Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa lokalizacji i funkcjonowania biogazowni rolniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18291
do ministra energii, ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie bezpieczeństwa lokalizacji i funkcjonowania biogazowni rolniczych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 06-07-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowni Panowie Ministrowie,
do mojego biura poselskiego zwrócili się mieszkańcy miejscowości Muszkowo w gminie Krzeszyce w województwie lubuskim, którzy wyrazili zaniepokojenie planowaną lokalizacją biogazowni rolniczej o mocy ok. 3 MW w odległości ok. 400 metrów od zabudowań mieszkalnych. Miejscowość liczy ok. 250 mieszkańców i ma charakter rolniczy. W jej otoczeniu prowadzona jest m.in. hodowla drobiu, a na terenie gminy funkcjonują już instalacje przemysłowe i energetyczne.
Mieszkańcy nie sprzeciwiają się rozwojowi odnawialnych źródeł energii ani samej idei biogazowni rolniczych. Zwracają jednak uwagę, że obecne procedury opiniowania tego typu inwestycji mogą nie uwzględniać w wystarczającym stopniu ryzyk związanych z rodzajem stosowanych substratów, transportem materiałów pochodzenia zwierzęcego, bioasekuracją, uciążliwościami zapachowymi oraz oddziaływaniem na lokalne gospodarstwa rolne i mieszkańców.
Spore zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim braku obligatoryjnego udziału Inspekcji Weterynaryjnej w opiniowaniu inwestycji, które mają lub mogą wykorzystywać m.in. obornik, gnojowicę, pomiot drobiowy, odpady rolno-spożywcze, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub inne materiały mogące mieć znaczenie dla bezpieczeństwa epizootycznego. W Polsce od lat ponoszone są znaczne koszty zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, takich jak grypa ptaków, ASF czy rzekomy pomór drobiu. Tym bardziej zasadne wydaje się włączenie organów weterynaryjnych w ocenę ryzyk związanych z dowozem i przetwarzaniem substratów w biogazowniach lokalizowanych w sąsiedztwie hodowli drobiu lub trzody chlewnej.
Mieszkańcy wskazują również na problem transportu substratów z odległych lokalizacji, w tym potencjalnie spoza granic Polski, oraz na ryzyko wykorzystywania biogazowni rolniczych do zagospodarowywania odpadów w sposób odbiegający od społecznego rozumienia lokalnej, rolniczej instalacji OZE. Powstaje pytanie, czy obecne przepisy wystarczająco precyzyjnie rozróżniają biogazownie rzeczywiście oparte na lokalnych produktach i pozostałościach rolnych od instalacji, które w praktyce mogą funkcjonować jako zakłady przetwarzania szerokiego katalogu odpadów i produktów ubocznych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwa dostrzegają potrzebę rozszerzenia katalogu organów opiniujących inwestycje w zakresie biogazowni rolniczych o Inspekcję Weterynaryjną, zwłaszcza gdy planowane jest wykorzystywanie substratów pochodzenia zwierzęcego, obornika, gnojowicy, pomiotu drobiowego lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego?
Czy obecne przepisy nakładają na inwestora obowiązek szczegółowego wskazania rodzaju, ilości, pochodzenia i tras transportu substratów planowanych do wykorzystania w biogazowni rolniczej? Jeśli tak, na jakim etapie postępowania i w jakim zakresie informacje te podlegają weryfikacji?
Czy ministerstwa analizowały ryzyka epizootyczne związane z transportem obornika, gnojowicy, pomiotu drobiowego oraz innych materiałów pochodzenia zwierzęcego do biogazowni zlokalizowanych w pobliżu gospodarstw prowadzących hodowlę drobiu lub trzody chlewnej?
Czy planowane są zmiany przepisów, które zobowiązywałyby organ prowadzący postępowanie środowiskowe do zasięgnięcia opinii właściwego powiatowego lekarza weterynarii w przypadku biogazowni wykorzystujących substraty mogące mieć znaczenie dla bioasekuracji?
Czy rząd przewiduje doprecyzowanie katalogu substratów dopuszczalnych w biogazowniach rolniczych tak, aby ograniczyć ryzyko przekształcania tych instalacji w zakłady przetwarzania odpadów rolno-spożywczych lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego bez adekwatnych zabezpieczeń?
Czy istnieją przepisy lub wytyczne ograniczające dowóz substratów do biogazowni rolniczych z odległych lokalizacji, w tym z zagranicy? Jeśli nie, czy ministerstwa rozważają wprowadzenie takich ograniczeń lub obowiązku oceny śladu transportowego inwestycji?
Jakie mechanizmy kontroli istnieją w przypadku wykorzystywania w biogazowniach rolniczych odpadów lub produktów ubocznych przywożonych z zagranicy, zwłaszcza na terenach przygranicznych?
Czy przy udzielaniu publicznego wsparcia finansowego dla biogazowni rolniczych, w tym ze środków NFOŚiGW, uwzględniane są kryteria dotyczące lokalnego pochodzenia substratów, skali transportu, oddziaływania zapachowego oraz bezpieczeństwa weterynaryjnego?
Czy ministerstwa posiadają dane dotyczące liczby planowanych i funkcjonujących biogazowni rolniczych, które wykorzystują substraty pochodzenia zwierzęcego, odpady rolno-spożywcze lub produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tych danych w podziale na województwa.
Czy ministerstwa przewidują przygotowanie ogólnokrajowych wytycznych dla samorządów dotyczących oceny lokalizacji biogazowni rolniczych, w szczególności w pobliżu zabudowy mieszkaniowej oraz gospodarstw prowadzących hodowlę drobiu lub trzody chlewnej?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (41)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
51950 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 28 lipca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.woze.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18291 w sprawie bezpieczeństwa lokalizacji i funkcjonowania
biogazowni rolniczych
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 18291 z dnia 8 lipca 2026 r. Pani posłanki Pauliny
Matysiak przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, w zakresie posiadanych
kompetencji.
1. Czy Ministerstwa dostrzegają potrzebę rozszerzenia katalogu organów
opiniujących inwestycje w zakresie biogazowni rolniczych o Inspekcję
Weterynaryjną, zwłaszcza gdy planowane jest wykorzystywanie substratów
pochodzenia zwierzęcego, obornika, gnojowicy, pomiotu drobiowego lub
produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego?
Produkty pozyskane od zwierząt, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi (np. obornik
czyli kał lub mocz zwierząt gospodarskich, innych niż ryby hodowlane czy
przeterminowana żywność) stanowią produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego
(pupz) lub produkty pochodne (pupz poddane obróbce), a ich zagospodarowanie, w tym
wykorzystanie w procesie produkcji biogazu, reguluje rozporządzenie (WE) nr
1069/2009 (1) oraz rozporządzenie (UE) nr 142/2011 (2).
Przepisy unijne są nadrzędne i stosowane we wszystkich państwach członkowskich, w
tym w Polsce, a ich przestrzeganie w odniesieniu do wymagań weterynaryjnych ma na
-- 1 of 12 --
2
celu ujednolicenie zasad kontroli i nadzoru zapewniającego bezpieczeństwo publiczne
oraz zwierząt.
Prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu, przewozie, obróbce, przetwarzaniu,
składowaniu czy wprowadzaniu do obrotu produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego i produktów pochodnych, wymaga stosownej rejestracji lub zatwierdzenia
przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego terytorialnie z uwagi na miejsce
prowadzenia działalności zgodnie z art. 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009
- w zależności od rodzaju czynności wykonywanych z udziałem pupz. Szczegóły
dotyczące zgłoszenia w celu rejestracji zakładów i podmiotów oraz wniosku
o zatwierdzenie wskazano w art. 58 ustawy o zdrowiu zwierząt (3).
Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 biogazownia podlega
zatwierdzeniu po spełnieniu wszystkich wymogów określonych w rozporządzeniu (UE)
nr 142/2011.
Wymogi dotyczące biogazowni zawarte w załączniku V do rozporządzenia (UE) nr
142/2011 dotyczą m.in. parametrów przekształcania pupz, odpowiedniej odległości od
obszarów, gdzie utrzymuje się zwierzęta gospodarskie, obowiązku przekształcania jak
najszybciej po ich przybyciu do biogazowni, przewożenia nieprzetworzonych
substratów w czystych i odkażonych kontenerach/pojemnikach oraz przechowywania
ich w odpowiednich warunkach, wykluczających dostęp ptaków, gryzoni, owadów
i innych szkodników.
Podmioty powinny ponadto prowadzić stosowne rejestry dotyczące m.in. ilości
przewożonych i przyjmowanych pupz, a także dokumentowania procedur czyszczenia
pomieszczeń i sprzętów, czy też zwalczania szkodników, co jest weryfikowane podczas
kontroli na miejscu przez Inspekcję Weterynaryjną.
Powiatowy lekarz weterynarii od momentu rejestracji/zatwierdzenia działalności
systematycznie kontroluje spełnienie przez podmiot wymogów prawnych dla jej
prowadzenia mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa zdrowia ludzi
i zwierząt.
W przypadku stwierdzenia niezgodności powiatowy lekarz weterynarii ma prawo
zakazać prowadzenia określonego rodzaju działalności, o czym mówi art. 64 ust. 4
i 5 ustawy o zdrowiu zwierząt.
Określone przepisami wymagania weterynaryjne wobec biogazowni, odnoszą się do
prowadzonej w tym zakresie formy działalności bez względu na to, czy dany podmiot
prowadzi aktywność rolniczą czy pozarolniczą.
-- 2 of 12 --
3
W związku ze szczegółowymi unijnymi wymaganiami w stosunku do biogazowni
wykorzystujących produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne,
MRiRW nie widzi więc potrzeby zmian w zakresie działań czy obowiązków Inspekcji
Weterynaryjnej.
2. Czy obecne przepisy nakładają na inwestora obowiązek szczegółowego wskazania
rodzaju, ilości, pochodzenia i tras transportu substratów planowanych do
wykorzystania w biogazowni rolniczej? Jeśli tak, na jakim etapie postępowania
i w jakim zakresie informacje te podlegają weryfikacji?
Wytwórca biogazu rolniczego jest zobowiązany wykorzystywać do wytwarzania
biogazu rolniczego wyłącznie substraty wymienione w definicji biogazu rolniczego (4)
oraz do przekazywania Dyrektorowi Generalnemu Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa (KOWR) sprawozdań kwartalnych m.in. z ilości oraz rodzaju wszystkich
substratów wykorzystanych do wytworzenia biogazu rolniczego (5). Biogazownie
rolnicze przyjmujące jako wsad surowce będące odpadami podlegają przepisom ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w tym obowiązkowi ewidencjonowania odpadów
i sprawozdawczości prowadzonej za pośrednictwem systemu pn. Baza Danych
o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarce Odpadami (BDO), do której dostęp mają
odpowiednie organy, w tym minister właściwy do spraw rolnictwa (6).
Ponadto, zgodnie z art. 23 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 w celu rejestracji
podmioty przed rozpoczęciem działalności, powiadamiają powiatowego lekarza
weterynarii o wszystkich przedsiębiorstwach lub zakładach, które podlegają ich kontroli,
które biorą udział na jakimkolwiek etapie w produkcji, przewozie, obróbce,
przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, użyciu lub usuwaniu
produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, a także
informują o kategorii stosowanych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub
produktów pochodnych podlegających ich kontroli i charakterze czynności
wykonywanych z wykorzystaniem produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub
produktów pochodnych.
Rodzaj produktu, a także jego kategorię podmiot deklaruje we wniosku o zatwierdzenie,
o czym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy o zdrowiu zwierząt. Zgodnie z art. 24 ust. 2
rozporządzenia (WE) nr 1069/2009, w zatwierdzeniu działalności określa się więc, czy
przedsiębiorstwo lub zakład jest zatwierdzony do prowadzenia czynności z produktami
-- 3 of 12 --
4
ubocznymi pochodzenia zwierzęcego lub produktami pochodnymi określonej kategorii
czy kilku kategorii.
Z kolei rozporządzenie (UE) nr 142/2011 określa jakie dokumenty powinny towarzyszyć
produktom ubocznym pochodzenia zwierzęcego i produktom pochodnym podczas ich
transportu.
Zgodnie z rozdziałem III załącznika VIII ww. rozporządzenia podczas transportu między
krajami UE produktom ubocznym pochodzenia zwierzęcego towarzyszy dokument
handlowy, zgodny ze wzorem zamieszczonym w tym rozporządzeniu. W dokumencie
handlowym towarzyszącym przesyłce wskazany jest m.in. rodzaj produktu ubocznego
pochodzenia zwierzęcego lub produktu pochodnego, jego ilość, pochodzenie, a także
jego odbiorca.
Natomiast w przypadku ich przewozu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, obowiązuje
dokument stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
w sprawie wzoru dokumentu handlowego, w który zaopatruje się produkty uboczne
pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne przy ich przewozie wyłącznie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (7).
W sytuacji przemieszczania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego między
państwami członkowskimi UE, istnieje możliwość wystawiania elektronicznych
dokumentów handlowych w systemie TRACES - wymogi w zakresie elektronicznych
dokumentów handlowych zostały określone w rozporządzeniu (UE) 2019/1715 (8)
dotyczącym systemu zarządzania informacjami w zakresie kontroli urzędowych
– IMSOC, którego integralną częścią jest ww. system TRACES.
W przypadku wysyłek do innego państwa członkowskiego UE produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego kategorii 2 (np. obornika), zainteresowany podmiot informuje
o tym zamiarze właściwy organ (pod którego nadzorem się znajduje) oraz właściwy
organ państwa przeznaczenia (powiatowego lekarza weterynarii w przypadku Polski),
zgodnie z art. 48 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009, celem uzyskania stosownej zgody.
Zgodnie z załącznikiem VIII rozdziałem III rozporządzenia (UE) nr 142/2011 dokument
handlowy musi być wystawiony co najmniej w trzech egzemplarzach (jeden oryginał
i dwie kopie). Oryginał musi towarzyszyć przesyłce do ostatecznego miejsca
przeznaczenia (powinien zachować go odbiorca).
Dokumenty handlowe (ale też inne dokumenty, w tym świadectwa zdrowia dołączone
do przesyłki, jeżeli pochodzi z kraju trzeciego) przechowuje się przez okres co najmniej
dwóch lat celem ich przedłożenia właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii.
-- 4 of 12 --
5
Powiatowy lekarz weterynarii podczas systematycznych kontroli urzędowych podmiotu
weryfikuje spełnienie m.in. wskazanych powyżej wymagań.
Dodatkowo minister właściwy do spraw rolnictwa wydając pozwolenie na
wprowadzenie do obrotu nawozów albo środków wspomagających uprawę roślin
(w tym wytworzonych z pofermentu) dokonuje powyższej czynności administracyjnej
na podstawie opinii upoważnionych jednostek organizacyjnych, w których poddany
ocenie jest również skład surowcowy dopuszczanego do obrotu produktu.
3. Czy Ministerstwa analizowały ryzyka epizootyczne związane z transportem
obornika, gnojowicy, pomiotu drobiowego oraz innych materiałów pochodzenia
zwierzęcego do biogazowni zlokalizowanych w pobliżu gospodarstw prowadzących
hodowlę drobiu lub trzody chlewnej?
Podmioty w kraju czy za granicą wykorzystujące produkty uboczne pochodzenia
zwierzęcego i produkty pochodne znajdują się pod nadzorem odpowiednich organów
urzędowych. W przypadku wystąpienia czy podejrzenia wystąpienia niebezpieczeństwa
organy urzędowej kontroli podejmują działania mające na celu ochronę zdrowia
publicznego i zdrowia zwierząt.
Ponadto w przypadku prowadzenia biogazowni, art. 29 rozporządzenia (WE)
nr 1069/2009 nadkłada wyraźny obowiązek wdrożenia pisemnej procedury lub
procedur opartych na systemie analizy zagrożeń i systemie krytycznych punktów
kontroli (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point - HACCP). Właściwy sposób
zagospodarowania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów
pochodnych nie powinien stwarzać ryzyka rozprzestrzeniania się patogenów. Jednakże
opracowanie i wdrożenie systemu HACCP oraz nadzór Inspekcji Weterynaryjnej ma na
celu zapewnienie bezpieczeństwa i monitoring całego procesu przetwarzania
ww. produktów, dzięki czemu możliwe jest szybkie reagowanie w przypadku
wystąpienia niezgodności i ograniczenie ewentualnego ryzyka rozprzestrzeniania się
chorób zakaźnych.
4. Czy planowane są zmiany przepisów, które zobowiązywałyby organ prowadzący
postępowanie środowiskowe do zasięgnięcia opinii właściwego powiatowego
lekarza weterynarii w przypadku biogazowni wykorzystujących substraty mogące
mieć znaczenie dla bioasekuracji?
-- 5 of 12 --
6
Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad wykorzystaniem produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych na zasadach opisanych powyżej.
W ocenie MRiRW kompetencje Inspekcji Weterynaryjnej są wystarczające, aby
zapobiegać rozprzestrzenianiu się zagrożeń oraz zagwarantować bezpieczeństwo
zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt, dlatego resort rolnictwa nie planuje zmian
w kwestii zakresu uprawnień posiadanych przez Inspekcję Weterynaryjną.
5. Czy rząd przewiduje doprecyzowanie katalogu substratów dopuszczalnych
w biogazowniach rolniczych tak, aby ograniczyć ryzyko przekształcania tych
instalacji w zakłady przetwarzania odpadów rolno-spożywczych lub produktów
ubocznych pochodzenia zwierzęcego bez adekwatnych zabezpieczeń?
Przepisy rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 oraz rozporządzenia (UE) nr 142/2011
dotyczą wszystkich państw członkowskich UE więc katalog produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych dopuszczonych do produkcji
biogazu na podstawie ww. przepisów obowiązuje we wszystkich państwach Unii
Europejskie. Ewentualna zmiana katalogu ww. produktów odbywa się na forum unijnym
po uzyskaniu opinii państw członkowskich UE.
Dodatkowo wskazać należy, że biogazownie rolnicze mają zawężoną w stosunku do
innych biogazowni listę substratów możliwych do wykorzystania do produkcji biogazu
rolniczego. Katalog takich substratów został określony w definicji biogazu rolniczego(4).
Nadzór nad prawidłowym stosowaniem substratów do produkcji biogazu rolniczego
podlega stałej kontroli KOWR.
6. Czy istnieją przepisy lub wytyczne ograniczające dowóz substratów do biogazowni
rolniczych z odległych lokalizacji, w tym z zagranicy? Jeśli nie, czy Ministerstwa
rozważają wprowadzenie takich ograniczeń lub obowiązku oceny śladu
transportowego inwestycji?
oraz
7. Jakie mechanizmy kontroli istnieją w przypadku wykorzystywania
w biogazowniach rolniczych odpadów lub produktów ubocznych przywożonych
z zagranicy, zwłaszcza na terenach przygranicznych?
Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/632 (9) oraz art. 47 ust.
1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 (10), każda
przesyłka stanowiąca produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty
-- 6 of 12 --
7
pochodne, przywożona (importowana) z kraju trzeciego (tzn. spoza krajów Unii
Europejskiej) na terytorium UE, podlega kontroli urzędowej przez granicznego lekarza
weterynarii, w wyznaczonych do tego punktach kontroli granicznej. Jeżeli towar spełnia
wymagania przywozowe jest dopuszczony przez granicznego lekarza weterynarii do
obrotu w UE.
Zasady przywozu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wskazano
w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 142/2011.
W rozdziale II, załącznika XIV tego rozporządzenia określono wymagania dla przywozu
ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego do wykorzystania m.in.
w biogazowniach.
Przesyłki ww. produktów przywożone na terytorium Unii Europejskiej muszą:
pochodzić z państwa trzeciego dopuszczonego do eksportu do UE danego produktu
(wymienionych w kolumnie „Wykazy państw trzecich” w tabeli 2, sekcji I, rozdziale
II, załącznika XIV do rozporządzenia (UE) nr 142/2011);
pochodzić z przedsiębiorstwa lub zakładu zatwierdzonego lub zarejestrowanego
przez właściwy organ kraju trzeciego pochodzenia oraz dopuszczonego do
eksportu na terytorium UE (lista takich zakładów znajduje się na stronach
internetowych Komisji Europejskiej);
zostać zaopatrzone w świadectwo zdrowia, o którym mowa w kolumnie
„Świadectwa i wzory dokumentów” w tabeli 2, sekcji I, rozdziale II, załącznika XIV
do rozporządzenia (UE) nr 142/2011.
W przypadku, gdy przesyłka pupz nie spełnia wymagań przywozowych określonych
w prawie, graniczny lekarz weterynarii nie dopuszcza towaru do obrotu na terytorium
Unii Europejskiej oraz stosuje katalog działań przewidzianych w art. 66 rozporządzenia
(UE) 2017/625 (m.in. odesłanie towaru czy jego zniszczenie).
Zgodnie z art. 25 rozporządzenia (UE) nr 142/2011 zabroniony jest przywóz do UE
i tranzyt przez jej terytorium następujących pupz:
nieprzetworzonego obornika;
niepoddanych obróbce piór i części piór oraz pierza;
wosku pszczelego w postaci plastrów miodu.
Podmioty wysyłające, przewożące lub przyjmujące produkty uboczne pochodzenia
zwierzęcego lub produkty pochodne zobligowane są do prowadzenia rejestru wysyłek
i powiązanych dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia, chyba, że zostały
z tego obowiązku zwolnione przez właściwego terytorialnie powiatowego lekarza
-- 7 of 12 --
8
weterynarii, zgodnie z art. 21 ust. 2 akapit drugi lub zgodnie ze środkami wykonawczymi
przyjętymi na mocy art. 21 ust. 6 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1069/2009.
8. Czy przy udzielaniu publicznego wsparcia finansowego dla biogazowni rolniczych,
w tym ze środków NFOŚiGW, uwzględniane są kryteria dotyczące lokalnego
pochodzenia substratów, skali transportu, oddziaływania zapachowego oraz
bezpieczeństwa weterynaryjnego?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027,
zaprogramowano interwencję I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych
w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej, w ramach której rolnicy mogą
uzyskać dofinansowanie na budowę biogazowni rolniczych (obszar A).
Dla operacji dotyczących biogazowni rolniczych zaplanowano kryteria wyboru1, gdzie
preferuje się m.in. udział wykorzystywania nawozów naturalnych (gnojowica, obornik)
pochodzących z gospodarstwa, na potrzeby biogazowni rolniczej.
9. Czy Ministerstwa posiadają dane dotyczące liczby planowanych
i funkcjonujących biogazowni rolniczych, które wykorzystują substraty
pochodzenia zwierzęcego, odpady rolno-spożywcze lub produkty uboczne
pochodzenia zwierzęcego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tych danych
w podziale na województwa.
Wg danych przekazanych przez KOWR, na dzień 15 lipca 2026 r. w rejestrze
wytwórców biogazu rolniczego wpisanych było 211 instalacji biogazu rolniczego
należących do 177 podmiotów, z czego:
187 instalacji wykorzystywało substraty do produkcji biogazu rolniczego, w tym
175 wykorzystywało substraty pochodzenia zwierzęcego, odpady rolno-spożywcze
lub produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego,
21 instalacji wytwarza wyłącznie energię elektryczną z biogazu rolniczego
(z pozyskanego biogazu rolniczego),
3 instalacje zostały wpisane do rejestru w drugim kwartale 2026 r., tym samym
pierwsze sprawozdania z prowadzonej działalności zostaną przekazane do KOWR
do 14 sierpnia 2026 r.
1https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wytyczne-szczegolowe-w-zakresie-przyznawania-i-wyplaty-
pomocy-finansowej-w-ramach-planu-strategicznego-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-lata-20232027-dla-
interwencji-i102-inwestycje-w-gospodarstwach-rolnych-w-zakresie-oze-i-poprawy-efektywnosci-
energetycznej
-- 8 of 12 --
9
Tabela – liczba biogazowni rolniczych wykorzystujących substraty (według miejsca
wykonywania działalności gospodarczej) w podziale na województwa
Lp. Województwo Liczba wszystkich
biogazowni rolniczych
wykorzystujących
substraty
Liczba biogazowni rolniczych
wykorzystujących substraty
pochodzenia zwierzęcego, odpady
rolno-spożywcze lub produkty
uboczne pochodzenia zwierzęcego
1 Wielkopolskie 31 27
2 Mazowieckie 20 19
3 Warmińsko-mazurskie 20 19
4 Zachodniopomorskie 19 18
5 Lubelskie 15 15
6 Łódzkie 14 12
7 Pomorskie 12 11
8 Podlaskie 12 12
9 Lubuskie 12 12
10 Dolnośląskie 11 9
11 Podkarpackie 6 6
12 Kujawsko-pomorskie 5 5
13 Śląskie 4 4
14 Opolskie 3 3
15 Świętokrzyskie 2 2
16 Małopolskie 1 1
10. Czy Ministerstwa przewidują przygotowanie ogólnokrajowych wytycznych dla
samorządów dotyczących oceny lokalizacji biogazowni rolniczych,
w szczególności w pobliżu zabudowy mieszkaniowej oraz gospodarstw
prowadzących hodowlę drobiu lub trzody chlewnej?
Lokalizowanie biogazowni rolniczych podlega przepisom o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (11), w tym zasadom określonym
w dokumentach planistycznych wydanych na ich podstawie.
Dodatkowo dla biogazowni rolniczych o mocy powyżej 0,5 MW przygotowywany jest
raport oddziaływania inwestycji na środowisko (12). Tym samym inwestycja taka
podlega szeregowi konsultacji, w tym z udziałem społeczeństwa.
Natomiast warunki techniczne dla budowli rolniczych, do których zaliczane są elementy
instalacji biogazowni rolniczych m.in. zbiorniki na produkty pofermentacyjne w postaci
płynnej, komory fermentacyjnej i zbiorniki biogazu, zostały określone w rozporządzeniu
-- 9 of 12 --
10
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. (13). Szczegółowe
odległości dla tych budowli reguluje § 6 ust. 1 i 2 oraz § 7 rozporządzenia.
Ponadto na zlecenie KOWR w 2024 powstał opracowanie "Biogazownia rolnicza.
Podręcznik dla samorządowca - wydanie drugie”2, który zawiera informacje przydatne
dla jst w procesie wydawania pozwoleń na realizację biogazowni rolniczych.
Dodatkowo informuję, że prowadzone badania pokazują, że biogazownie rolnicze
powstające przy gospodarstwach rolnych przyczyniają się do obniżenia negatywnego
wpływu działalności rolniczej na środowisko. Biogazownie rolnicze w 2025 r.
wykorzystały 7,7 mln ton surowców, z czego 91,4 % stanowiły produkty uboczne
i pozostałości z rolnictwa (w tym odchody zwierzęce) oraz przemysłu rolno-
spożywczego. W wyniku wytworzenia biogazu rolniczego w 2025 r. powstało ponad
6 mln ton produktu ubocznego (pofermentu), który jest wykorzystywany jako nawóz,
zastępując nawożenie mineralne oraz bezpośrednie stosowanie odchodów zwierzęcych.
W procesie fermentacji metanowej ww. surowców, wytwórcy uzyskali ponad 515 mln
m3 biogazu rolniczego oraz wyprodukowano ponad 1 080 GWh energii elektrycznej, co
odpowiada potrzebom 540 tys. gospodarstw domowych.
Biogazownie rolnicze mogą stanowić istotną rolę w zapewnieniu lokalnej
samowystarczalności energetycznej, nie tylko w kwestii zaopatrzenia w energię
elektryczną, ale również w ciepło, chłód i paliwo gazowe. Warunkiem jest dialog
i współpraca pomiędzy inwestorem, lokalną społecznością oraz władzami
samorządowymi, co pozwala na wypracowanie rozwiązań przynoszących wszystkim
wymierne korzyści.
Wskazać należy, że w Polsce funkcjonuje bardzo dużo biogazowni rolniczych, które
poprzez odpowiednią lokalizację oraz dostosowanie do ilości lokalnie dostępnych
substratów z rolnictwa lub przetwórstwa rolno-spożywczym, mogą służyć jako przykład
dobrej współpracy dla wspólnych korzyści. Lokalizowane są np. w odległości nawet
75-120 m od zabudowań mieszkalnych, skąd dzięki budowie sieci ciepłowniczej
dostarczane jest ciepło do odbiorców po znacząco obniżonych kosztach.
Dotychczasowe doświadczenia wynikające z prowadzonych inwestycji w biogazownie
rolnicze wskazują, że najczęstszą przyczyną braku akceptacji dla lokalizacji biogazowni
rolniczej są istniejące konflikty społeczne spowodowane innymi działalnościami
2 https://www.fdpa.org.pl/biogazownia-rolnicza-podrecznik-dla-samorzadowca-wydanie-drugie-
v1
-- 10 of 12 --
11
inwestora lub brakiem chęci podjęcia dialogu z lokalną społecznością, a tym samym
poszukiwania kompromisowych rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia
21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów
ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych
do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. UE
L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.);
(2) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 w sprawie wykonania rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy
sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego,
nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy
Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z
kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L 54
z 26.02.2011, str. 1, z późn. zm.);
(3) Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. z 2025 r. poz. 1795);
(4) Art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U.
z 2026 r. poz. 68, z późn. zm.);
(5) Art. 25 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z
2026 r. poz. 68, z późn. zm.);
(6) Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.);
(7) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2026 r. w sprawie
wzoru dokumentu handlowego, w który zaopatruje się produkty uboczne
pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne przy ich przewozie wyłącznie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2026 r. poz. 280);
(8) Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/1715 z dnia 30 września 2019 r.
ustanawiające przepisy dotyczące funkcjonowania systemu zarządzania informacjami
w zakresie kontroli urzędowych oraz jego składników systemowych (rozporządzenie
w sprawie systemu IMSOC) (Dz. Urz. UE L 261 z 14.10.2019, str. 37, z późn. zm.);
(9) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/632 z dnia 13 kwietnia 2021 r.
ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2017/625 w odniesieniu do wykazów zwierząt, produktów pochodzenia
-- 11 of 12 --
12
zwierzęcego, materiału biologicznego, produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego i produktów pochodnych, produktów złożonych oraz siana i słomy
podlegających kontrolom urzędowym w punktach kontroli granicznej oraz uchylające
rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2007 i decyzję Komisji
2007/275/WE (Dz. Urz. UE L 132 z 19.4.2021, str. 24, z późn. zm.);
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego
i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i
środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE)
nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia
Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,
1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr
882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG,
91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG
(rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95 z 7.4.2017, str. 1,
z późn. zm.);
(11) Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.);
(12) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, z
późn. zm.);
(13) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich
usytuowanie (Dz. U. z 2023 r. poz. 297).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 12 of 12 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-VIII.0500.2.2026.KW
4460372.18580577.14963581
Warszawa, 13-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Pauliny Matysiak (K10INT18291).
Temat: w sprawie bezpieczeństwa lokalizacji i funkcjonowania biogazowni rolniczych
(skierowana do ME, MKiŚ i MRiRW)
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pani Poseł Pauliny Matysiak (znak: K10INT18291) skierowaną do
Ministra Energii, Ministra Klimatu i Środowiska oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Pytanie 1. Czy Ministerstwa dostrzegają potrzebę rozszerzenia katalogu organów opiniujących
inwestycje w zakresie biogazowni rolniczych o Inspekcję Weterynaryjną, zwłaszcza gdy
planowane jest wykorzystywanie substratów pochodzenia zwierzęcego, obornika, gnojowicy,
pomiotu drobiowego lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego?
Obowiązujące przepisy przewidują udział w procesie inwestycyjnym tych organów i
instytucji, których właściwość wynika z charakteru planowanego przedsięwzięcia oraz
zakresu prowadzonych postępowań administracyjnych. Jednocześnie należy podkreślić, że
jednostki samorządu terytorialnego oraz organy prowadzące postępowania administracyjne
dysponują odpowiednimi instrumentami prawnymi umożliwiającymi zasięganie opinii lub
uzgodnień właściwych instytucji w przypadkach, gdy uznają to za niezbędne dla
prawidłowej oceny inwestycji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że obecny system pozwala na
uwzględnianie stanowisk i ekspertyz właściwych organów w przypadkach, w których jest to
uzasadnione charakterem inwestycji. Tym samym nie identyfikuje obecnie potrzeby
wprowadzania ustawowego obowiązku udziału Inspekcji Weterynaryjnej w opiniowaniu
wszystkich inwestycji dotyczących biogazowni rolniczych.
-- 1 of 8 --
Pytanie 2. Czy obecne przepisy nakładają na inwestora obowiązek szczegółowego wskazania
rodzaju, ilości, pochodzenia i tras transportu substratów planowanych do wykorzystania w
biogazowni rolniczej? Jeśli tak, na jakim etapie postępowania i w jakim zakresie informacje te
podlegają weryfikacji?
W kontekście poruszonych w interpelacji kwestii dotyczących rodzaju, ilości, pochodzenia
oraz transportu substratów wykorzystywanych w biogazowniach należy wskazać, że
przedsięwzięcia tego rodzaju podlegają procedurom środowiskowym przewidzianym w
przepisach dotyczących ocen oddziaływania na środowisko. Celem tych procedur jest
zapewnienie, aby planowane inwestycje były realizowane w sposób bezpieczny dla
środowiska, a ich potencjalne oddziaływanie zostało zidentyfikowane i ocenione jeszcze
przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia.
Przepisy te nakładają na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji zawierającej
informacje niezbędne do oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W
zależności od rodzaju przedsięwzięcia są to w szczególności karta informacyjna
przedsięwzięcia albo raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dokumentacja
ta obejmuje opis planowanej instalacji, stosowanej technologii, procesów technologicznych
oraz innych elementów mających znaczenie dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko.
Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocenia
kompletność i adekwatność przedłożonych informacji. W przypadku uznania ich za
niewystarczające może żądać od inwestora uzupełnienia dokumentacji, przedstawienia
dodatkowych wyjaśnień lub przeprowadzenia dodatkowych analiz. Organ uwzględnia
również stanowiska właściwych organów współdziałających oraz wyniki udziału
społeczeństwa w postępowaniu.
Zakres informacji przedstawianych w dokumentacji środowiskowej jest uzależniony od
charakterystyki konkretnego przedsięwzięcia oraz jego potencjalnego oddziaływania na
środowisko. Dokumentacja ta może obejmować informacje dotyczące planowanych do
wykorzystania substratów oraz innych parametrów przedsięwzięcia istotnych z punktu
widzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie przepisy ustawy o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie ustanawiają jednolitego,
obowiązującego w każdym przypadku wymogu szczegółowego określenia miejsca
pochodzenia wszystkich substratów ani szczegółowych tras ich transportu. Zakres
wymaganych informacji podlega każdorazowo ocenie w ramach konkretnego postępowania
administracyjnego.
Należy przy tym zauważyć, że szczegółowe obowiązki dotyczące rodzajów
wykorzystywanych substratów, ich pochodzenia, przemieszczania, ewidencjonowania oraz
kontroli mogą wynikać z odrębnych przepisów, pozostających poza zakresem właściwości
Ministra Klimatu i Środowiska.
Pytanie 3. Czy Ministerstwa analizowały ryzyka epizootyczne związane z transportem
obornika, gnojowicy, pomiotu drobiowego oraz innych materiałów pochodzenia zwierzęcego do
biogazowni zlokalizowanych w pobliżu gospodarstw prowadzących hodowlę drobiu lub trzody
chlewnej?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega znaczenie zagadnień związanych z
bioasekuracją oraz ograniczaniem ryzyka rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych zwierząt
w kontekście funkcjonowania instalacji wykorzystujących produkty uboczne pochodzenia
zwierzęcego, obornik, gnojowicę czy pomiot drobiowy. Kwestie te są szczególnie istotne w
-- 2 of 8 --
okresach występowania chorób epizootycznych, takich jak afrykański pomór świń (ASF) czy
tzw. ptasia grypa (HPAI).
Należy jednak podkreślić, że transport oraz wykorzystywanie materiałów pochodzenia
zwierzęcego w biogazowniach rolniczych odbywa się w ramach obowiązujących przepisów
weterynaryjnych, sanitarnych i środowiskowych, które przewidują szereg wymogów
mających na celu minimalizację ryzyka epizootycznego.
Jednocześnie należy zauważyć, że samo funkcjonowanie biogazowni rolniczej w pobliżu
gospodarstw utrzymujących drób lub trzodę chlewną nie przesądza o występowaniu
podwyższonego ryzyka epizootycznego. Co więcej, biogazownie rolnicze są często ściśle
powiązane z sąsiadującymi gospodarstwami prowadzącymi produkcję zwierzęcą - a do
transportu obornika czy gnojowicy w pobliżu gospodarstw prowadzących hodowlę drobiu
lub trzody chlewnej dochodzi również w przypadku braku biogazowni rolniczej w danej
okolicy.
W ocenie Ministerstwa skuteczne ograniczanie ryzyka epizootycznego powinno opierać się
przede wszystkim na rygorystycznym przestrzeganiu obowiązujących zasad bioasekuracji,
nadzorze weterynaryjnym oraz stosowaniu odpowiednich procedur dotyczących transportu
i przetwarzania materiałów pochodzenia zwierzęcego. Rozwiązania te stanowią
podstawowy mechanizm zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt
niezależnie od lokalizacji instalacji wykorzystujących takie substraty
Pytanie 4. Czy planowane są zmiany przepisów, które zobowiązywałyby organ prowadzący
postępowanie środowiskowe do zasięgnięcia opinii właściwego powiatowego lekarza
weterynarii w przypadku biogazowni wykorzystujących substraty mogące mieć znaczenie dla
bioasekuracji?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do
wprowadzenia obowiązku zasięgania opinii właściwego powiatowego lekarza weterynarii w
postępowaniach dotyczących lokalizacji biogazowni rolniczych.
Jednocześnie należy wskazać, że organy prowadzące postępowania administracyjne, w tym
organy gminy, dysponują instrumentami pozwalającymi na pozyskiwanie informacji i
stanowisk od innych organów oraz instytucji, jeżeli uznają to za niezbędne do prawidłowego
rozpatrzenia sprawy. W praktyce możliwe jest więc zwrócenie się o opinię lub wyjaśnienia
do właściwych organów, w tym organów Inspekcji Weterynaryjnej, jeżeli charakter
inwestycji uzasadnia potrzebę oceny zagadnień związanych z bezpieczeństwem
weterynaryjnym lub bioasekuracją.
Należy jednak podkreślić, że obowiązek uzyskania opinii powiatowego lekarza weterynarii
w tego rodzaju postępowaniach nie wynika obecnie z powszechnie obowiązujących
przepisów prawa.
Pytanie 5. Czy rząd przewiduje doprecyzowanie katalogu substratów dopuszczalnych w
biogazowniach rolniczych tak, aby ograniczyć ryzyko przekształcania tych instalacji w zakłady
przetwarzania odpadów rolno-spożywczych lub produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego bez adekwatnych zabezpieczeń?
Jednym z podstawowych celów funkcjonowania biogazowni rolniczych jest
zagospodarowanie produktów ubocznych rolnictwa, produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego oraz pozostałości i odpadów pochodzących z produkcji rolnej lub rolno-
spożywczej poprzez ich wykorzystanie do wytwarzania biogazu a następnie energii
elektrycznej lub ciepła lub biometanu.
-- 3 of 8 --
Wykorzystywanie tego rodzaju substratów stanowi istotę gospodarki o obiegu zamkniętym
i pozwala na ograniczenie negatywnego oddziaływania odpadów organicznych na
środowisko. Tym samym samo przetwarzanie odpadów rolno-spożywczych lub produktów
ubocznych pochodzenia zwierzęcego w biogazowniach rolniczych jest zgodne z celem, dla
którego instalacje te są tworzone.
Należy jednocześnie podkreślić, że działalność biogazowni rolniczych podlega wymogom
wynikającym z przepisów dotyczących ochrony środowiska, gospodarki odpadami,
produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego oraz przepisów weterynaryjnych. Obecnie
nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu ograniczenie możliwości
wykorzystywania w biogazowniach rolniczych substratów w postaci odpadów rolno-
spożywczych lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wyłącznie z uwagi na ich
charakter.
Pytanie 6. Czy istnieją przepisy lub wytyczne ograniczające dowóz substratów do biogazowni
rolniczych z odległych lokalizacji, w tym z zagranicy? Jeśli nie, czy Ministerstwa rozważają
wprowadzenie takich ograniczeń lub obowiązku oceny śladu transportowego inwestycji?
W odniesieniu do odpadów wykorzystywanych jako substraty w biogazowniach rolniczych,
w kontekście ich przywozu z zagranicy, należy wyjaśnić, iż transgraniczne przemieszczanie
odpadów, w tym przywóz odpadów z zagranicy do Polski, odbywa się na podstawie
procedur określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157
z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE)
nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (Dz.U.
L, 2024/1157, 30.4.2024). Procedury te ustanowione są w zależności od pochodzenia,
przeznaczenia i trasy przemieszczania, a także rodzaju odpadów oraz przewidzianego
rodzaju przetwarzania odpadów w miejscu ich przeznaczenia.
Rodzaje odpadów, które mogą być wykorzystywane jako substraty w biogazowni rolniczej,
wymienione są m.in. w punkcie 2.5. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2023 r. w sprawie szczegółowej listy substratów
możliwych do wykorzystania w biogazowni rolniczej (Dz. U. poz. 2230). Wymienione tam
rodzaje odpadów, na potrzeby ich transgranicznego przemieszczania, co do zasady powinny
być klasyfikowane zgodnie z załącznikiem III rozporządzenia (UE) 2024/1157, pod kodem
B3060 (tj. odpady z przemysłu rolno-spożywczego, pod warunkiem że nie są skażone…) lub
B3065 (tj. odpady tłuszczów i olejów jadalnych pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego…).
Przywóz odpadów wymienionych w załączniku III rozporządzenia (UE) 2024/1157 do
Polski, w celu odzysku, podlega procedurze informacyjnej, określonej w art. 18 ww.
rozporządzenia. Oznacza to m.in., że wszystkie przedsiębiorstwa uczestniczące w
przemieszczaniu zobowiązane są wypełnić formularz określony w załączniku VII do ww.
rozporządzenia, oraz zapewnić, aby informacje te były udostępniane drogą elektroniczną,
za pośrednictwem systemu elektronicznego, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia (tzw.
DIWASS). Ponadto, pomiędzy osobą organizującą przemieszczenie, podlegającą jurysdykcji
państwa wysyłki, a odbiorcą odpadów, musi obowiązywać umowa, spełniająca wymogi
określone w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie
przemieszczania odpadów (Dz.U. L 190 z 12.7.2006 r.).
Rozporządzenie (UE) 2024/1157 nie umożliwia wprowadzenia na poziomie krajowym
ograniczeń innych, niż wynikające z art. 18, dotyczących przywozu z zagranicy odpadów
wymienionych w załączniku III, przeznaczonych do odzysku. Rozporządzenie nie reguluje
również zasad przywozu z zagranicy materiałów, które nie mają statusu odpadu.
-- 4 of 8 --
W prawie krajowym nie ma przepisów ani wytycznych ograniczających dowóz substratów
do biogazowni rolniczych z odległych lokalizacji. Jednym z głównych warunków
przesądzających o lokalizacji biogazowni rolniczej w danym miejscu jest lokalny dostęp do
substratów. Transport substratów do biogazowni rolniczej generuje duże koszty oraz
dodatkowo zwiększa poziom emisji gazów cieplarnianych. Inwestycja w biogazownię, do
której substraty byłyby dowożone z odległych lokalizacji jest ekonomicznie nieopłacalna.
Tym samym, w opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska, wprowadzenie prawnych
ograniczeń w tym zakresie jest nieuzasadnione.
Pytanie 7. Jakie mechanizmy kontroli istnieją w przypadku wykorzystywania w biogazowniach
rolniczych odpadów lub produktów ubocznych przywożonych z zagranicy, zwłaszcza na
terenach przygranicznych?
Kontrola przywozu z zagranicy odpadów przeznaczonych do biogazowni odbywa się na
zasadach przewidzianych dla transgranicznego przemieszczania odpadów.
W kontekście stosowanego od dnia 21 maja 2026 r. rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 należy wskazać, że wprowadziło ono obowiązek
przekazywania informacji o przemieszczeniach odpadów realizowanych w procedurze
uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody za pośrednictwem elektronicznego systemu
DIWASS. Zgodnie z art. 18 tego rozporządzenia osoba organizująca przemieszczenie jest
zobowiązana do zamieszczenia informacji o planowanym transporcie nie później niż na dwa
dni robocze przed jego rozpoczęciem. Informacje te są następnie uzupełniane przez
przewoźnika przejmującego transport, odbiorcę odpadów w chwili ich przyjęcia oraz
prowadzącego instalację odzysku po zakończeniu procesu odzysku.
Rozwiązanie to zapewnia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska – jako właściwemu
organowi w sprawach transgranicznego przemieszczania odpadów – oraz organom
kontrolnym, tj. wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska, Krajowej Administracji
Skarbowej, Straży Granicznej, Inspekcji Transportu Drogowego i Policji, dostęp w czasie
rzeczywistym do informacji o faktycznie realizowanych transportach odpadów. Umożliwi to
skuteczniejsze planowanie działań kontrolnych oraz zwiększy efektywność nadzoru nad
transgranicznym przemieszczaniem odpadów. Obowiązek zgłaszania transportów w
systemie DIWASS będzie w pełni egzekwowany od dnia 1 stycznia 2027 r.
System kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów w Polsce opiera się na
współpracy właściwych organów administracji i służb. Główny Inspektor Ochrony
Środowiska koordynuje działania jako organ właściwy w sprawach transgranicznego
przemieszczania odpadów, natomiast wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska, Straż
Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa, Inspekcja Transportu Drogowego oraz Policja
realizują zadania kontrolne w zakresie swoich ustawowych kompetencji. Straż Graniczna,
Krajowa Administracja Skarbowa oraz Inspekcja Transportu Drogowego prowadzą kontrole
transportów odpadów na drogach oraz w portach morskich, natomiast wojewódzcy
inspektorzy ochrony środowiska kontrolują działalność podmiotów gospodarujących
odpadami.
Współpraca Inspekcji Ochrony Środowiska z pozostałymi organami odbywa się zarówno na
podstawie obowiązujących przepisów prawa, jak i zawartych porozumień, w szczególności:
z dnia 4 marca 2015 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska,
Szefem Krajowej Administracji Skarbowej oraz Komendantem Głównym Straży
Granicznej;
z dnia 11 grudnia 2008 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska a
Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego;
-- 5 of 8 --
z dnia 26 lipca 2006 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska i
Głównym Inspektorem Transportu Drogowego.
W przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów dotyczących transgranicznego
przemieszczania odpadów właściwe służby oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony
środowiska są zobowiązane do niezwłocznego poinformowania Głównego Inspektora
Ochrony Środowiska o każdym przypadku nielegalnego przemieszczania odpadów.
Ponieważ działania takie stanowią w Polsce przestępstwo, organ, który ujawni nielegalne
transgraniczne przemieszczanie odpadów, jest również zobowiązany do zawiadomienia
właściwej prokuratury.
W celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska prowadzi cykliczne szkolenia dla inspektorów ochrony środowiska,
funkcjonariuszy Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej, Inspekcji Transportu
Drogowego, Policji oraz przedstawicieli prokuratury. Szkolenia obejmują zagadnienia z
zakresu prawa krajowego i unijnego dotyczącego transgranicznego przemieszczania
odpadów, procedur kontrolnych, współpracy między organami oraz przeciwdziałania
nielegalnym transportom. Istotnym elementem ww. szkoleń są również zajęcia praktyczne,
podczas których analizowane są rzeczywiste przypadki naruszeń oraz problemy pojawiające
się podczas czynności kontrolnych.
Za naruszenie przepisów dotyczących transgranicznego przemieszczania odpadów
przewidziano sankcje, określone w:
w art. 32 i 33 z dnia 29 czerwca 2007 r. ustawy o międzynarodowym
przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2024 r. poz. 746). W zależności od rodzaju
naruszenia wynoszą one od 10 000 zł do 1 000 000 zł. W procedowanym
projekcie nowej ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów
przewidziano podwyższenie dolnej granicy kary do 30 000 zł.
art. 183 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2025 r. poz.
383)., zgodnie z którym m.in. przywóz odpadów z zagranicy wbrew przepisom,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat.
W przypadku wykorzystywania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w
procesie fermentacji muszą one zostać poddane procesom eliminującym ryzyko
przeniesienia zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE)
nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r., wykonującym rozporządzenie (WE) nr 1069/2009.
Zgodnie z art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009
przedsiębiorstwa prowadzące przetwarzanie produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego lub produktów pochodnych na biogaz podlegają zatwierdzeniu przez właściwy
organ. W Polsce zadanie to wykonuje Powiatowy Lekarz Weterynarii. Podmiot zamierzający
wykorzystywać do produkcji biogazu produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, takie jak
obornik, gnojowica, serwatka czy odpady z zakładów mięsnych, jest zobowiązany złożyć
właściwemu miejscowo Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii, co najmniej 30 dni przed
rozpoczęciem działalności, wniosek o zatwierdzenie działalności nadzorowanej.
W odniesieniu do bezpieczeństwa funkcjonowania biogazowni należy wskazać, że chociaż
katalog substratów dopuszczonych do wykorzystania w biogazowniach rolniczych nie
obejmuje substancji niebezpiecznych, to produktem końcowym procesu fermentacji jest
biogaz zawierający przede wszystkim metan (około 50–75%), który stanowi substancję
niebezpieczną. W związku z tym w przypadku, gdy ilość metanu znajdującego się w instalacji
przekroczy wartości progowe określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29
stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji
-- 6 of 8 --
niebezpiecznych decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym
ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 670), biogazownia
zostaje zakwalifikowana jako zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia poważnej awarii
przemysłowej i podlega nadzorowi Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Państwowej Straży
Pożarnej na zasadach określonych w ustawie Prawo Ochrony Środowiska (dalej: „ustawa
Pytanie 8. Czy przy udzielaniu publicznego wsparcia finansowego dla biogazowni rolniczych, w
tym ze środków NFOŚiGW, uwzględniane są kryteria dotyczące lokalnego pochodzenia
substratów, skali transportu, oddziaływania zapachowego oraz bezpieczeństwa
weterynaryjnego?
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udzielając wsparcia dla
przedsięwzięć z zakresu OZE, w tym biogazowni rolniczych, każdorazowo weryfikuje
zgodność projektów z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego, w tym
przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. W ramach oceny projektów, NFOŚiGW
sprawdza m.in. posiadanie wymaganych decyzji administracyjnych, w tym decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z ustawą z dnia 3
października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz
przepisami wykonawczymi dotyczącymi przedsięwzięć mogących znacząco bądź
potencjalnie oddziaływać na środowisko.
Ponadto, mając na uwadze obowiązek zapewnienia zgodności projektów z zasadą DNSH,
NFOŚiGW przeprowadza również ocenę zgodności projektu z wymogiem nieczynienia
poważnych szkód dla 6 celów środowiskowych UE – zgodnie z rozporządzeniem o
taksonomii. Ocenie podlega w szczególności wpływ inwestycji na klimat, zasoby wodne,
gospodarkę o obiegu zamkniętym, poziom emisji zanieczyszczeń oraz ochronę
bioróżnorodności. Weryfikacja opiera się m.in. na dokumentacji projektowej oraz
uzyskanych przez inwestora decyzjach i uzgodnieniach środowiskowych.
Należy podkreślić, że NFOŚiGW nie zastępuje organów właściwych do prowadzenia
postępowań środowiskowych ani organów inspekcji weterynaryjnej i nie prowadzi
samodzielnej oceny ryzyk epizootycznych, bioasekuracyjnych czy oddziaływania
przedsięwzięcia na otoczenie. Kwestie te są rozpatrywane przez właściwe organy
administracji w ramach kompetencji wynikających z odrębnych przepisów. W przypadku
gdy przepisy prawa wymagają uzyskania określonych opinii, uzgodnień lub pozwoleń, ich
posiadanie podlega weryfikacji na etapie oceny wniosku o dofinansowanie
Pytanie 9. Czy Ministerstwa posiadają dane dotyczące liczby planowanych i funkcjonujących
biogazowni rolniczych, które wykorzystują substraty pochodzenia zwierzęcego, odpady rolno-
spożywcze lub produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie
tych danych w podziale na województwa.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi ewidencji biogazowni rolniczych oraz nie
posiada danych dotyczących liczby planowanych i funkcjonujących biogazowni rolniczych
w podziale według wykorzystywanych substratów, tj. substratów pochodzenia
zwierzęcego, odpadów rolno-spożywczych lub produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego.
Należy jednocześnie wskazać, że biogazownie rolnicze wykorzystują do produkcji biogazu
rolniczego substraty należące do wymienionych kategorii, zgodnie z obowiązującymi
przepisami oraz specyfiką technologii produkcji biogazu rolniczego. Można tym samym
zaryzykować stwierdzenie, że wszystkie biogazownie rolnicze funkcjonujące w Polsce
stosują w określonych proporcjach m.in. substraty wymienione w pytaniu.
-- 7 of 8 --
Organem odpowiedzialnym za prowadzenie rejestru wytwórców biogazu rolniczego oraz
gromadzenie i opracowywanie danych sprawozdawczych dotyczących działalności
biogazowni rolniczych jest Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
(KOWR).
Rejestr wytwórców biogazu rolniczego jest publiczny i KOWR publikuje go na swojej stronie
internetowej: https://www.gov.pl/web/kowr/rejestr-wytworcow-biogazu-rolniczego
Rejestr zawiera szereg szczegółowych informacji m.in. wskazanie miejsca wykonywania
działalności, w tym wskazanie województwa.
Pytanie 10. Czy Ministerstwa przewidują przygotowanie ogólnokrajowych wytycznych dla
samorządów dotyczących oceny lokalizacji biogazowni rolniczych, w szczególności w pobliżu
zabudowy mieszkaniowej oraz gospodarstw prowadzących hodowlę drobiu lub trzody chlewnej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje przygotowania ogólnokrajowych
wytycznych dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczących oceny lokalizacji
biogazowni rolniczych. Wydawanie stosownych decyzji administracyjnych i pozwoleń leży
w kompetencjach właściwych organów administracji publicznej na szczeblu lokalnym.
Proces ten odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, w
szczególności dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, ochrony
środowiska, warunków zabudowy oraz udziału społeczeństwa w procedurach
administracyjnych.
Jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwe organy administracyjne dysponują
najlepszą wiedzą na temat lokalnych uwarunkowań przestrzennych, środowiskowych,
społecznych i gospodarczych, co pozwala na indywidualną ocenę każdej planowanej
inwestycji. W związku z tym decyzje dotyczące lokalizacji biogazowni powinny być
podejmowane z uwzględnieniem specyfiki danego obszaru oraz wyników postępowań
prowadzonych zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 8 of 8 --
+48 (22) 626 43 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.215.2026.KK
Warszawa, 19.08.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją posłanki Pauliny Matysiak o numerze 18291 w sprawie
bezpieczeństwa lokalizacji i funkcjonowania biogazowni rolniczych, uprzejmie informuję, że
zagadnienia poruszone w ww. interpelacji pozostają poza właściwością Ministerstwa
Energii.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
19.08.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --