telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.11.2024.DP
Warszawa, 22 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 1831 Pana Wojciecha Króla, Posła na Sejm RP, z dnia 7 marca
2024 r. w sprawie sytuacji finansowej polskich szpitali, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Czy ministerstwo rozważa reformę systemu ochrony zdrowia w zakresie finansowania
podmiotów leczniczych, w tym szpitali? Jeśli tak, na jakich założeniach oparte będą nowe
regulacje prawne?
Na wstępnie pragnę poinformować, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym
Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów
leczniczych, uwzględniając aktualne potrzeby.
Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosi ceny jednostek rozliczeniowych
w poszczególnych rodzajach świadczeń. Systematycznie odbywa się także aktualizacja
wycen świadczeń gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok, obejmując konkretne obszary
świadczeń. W pracach analitycznych nad taryfikacją świadczeń gwarantowanych uwzględnia
się wiele czynników m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane dotyczące wysokości
wynagrodzeń poszczególnych grup zawodowych biorących udział w realizacji wycenianego
świadczenia, inflację i inne zmienne, które mogą wpływać na zmianę wyceny świadczeń
opieki zdrowotnej.
W pierwotnym planie finansowym NFZ na rok 2024 zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. w porównaniu do
pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023 zatwierdzonego przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 26 lipca 2022 r., wysokość środków zapisana

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosi 157,56 mld zł i jest wyższa
o 15,45%, tj. o 21,09 mld zł.
Ponadto ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1352), dalej „ustawa
o wynagrodzeniach”, wprowadziła zmianę w ustawie o świadczeniach, poprzez dodanie art.
31ha, określającego mechanizm dotyczący przygotowywania raportu w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz wydawania, na
zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, rekomendacji Prezesa AOTMiT w zakresie
zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku
z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń.
Podstawowym założeniem realizacji przepisów ustawy o wynagrodzeniach, jest ujęcie
środków na wyższe wynagrodzenia w wycenie świadczeń medycznych, a nie, jak do 30
czerwca 2022 r., w odrębnym strumieniu środków, niezależnym od wykonania świadczeń dla
pacjentów. Należy zaznaczyć, że wprowadzona forma przekazywania środków co prawda
zapewnia możliwość elastycznego dysponowania dostępnymi środkami przez
zarządzających podmiotami leczniczymi, jednak w przypadku szpitali realizujących
świadczenia o niskiej wycenie, spowodowała narastanie zadłużenia.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności
szpitali z uwzględnieniem ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednym z działań w tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy danych
sprawozdawanych w Systemie Statystyki w Ochronie Zdrowia, na podstawie których
w okresach kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów.
Analizowane są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz
kosztów działalności z uwzględnieniem takich elementów jak: koszty osobowe
(wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy koszty zużycia
materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednocześnie należy wskazać na liczne działania podejmowane w ostatnim okresie w celu
poprawy sytuacji finansowej szpitali działających w ramach systemu podstawowego

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), w wyniku których m.in.
następował wzrost ceny za punkt w ryczałcie PSZ.
Ponadto informuję, że w planie taryfikacyjnym AOTMiT na 2024 r. zostały zapisane
następujące zadania:
I. Leczenie szpitalne - świadczenia gwarantowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 poz. 870 z późn. zm.)
1. Świadczenia wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w obszarze: Choroby
Naczyń.
2. Świadczenia rozliczane w ramach skali TISS-28 i TISS-28 dla dzieci.
3. Świadczenia gwarantowane o wysokim stopniu innowacyjności, rozliczane w ramach
produktu: 5.52.01.0001363 Rozliczenie za zgodą płatnika.
II. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna - świadczenia gwarantowane zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2022 poz. 2678
z późn. zm.)
1. Świadczenia w obszarze: Choroby naczyń.
III. Rehabilitacja lecznicza - świadczenia gwarantowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 poz. 265 z późn. zm.)
1. Świadczenia realizowane w warunkach stacjonarnych.
2. Świadczenia realizowane w warunkach ośrodka lub oddziału dziennego.
3. Świadczenia realizowane w warunkach domowych.
IV. Inne zadania w zakresie taryfikacji świadczeń, szczególnie istotne dla bieżącego
funkcjonowania systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Jednocześnie pragnę poinformować, że Minister Zdrowia pismem z dnia 15 lutego 2024 r.
znak: DLF.7802.1.2024.KA zlecił Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
w terminie do dnia 10 maja 2024 roku, dokonanie analizy oraz przygotowanie raportu
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydanie
rekomendacji, w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą
o wynagrodzeniach.
Dodatkowo, na podstawie art. 31npkt 4b ustawy, zostało zlecone dokonanie wariantowych
analiz:
 związanych ze wzrostem wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umów innych niż umowa o pracę;
 związanych z prognozą wskaźnika inflacji w latach 2024 - 2025 r.;

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
 uwzględniających symulację zmniejszenia różnic pomiędzy świadczeniodawcami
w poszczególnych zakresach świadczeń wartości jednostek rozliczeniowych stosowanych
w umowach zawieranych przez Narodowy Fundusz Zdrowia;
 uwzględniających odrębne rozwiązania dla obszarów świadczeń zidentyfikowanych jako
wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania.
Ponadto informuję, że minimalna wysokość środków publicznych przeznaczanych na
ochronę zdrowia w relacji do PKB jest zdeterminowana ustawą o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Aktualnie, w art. 131c ust. 1 ww. ustawy,
ścieżka systemowego zwiększania poziomu nakładów na ochronę zdrowia w kolejnych
latach została określona zgodnie z poniższym:
 2024 r.– 6,20% PKB,
 2025 r.– 6,50% PKB,
 2026 r.– 6,80% PKB,
aż do osiągnięcia oczekiwanego poziomu 7% PKB w 2027 r.
Jednocześnie w celu poprawy sytuacji finansowej szpitali działających w ramach systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, w tym szpitali
powiatowych, w dniu 20 marca 2024 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego
Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny został udostępniony projekt
rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (MZ 1657).
Rozwiązania zaproponowane w niniejszym projekcie wprowadzają zapisy:
1) gwarantujące szpitalom, których poziom realizacji świadczeń w 2023 r. był niższy niż
zakładany przy ustaleniu ryczałtu na ten rok., wypłatę dodatkowych środków
zapewniających utrzymanie dotychczasowej wysokości ryczałtu PSZ, a jednocześnie
zobowiązujące beneficjentów tego instrumentu do rozliczenia uzyskanych w ten sposób
środków przez ich odpracowanie, a w przypadku nieosiągnięcia odpowiednich nadwykonań
ryczałtu w 2024 r., przez zwrot nierozliczonych w ten sposób kwot;
2) umożliwiające wypłaty w 2024 r. specjalnych dodatków do ryczałtu PSZ
świadczeniodawcom, którzy za poprzedni okres rozliczeniowy (2023 r.) wykazali tzw.
nadwykonania tego ryczałtu. Dodatki będą wypłacane w wysokości 50% wypracowanych
nadwykonań, jednak z jednoczesnym uwzględnieniem kwot dodatków wypłaconych w 2023
r., zgodnie z § 3b nowelizowanego rozporządzenia; podstawę ustalenia wysokości dodatku
dla danego świadczeniodawcy stanowić będzie różnica miedzy liczbą jednostek
sprawozdawczych za 2023 r. a sumą liczby tych jednostek stanowiącą podstawę ustalenia
wysokości ryczałtu na 2023 r. i liczby jednostek odpowiadających kwotom uzyskanych w tym
okresie na mocy ww. przepisu.

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzić kompleksowy plan oddłużania szpitali?
Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę dokonania stosownych zmian w sektorze ochrony
zdrowia. Działania w tym obszarze wymagają szerokiego i kompleksowego podejścia oraz
powinny uwzględniać podejście systemowe. Identyfikacja działań i kierunków koniecznych
do tworzenia optymalnych rozwiązań w podmiotach leczniczych o różnorodnej strukturze
i sposobie funkcjonowania, wskazuje na złożoność prac oraz konieczność holistycznej oraz
kompleksowej oceny i analizy. Dlatego też przygotowanie odpowiednich i skutecznych
rozwiązań w zakresie poprawy sytuacji finansowej szpitali, w tym stosownych instrumentów
będących odpowiedzią na problem narastającego na przestrzeni ostatnich lat zadłużenia,
wymaga pogłębionych i szczegółowych prac analitycznych.
Skuteczność i trwałość procesów restrukturyzacyjnych jest wypadkową determinacji
i zaangażowania jego uczestników zarówno na etapie projektowym, jak i realizacji oraz
uzależnione są od wyboru optymalnych rozwiązań. Oddłużenie podmiotów leczniczych,
wymaga więc globalnego działania i publicznego zaangażowania. Procesy naprawcze winny
predysponować do działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa ekonomicznego
podmiotów w perspektywie długiej, stanowiąc tym samym o konieczności działań trwałych,
a nie tzw. „prostego oddłużenia”. Bowiem bez zmiany sposobu funkcjonowania podmiotów
leczniczych efektywność wydatkowania przekazanych środków może być znikoma.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie w Ministerstwie Zdrowia projektowane jest
przeprowadzenie prac analitycznych, mających na celu opracowanie kompleksowych
rozwiązań w tym przedmiocie.
Warto zaznaczyć, że kierunkowe działania i decyzje w przedmiocie ewentualnej
restrukturyzacji podmiotów leczniczych będą tworzone w ramach wspólnego dialogu
na rzecz ochrony zdrowia.
Odnosząc się ponadto do sytuacji finansowej szpitali powiatowych informuję, że kondycja
ekonomiczno–finansowa tych podmiotów leczniczych jest zróżnicowana. W sektorze
szpitalnym funkcjonują bowiem szpitale, które odnotowują pozytywne wyniki finansowe,
zadłużenie ich jest na bezpiecznym poziomie, zachowują płynność finansową i terminowo
regulują zobowiązania. Zaobserwowano także, iż występują szpitale mające problemy
w zasadzie we wszystkich obszarach finansowych, czyli ich rentowność osiąga wartości
ujemne, płynność finansowa jest zbyt niska, przez co występują przeterminowane
zobowiązania, a stan zadłużenia w tych podmiotach jest bardzo wysoki. Poza tym, działają
szpitale, które przeprowadziły procesy restrukturyzacyjne i odzyskały rentowność,
jednakże ich funkcjonowanie utrudniają długi zaciągnięte w przeszłości.
Ponadto w grupie szpitali powiatowych obserwuje się podmioty lecznicze, w których
sytuacja nie jest jeszcze bardzo trudna, ale ich sytuacja w najbliższych latach, z różnych
powodów może się pogorszyć.

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Dane statystyczne i analiza finansowa pokazują, że na kondycję szpitali powiatowych
największy wpływ miała ustawa o wynagrodzeniach, zmuszająca szpitale do wprowadzenia
od lipca 2022 roku podwyżek, których finansowanie przez NFZ okazało się w odniesieniu do
części podmiotów niewystarczające.
W związku z powyższym, wskazane jest indywidualne podejście do oceny kondycji
finansowej szpitali powiatowych.
Wiarygodny obraz sytuacji finansowej podmiotów leczniczych za 2023 rok, będą
prezentować dane na koniec okresu sprawozdawczego i dopiero w oparciu o takie dane
można formułować stosowne wnioski. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.), daje czas podmiotom leczniczym na sporządzenie
sprawozdania finansowego za rok poprzedni do końca marca następnego roku, po czym
następuje odpowiednio weryfikacja sprawozdań finansowych przez firmy audytorskie oraz
ich zatwierdzenie.
3. Co jest przyczyną nieterminowych płatności z NFZ i w jaki sposób planuje się rozwiązać
ten problem?
Poziom zabezpieczenia świadczeń wynika z możliwości finansowych Oddziału,
uwarunkowanych planem finansowym OW NFZ oraz koniecznością zabezpieczenia
dostępności do świadczeń we wszystkich rodzajach i zakresach świadczeń.
Natomiast możliwość sfinansowania dodatkowych świadczeń zrealizowanych ponad limit
określony umową może być rozważana w konkretnej sytuacji, wynikającej m.in.
z dysponowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia dodatkowymi środkami finansowymi
oraz po pełnym rozliczeniu umów zawartych na dany rok.
Ostateczne rozliczenie umów zostaje przeprowadzane w pierwszej kolejności poprzez
dokonanie alokacji środków pomiędzy zakresami świadczeń w umowie świadczeniodawcy,
a następnie poprzez finansowanie świadczeń ponadlimitowych z uwzględnieniem świadczeń
wykonanych w zakresach priorytetowych w ramach dostępnych środków finansowych.
Finansowanie nadwykonań innych niż udzielone w stanach nagłych oraz świadczeń
w zakresach innych niż nielimitowe stanowi wyjątek od obecnej ustawowej reguły
i następuje w przypadku posiadania przez NFZ nadwyżki środków (tj. środków nie wydanych
na sfinansowanie świadczeń w ramach limitów).
W nawiązaniu do powyższego pragnę zauważyć, że zgodnie z Zarządzeniem
Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie
zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 rok zabezpieczone
zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na sfinansowanie kosztów
świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit wynikający z umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych i nielimitowanych zakresach

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
świadczeń. Zgodnie z informacją Narodowego Funduszu Zdrowia, środki te powinny trafić
do placówek medycznych jeszcze w tym miesiącu.
4. Czy, w celu poprawienia sytuacji finansowej placówek leczniczych, rozważana jest
możliwość odroczenia płatności oraz rozłożenia na raty bieżących składek względem ZUS?
Właściwym do odniesienia się w niniejszej kwestii jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Jednocześnie w załączeniu przekazuję kopię odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia na
przywołane w niniejszej interpelacji pismo Pana Michała Pierończyka, Prezydenta Miasta
Ruda Śląska z dnia 24 stycznia 2024 r. udzielonej pismem z dnia 16 lutego 2024 r. znak:
DLF.054.9.2024.DP.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Załącznik:
Pismo MZ z dnia 16 lutego 2024 r. znak: DLF.054.9.2024.DP

-- 7 of 7 --