie z bezrobotnym rozmowy
(wywiadu), przygotowanie na jej podstawie Indywidualnego Planu Działania zawierającego
formy pomocy do zastosowania, terminy ich realizacji, warunki jego zakończenia itd. oraz
stałe monitorowanie jego realizacji poprzez kontakt z bezrobotnym co najmniej raz na 30
dni. Osoba bezrobotna może otrzymywać informacje o aktualnych ofertach pracy, giełdach
pracy oraz targach pracy. Może też korzystać samodzielnie z dedykowanych, nowoczesnych
i stale rozwijanych narzędzi teleinformatycznych, takich jak baza ofert pracy - ePraca oraz
aplikacja ePraca. Jak wynika z deklaracji osób bezrobotnych pomocą w formie pośrednictwa
pracy zainteresowanych jest ponad 62% z nich.
W przypadku osób, dla których urząd pracy nie może zaproponować oferty pracy
stosowane powinno być intensywne poradnictwo zawodowe, którego celem jest zbadanie
predyspozycji zawodowych, ich ocena pod względem potrzeb lokalnego rynku pracy,
pomoc w wyborze lub zmianie zawodu oraz przekazanie wiedzy w jaki sposób szukać pracy,
np.
w ramach szkoleń z zakresu umiejętności poszukiwania pracy prowadzonych przez
doradców zawodowych. Szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy (trwające 3
tygodnie) skierowane są do osób, które nie posiadają doświadczenia w poszukiwaniu pracy,
utraciły motywację w jej poszukiwaniu lub chcą powrócić na rynek pracy po długim okresie
braku aktywności.
Urzędy pracy będą mogły skupić się na formach aktywizacji, które przynoszą najtrwalsze
korzyści i są najbardziej optymalne kosztowo, zachęcaniu pracodawców do zwiększania
liczby ofert pracy niesubsydiowanej, składaniu projektów w ramach Funduszy Europejskich,
w tym programów regionalnych, a także organizowaniu spotkań informacyjno-
konsultacyjnych dla zwalnianych pracowników w firmach, gdzie planowana jest redukcja
etatów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --