Interpelacja nr 1832
Interpelacja w sprawie leczenia boreliozy i innych chorób odkleszczowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie leczenia boreliozy i innych chorób odkleszczowych
Interpelacja nr 1832
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia boreliozy i innych chorób odkleszczowych
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 29-02-2024
Szanowna Pani Minister,
na adres poczty elektronicznej mojego biura poselskiego wpłynęła korespondencja dotycząca problemów z leczeniem boreliozy i innych chorób odkleszczowych, tzw. koinfekcji. Nadawca wiadomości zwraca uwagę na niepokojącą tendencję wzrostu liczby zakażeń tymi chorobami w ostatnich latach. To w połączeniu z trudnościami w dostępie do lekarzy specjalistów z zakresu chorób zakaźnych oraz brakiem dostatecznego finansowania badań naukowych nad boreliozą, stanowi realne zagrożenie życia i zdrowia pacjentów. Nadto, nadawca wskazuje konieczność zapewnienia opieki pacjentom nie tylko w początkowym stadium choroby, lecz także w fazach kolejnych: rozsianej i późnej. Dotychczas formą leczenia pacjentów borykających się z boreliozą i chorobami pokrewnymi była metoda ILADS. Z tej jednak miano zrezygnować, nie pozostawiając innej alternatywy.
Uprzejmie proszę o zajęcie stanowiska w sprawie oraz udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy resort zdrowia podejmie działania mające na celu dostosowanie wytycznych leczenia boreliozy do problemów wynikających z kolejnych stadiów choroby?
Czy prawdą jest, że zrezygnowano z praktykowania metody leczenia ILADS? Jeśli tak, co było tego powodem i jakie metody planuje się wprowadzić w zamian?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada aktualne dane dotyczące występowania boreliozy i innych chorób pokrewnych w ostatnich latach? Jakie działania planuje się podjąć, aby zahamować wzrost liczby zakażeń?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 1832
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia boreliozy i innych chorób odkleszczowych
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 29-02-2024
Szanowna Pani Minister,
na adres poczty elektronicznej mojego biura poselskiego wpłynęła korespondencja dotycząca problemów z leczeniem boreliozy i innych chorób odkleszczowych, tzw. koinfekcji. Nadawca wiadomości zwraca uwagę na niepokojącą tendencję wzrostu liczby zakażeń tymi chorobami w ostatnich latach. To w połączeniu z trudnościami w dostępie do lekarzy specjalistów z zakresu chorób zakaźnych oraz brakiem dostatecznego finansowania badań naukowych nad boreliozą, stanowi realne zagrożenie życia i zdrowia pacjentów. Nadto, nadawca wskazuje konieczność zapewnienia opieki pacjentom nie tylko w początkowym stadium choroby, lecz także w fazach kolejnych: rozsianej i późnej. Dotychczas formą leczenia pacjentów borykających się z boreliozą i chorobami pokrewnymi była metoda ILADS. Z tej jednak miano zrezygnować, nie pozostawiając innej alternatywy.
Uprzejmie proszę o zajęcie stanowiska w sprawie oraz udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy resort zdrowia podejmie działania mające na celu dostosowanie wytycznych leczenia boreliozy do problemów wynikających z kolejnych stadiów choroby?
Czy prawdą jest, że zrezygnowano z praktykowania metody leczenia ILADS? Jeśli tak, co było tego powodem i jakie metody planuje się wprowadzić w zamian?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada aktualne dane dotyczące występowania boreliozy i innych chorób pokrewnych w ostatnich latach? Jakie działania planuje się podjąć, aby zahamować wzrost liczby zakażeń?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
95%
Konkretność
5%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7337 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.9.2024.PM
Warszawa, 22 marca 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 1832 w sprawie leczenia boreliozy i innych
chorób odkleszczowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Przebieg kliniczny boreliozy jest jasno zdefiniowany i obejmuje:
boreliozę wczesną z postaciami zlokalizowanymi (rumień wędrujący – najczęściej
rozpoznawana postać boreliozy oraz
borrelial lymphocytoma), wczesną infekcją
rozsianą (rumień mnogi, neuroborelioza ostre zapalenie stawów, ostre zapalenie
mięśnia sercowego (
Lyme carditis)) oraz
boreliozę późną pod postaciami neuroboreliozy, boreliozowego zapalenia stawów
i przewlekłego zanikowego zapalenia skóry.
Dla wszystkich ww. postaci są opisane objawy kliniczne definiujące każde stadium i postać
boreliozy.
W aktualnej klasyfikacji ICD-10 wyróżnia się następujące postacie kliniczne boreliozy
(choroby z Lyme):
A69.2 Choroba z Lyme Rumień przewlekły wędrujący wywołany przez
Borrelia
burgdorferi,
dopuszczając jednocześnie uzupełnia kodem A69.2 w następujących rozpoznanych:
o G01 – Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych w przebiegu chorób bakteryjnych
sklasyfikowanych gdzie indziej,
o G63.0 – Polineuropatia w przebiegu chorób zakaźnych i pasożytniczych
sklasyfikowanych gdzie indziej,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
o M01.2 – Zapalenie stawów w przebiegu choroby z Lyme.
Z kolei nowsza, opracowana przez WHO klasyfikacja ICD-11 doprecyzowuje postacie
kliniczne w następujących kodach:
1G Lyme borreliosis (Borelioza z Lyme)
o 1C1G.0
Early cutaneous Lyme borreliosis (wczesna borelioza skórna)
1C1G.1
Disseminated Lyme borreliosis (borelioza rozsiana):
o 1C1G.10
Lyme neuroborreliosis (neuroborelioza)
o 1C1G.11
Lyme carditis (zapalenie mięśnia sercowego)
o 1C1G.12
Ophthalmic Lyme borreliosis (borelioza oczna)
o 1C1G.13
Lyme arthritis (zapalenie stawów w przebiegu boreliozy)
o 1C1G.14
Late cutaneous Lyme borreliosis (poźna borelioza skórna)
1C1G.1Y
Other specified disseminated Lyme borreliosis (inna określona borelioza
rozsiana)
1C1G.1Z
Disseminated Lyme borreliosis, unspecified (borelizoa rozsiana, nieokreślona)
1C1G.Y
Other specified Lyme borreliosis (inna określona borelioza).
Na podkreślenie zasługuje fakt, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada kompetencji do
opracowania wytycznych postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w danej jednostce
chorobowej. Wytyczne takie opracowywane są przez ekspertów w danej dziedzinie
medycyny. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób
Zakaźnych (opublikowanymi w roku 2023), a także w szczegółowych międzynarodowych
wytycznych IDSA (
Infectious Diseases Society of America) opublikowanych w roku 2020
dla poszczególnych postaci boreliozy długość leczenia antybiotykiem jest jasno określona
i nie przekracza 30 dni dla żadnego stadium klinicznego z możliwością ewentualnego
jednokrotnego powtórzenia terapii antybiotykiem podawanym drogą dożylną przez 2-4
tygodni w przypadkach szczególnych (np. zapalenie stawów bez poprawy po
antybiotykoterapii doustnej).
Wskazana w interpelacji ‘metoda ILADS’ (opublikowana w roku 2014, wiec odlegle) której
podstawę stanowi publikacja pod tytułem
„Evidence Assessments and Guideline
Recommendations in Lyme Disease: The Clinical Management of Known Tick Bites,
Erythema Migrans Rashes and Persistent Disease” („Ocena dowodów i zalecenia dotyczące
boreliozy: postępowanie kliniczne po ukąszeniu przez kleszcze, w przypadku wystąpienia
rumienia wędrującego i choroby przewlekłej”) stanowi bardzo często podstawę do
stosowania długotrwałej (przewlekłej) antybiotykoterapii, często wielomiesięcznej,
a nawet ponad rocznej.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
‘Metoda ILADS’ stała się powszechnie w praktyce klinicznej w Polsce podstawą do
długotrwałego (nawet ponad rocznego, a nawet kilkuletniego) stosowania wielu
antybiotyków, często w skojarzeniach (włączając leki z grupy B-laktamów, rifampicynę,
metronidazol, makrolidy i inne). Takie postępowanie nie wynika z żadnych rekomendacji
(nawet w ‘rekomendacjach ILADS’ nie ma wytycznych dotyczących sposobu kojarzenia
antybiotyków ani docelowej długości antybiotykoterapii).
Skuteczność długotrwałego stosowania antybiotykoterapii nie została potwierdzona
w randomizowanych badaniach klinicznych na odpowiednio dużych grupach a może
prowadzić do istotnych działań niepożądanych oraz skutkować selekcją
antybiotykoodporności w całej populacji Polski.
Literatura medyczna precyzyjnie opisuje przypadki powikłań po długotrwałej
antybiotykoterapii stosowanej w przypadkach boreliozy. Dodatkowo istnieją dowody
naukowe w randomizowanym badaniu klinicznym (opublikowanym po publikacji ‘metody
ILADS’ w roku 2016
„Randomized Trial of Longer-Term Therapy for Symptoms Attributed
to Lyme Disease”) opisujące brak korzyści ze stosowania długotrwałej antybiotykoterapii
(12 tygodni) w porównaniu do krótszej terapii.
Ministerstwo Zdrowia nie posiada kompetencji do nadawania konkretnego kierunku
procesowi diagnostycznemu oraz terapeutycznemu, który realizowany jest w odniesieniu
do poszczególnych pacjentów. Decyzję o zastosowaniu danej metody i sposobu diagnostyki
i leczenia każdorazowo podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę wskazania aktualnej wiedzy
medycznej oraz dostępne mu metody i środki zapobiegania, rozpoznawania i leczenia
chorób. Ponadto, w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz
z własnej inicjatywy bądź na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, jeżeli
uzna to za uzasadnione w świetle wymagań wiedzy medycznej, powinien zasięgnąć opinii
właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie.
Dane dotyczące występowania boreliozy zostały przedstawione w poniższej tabeli:
1.01-
31.12.2021 r.
1.01-
31.12.2022 r.
1.01-
31.12.2023 r. Jednostka chorobowa
Liczba przypadków
ogółem 12 500 17 369 25 244 Borelioza z
Lyme neuroborelioza 202 344 468
Kleszczowe zapalenie mózgu 210 446 659
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych NIZP PIB
W celu zmniejszenie ryzyka zachorowania na boreliozę każdej osobie będącej na terenie
Polski zalecana jest profilaktyka, tj. stosowanie repelentów, odpowiedni ubiór oraz
sprawdzanie ciała w celu jak najszybszego usunięcia kleszcza. Ponadto, dostępne są
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
inaktywowane szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Aby skutecznie
ochronić się przed zakażeniem konieczne jest przyjęcie 3 dawek szczepienia pierwotnego
oraz dawek przypominających co 3-5 lat. Szczepionki zalecane są w określonych grupach
zawodowych oraz osobom przebywającym na obszarach endemicznych. Warto również
podkreślić, że trwają badania nad szczepionką przeciw boreliozie, która jest w III fazie
badań klinicznych, i wstępne informacje wskazują, że jej rejestracja na świecie może
nastąpić w 2025 roku.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.9.2024.PM
Warszawa, 22 marca 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 1832 w sprawie leczenia boreliozy i innych
chorób odkleszczowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Przebieg kliniczny boreliozy jest jasno zdefiniowany i obejmuje:
boreliozę wczesną z postaciami zlokalizowanymi (rumień wędrujący – najczęściej
rozpoznawana postać boreliozy oraz
borrelial lymphocytoma), wczesną infekcją
rozsianą (rumień mnogi, neuroborelioza ostre zapalenie stawów, ostre zapalenie
mięśnia sercowego (
Lyme carditis)) oraz
boreliozę późną pod postaciami neuroboreliozy, boreliozowego zapalenia stawów
i przewlekłego zanikowego zapalenia skóry.
Dla wszystkich ww. postaci są opisane objawy kliniczne definiujące każde stadium i postać
boreliozy.
W aktualnej klasyfikacji ICD-10 wyróżnia się następujące postacie kliniczne boreliozy
(choroby z Lyme):
A69.2 Choroba z Lyme Rumień przewlekły wędrujący wywołany przez
Borrelia
burgdorferi,
dopuszczając jednocześnie uzupełnia kodem A69.2 w następujących rozpoznanych:
o G01 – Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych w przebiegu chorób bakteryjnych
sklasyfikowanych gdzie indziej,
o G63.0 – Polineuropatia w przebiegu chorób zakaźnych i pasożytniczych
sklasyfikowanych gdzie indziej,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
o M01.2 – Zapalenie stawów w przebiegu choroby z Lyme.
Z kolei nowsza, opracowana przez WHO klasyfikacja ICD-11 doprecyzowuje postacie
kliniczne w następujących kodach:
1G Lyme borreliosis (Borelioza z Lyme)
o 1C1G.0
Early cutaneous Lyme borreliosis (wczesna borelioza skórna)
1C1G.1
Disseminated Lyme borreliosis (borelioza rozsiana):
o 1C1G.10
Lyme neuroborreliosis (neuroborelioza)
o 1C1G.11
Lyme carditis (zapalenie mięśnia sercowego)
o 1C1G.12
Ophthalmic Lyme borreliosis (borelioza oczna)
o 1C1G.13
Lyme arthritis (zapalenie stawów w przebiegu boreliozy)
o 1C1G.14
Late cutaneous Lyme borreliosis (poźna borelioza skórna)
1C1G.1Y
Other specified disseminated Lyme borreliosis (inna określona borelioza
rozsiana)
1C1G.1Z
Disseminated Lyme borreliosis, unspecified (borelizoa rozsiana, nieokreślona)
1C1G.Y
Other specified Lyme borreliosis (inna określona borelioza).
Na podkreślenie zasługuje fakt, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada kompetencji do
opracowania wytycznych postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w danej jednostce
chorobowej. Wytyczne takie opracowywane są przez ekspertów w danej dziedzinie
medycyny. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób
Zakaźnych (opublikowanymi w roku 2023), a także w szczegółowych międzynarodowych
wytycznych IDSA (
Infectious Diseases Society of America) opublikowanych w roku 2020
dla poszczególnych postaci boreliozy długość leczenia antybiotykiem jest jasno określona
i nie przekracza 30 dni dla żadnego stadium klinicznego z możliwością ewentualnego
jednokrotnego powtórzenia terapii antybiotykiem podawanym drogą dożylną przez 2-4
tygodni w przypadkach szczególnych (np. zapalenie stawów bez poprawy po
antybiotykoterapii doustnej).
Wskazana w interpelacji ‘metoda ILADS’ (opublikowana w roku 2014, wiec odlegle) której
podstawę stanowi publikacja pod tytułem
„Evidence Assessments and Guideline
Recommendations in Lyme Disease: The Clinical Management of Known Tick Bites,
Erythema Migrans Rashes and Persistent Disease” („Ocena dowodów i zalecenia dotyczące
boreliozy: postępowanie kliniczne po ukąszeniu przez kleszcze, w przypadku wystąpienia
rumienia wędrującego i choroby przewlekłej”) stanowi bardzo często podstawę do
stosowania długotrwałej (przewlekłej) antybiotykoterapii, często wielomiesięcznej,
a nawet ponad rocznej.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
‘Metoda ILADS’ stała się powszechnie w praktyce klinicznej w Polsce podstawą do
długotrwałego (nawet ponad rocznego, a nawet kilkuletniego) stosowania wielu
antybiotyków, często w skojarzeniach (włączając leki z grupy B-laktamów, rifampicynę,
metronidazol, makrolidy i inne). Takie postępowanie nie wynika z żadnych rekomendacji
(nawet w ‘rekomendacjach ILADS’ nie ma wytycznych dotyczących sposobu kojarzenia
antybiotyków ani docelowej długości antybiotykoterapii).
Skuteczność długotrwałego stosowania antybiotykoterapii nie została potwierdzona
w randomizowanych badaniach klinicznych na odpowiednio dużych grupach a może
prowadzić do istotnych działań niepożądanych oraz skutkować selekcją
antybiotykoodporności w całej populacji Polski.
Literatura medyczna precyzyjnie opisuje przypadki powikłań po długotrwałej
antybiotykoterapii stosowanej w przypadkach boreliozy. Dodatkowo istnieją dowody
naukowe w randomizowanym badaniu klinicznym (opublikowanym po publikacji ‘metody
ILADS’ w roku 2016
„Randomized Trial of Longer-Term Therapy for Symptoms Attributed
to Lyme Disease”) opisujące brak korzyści ze stosowania długotrwałej antybiotykoterapii
(12 tygodni) w porównaniu do krótszej terapii.
Ministerstwo Zdrowia nie posiada kompetencji do nadawania konkretnego kierunku
procesowi diagnostycznemu oraz terapeutycznemu, który realizowany jest w odniesieniu
do poszczególnych pacjentów. Decyzję o zastosowaniu danej metody i sposobu diagnostyki
i leczenia każdorazowo podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę wskazania aktualnej wiedzy
medycznej oraz dostępne mu metody i środki zapobiegania, rozpoznawania i leczenia
chorób. Ponadto, w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz
z własnej inicjatywy bądź na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, jeżeli
uzna to za uzasadnione w świetle wymagań wiedzy medycznej, powinien zasięgnąć opinii
właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie.
Dane dotyczące występowania boreliozy zostały przedstawione w poniższej tabeli:
1.01-
31.12.2021 r.
1.01-
31.12.2022 r.
1.01-
31.12.2023 r. Jednostka chorobowa
Liczba przypadków
ogółem 12 500 17 369 25 244 Borelioza z
Lyme neuroborelioza 202 344 468
Kleszczowe zapalenie mózgu 210 446 659
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych NIZP PIB
W celu zmniejszenie ryzyka zachorowania na boreliozę każdej osobie będącej na terenie
Polski zalecana jest profilaktyka, tj. stosowanie repelentów, odpowiedni ubiór oraz
sprawdzanie ciała w celu jak najszybszego usunięcia kleszcza. Ponadto, dostępne są
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
inaktywowane szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Aby skutecznie
ochronić się przed zakażeniem konieczne jest przyjęcie 3 dawek szczepienia pierwotnego
oraz dawek przypominających co 3-5 lat. Szczepionki zalecane są w określonych grupach
zawodowych oraz osobom przebywającym na obszarach endemicznych. Warto również
podkreślić, że trwają badania nad szczepionką przeciw boreliozie, która jest w III fazie
badań klinicznych, i wstępne informacje wskazują, że jej rejestracja na świecie może
nastąpić w 2025 roku.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --