Interpelacja nr 18302
Interpelacja w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (50%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy
Interpelacja nr 18302
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Jarosław Krajewski, Filip Kaczyński, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister,
problemem coraz powszechniejszym na polskim rynku pracy jest masowe zjawisko tzw. fikcyjnych rekrutacji. Polega ono na publikowaniu przez pracodawców ogłoszeń o pracę na stanowiska, na które w rzeczywistości nie planują nikogo zatrudnić.
Z wielu relacji wyłania się obraz patologicznych praktyk, które są szczególnie widoczne w wysoce konkurencyjnych sektorach, takich jak branża bankowa oraz ubezpieczeniowa. Fikcyjne rekrutacje służą tam nierzadko jako narzędzie wywiadu gospodarczego. Kandydaci są zapraszani na wieloetapowe rozmowy kwalifikacyjne, podczas których celowo wypytywani są o to, jakie rozwiązania, produkty lub systemy prowizyjne posiada konkurencja (np. firma, w której kandydat obecnie pracuje, odbywał staż lub z którą współpracował). Po wyciągnięciu wewnętrznych informacji lub darmowych pomysłów w ramach zadań rekrutacyjnych kontakt z kandydatem nagle się urywa.
Dla młodego człowieka oznacza to konieczność poświęcania wielu godzin na przygotowania, bycie traktowanym jako darmowe źródło informacji dla korporacji, a ostatecznie udział w procesie z góry skazanym na niepowodzenie.
Fikcyjne rekrutacje są również stosowane w celu: budowania wizerunku rozwijającej się firmy, badania rynku czy po prostu bezkosztowego budowania bazy danych.
Młodzi ludzie czują się oszukani przez system, który w zamian za ich zaangażowanie i wiedzę oferuje rynek pełen nieprzejrzystych, a wręcz pasożytniczych praktyk korporacyjnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega problem fikcyjnych rekrutacji i czy prowadzi monitoring tego zjawiska w Polsce?
2. Czy ministerstwo analizowało, aby we współpracy z Państwową Inspekcją Pracy była możliwość weryfikowania i kontrolowania podmiotów, które permanentnie prowadzą procesy rekrutacyjne niekończące się zatrudnieniem, pod kątem nadużyć i naruszania zasad uczciwego obrotu gospodarczego?
3. Czy ministerstwo planuje wystąpić do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o wypracowanie i opublikowanie twardych wytycznych dla pracodawców, które ostatecznie ukrócą praktykę bezkosztowego i bezkarnego kolekcjonowania baz danych (CV) pod pretekstem rzekomych naborów?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18302
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Jarosław Krajewski, Filip Kaczyński, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister,
problemem coraz powszechniejszym na polskim rynku pracy jest masowe zjawisko tzw. fikcyjnych rekrutacji. Polega ono na publikowaniu przez pracodawców ogłoszeń o pracę na stanowiska, na które w rzeczywistości nie planują nikogo zatrudnić.
Z wielu relacji wyłania się obraz patologicznych praktyk, które są szczególnie widoczne w wysoce konkurencyjnych sektorach, takich jak branża bankowa oraz ubezpieczeniowa. Fikcyjne rekrutacje służą tam nierzadko jako narzędzie wywiadu gospodarczego. Kandydaci są zapraszani na wieloetapowe rozmowy kwalifikacyjne, podczas których celowo wypytywani są o to, jakie rozwiązania, produkty lub systemy prowizyjne posiada konkurencja (np. firma, w której kandydat obecnie pracuje, odbywał staż lub z którą współpracował). Po wyciągnięciu wewnętrznych informacji lub darmowych pomysłów w ramach zadań rekrutacyjnych kontakt z kandydatem nagle się urywa.
Dla młodego człowieka oznacza to konieczność poświęcania wielu godzin na przygotowania, bycie traktowanym jako darmowe źródło informacji dla korporacji, a ostatecznie udział w procesie z góry skazanym na niepowodzenie.
Fikcyjne rekrutacje są również stosowane w celu: budowania wizerunku rozwijającej się firmy, badania rynku czy po prostu bezkosztowego budowania bazy danych.
Młodzi ludzie czują się oszukani przez system, który w zamian za ich zaangażowanie i wiedzę oferuje rynek pełen nieprzejrzystych, a wręcz pasożytniczych praktyk korporacyjnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega problem fikcyjnych rekrutacji i czy prowadzi monitoring tego zjawiska w Polsce?
2. Czy ministerstwo analizowało, aby we współpracy z Państwową Inspekcją Pracy była możliwość weryfikowania i kontrolowania podmiotów, które permanentnie prowadzą procesy rekrutacyjne niekończące się zatrudnieniem, pod kątem nadużyć i naruszania zasad uczciwego obrotu gospodarczego?
3. Czy ministerstwo planuje wystąpić do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o wypracowanie i opublikowanie twardych wytycznych dla pracodawców, które ostatecznie ukrócą praktykę bezkosztowego i bezkarnego kolekcjonowania baz danych (CV) pod pretekstem rzekomych naborów?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6831 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.419.2026
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18302 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu podkreślam, że ściganie i zwalczanie przestępstw związanych z fikcyjnymi
ofertami pracy, a także oszustwami rekrutacyjnymi i wyłudzeniami danych leży po stronie
organów do tego powołanych – w szczególności Policji i Prokuratury, a także
wyspecjalizowanych instytucji ds. cyberbezpieczeństwa.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) oraz podległe mu
instytucje rynku pracy ostrzegają o możliwych zagrożeniach m.in. za pośrednictwem portalu
Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia Zielona Linia1.
Informuję, że prawa i obowiązki pracodawców w zakresie zatrudniania pracowników określa
ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807,1423, 1661,
z 2026 r. poz. 25, dalej jako „Kodeks pracy”). Akt ten nie reguluje jednak wszystkich zasad
organizowania i prowadzenia przez pracodawców rekrutacji pracowników. Kodeks pracy
ustala zakres danych osobowych, których udostępnienia pracodawca może żądać od
kandydatów do pracy na etapie rekrutacji, a także ogólne warunki ich udostępniania.
Zgodnie z art. 221 § 1 Kodeksu pracy - pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej
się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:
— imię i nazwisko;
— datę urodzenia;
— dane kontaktowe;
— wykształcenie;
— kwalifikacje zawodowe;
— przebieg dotychczasowego zatrudnienia.
Pracodawca żąda podania danych osobowych, o których mowa w pkt 4-6 ww. przepisu, gdy
jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym
stanowisku.
Udostępnienie pracodawcy danych osobowych następuje w formie oświadczenia osoby,
której one dotyczą. Pracodawca ma prawo żądać udokumentowania tych danych w zakresie
niezbędnym do ich potwierdzenia (§ 5 cyt. artykułu). Jednocześnie stosownie do § 4 ww.
artykułu pracodawca może zażądać podania innych danych osobowych niż wskazane, jeśli
jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego
z przepisów prawa.
1https://zielonalinia.gov.pl/nie-daj-sie-nabra-uwazaj-na-falszywe-ogloszenia-o-pracy/
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przywołany przepis określa zatem dane osobowe, jakich przedstawienia
i udokumentowania pracodawca może żądać od kandydata na pracownika. Jego celem jest
nie tylko wskazanie podstawy żądania udostępnienia danych osobowych przez pracodawcę,
ale też określenie granic tego uprawnienia. Pracodawca nie może więc żądać – należy to
podkreślić – przedstawienia danych niewymienionych w art. 221 Kodeksu pracy lub w
przepisach szczególnych.
Omawiana regulacja, ma zastosowanie do relacji między pracodawcą i pracownikiem oraz
kandydatem do pracy, a także do osoby prowadzącej rekrutację pracowników. Przeciwne
rozumowanie pozbawiałoby takiego przepisu jego ratio legis, a mianowicie funkcji
ochronnej danych osobowych kandydata do pracy. Warto podkreślić, że przepis ten nie ma
jednak zastosowania do stosunków prawnych innych niż stosunek pracy (np.
cywilnoprawnych).
Praktyka organizowania fikcyjnych rekrutacji, zbierania CV wyłącznie po to, aby tworzyć
bazy danych kandydatów celem wykorzystania ich do innych celów niż wyłącznie na
potrzeby konkretnej rekrutacji, stanowi naruszenie zarówno przepisów prawa pracy oraz
przepisów o ochronie danych osobowych.
W zakresie celu przetwarzania danych osobowych i ich zgodności z RODO, właściwą
instytucją jest Urząd Ochrony Danych Osobowych2. Rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady UE 2016 /679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób
fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE określa zasady
przetwarzania danych osobowych i kary za naruszenie obowiązujących przepisów.
W zależności od wymiaru procesu rekrutacyjnego, do jego kontroli uprawnione są
odpowiednie organy państwowe. Główne instytucje umocowane w tym zakresie to
Państwowa Inspekcja Pracy (w przedmiocie legalności zatrudnienia i prawa pracy, dalej jako:
„PIP”. PIP posiada narzędzia umożliwiające wykonywanie zadań związanych z nadzorem
i kontrolą, a także egzekwowaniem przestrzegania przez pracodawców obowiązujących
przepisów prawa.) oraz Urząd Ochrony Danych Osobowych (obszar RODO i przetwarzania
danych kandydatów). Kierownictwo MRPiPS nie jest uprawnione do weryfikowania
procesów rekrutacyjnych i kontrolowania przeprowadzających je podmiotów, natomiast
współpracuje w tym zakresie z ww. organami.
Zasady składania i publikowania ofert pracy w ramach sieci Powiatowych Urzędów Pracy
określa ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r.
poz. 620 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze tego aktu. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ww.
ustawy minister właściwy do spraw pracy prowadzi bazę ofert pracy ePraca3. Jest to
ogólnodostępna i bezpłatna baza ofert pracy, w której każdego dnia dostępnych jest średnio
40 tys. wolnych miejsc pracy. Wszystkie oferty pracy publikowane w ePracy są
weryfikowane pod względem kompletności informacji i ich zgodności z prawem. Weryfikacji
poddawani są również pracodawcy, m.in. w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy.
Urząd pracy ma prawo odmówić przyjęcia do realizacji oferty pracy od pracodawcy, o
którym posiada wiedzę, że stosuje on niewłaściwe praktyki w procesie rekrutacji (np. zgłasza
oferty pracy w celu innym niż zatrudnienie pracownika).
2 www.uodo.gov.pl
3 https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zachęca do korzystania
z bazy ofert pracy ePraca, która zawiera rzetelne i zweryfikowane przez pracowników
Powiatowych Urzędów Pracy oferty pracy.
Odpowiadając na pytanie, czy kierownictwo MRPiPS planuje wystąpić do Prezesa Urzędu
Ochrony Danych Osobowych o wypracowanie i opublikowanie wytycznych dla
pracodawców, które przeciwdziałać mają praktyce bezkosztowego i bezkarnego
kolekcjonowania baz danych kandydatów do pracy pod pretekstem rzekomych naborów
informuję, że wskazane w pytaniu kwestie uregulowano w już przepisami RODO i Kodeksu
pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.419.2026
Warszawa, /elektron. znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18302 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
w sprawie zjawiska fikcyjnych rekrutacji i ich negatywnego wpływu na rynek pracy, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Tytułem wstępu podkreślam, że ściganie i zwalczanie przestępstw związanych z fikcyjnymi
ofertami pracy, a także oszustwami rekrutacyjnymi i wyłudzeniami danych leży po stronie
organów do tego powołanych – w szczególności Policji i Prokuratury, a także
wyspecjalizowanych instytucji ds. cyberbezpieczeństwa.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) oraz podległe mu
instytucje rynku pracy ostrzegają o możliwych zagrożeniach m.in. za pośrednictwem portalu
Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia Zielona Linia1.
Informuję, że prawa i obowiązki pracodawców w zakresie zatrudniania pracowników określa
ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807,1423, 1661,
z 2026 r. poz. 25, dalej jako „Kodeks pracy”). Akt ten nie reguluje jednak wszystkich zasad
organizowania i prowadzenia przez pracodawców rekrutacji pracowników. Kodeks pracy
ustala zakres danych osobowych, których udostępnienia pracodawca może żądać od
kandydatów do pracy na etapie rekrutacji, a także ogólne warunki ich udostępniania.
Zgodnie z art. 221 § 1 Kodeksu pracy - pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej
się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:
— imię i nazwisko;
— datę urodzenia;
— dane kontaktowe;
— wykształcenie;
— kwalifikacje zawodowe;
— przebieg dotychczasowego zatrudnienia.
Pracodawca żąda podania danych osobowych, o których mowa w pkt 4-6 ww. przepisu, gdy
jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym
stanowisku.
Udostępnienie pracodawcy danych osobowych następuje w formie oświadczenia osoby,
której one dotyczą. Pracodawca ma prawo żądać udokumentowania tych danych w zakresie
niezbędnym do ich potwierdzenia (§ 5 cyt. artykułu). Jednocześnie stosownie do § 4 ww.
artykułu pracodawca może zażądać podania innych danych osobowych niż wskazane, jeśli
jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego
z przepisów prawa.
1https://zielonalinia.gov.pl/nie-daj-sie-nabra-uwazaj-na-falszywe-ogloszenia-o-pracy/
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przywołany przepis określa zatem dane osobowe, jakich przedstawienia
i udokumentowania pracodawca może żądać od kandydata na pracownika. Jego celem jest
nie tylko wskazanie podstawy żądania udostępnienia danych osobowych przez pracodawcę,
ale też określenie granic tego uprawnienia. Pracodawca nie może więc żądać – należy to
podkreślić – przedstawienia danych niewymienionych w art. 221 Kodeksu pracy lub w
przepisach szczególnych.
Omawiana regulacja, ma zastosowanie do relacji między pracodawcą i pracownikiem oraz
kandydatem do pracy, a także do osoby prowadzącej rekrutację pracowników. Przeciwne
rozumowanie pozbawiałoby takiego przepisu jego ratio legis, a mianowicie funkcji
ochronnej danych osobowych kandydata do pracy. Warto podkreślić, że przepis ten nie ma
jednak zastosowania do stosunków prawnych innych niż stosunek pracy (np.
cywilnoprawnych).
Praktyka organizowania fikcyjnych rekrutacji, zbierania CV wyłącznie po to, aby tworzyć
bazy danych kandydatów celem wykorzystania ich do innych celów niż wyłącznie na
potrzeby konkretnej rekrutacji, stanowi naruszenie zarówno przepisów prawa pracy oraz
przepisów o ochronie danych osobowych.
W zakresie celu przetwarzania danych osobowych i ich zgodności z RODO, właściwą
instytucją jest Urząd Ochrony Danych Osobowych2. Rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady UE 2016 /679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób
fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE określa zasady
przetwarzania danych osobowych i kary za naruszenie obowiązujących przepisów.
W zależności od wymiaru procesu rekrutacyjnego, do jego kontroli uprawnione są
odpowiednie organy państwowe. Główne instytucje umocowane w tym zakresie to
Państwowa Inspekcja Pracy (w przedmiocie legalności zatrudnienia i prawa pracy, dalej jako:
„PIP”. PIP posiada narzędzia umożliwiające wykonywanie zadań związanych z nadzorem
i kontrolą, a także egzekwowaniem przestrzegania przez pracodawców obowiązujących
przepisów prawa.) oraz Urząd Ochrony Danych Osobowych (obszar RODO i przetwarzania
danych kandydatów). Kierownictwo MRPiPS nie jest uprawnione do weryfikowania
procesów rekrutacyjnych i kontrolowania przeprowadzających je podmiotów, natomiast
współpracuje w tym zakresie z ww. organami.
Zasady składania i publikowania ofert pracy w ramach sieci Powiatowych Urzędów Pracy
określa ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r.
poz. 620 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze tego aktu. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ww.
ustawy minister właściwy do spraw pracy prowadzi bazę ofert pracy ePraca3. Jest to
ogólnodostępna i bezpłatna baza ofert pracy, w której każdego dnia dostępnych jest średnio
40 tys. wolnych miejsc pracy. Wszystkie oferty pracy publikowane w ePracy są
weryfikowane pod względem kompletności informacji i ich zgodności z prawem. Weryfikacji
poddawani są również pracodawcy, m.in. w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy.
Urząd pracy ma prawo odmówić przyjęcia do realizacji oferty pracy od pracodawcy, o
którym posiada wiedzę, że stosuje on niewłaściwe praktyki w procesie rekrutacji (np. zgłasza
oferty pracy w celu innym niż zatrudnienie pracownika).
2 www.uodo.gov.pl
3 https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zachęca do korzystania
z bazy ofert pracy ePraca, która zawiera rzetelne i zweryfikowane przez pracowników
Powiatowych Urzędów Pracy oferty pracy.
Odpowiadając na pytanie, czy kierownictwo MRPiPS planuje wystąpić do Prezesa Urzędu
Ochrony Danych Osobowych o wypracowanie i opublikowanie wytycznych dla
pracodawców, które przeciwdziałać mają praktyce bezkosztowego i bezkarnego
kolekcjonowania baz danych kandydatów do pracy pod pretekstem rzekomych naborów
informuję, że wskazane w pytaniu kwestie uregulowano w już przepisami RODO i Kodeksu
pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --