Interpelacja w sprawie planowanego wyłączenia bloków energetycznych nr 6 i 7 w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra oraz wpływu tej decyzji na bezpieczeństwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18298
do ministra energii
w sprawie planowanego wyłączenia bloków energetycznych nr 6 i 7 w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra oraz wpływu tej decyzji na bezpieczeństwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Artur Szałabawka, Michał Jach, Marek Gróbarczyk, Dariusz Matecki, Małgorzata Golińska, Czesław Hoc
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
mając na względzie bezpieczeństwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej, stabilność funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz strategiczną rolę, jaką pełnią bloki energetyczne nr 6 i 7 w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra, zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
W szczególności niepokój budzą informacje dotyczące planowanego zakończenia eksploatacji wskazanych jednostek z dniem 31 sierpnia 2026 r. oraz skutki rozporządzenia Ministra Energii z dnia 16 czerwca 2026 r. w sprawie zapasów paliw przedsiębiorstw energetycznych, które obniżyło wymagany poziom utrzymywanych zapasów paliwa. Kwestie te mają szczególne znaczenie w sytuacji, gdy bloki nr 6 i 7 pozostają jednostkami posiadającymi istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego, w tym zdolność rozruchu od stanu „zero” i uczestnictwa w odbudowie pracy systemu po awariach wielkoskalowych. Szczególne znaczenie przedmiotowych jednostek wynika z faktu, że bloki energetyczne nr 6 i 7 w PGE GiEK SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra pozostają Jednostkami Wytwórczymi Centralnie Dysponowanymi (JWCD), a więc jednostkami, których praca jest bezpośrednio wykorzystywana przez operatora systemu przesyłowego do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w okresie od 1 czerwca 2026 r. do 20 czerwca 2026 r. bloki te były wielokrotnie przywoływane do pracy przez operatora systemu, co jednoznacznie wskazuje na ich bieżące znaczenie dla utrzymania stabilności pracy krajowego systemu elektroenergetycznego. Okoliczność ta rodzi uzasadnione wątpliwości co do zasadności planowanego wyłączenia tych jednostek z eksploatacji już z dniem 1 września 2026 r., skoro obecnie pozostają one niezbędnym elementem zapewnienia wymaganych rezerw mocy oraz bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. Dodatkowo bloki nr 6 i 7 posiadają szczególne walory eksploatacyjne, w tym zdolność do rozruchu od stanu „zero” (black start), co czyni je istotnym elementem procedur odbudowy pracy systemu elektroenergetycznego po awariach wielkoskalowych lub blackoutach. W północno-zachodniej części kraju są to jedne z nielicznych jednostek dysponujących takimi możliwościami. Wobec powyższego zasadne jest uzyskanie informacji, jakie analizy bezpieczeństwa energetycznego zostały przeprowadzone przed podjęciem decyzji o planowanym wyłączeniu tych jednostek oraz czy uwzględniono ich aktualną rolę jako aktywnie wykorzystywanych przez operatora Jednostek Wytwórczych Centralnie Dysponowanych. Szczególnie istotne jest również wyjaśnienie, w jaki sposób na możliwość wykorzystania tych bloków w sytuacjach kryzysowych wpłynie obniżenie obowiązkowych zapasów paliwa w przedsiębiorstwach energetycznych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w obecnej sytuacji krajowego systemu elektroenergetycznego wyłączenie bloków energetycznych nr 6 i 7 w PGE GiEK SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra z dniem 1 września 2026 r. nie spowoduje obniżenia poziomu bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej poniżej poziomu uznawanego za akceptowalny?
Czy Ministerstwo Energii przeprowadziło analizy dotyczące wpływu wyłączenia tych jednostek na zdolność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego do pokrywania zapotrzebowania na moc, szczególnie w okresach zwiększonego zapotrzebowania lub występowania sytuacji nadzwyczajnych?
Czy wydane przez Pana Ministra rozporządzenie Ministra Energii z dnia 16 czerwca 2026 r. w sprawie zapasów paliw przedsiębiorstw energetycznych, skutkujące obniżeniem wymaganego poziomu zapasów węgla w PGE GiEK SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra, zostało poprzedzone analizą ryzyka związanego z możliwością uruchomienia bloków nr 6 i 7 w sytuacjach awaryjnych?
Czy ministerstwo uwzględniło fakt, że wieloletnie składowanie paliwa może prowadzić do pogorszenia jego parametrów jakościowych, a tym samym ograniczyć możliwość skutecznego uruchomienia przedmiotowych jednostek w przypadku wezwania ich do pracy przez operatora systemu przesyłowego?
Czy w ocenie ministerstwa istnieje ryzyko, że w przypadku wystąpienia poważnej awarii systemowej lub blackoutu bloki nr 6 i 7, będące jednymi z nielicznych jednostek w północno-zachodniej części kraju posiadających zdolność rozruchu od stanu „zero”, nie będą mogły skutecznie realizować swoich funkcji ze względu na poziom lub jakość zgromadzonego paliwa?
Jak ministerstwo ocenia wpływ powyższych okoliczności na realizację obowiązków państwa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej?
Jaką rolę przewiduje Pan Minister dla bloków energetycznych nr 6 i 7 w PGE GiEK SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra po ich planowanym wyłączeniu po dniu 31 sierpnia 2026 r., w szczególności w kontekście:
ich zdolności do rozruchu od stanu „zero”;
możliwości wykorzystania ich jako rezerwy strategicznej;
ich znaczenia dla odbudowy pracy systemu elektroenergetycznego po awariach wielkoskalowych;
bezpieczeństwa energetycznego północno-zachodniej części kraju?
Czy ministerstwo rozważa pozostawienie bloków nr 6 i 7 w dyspozycji systemu elektroenergetycznego w formule rezerwy strategicznej lub innego mechanizmu zapewniającego ich gotowość do wykorzystania w sytuacjach kryzysowych?
Czy ministerstwo posiada aktualne analizy oraz wyniki audytów technicznych dotyczących bloków energetycznych nr 6 i 7, a jeżeli tak, to jakie są ich najważniejsze wnioski w zakresie stanu technicznego urządzeń mechanicznych, automatyki oraz urządzeń wysokociśnieniowych?
Czy w świetle posiadanych przez ministerstwo informacji dotyczących stanu technicznego tych jednostek ich wyłączenie zostało poprzedzone analizą kosztów i korzyści uwzględniającą ich znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego państwa?
Z uwagi na strategiczne znaczenie wskazanych jednostek dla stabilności pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz bezpieczeństwa energetycznego państwa proszę o szczegółowe odniesienie się do powyższych kwestii.
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12337 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.222.2026.KK
Warszawa, 28.08.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18298 Posła Artura Szałabawki i grupy posłów, w sprawie
planowanego wyłączenia bloków energetycznych nr 6 i 7 w PGE Górnictwo i Energetyka
Konwencjonalna SA Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra oraz wpływu tej decyzji
na bezpieczeństwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej, poniżej przedstawiam odpowiedź
Ministra Energii.
Spółka Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. pełniące funkcję operatora systemu
przesyłowego (OSP) elektroenergetycznego w Polsce wykonuje analizy pokrycia krajowego
zapotrzebowania na energię i moc elektryczną w horyzoncie długo-, średnio-
i krótkoterminowym. W nadchodzących latach kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego
poziomu bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, w tym wymaganego poziomu
rezerwy mocy dostępnej dla OSP w szczytach zapotrzebowania na moc. Istotnym
czynnikiem w tym kontekście jest tempo trwałych odstawień z eksploatacji jednostek
cieplnych biorących udział w mechanizmie centralnego bilansowania oraz harmonogram
przyłączeń nowych dyspozycyjnych źródeł wytwórczych w Krajowym Systemie
Elektroenergetycznym (KSE). Konieczne jest więc podejmowanie działań, aby zgodnie
z unijnymi regulacjami wspierać wystarczalność mocy wytwórczych, tworząc warunki
zachęcające do inwestycji służących utrzymaniu w eksploatacji bądź uruchamianiu nowych
jednostek dyspozycyjnych.
OSP w analizach niezawodności systemu elektroenergetycznego w Polsce używa
m.in. wskaźnika LOLE (Loss of load expectation), a jego wartość jako standard
bezpieczeństwa pracy systemu określona jest jako 3 godziny na rok. Przedmiotowy standard
bezpieczeństwa został ustalony w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia
13 września 2024 r. „w sprawie wykonania obowiązku mocowego, jego rozliczania
i demonstrowania oraz zawierania transakcji na rynku wtórnym” i jest rozumiany jako
dopuszczalny oczekiwany czas braku dostaw mocy elektrycznej do odbiorców. Wskaźnik
LOLE jest miarą prawdopodobieństwa, że zapotrzebowanie na moc przewyższy dostępną
podaż energii w danym okresie. LOLE określa, jak często (w określonych jednostkach czasu,
np. godzinach lub dniach) w danym roku może dojść do sytuacji, w której system
elektroenergetyczny nie będzie w stanie zaspokoić popytu na energię elektryczną.
W Polsce w perspektywie długoterminowej przewiduje się możliwość wystąpienia
niezbilansowania systemu oraz problemów z zapewnieniem wystarczalności zasobów
wytwórczych przekraczając tym samym standard bezpieczeństwa, co cyklicznie
przedstawiane jest w analizach OSP. Najbardziej aktualną analizę wystarczalności zasobów
wytwórczych, która uwzględnia wyłączenia bloków 6 i 7 w El. Dolna Odra w roku 2026,
można znaleźć w rozdziale 10 projektu Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego
i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2027-2036.
-- 1 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 4
W powyższej analizie wykazano, że w przypadku skutecznego wykonywania obowiązków
mocowych przez dostawców zakontraktowanych mocy, nie należy się spodziewać istotnych
problemów z wystarczalnością zasobów wytwórczych w perspektywie do roku 2033.
Zastrzegamy przy tym, że stwierdzenie to będzie prawdziwe jedynie w przypadku
faktycznego dotrzymania założonych harmonogramów budowy nowych jednostek
wytwórczych i magazynów energii oraz w przypadku niewystąpienia zwiększonego popytu
na energię elektryczną.
Właściciel Elektrowni Dolna Odra – Spółka PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (PGE S.A.)
wielokrotnie w ostatnim pięcioleciu przekazywała informacje dotyczące planów trwałych
odstawień swoich jednostek wytwórczych zlokalizowanych w Elektrowni Dolna Odra. OSP
z kolei wielokrotnie podkreślał, że ewentualne odstawienia obecnie eksploatowanych
źródeł powinno następować dopiero po oddaniu do eksploatacji ekwiwalentnej mocy
w nowych dyspozycyjnych źródłach wytwórczych. W przypadku jednostek przyłączonych
do KSE poprzez stację Krajnik, postulat ten można uznać za spełniony. Wprawdzie
wycofanie bloków węglowych o łącznej mocy 0,8 GW spowoduje zmniejszenie dostępnej
mocy dyspozycyjnej w KSE, jednak oddane do eksploatacji w tej lokalizacji nowe jednostki
gazowe w elektrowni Gryfino o łącznej mocy około 1,3 GW netto stanowią realizację
przyjętego postulatu zastępowalności. Inwestycja PGE S.A. dotycząca zamiany bloków
węglowych przyłączonych do stacji Krajnik na bloki gazowe skutkuje więc wzrostem mocy
zainstalowanej netto w krajowym systemie elektroenergetycznym, a tym samym zwiększa
bezpieczeństwo dostaw energii w Polsce. Z danych ME wynika, że KSE pracuje stabilnie
i nie są identyfikowane istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa jego pracy, jak i dostaw
energii elektrycznej dla odbiorców w Polsce. Bezpieczne funkcjonowanie KSE potwierdzają
wydarzenia ze stycznia i lutego 2026 r., kiedy w warunkach silnych mrozów i znacznie
podwyższonego zużycia energii elektrycznej, system zachował stabilną i bezpieczną pracę
notując kolejne najwyższe w historii poziomy zapotrzebowania i generacji mocy.
Ustalony rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 lutego
2003 r. w sprawie zapasów paliw w przedsiębiorstwach energetycznych (Dz. U. z 2023 r.
poz. 2002 z późn. zm., zwane dalej: rozporządzeniem”), zapas obowiązkowy ma zapewniać
ciągłość dostaw energii elektrycznej i ciepła do odbiorców przez określoną liczbę dni oraz
z wystarczającym wyprzedzeniem czasowym sygnalizować problemy z dostawami paliw
do przedsiębiorstw. Utrzymywane przez przedsiębiorstwa energetyczne zapasy paliw mają
za zadanie umożliwić tym podmiotom niezakłócone funkcjonowanie, niezależnie
od czynników zewnętrznych oraz zachowanie zdolności do nieprzerwanego dostarczania
energii elektrycznej lub ciepła odbiorcom.
Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 12 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie zapasów paliw w przedsiębiorstwach energetycznych (Dz. U. z 2026 r. poz 792)
zawiera przepisy określające sposób ustalania poziomu utrzymywanych zapasów paliw
przez przedsiębiorstwa energetyczne, w końcowym okresie ich eksploatacji. Przedstawione
rozwiązania umożliwiają stopniowe dostosowanie poziomu zapasów paliw do ilości
niezbędnej do zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej także w przypadku
nieplanowanego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w kraju. Wprowadzone
przepisy określiły dolny próg zapasów paliw jako odpowiadający trzydobowemu zużyciu
paliwa. Stanowi to, zabezpieczenie przed nadmiernym ich ograniczeniem i gwarantuje
możliwość reagowania na sytuacje nadzwyczajne. Co ważne przyjęte rozwiązanie umożliwi
płynne dostosowanie poziomu zapasów paliw do zaplanowanej pracy jednostki w systemie
elektroenergetycznym, ograniczając jednocześnie koszty operacyjne przedsiębiorstwa
-- 2 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 4
energetycznego wynikające z utrzymywania nieadekwatnej i nieuzasadnionej ilości zapasów
paliw w okresie bezpośrednio poprzedzającym wycofanie jednostki wytwórczej
z eksploatacji. Utrzymywanie zapasów paliw zgodnie z przyjętym harmonogramem
wycofywania jednostek wytwórczych z eksploatacji nie wpływa negatywnie
na ich gotowość do realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem pracy sieci.
Decyzje dotyczące wycofania jednostek wytwórczych z eksploatacji nie są podejmowane
w sposób nagły. Proces ten jest analizowany z odpowiednim wyprzedzeniem i podlega
ocenie pod kątem jego wpływu na bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej oraz
bezpieczeństwo pracy KSE. W ramach prowadzonych analiz uwzględnia się m.in.
prognozowane zapotrzebowanie na moc, dostępność innych źródeł wytwórczych,
planowane inwestycje oraz możliwości utrzymania wymaganych rezerw mocy. Analizy
bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej uwzględniają zarówno tempo wycofywania
jednostek, jak i przyłączenia nowych źródeł zwiększających dyspozycyjność KSE. Z punktu
widzenia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego wskazane jest, aby
ewentualne odstawienia obecnie eksploatowanych źródeł następowały dopiero po oddaniu
do eksploatacji ekwiwalentnej mocy dyspozycyjnej w stabilnych źródłach wytwórczych.
Oznacza to, że ewentualne wycofywanie poszczególnych jednostek wytwórczych, w tym
jednostek zlokalizowanych w elektrowniach Dolna Odra, podlega indywidualnej ocenie pod
kątem wpływu na funkcjonowanie KSE. Nie jest to proces realizowany automatycznie, lecz
poprzedzony szczegółowymi analizami prowadzonymi przez właściwe podmioty sektora
elektroenergetycznego, w szczególności OSP. Jak wskazano powyżej wycofywane bloki
węglowe o łącznej mocy 0,8 GW w Elektrowni Dolna Odra zostaną zastąpione oddanymi
do eksploatacji w tej lokalizacji nowymi jednostkami gazowymi w elektrowni Gryfino o
łącznej mocy około 1,3 GW netto co skutkuje wzrostem mocy zainstalowanej netto w KSE,
a tym samym zwiększa bezpieczeństwo dostaw energii w Polsce. Jeśli chodzi o kwestię
utrzymania w systemie jednostek węglowych w Elektrowni Dolna Odra, pomimo
uruchomienia bloków gazowych w elektrowni Gryfino, decyzje takie pozostają
w kompetencjach ich Właścicieli.
Prowadzone obecnie przez spółkę PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej:
PGE GiEK S.A.) działania w Elektrowni Dolna Odra są kontynuacją zatwierdzonego procesu
wyłączenia z eksploatacji bloków energetycznych PGE GiEK Oddział Elektrownia Dolna
Odra (dalej: EDO).
W konsekwencji powyższych działań, Spółka PGE GiEK S.A. zgłosiła do właściwych
organów państwowych niezbędne dokumenty o zamiarze zaprzestania prowadzenia
z dniem 31 sierpnia 2026 r., działalności koncesjonowanej w zakresie wytwarzania energii
elektrycznej. Wyłączenie bloków z eksploatacji jest działaniem potwierdzonym z Zarządem
Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A.
Dodatkowo PGE poinformowała, iż mając świadomość kosztów utylizacji paliwa
podstawowego i pomocniczego, Departament Zarządzania Paliwami i Surowcami PGE
kontroluje i monitoruje powyższą sytuację, tak aby z jednej strony wywiązać się z zapisów
Umowy o świadczenie usług przesyłania, a z drugiej zabezpieczyć dostawy paliwa (zarówno
podstawowego jak i pomocniczego) w taki sposób, aby ponieść jak najmniejsze straty
finansowe. Ilość węgla zalegającego na składzie elektrowni, nie koreluje wprost z ilością
paliwa rozpałkowego, którego zakup w ostatnich dniach działalności komercyjnej
elektrowni realizowany jest na rynku SPOT.
-- 3 of 4 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 4 z 4
Powyższe działania mają na celu minimalizację zapasu węgla po zakończeniu działalności
EDO z zachowaniem możliwości wywiązywania się z obowiązków wobec PSE. Informacja
o planowanym wyłączeniu bloków EDO została przesłana do Urzędu Regulacji Energetyki
wraz z informacją o planowanym zmniejszeniu zapasów węgla.
Sytuacja ubytków mocy w innych elektrowniach systemowych nie jest zjawiskiem nowym
i co do zasady jest ujęta w analizach PSE. Mając świadomość obecnej sytuacji, GK PGE
podjęła działania, aby w pierwszej kolejności wywiązać się ze zobowiązań wobec PSE.
Poinformowano Kierownictwo PSE o sytuacji w EDO w zakresie zgłoszeń Wymuszeń
Elektrownianych dotyczących paliwa pomocniczego. Mimo dodatniego bilansu mocy
w Krajowym Systemie Energetycznym w ostatnich dniach podjęto działania zmierzające
do dodatkowych zakupów paliwa pomocniczego z zastrzeżeniem, że uruchomienie w EDO
powinno być realizowane nie w trybie krótkoterminowym (tj. 3-4 godziny pracy) tylko
w minimalnym trybie dobowym (minimum jedna doba). Powyższe działania mają skutkować
tym, że we wrześniu Elektrownia mimo braku koncesji nie zostanie z dużymi nadwyżkami
paliwa zarówno podstawowego jak i rozpałkowego.
Reasumując, decyzja Zarządu PGE GiEK S.A. o wyłączeniu Bloków EDO jest decyzją mającą
silne podstawy ekonomiczne, uzgodnioną ze wszystkimi interesariuszami.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
28.08.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Ministerstwo Aktywów Państwowych
-- 4 of 4 --