Interpelacja nr 18257
Interpelacja w sprawie funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ochrony jezior, przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej oraz realizacji działań związanych z utrzymaniem rzek i bezpieczeństwem przeciwpowodziowym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ochrony jezior, przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej oraz realizacji działań związanych z utrzymaniem rzek i bezpieczeństwem przeciwpowodziowym
Interpelacja nr 18257
do ministra infrastruktury
w sprawie funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ochrony jezior, przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej oraz realizacji działań związanych z utrzymaniem rzek i bezpieczeństwem przeciwpowodziowym
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 03-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach do mojego biura poselskiego systematycznie wpływają kolejne zgłoszenia od mieszkańców, samorządowców oraz organizacji społecznych dotyczące pogarszającego się stanu jezior i cieków wodnych na terenie okręgu płocko-ciechanowskiego. Z roku na rok skala tych problemów narasta, a ich charakter wykracza już daleko poza pojedyncze przypadki, stając się problemem systemowym wymagającym zdecydowanej reakcji państwa.
W ubiegłym roku podejmowałam liczne interwencje dotyczące pogarszającego się stanu Jeziora Soczewka. W bieżącym roku prowadzę działania związane z ochroną Jeziora Zdworskiego, gdzie mieszkańcy alarmują o postępującym obniżaniu poziomu wody, pogarszającym się stanie ekosystemu oraz konieczności podjęcia pilnych działań naprawczych. Jednocześnie do mojego biura wpływają kolejne zgłoszenia dotyczące innych jezior znajdujących się na terenie powiatu płockiego i całego okręgu wyborczego. Oznacza to, że mamy obecnie do czynienia z narastającym kryzysem gospodarki wodnej.
Analizując dokumentację dotyczącą zarządzania jeziorami, zauważyłam wyraźną różnicę pomiędzy okresem sprzed reformy gospodarki wodnej a sytuacją po 2018 roku. Do czasu utworzenia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jeziora pozostawały pod nadzorem administracji melioracyjnej. Z zachowanej dokumentacji wynika, że prowadzono regularne badania jakości wód, monitoring, analizy oraz działania mające na celu ochronę jezior i przeciwdziałanie ich degradacji. Zarządzanie miało charakter kompleksowy i długofalowy.
Po przejęciu tych kompetencji przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zakres obowiązków tej instytucji został znacząco rozszerzony. Jednocześnie trudno oprzeć się wrażeniu, że za przekazaniem nowych zadań nie poszło zapewnienie odpowiednich środków finansowych umożliwiających ich rzeczywistą realizację.
Wody Polskie odpowiadają obecnie za utrzymanie rzek, jezior i urządzeń wodnych, ochronę przeciwpowodziową, przeciwdziałanie skutkom suszy, utrzymanie infrastruktury hydrotechnicznej oraz szereg innych ustawowych obowiązków. Tymczasem w odpowiedzi na liczne interwencje mieszkańcy bardzo często słyszą, że wykonanie niezbędnych prac nie jest możliwe z uwagi na brak środków finansowych.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na rozproszenie kompetencji pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną. Wody Polskie odpowiadają za utrzymanie akwenów i urządzeń wodnych, natomiast monitoring jakości wód oraz badanie zanieczyszczeń pozostają w kompetencji Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska. W praktyce powoduje to rozdzielenie odpowiedzialności za stan jezior i rzek pomiędzy różne instytucje, co utrudnia szybkie diagnozowanie problemów i podejmowanie skutecznych działań naprawczych.
Z perspektywy mieszkańców to właśnie Wody Polskie są gospodarzem polskich wód. Tymczasem instytucja ta nie dysponuje pełnym zakresem narzędzi ani środków umożliwiających kompleksowe zarządzanie powierzonym majątkiem Skarbu Państwa.
W mojej ocenie należałoby rozważyć powrót do bardziej kompleksowego modelu zarządzania zasobami wodnymi. Wody Polskie powinny dysponować nie tylko środkami na utrzymanie rzek i jezior, ale również możliwością finansowania badań jakości wód, analiz zanieczyszczeń oraz prowadzenia bieżącego monitoringu. Pozwoliłoby to znacznie szybciej identyfikować zagrożenia, planować działania naprawcze i skuteczniej chronić polskie zasoby wodne.
Równolegle od wielu miesięcy podejmowane są działania dotyczące konieczności pogłębiania rzeki Wisły. Samorządy położone nad Wisłą wielokrotnie wskazują, że odkładanie osadów dennych ogranicza przepustowość rzeki, zwiększa zagrożenie powodziowe oraz negatywnie wpływa na bezpieczeństwo mieszkańców. Mimo licznych zapowiedzi, podpisywanych listów intencyjnych i deklaracji współpracy, samorządy nie dostrzegają rzeczywistych efektów tych działań. Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe mieszkańców nie może opierać się na medialnych komunikatach ani na listach intencyjnych, które same w sobie nie stanowią gwarancji rozpoczęcia inwestycji czy zabezpieczenia środków finansowych.
Problem ten należy rozpatrywać również w kontekście postępujących zmian klimatycznych. Polska znajduje się obecnie wśród państw europejskich o jednych z najmniejszych zasobów wodnych przypadających na jednego mieszkańca. Coraz częściej eksperci alarmują o postępującej suszy hydrologicznej i procesie stepowienia znacznych obszarów kraju. Obniżający się poziom wód gruntowych, coraz dłuższe okresy bezopadowe oraz malejąca retencja powodują, że jeziora i rzeki stają się szczególnie narażone na degradację. Tym bardziej państwo powinno prowadzić aktywną, długofalową politykę ochrony zasobów wodnych opartą na stabilnym finansowaniu oraz kompleksowym zarządzaniu.
Nie sposób również pominąć kwestii gospodarki ściekowej. Skuteczna ochrona jezior i rzek nie będzie możliwa bez odpowiedniej edukacji ekologicznej. Powinna ona obejmować nie tylko mieszkańców, ale przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego, które odpowiadają za rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz prowadzenie gospodarki ściekowej. Konieczne jest zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu ścieków na stan wód powierzchniowych oraz upowszechnianie nowoczesnych rozwiązań ograniczających ich oddziaływanie na środowisko.
Jednocześnie samorządy muszą otrzymać realne wsparcie finansowe umożliwiające modernizację i rozbudowę oczyszczalni ścieków. W wielu gminach funkcjonują instalacje wymagające pilnych inwestycji oraz wdrożenia nowoczesnych technologii pozwalających na jeszcze skuteczniejsze oczyszczanie ścieków przed ich odprowadzeniem do jezior, rzek i innych cieków wodnych. Ochrona zasobów wodnych nie może ograniczać się wyłącznie do działań prowadzonych na samych akwenach. Musi obejmować również eliminowanie źródeł zanieczyszczeń poprzez rozwój nowoczesnej infrastruktury komunalnej.
Coraz częściej odnoszę wrażenie, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zostało obciążone ogromnym zakresem odpowiedzialności, nie otrzymując jednocześnie odpowiednich narzędzi finansowych oraz organizacyjnych. Skutkiem tego jest narastanie problemów obserwowanych zarówno na jeziorach, jak i na największych polskich rzekach.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dokonało analizy, czy obecny poziom finansowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest wystarczający do realizacji wszystkich ustawowych obowiązków tej instytucji?
2. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w latach 2018–2026 na ochronę jezior w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem województwa mazowieckiego?
3. Czy ministerstwo planuje uruchomienie odrębnego programu finansowania działań związanych z ochroną i rewitalizacją jezior?
4. Jakie środki finansowe zostały zabezpieczone na pogłębianie rzeki Wisły oraz jaki jest harmonogram realizacji tych prac?
5. Które odcinki Wisły zostaną pogłębione w latach 2026–2028 oraz jaka jest wartość planowanych inwestycji?
6. Czy ministerstwo zamierza zwiększyć finansowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, tak aby instytucja mogła skutecznie realizować zadania związane z ochroną jezior, przeciwdziałaniem suszy, bezpieczeństwem przeciwpowodziowym oraz utrzymaniem rzek?
7. Czy planowana jest nowelizacja przepisów regulujących funkcjonowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która zapewni tej instytucji stabilne i adekwatne finansowanie odpowiadające zakresowi powierzonych obowiązków?
8. Czy ministerstwo posiada ocenę skutków reformy gospodarki wodnej przeprowadzonej w 2018 roku, w szczególności w zakresie ochrony jezior i realizacji zadań utrzymaniowych? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie.
9. Czy ministerstwo analizuje możliwość rozszerzenia kompetencji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o zadania związane z finansowaniem lub prowadzeniem monitoringu jakości wód oraz badań zanieczyszczeń, tak aby zarządzanie jeziorami i rzekami miało charakter kompleksowy?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianami organizacyjnymi lub legislacyjnymi ograniczającymi rozproszenie kompetencji pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie a Wojewódzkimi Inspektoratami Ochrony Środowiska?
11. Czy ministerstwo planuje przygotowanie ogólnopolskiego programu edukacyjnego dotyczącego ochrony zasobów wodnych, skierowanego zarówno do mieszkańców, jak i jednostek samorządu terytorialnego?
12. Czy planowane jest uruchomienie nowych programów finansowych wspierających modernizację gminnych oczyszczalni ścieków oraz wdrażanie nowoczesnych technologii ograniczających ilość zanieczyszczeń odprowadzanych do jezior i rzek?
13. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Infrastruktury, we współpracy z innymi resortami, w celu przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej, zwiększenia retencji wód powierzchniowych oraz ochrony polskich jezior?
Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja nie jest wymierzona przeciwko pracownikom Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Z licznych rozmów prowadzonych z przedstawicielami tej instytucji wynika, że dostrzegają oni problemy i deklarują wolę ich rozwiązywania. Jednak bez zapewnienia odpowiednich środków finansowych, uporządkowania kompetencji oraz stworzenia spójnego modelu zarządzania gospodarką wodną skuteczna realizacja ustawowych obowiązków będzie coraz trudniejsza.
Polska gospodarka wodna wymaga dziś zdecydowanych działań legislacyjnych, organizacyjnych i finansowych. Potrzebujemy silnych i odpowiednio finansowanych Wód Polskich, skutecznej ochrony jezior, systemowego programu pogłębiania Wisły, rozwoju retencji, wsparcia samorządów w modernizacji oczyszczalni ścieków oraz szerokiej edukacji ekologicznej. Tylko kompleksowe działania pozwolą skutecznie przeciwdziałać skutkom suszy hydrologicznej, poprawić stan polskich wód i zapewnić bezpieczeństwo wodne obecnym oraz przyszłym pokoleniom.
Interpelacja nr 18257
do ministra infrastruktury
w sprawie funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ochrony jezior, przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej oraz realizacji działań związanych z utrzymaniem rzek i bezpieczeństwem przeciwpowodziowym
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 03-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach do mojego biura poselskiego systematycznie wpływają kolejne zgłoszenia od mieszkańców, samorządowców oraz organizacji społecznych dotyczące pogarszającego się stanu jezior i cieków wodnych na terenie okręgu płocko-ciechanowskiego. Z roku na rok skala tych problemów narasta, a ich charakter wykracza już daleko poza pojedyncze przypadki, stając się problemem systemowym wymagającym zdecydowanej reakcji państwa.
W ubiegłym roku podejmowałam liczne interwencje dotyczące pogarszającego się stanu Jeziora Soczewka. W bieżącym roku prowadzę działania związane z ochroną Jeziora Zdworskiego, gdzie mieszkańcy alarmują o postępującym obniżaniu poziomu wody, pogarszającym się stanie ekosystemu oraz konieczności podjęcia pilnych działań naprawczych. Jednocześnie do mojego biura wpływają kolejne zgłoszenia dotyczące innych jezior znajdujących się na terenie powiatu płockiego i całego okręgu wyborczego. Oznacza to, że mamy obecnie do czynienia z narastającym kryzysem gospodarki wodnej.
Analizując dokumentację dotyczącą zarządzania jeziorami, zauważyłam wyraźną różnicę pomiędzy okresem sprzed reformy gospodarki wodnej a sytuacją po 2018 roku. Do czasu utworzenia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jeziora pozostawały pod nadzorem administracji melioracyjnej. Z zachowanej dokumentacji wynika, że prowadzono regularne badania jakości wód, monitoring, analizy oraz działania mające na celu ochronę jezior i przeciwdziałanie ich degradacji. Zarządzanie miało charakter kompleksowy i długofalowy.
Po przejęciu tych kompetencji przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zakres obowiązków tej instytucji został znacząco rozszerzony. Jednocześnie trudno oprzeć się wrażeniu, że za przekazaniem nowych zadań nie poszło zapewnienie odpowiednich środków finansowych umożliwiających ich rzeczywistą realizację.
Wody Polskie odpowiadają obecnie za utrzymanie rzek, jezior i urządzeń wodnych, ochronę przeciwpowodziową, przeciwdziałanie skutkom suszy, utrzymanie infrastruktury hydrotechnicznej oraz szereg innych ustawowych obowiązków. Tymczasem w odpowiedzi na liczne interwencje mieszkańcy bardzo często słyszą, że wykonanie niezbędnych prac nie jest możliwe z uwagi na brak środków finansowych.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na rozproszenie kompetencji pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną. Wody Polskie odpowiadają za utrzymanie akwenów i urządzeń wodnych, natomiast monitoring jakości wód oraz badanie zanieczyszczeń pozostają w kompetencji Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska. W praktyce powoduje to rozdzielenie odpowiedzialności za stan jezior i rzek pomiędzy różne instytucje, co utrudnia szybkie diagnozowanie problemów i podejmowanie skutecznych działań naprawczych.
Z perspektywy mieszkańców to właśnie Wody Polskie są gospodarzem polskich wód. Tymczasem instytucja ta nie dysponuje pełnym zakresem narzędzi ani środków umożliwiających kompleksowe zarządzanie powierzonym majątkiem Skarbu Państwa.
W mojej ocenie należałoby rozważyć powrót do bardziej kompleksowego modelu zarządzania zasobami wodnymi. Wody Polskie powinny dysponować nie tylko środkami na utrzymanie rzek i jezior, ale również możliwością finansowania badań jakości wód, analiz zanieczyszczeń oraz prowadzenia bieżącego monitoringu. Pozwoliłoby to znacznie szybciej identyfikować zagrożenia, planować działania naprawcze i skuteczniej chronić polskie zasoby wodne.
Równolegle od wielu miesięcy podejmowane są działania dotyczące konieczności pogłębiania rzeki Wisły. Samorządy położone nad Wisłą wielokrotnie wskazują, że odkładanie osadów dennych ogranicza przepustowość rzeki, zwiększa zagrożenie powodziowe oraz negatywnie wpływa na bezpieczeństwo mieszkańców. Mimo licznych zapowiedzi, podpisywanych listów intencyjnych i deklaracji współpracy, samorządy nie dostrzegają rzeczywistych efektów tych działań. Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe mieszkańców nie może opierać się na medialnych komunikatach ani na listach intencyjnych, które same w sobie nie stanowią gwarancji rozpoczęcia inwestycji czy zabezpieczenia środków finansowych.
Problem ten należy rozpatrywać również w kontekście postępujących zmian klimatycznych. Polska znajduje się obecnie wśród państw europejskich o jednych z najmniejszych zasobów wodnych przypadających na jednego mieszkańca. Coraz częściej eksperci alarmują o postępującej suszy hydrologicznej i procesie stepowienia znacznych obszarów kraju. Obniżający się poziom wód gruntowych, coraz dłuższe okresy bezopadowe oraz malejąca retencja powodują, że jeziora i rzeki stają się szczególnie narażone na degradację. Tym bardziej państwo powinno prowadzić aktywną, długofalową politykę ochrony zasobów wodnych opartą na stabilnym finansowaniu oraz kompleksowym zarządzaniu.
Nie sposób również pominąć kwestii gospodarki ściekowej. Skuteczna ochrona jezior i rzek nie będzie możliwa bez odpowiedniej edukacji ekologicznej. Powinna ona obejmować nie tylko mieszkańców, ale przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego, które odpowiadają za rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz prowadzenie gospodarki ściekowej. Konieczne jest zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu ścieków na stan wód powierzchniowych oraz upowszechnianie nowoczesnych rozwiązań ograniczających ich oddziaływanie na środowisko.
Jednocześnie samorządy muszą otrzymać realne wsparcie finansowe umożliwiające modernizację i rozbudowę oczyszczalni ścieków. W wielu gminach funkcjonują instalacje wymagające pilnych inwestycji oraz wdrożenia nowoczesnych technologii pozwalających na jeszcze skuteczniejsze oczyszczanie ścieków przed ich odprowadzeniem do jezior, rzek i innych cieków wodnych. Ochrona zasobów wodnych nie może ograniczać się wyłącznie do działań prowadzonych na samych akwenach. Musi obejmować również eliminowanie źródeł zanieczyszczeń poprzez rozwój nowoczesnej infrastruktury komunalnej.
Coraz częściej odnoszę wrażenie, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zostało obciążone ogromnym zakresem odpowiedzialności, nie otrzymując jednocześnie odpowiednich narzędzi finansowych oraz organizacyjnych. Skutkiem tego jest narastanie problemów obserwowanych zarówno na jeziorach, jak i na największych polskich rzekach.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dokonało analizy, czy obecny poziom finansowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest wystarczający do realizacji wszystkich ustawowych obowiązków tej instytucji?
2. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w latach 2018–2026 na ochronę jezior w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem województwa mazowieckiego?
3. Czy ministerstwo planuje uruchomienie odrębnego programu finansowania działań związanych z ochroną i rewitalizacją jezior?
4. Jakie środki finansowe zostały zabezpieczone na pogłębianie rzeki Wisły oraz jaki jest harmonogram realizacji tych prac?
5. Które odcinki Wisły zostaną pogłębione w latach 2026–2028 oraz jaka jest wartość planowanych inwestycji?
6. Czy ministerstwo zamierza zwiększyć finansowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, tak aby instytucja mogła skutecznie realizować zadania związane z ochroną jezior, przeciwdziałaniem suszy, bezpieczeństwem przeciwpowodziowym oraz utrzymaniem rzek?
7. Czy planowana jest nowelizacja przepisów regulujących funkcjonowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która zapewni tej instytucji stabilne i adekwatne finansowanie odpowiadające zakresowi powierzonych obowiązków?
8. Czy ministerstwo posiada ocenę skutków reformy gospodarki wodnej przeprowadzonej w 2018 roku, w szczególności w zakresie ochrony jezior i realizacji zadań utrzymaniowych? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie.
9. Czy ministerstwo analizuje możliwość rozszerzenia kompetencji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o zadania związane z finansowaniem lub prowadzeniem monitoringu jakości wód oraz badań zanieczyszczeń, tak aby zarządzanie jeziorami i rzekami miało charakter kompleksowy?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianami organizacyjnymi lub legislacyjnymi ograniczającymi rozproszenie kompetencji pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie a Wojewódzkimi Inspektoratami Ochrony Środowiska?
11. Czy ministerstwo planuje przygotowanie ogólnopolskiego programu edukacyjnego dotyczącego ochrony zasobów wodnych, skierowanego zarówno do mieszkańców, jak i jednostek samorządu terytorialnego?
12. Czy planowane jest uruchomienie nowych programów finansowych wspierających modernizację gminnych oczyszczalni ścieków oraz wdrażanie nowoczesnych technologii ograniczających ilość zanieczyszczeń odprowadzanych do jezior i rzek?
13. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Infrastruktury, we współpracy z innymi resortami, w celu przeciwdziałania skutkom suszy hydrologicznej, zwiększenia retencji wód powierzchniowych oraz ochrony polskich jezior?
Na zakończenie pragnę podkreślić, że niniejsza interpelacja nie jest wymierzona przeciwko pracownikom Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Z licznych rozmów prowadzonych z przedstawicielami tej instytucji wynika, że dostrzegają oni problemy i deklarują wolę ich rozwiązywania. Jednak bez zapewnienia odpowiednich środków finansowych, uporządkowania kompetencji oraz stworzenia spójnego modelu zarządzania gospodarką wodną skuteczna realizacja ustawowych obowiązków będzie coraz trudniejsza.
Polska gospodarka wodna wymaga dziś zdecydowanych działań legislacyjnych, organizacyjnych i finansowych. Potrzebujemy silnych i odpowiednio finansowanych Wód Polskich, skutecznej ochrony jezior, systemowego programu pogłębiania Wisły, rozwoju retencji, wsparcia samorządów w modernizacji oczyszczalni ścieków oraz szerokiej edukacji ekologicznej. Tylko kompleksowe działania pozwolą skutecznie przeciwdziałać skutkom suszy hydrologicznej, poprawić stan polskich wód i zapewnić bezpieczeństwo wodne obecnym oraz przyszłym pokoleniom.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
18%
Konkretność
82%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23199 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.19.2026
Warszawa, 11 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18257 z dnia 08 lipca 2026 r. Poseł na Sejm RP Pani
Wioletty Marii Kulpy, przedstawiam poniżej stosowne informacje w sprawie.
Odnosząc się do pytania o środki finansowe na ochronę jezior w Polsce należy wskazać, że
czynna ochrona wód i ekosystemów jeziornych wymaga współpracy wielu stron, w tym
instytucji zajmujących się zagadnieniami ochrony środowiska, jednostek samorządu
terytorialnego i właścicieli wód. Jeziora w Polsce są objęte różnymi formami ochrony
przyrody, a plan ich ochrony zależy zarówno od morfologii jeziora, funkcji jakie pełni
zbiornik oraz wszelkich procesów naturalnych i antropogenicznych zachodzących
m.in. w jego zlewni bezpośredniej.
Plany gospodarowania wodami, za których opracowanie i aktualizację odpowiada
PGW Wody Polskie, stanowią podstawę podejmowania decyzji kształtujących stan
zasobów wodnych i określają zasady gospodarowania nimi. Zawierają one rekomendacje
działań dla wszystkich jednolitych części wód, obejmujących m.in.: jeziora, zbiorniki
wodne, rzeki. Są to jedne z najważniejszych dokumentów planistycznych w gospodarce
wodnej, wyznaczające kierunki ochrony i poprawy stanu wód oraz wspierające osiąganie
celów środowiskowych wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej. Dokumenty te
stanowią podstawę do planowania i realizacji działań związanych z gospodarowaniem
wodami na poziomie krajowym i regionalnym.
Jednocześnie informuję, że w ramach działań utrzymaniowych nie realizuje się zadań
związanych z bezpośrednią ochroną jezior. Prowadzone prace polegają np. na przerzucie
wody z kanałów do jezior, co ma wpływ na ograniczenie obniżania poziomy wody.
Informuje również, że Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi aktualnie prac
związanych z uruchomieniem odrębnego programu finansowania działań związanych z
ochroną i rewitalizacją jezior.
Odnosząc się do pytania o środki finansowe zabezpieczone na pogłębianie rzeki Wisły,
uprzejmie informuję, że aktualnie trwa etap pozyskiwania przez PGW Wody Polskie
decyzji administracyjnych niezbędnych do rozpoczęcia realizacji prac, następnie – po
określeniu sposobu oraz warunków prowadzenia robót - będzie sukcesywnie
zabezpieczany budżet na realizację prac.
-- 1 of 9 --
2
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, w ubiegłym roku
uzyskano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach na pogłębianie Zbiornika
Włocławskiego oraz zmianę przekroju poprzecznego i podłużnego koryta rzeki Wisły,
umożliwiające przeprowadzenie prac w następujących lokalizacjach:
a) km Wisły 569+000 – 571+000 – Wychódźc;
b) km Wisły 595+000 – 597+000 - Rakowo/Drwały;
c) km Wisły 606+000 – 609+000 - Kępa Polska;
d) km Wisły 621+000 – 625+000 – Dobrzyków;
e) km Wisły 627+500 – 628+500 – Gmury;
f) km Wisły 629+000 – 630+000 - Radziwie/Płock.
Aktualnie są kontynuowane prace polegające na uzyskaniu pozwoleń wodnoprawnych
oraz opracowaniu dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia omawianych prac
bagrowniczych. Przedmiotem zadania jest opracowanie operatów wodnoprawnych
i wniosków o wydanie pozwoleń wodnoprawnych w celu uzyskania ostatecznych decyzji
administracyjnych, tj. pozwoleń wodnoprawnych na regulację wód oraz opracowanie
dokumentacji technicznej, zgodnie z założeniami operatów i pozwoleń wodnoprawnych.
Należy zaznaczyć, że realizowane działania utrzymaniowe mają na celu usunięcie
naniesionego rumoszu oraz osadów zgromadzonych w korycie rzeki, które ograniczają
przepływ wody i mogą wpływać na bezpieczeństwo oraz funkcjonowanie infrastruktury
hydrotechnicznej, w tym Stopnia Wodnego Włocławek. Nie są to prace zmieniające
parametry rzeki poprzez jej pogłębianie, lecz działania utrzymaniowe przywracające
pierwotne warunki przepływu.
Odnosząc się do kwestii dofinansowań do projektów związanych z gospodarką ściekową,
Ministerstwo Infrastruktury informuje, że nie jest dysponentem funduszy
umożliwiających uruchomienie dodatkowego mechanizmu wsparcia samorządów w
zakresie realizacji zadań inwestycyjnych w gospodarce wodno-ściekowej. Ministerstwo
Infrastruktury nie jest również jednostką zarządzającą żadnym z funkcjonujących obecnie
mechanizmów finansowania tego sektora. Należy jednak wskazać, że intensywnie
wspieramy – w ramach posiadanych możliwości – działania w tym obszarze realizowane
przez uprawnione podmioty.
Inwestycje w gospodarce ściekowej mogą być finansowane przez gminę ze środków
własnych, a także z różnych źródeł publicznych – zarówno krajowych i zagranicznych – jak
i ze środków prywatnych np. poprzez wykorzystanie formuły partnerstwa publiczno-
prywatnego.
Aktualnie jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać z poniższych źródeł
finansowania dedykowanych gospodarce ściekowej:
1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027
(aglomeracje o RLM co najmniej 15 000);
2. Programy Regionalne 2021–2027 (aglomeracje, o wielkości w przedziale od co
najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM);
3. Program Priorytetowy NFOŚiGW:
a) 3.6 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach;
b) 3.7 Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji;
-- 2 of 9 --
3
4. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (na obszarach
poza granicami aglomeracji);
5. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast;
6. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na
lata 2024–2030;
7. Rządowy program na rzecz zwiększania szans rozwojowych Ziemi Słupskiej na lata
2019–2027 (terytorium miasta Słupska i powiatu słupskiego);
8. Program wspierania inwestycji jednostek samorządu terytorialnego w związku z
realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury
energetycznej w województwie pomorskim w latach 2024–2028 (terytorium
powiatów: lęborskiego, puckiego, słupskiego oraz wejherowskiego, a także gmin:
Choczewo, Gniewino, Krokowa, Lębork, Łęczyce, Łeba, Nowa Wieś Lęborska,
Słupsk (gmina wiejska), Wicko, Wejherowo (gmina wiejska) i miasta Wejherowo);
9. Program budownictwa socjalnego i komunalnego – grant na infrastrukturę;
10. Partnerstwo Publiczno-Prywatne;
11. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN;
12. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy;
13. Programy Interreg (Południowy Bałtyk, Polska – Ukraina, Litwa – Polska, Europa
Środkowa, Region Morza Bałtyckiego;
14. Międzynarodowe Instytucje Finansowe (Europejski Bank Inwestycyjny, Bank
Rozwoju Rady Europy oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju).
Syntetyczna informacja o źródłach finansowania gospodarki ściekowej, zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami, została
zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Odnosząc się do pytań o planowaną nowelizację przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017
roku – Prawo wodne (Dz.U. 2025 r., poz. 960, z późn. zm.), uprzejmie informuję, że do
Ministerstwa Infrastruktury wpływają liczne apele i postulaty dotyczące zmian w zakresie
zarządzania gospodarką wodną. Ministerstwo Infrastruktury identyfikuje potrzebę
wprowadzenia zmian związanych z organizacją gospodarki wodnej i zarządzania wodami.
Z uwagi na systemowy charakter przedmiotowego zagadnienia dotyczący funkcjonowania
w ramach całego kraju struktur związanych z gospodarką wodną, przedmiotowe
zagadnienia wymaga szczegółowych i pogłębionych analiz w zakresie wpływu
ewentualnych zmian na różne dziedziny i aspekty społeczne i środowiskowe.
W związku z powyższym w Ministerstwie Infrastruktury rozpoczęto analizy
przedmiotowego zagadnienia w celu ustalenia kierunków potencjalnych zmian, potrzeb
wprowadzenia usprawnień w zakresie zarządzania gospodarką wodną, w tym analizy
bieżących problemów organizacyjnych i technicznych w tym zakresie. Mając na celu
wypracowanie najlepszych rozwiązań i usprawnienie zarządzania gospodarką wodną
przed określeniem konkretnych kierunków zmian przepisów niezbędne jest kompleksowe
rozważenie zgłaszanych problemów a także ewentualnych propozycji ich rozwiązania.
Dodatkowo przy rozważaniu potencjalnych rozwiązań prawnych należy mieć także na
uwadze konieczność uwzględnienia przepisów unijnych, a także poszanowania interesów
różnych środowisk, przy jednoczesnym zapewnieniu pozytywnego wpływu na ochronę
środowiska wodnego.
-- 3 of 9 --
4
W odniesieniu do zapytania dotyczącego oceny skutków reformy gospodarki wodnej
przeprowadzonej w 2018 r., uprzejmie informuję, że mając na uwadze art. 572 ustawy
Prawo wodne nakładający na ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej
obowiązek przedstawienia Sejmowi RP, po upływie 5 lat od dnia wejścia w życie tej
ustawy, informacji o skutkach jej stosowania, Ministerstwo Infrastruktury realizując
przedmiotowy obowiązek w 2023 r. przekazało dokument pn. Informacja o skutkach
stosowania ustawy - Prawo wodne do Sejmu RP.
Przedmiotowy dokument opisuje w szczególności informacje dotyczące:
1) dostępności i jakości wody dla ludności i gospodarki;
2) ochrony przed powodzią oraz suszą;
3) kosztów ponoszonych przez poszczególne sektory gospodarki z tytułu poboru
wody;
4) kosztów ponoszonych przez prowadzących działalność gospodarczą z tytułu
poboru wody.
Dokument dostępny jest na stronie Sejmu RP w zakładce: prace sejmu/druki
sejmowe/druk nr 86 pod następującym linkiem:
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?documentId=EF209B5FA887B339C1258
A7D00356E33.
Jednocześnie na wniosek Rządowego Centrum Legislacji Ministerstwo Infrastruktury
opracowało ocenę skutków funkcjonowania (OSR ex post) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.
– Prawo wodne w zakresie:
1. instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami (dział VI
Gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa, rozdział 5 Instrumenty ekonomiczne
w gospodarowaniu wodami), w szczególności opłat za usługi wodne oraz
2. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w szczególności w zakresie
funkcjonowania władzy wodnej, efektywności i struktury Wód Polskich.
Przedmiotowe dokumenty są dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji
w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny pod następującym linkiem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/lista?typeId=6&_typeId=1&title=wodne&createDateFrom=&
createDateTo=&progress=&applicantId=&number=&_isUEAct=on&_isTKAct=on&_isActE
stablishingNumber=on&_isSeparateMode=on&_isDU=on&_isNumerSejm=on#list.
Odnosząc się do zapytania o ogólnopolski program edukacyjny dotyczący ochrony
zasobów wodnych, uprzejmie informuję, że MI utworzyło i prowadzi stronę internetową
https://www.gov.pl/web/retencja. Strona zawiera informacje o działaniach
wspierających poprawę retencji wodnej. Zamieszczone są informacje w zakresie działań
związanych z retencją naturalną, jak i działań mających na celu budowę infrastruktury
błękitno-zielonej oraz szarej. Znajdują się na niej materiały edukacyjne oraz materiały
dotyczące Programu przeciwdziałania niedoborowi wody. Na stronie znajduje się również
odniesienie do planów zarządzania ryzykiem powodziowym i stron powiązanych z
-- 4 of 9 --
5
zarządzaniem ryzykiem powodziowym, na których także są zamieszczone materiały
edukacyjne.
PGW Wody Polskie, w tym regionalne zarządy gospodarki wodnej, sukcesywnie realizują
działania mające na celu promowanie zasad zrównoważonego gospodarowania zasobami
wodnymi. Inicjatywy te obejmują zarówno działania edukacyjne, jak i informacyjne,
których wspólnym celem jest kształtowanie świadomości ekologicznej odbiorców usług
wodociągowo-kanalizacyjnych oraz wspieranie postaw sprzyjających oszczędnemu i
odpowiedzialnemu korzystaniu z zasobów wodnych
Wody Polskie prowadzą liczne działania edukacyjne, których kluczowym elementem jest
program Aktywni Błękitni – szkoła przyjazna wodzie. Projekt ten uczy dzieci racjonalnego
gospodarowania zasobami, ochrony środowiska i zasad bezpiecznego wypoczynku nad
wodą poprzez warsztaty, konkursy oraz wycieczki na obiekty hydrotechniczne. Więcej
szczegółów na temat prowadzonych inicjatyw znajduje na stronie
https://www.gov.pl/web/wody-polskie/edukacja. Materiały edukacyjno-dydaktyczne
dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-do-pobrania-
aktywni-blekitni.
W roku 2025 Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w ramach realizacji
projektu „Przegląd i aktualizacja planu przeciwdziałania skutkom suszy” realizowało
działania informacyjno-promocyjne dotyczące problemu suszy i retencji wodnej pod
hasłem „Stop suszy! Start retencji!”. W ramach projektu odbyła się konferencja naukowa,
która była transmitowana online na YouTube Wód Polskich. W ramach projektu
kontynuowane jest prowadzenie strony https://stopsuszy.pl/, na której znajdują się
materiały informacyjne i edukacyjne m.in. broszury, plansze edukacyjne poświęcone
tematyce suszy, jak informacje o znaczeniu retencji wodnej w kontekście zapobiegania
suszy oraz powodzi. Projekt przegląd i aktualizacja Planu przeciwdziałania skutkom suszy
został dofinansowany ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS).
Materiały informacyjno-edukacyjne z zakresu ograniczania ryzyka powodziowego były
udostępniane na stronach https://www.powodz.gov.pl, https://stoppowodzi.pl/, jak
również w postaci informacji przestrzennej na https://isok.gov.pl/hydroportal.html,
natomiast materiały w zakresie jakości wody, w tym sporządzania planów
gospodarowania wodami na stronie https://www.apgw.gov.pl/.
W zakresie innych działań edukacyjnych, PGW WP przygotowało „Poradnik dla miast -
Identyfikacja obszarów zagrożonych wodami opadowymi”, który ma na celu przede
wszystkim wesprzeć miasta i gminy w zakresie prac dotyczących problematyki powodzi
opadowych na ich obszarach.
Działania edukacyjno-informacyjne prowadzi również Instytut Meteorologii i Gospodarki
Wodnej-PIB m.in. poprzez wydawnictwo czasopisma Obserwator
https://obserwator.imgw.pl/. IMGW-PIB opracowuje również opracowania i ekspertyzy w
szczególności dotyczące zagrożenia i ryzyka powodziowego w ramach Centrum
Hydrologicznej Osłony Kraju.
Ponadto IMGW-PIB, oferuje Edukację Klimatyczną, w tym:
jedenaście lekcji pogodowych, w tym dwie dla uczniów klas przedszkolnych;
-- 5 of 9 --
6
film edukacyjny IMGW-PIB: Klimat, woda i pogoda;
komiks – Historia człowieka, który wiedział wszystko o pogodzie, również w wersji
online.
Niniejsze materiały dostępne są na stronie https://imgw.pl/edukacja/edukacja-
klimatyczna/.
W najbliższym czasie Ministerstwo Infrastruktury planuje działania informacyjno-
promocyjne dotyczące konsultacji społecznych projektów aktualizacji: planu
przeciwdziałania skutkom suszy, planów zarządzania ryzykiem powodziowym, planów
gospodarowania wodami, programu ochrony wód morskich.
Mając na uwadze narastający problem suszy oraz występujących niedoborów wody na
obszarze kraju Rząd RP podejmuje działania ukierunkowane na minimalizację
negatywnych skutków suszy. Zadania te prowadzone są dwutorowo – z jednej strony są
to inicjatywy o charakterze strategicznym i legislacyjnym oraz podnoszące świadomość
społeczną, a z drugiej polegające na realizacji konkretnych inwestycji i rozwiązań, które
zmniejszają lub niwelują negatywny wpływ zmian klimatu, a także poprawiają
bezpieczeństwo mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych.
Zgodnie z art. 183 ustawy Prawo wodne przeciwdziałanie skutkom suszy jest zadaniem
organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód Polskich.
W kwestii zapobiegania suszy na szczególną uwagę zasługuje Plan przeciwdziałania
skutkom suszy (PPSS) – główny dokument planistyczny w zakresie suszy, który przyjęty
został przez Ministra Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 15 lipca 2021 r. (DZ. U. z 2021
r. poz. 1615). Dokument ten wraz z planami gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy, planami zarządzania ryzykiem powodziowym oraz planami utrzymania wód,
przyczyni się do poprawy stanu gospodarki wodnej w Polsce.
Projekt PPSS został opracowany w uzgodnieniu z: ministrem właściwym do spraw
rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do spraw
rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz wojewodami,
uwzględniając przy tym podział kraju na obszary dorzeczy. Był on także poddawany
półrocznym konsultacjom społecznym, które nadały ostateczny kształt dokumentowi.
Celem PPSS jest ograniczenie skutków suszy, a zostanie on osiągnięty przez optymalne
działania, zarówno techniczne – w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak
kształtowanie odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS zawiera
4 załączniki:
Listę zadań inwestycyjnych z PPI służących zwiększeniu retencji oraz
wspierających przeciwdziałanie skutkom suszy – lista A;
Listę zadań inwestycyjnych związanych ze zwiększeniem retencji korytowej w
zlewniach na obszarach wiejskich – lista B;
Listę inwestycji zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne (spoza PGW Wody
Polskie) – lista C;
Katalog działań służących przeciwdziałaniu skutkom suszy.
W ramach ww. 3 list inwestycyjnych zaproponowano realizację 314 działań. PPSS zawiera
m.in.:
1) 78 inwestycji realizowanych przez PGW WP;
-- 6 of 9 --
7
2) 54 inwestycje na obszarach rolnych realizowanych w ramach programu
kształtowania zasobów wodnych;
3) 182 inwestycje zgłoszone do realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z ustawą - Prawo wodne, PPSS podlega aktualizacji nie rzadziej niż raz na 6 lat.
Aktualnie trwają prace w zakresie aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy
(aPPSS), prowadzone przez PGW Wody Polskie w uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do
spraw rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz
wojewodami, przy uwzględnieniu podziału kraju na obszary dorzeczy. Zakończenie całości
prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w 2027 r. Zgodnie z art. 185 ust. 6 ustawy -
Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta w drodze rozporządzenia ministra
właściwego ds. gospodarki wodnej. W 2026 r. planowane są konsultacje społeczne
projektu aPPSS.
Ograniczenie skutków suszy zgodnie z PPSS jest prowadzone przez działania, zarówno
techniczne, w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak kształtowanie
odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS wymaga wdrażania przez
współdziałanie, co oznacza, że jest prowadzone przy zaangażowaniu społeczeństwa,
zwłaszcza przedstawicieli władz samorządowych, środowisk naukowych, przedsiębiorców
oraz organizacji społecznych.
Działania zwiększające retencję planowane do realizacji do 2030 r. zostały określone
w Programie przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2023-2027 z perspektywą do
roku 2030”, dalej PPNW, przyjętym uchwałą Rady Ministrów nr 152 z dnia 22 sierpnia
2023 r. Niniejszy dokument opracowany został dla obszaru całego kraju,
z uwzględnieniem podziału na regiony wodne i obszary dorzeczy. Program uwzględnia
wszystkie rodzaje retencji: sztuczną i naturalną oraz wskazuje działania ukierunkowane na
jej zwiększenie z obecnego poziomu 7,5% do ponad 15% tj. zmagazynowanie
dodatkowych 5 mld m3 wody, co stanowi ponad 85 średniego rocznego odpływu wód z
obszaru Polski.
PPNW stanowi realizację działania pn. „Opracowanie Programu przeciwdziałania
niedoborowi wody” wskazanego pod poz. nr 27 w katalogu działań Planu przeciwdziałania
skutkom suszy, zgodnie z załącznikiem do PPSS.
W celu poprawy retencji przewidziano 14 typów działań:
renaturyzacja ekosystemów mokradłowych;
renaturyzacja rzek;
realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
leśnych;
zalesianie, zadrzewianie oraz przebudowa drzewostanów;
realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
rolniczych;
promowanie i wdrażanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających retencję
glebową;
realizacja i odtwarzanie stawów hodowlanych;
-- 7 of 9 --
8
realizacja nowych oraz przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w celu
zapewnienia funkcji nawadniająco-odwadniających;
ochrona, tworzenie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych, przydrożnych
i przywodnych;
realizacja obiektów retencjonujących wodę;
realizacja innych działań służących poprawie retencji wód;
przekształcanie wybranych suchych zbiorników przeciwpowodziowych
w zbiorniki retencyjne wielofunkcyjne;
rekultywacja wyrobisk pogórniczych w celu wykorzystania jako wielofunkcyjne
zbiorniki retencyjne;
realizacja miejskich planów adaptacji oraz inne działania mające na celu
zwiększenie retencji w miastach (m.in. błękitno-zielona infrastruktura, retencja
wód opadowych i zwiększanie udziału powierzchni biologicznie czynnej).
Ministerstwo Infrastruktury, za pośrednictwem PGW WP, realizuje programy tzw. retencji
korytowej. Polegają one na wykorzystaniu systemów melioracyjnych
i rzecznych do czasowego zatrzymania wód na obszarach wiejskich i leśnych. Jako
przykłady takich działań należy wskazać m.in. zwiększenie zdolności retencyjnych
w zlewni rzeki Lipnicy czy zwiększenie zdolności retencyjnej zlewni rzeki Kanał Kuwaski
poprzez przebudowę budowli piętrzących.
Kolejnym istotnym programem o charakterze systemowym jest opracowany
w 2020 r. przez PGW Wody Polskie „Krajowy Program Renaturyzacji Wód
Powierzchniowych”. Jego głównym celem jest przywrócenie naturalnego stanu i
funkcji zdegradowanym rzekom, jeziorom oraz mokradłom w Polsce. Program ten
powstał jako odpowiedź na wymogi Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz stanowił
istotne wsparcie dla Planów Gospodarowania Wodami.
Niemniej jednak skuteczna walka z suszą nie byłaby możliwa bez ścisłej współpracy
międzyresortowej, która realizowana jest z następującymi ministerstwami:
1) Ministerstwo Klimatu i Środowiska – współpraca dotyczy obszaru mikroretencji i
retencji miejskiej, czego przykładem są dotacje na zbieranie deszczówki oraz
tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury;
2) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – działania koncentrują się w zakresie
małej i mikroretencji na wsi, w tym m.in. na dofinansowywaniu budowy stawów
retencyjnych czy modernizacji systemów nawadniających;
3) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – współpraca obejmuje
bieżące monitorowanie zagrożeń hydrologicznych oraz koordynację działań w
sytuacjach kryzysowych. Dotyczy to w szczególności sytuacji krytycznych, takich
jak susze czy niskie stany wód na szlakach żeglugowych. Koordynacja tych działań
prowadzona jest centralnie i regionalnie, co pozwala na minimalizowanie
negatywnych skutków dla gospodarki i środowiska.
Podejmowane działania mają charakter kompleksowy i długofalowy, a ich
skuteczność uzależniona jest od ścisłej współpracy administracji rządowej, jednostek
samorządu terytorialnego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz
innych podmiotów odpowiedzialnych za gospodarowanie wodami. Celem tych działań
jest zwiększenie bezpieczeństwa wodnego kraju, ograniczenie skutków suszy
-- 8 of 9 --
9
i powodzi oraz poprawa stanu zasobów wodnych, zgodnie z zasadami
zrównoważonego gospodarowania wodami.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 9 of 9 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.19.2026
Warszawa, 11 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18257 z dnia 08 lipca 2026 r. Poseł na Sejm RP Pani
Wioletty Marii Kulpy, przedstawiam poniżej stosowne informacje w sprawie.
Odnosząc się do pytania o środki finansowe na ochronę jezior w Polsce należy wskazać, że
czynna ochrona wód i ekosystemów jeziornych wymaga współpracy wielu stron, w tym
instytucji zajmujących się zagadnieniami ochrony środowiska, jednostek samorządu
terytorialnego i właścicieli wód. Jeziora w Polsce są objęte różnymi formami ochrony
przyrody, a plan ich ochrony zależy zarówno od morfologii jeziora, funkcji jakie pełni
zbiornik oraz wszelkich procesów naturalnych i antropogenicznych zachodzących
m.in. w jego zlewni bezpośredniej.
Plany gospodarowania wodami, za których opracowanie i aktualizację odpowiada
PGW Wody Polskie, stanowią podstawę podejmowania decyzji kształtujących stan
zasobów wodnych i określają zasady gospodarowania nimi. Zawierają one rekomendacje
działań dla wszystkich jednolitych części wód, obejmujących m.in.: jeziora, zbiorniki
wodne, rzeki. Są to jedne z najważniejszych dokumentów planistycznych w gospodarce
wodnej, wyznaczające kierunki ochrony i poprawy stanu wód oraz wspierające osiąganie
celów środowiskowych wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej. Dokumenty te
stanowią podstawę do planowania i realizacji działań związanych z gospodarowaniem
wodami na poziomie krajowym i regionalnym.
Jednocześnie informuję, że w ramach działań utrzymaniowych nie realizuje się zadań
związanych z bezpośrednią ochroną jezior. Prowadzone prace polegają np. na przerzucie
wody z kanałów do jezior, co ma wpływ na ograniczenie obniżania poziomy wody.
Informuje również, że Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi aktualnie prac
związanych z uruchomieniem odrębnego programu finansowania działań związanych z
ochroną i rewitalizacją jezior.
Odnosząc się do pytania o środki finansowe zabezpieczone na pogłębianie rzeki Wisły,
uprzejmie informuję, że aktualnie trwa etap pozyskiwania przez PGW Wody Polskie
decyzji administracyjnych niezbędnych do rozpoczęcia realizacji prac, następnie – po
określeniu sposobu oraz warunków prowadzenia robót - będzie sukcesywnie
zabezpieczany budżet na realizację prac.
-- 1 of 9 --
2
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, w ubiegłym roku
uzyskano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach na pogłębianie Zbiornika
Włocławskiego oraz zmianę przekroju poprzecznego i podłużnego koryta rzeki Wisły,
umożliwiające przeprowadzenie prac w następujących lokalizacjach:
a) km Wisły 569+000 – 571+000 – Wychódźc;
b) km Wisły 595+000 – 597+000 - Rakowo/Drwały;
c) km Wisły 606+000 – 609+000 - Kępa Polska;
d) km Wisły 621+000 – 625+000 – Dobrzyków;
e) km Wisły 627+500 – 628+500 – Gmury;
f) km Wisły 629+000 – 630+000 - Radziwie/Płock.
Aktualnie są kontynuowane prace polegające na uzyskaniu pozwoleń wodnoprawnych
oraz opracowaniu dokumentacji technicznej dla przeprowadzenia omawianych prac
bagrowniczych. Przedmiotem zadania jest opracowanie operatów wodnoprawnych
i wniosków o wydanie pozwoleń wodnoprawnych w celu uzyskania ostatecznych decyzji
administracyjnych, tj. pozwoleń wodnoprawnych na regulację wód oraz opracowanie
dokumentacji technicznej, zgodnie z założeniami operatów i pozwoleń wodnoprawnych.
Należy zaznaczyć, że realizowane działania utrzymaniowe mają na celu usunięcie
naniesionego rumoszu oraz osadów zgromadzonych w korycie rzeki, które ograniczają
przepływ wody i mogą wpływać na bezpieczeństwo oraz funkcjonowanie infrastruktury
hydrotechnicznej, w tym Stopnia Wodnego Włocławek. Nie są to prace zmieniające
parametry rzeki poprzez jej pogłębianie, lecz działania utrzymaniowe przywracające
pierwotne warunki przepływu.
Odnosząc się do kwestii dofinansowań do projektów związanych z gospodarką ściekową,
Ministerstwo Infrastruktury informuje, że nie jest dysponentem funduszy
umożliwiających uruchomienie dodatkowego mechanizmu wsparcia samorządów w
zakresie realizacji zadań inwestycyjnych w gospodarce wodno-ściekowej. Ministerstwo
Infrastruktury nie jest również jednostką zarządzającą żadnym z funkcjonujących obecnie
mechanizmów finansowania tego sektora. Należy jednak wskazać, że intensywnie
wspieramy – w ramach posiadanych możliwości – działania w tym obszarze realizowane
przez uprawnione podmioty.
Inwestycje w gospodarce ściekowej mogą być finansowane przez gminę ze środków
własnych, a także z różnych źródeł publicznych – zarówno krajowych i zagranicznych – jak
i ze środków prywatnych np. poprzez wykorzystanie formuły partnerstwa publiczno-
prywatnego.
Aktualnie jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać z poniższych źródeł
finansowania dedykowanych gospodarce ściekowej:
1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027
(aglomeracje o RLM co najmniej 15 000);
2. Programy Regionalne 2021–2027 (aglomeracje, o wielkości w przedziale od co
najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM);
3. Program Priorytetowy NFOŚiGW:
a) 3.6 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach;
b) 3.7 Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji;
-- 2 of 9 --
3
4. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (na obszarach
poza granicami aglomeracji);
5. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast;
6. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na
lata 2024–2030;
7. Rządowy program na rzecz zwiększania szans rozwojowych Ziemi Słupskiej na lata
2019–2027 (terytorium miasta Słupska i powiatu słupskiego);
8. Program wspierania inwestycji jednostek samorządu terytorialnego w związku z
realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury
energetycznej w województwie pomorskim w latach 2024–2028 (terytorium
powiatów: lęborskiego, puckiego, słupskiego oraz wejherowskiego, a także gmin:
Choczewo, Gniewino, Krokowa, Lębork, Łęczyce, Łeba, Nowa Wieś Lęborska,
Słupsk (gmina wiejska), Wicko, Wejherowo (gmina wiejska) i miasta Wejherowo);
9. Program budownictwa socjalnego i komunalnego – grant na infrastrukturę;
10. Partnerstwo Publiczno-Prywatne;
11. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN;
12. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy;
13. Programy Interreg (Południowy Bałtyk, Polska – Ukraina, Litwa – Polska, Europa
Środkowa, Region Morza Bałtyckiego;
14. Międzynarodowe Instytucje Finansowe (Europejski Bank Inwestycyjny, Bank
Rozwoju Rady Europy oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju).
Syntetyczna informacja o źródłach finansowania gospodarki ściekowej, zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami, została
zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Odnosząc się do pytań o planowaną nowelizację przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017
roku – Prawo wodne (Dz.U. 2025 r., poz. 960, z późn. zm.), uprzejmie informuję, że do
Ministerstwa Infrastruktury wpływają liczne apele i postulaty dotyczące zmian w zakresie
zarządzania gospodarką wodną. Ministerstwo Infrastruktury identyfikuje potrzebę
wprowadzenia zmian związanych z organizacją gospodarki wodnej i zarządzania wodami.
Z uwagi na systemowy charakter przedmiotowego zagadnienia dotyczący funkcjonowania
w ramach całego kraju struktur związanych z gospodarką wodną, przedmiotowe
zagadnienia wymaga szczegółowych i pogłębionych analiz w zakresie wpływu
ewentualnych zmian na różne dziedziny i aspekty społeczne i środowiskowe.
W związku z powyższym w Ministerstwie Infrastruktury rozpoczęto analizy
przedmiotowego zagadnienia w celu ustalenia kierunków potencjalnych zmian, potrzeb
wprowadzenia usprawnień w zakresie zarządzania gospodarką wodną, w tym analizy
bieżących problemów organizacyjnych i technicznych w tym zakresie. Mając na celu
wypracowanie najlepszych rozwiązań i usprawnienie zarządzania gospodarką wodną
przed określeniem konkretnych kierunków zmian przepisów niezbędne jest kompleksowe
rozważenie zgłaszanych problemów a także ewentualnych propozycji ich rozwiązania.
Dodatkowo przy rozważaniu potencjalnych rozwiązań prawnych należy mieć także na
uwadze konieczność uwzględnienia przepisów unijnych, a także poszanowania interesów
różnych środowisk, przy jednoczesnym zapewnieniu pozytywnego wpływu na ochronę
środowiska wodnego.
-- 3 of 9 --
4
W odniesieniu do zapytania dotyczącego oceny skutków reformy gospodarki wodnej
przeprowadzonej w 2018 r., uprzejmie informuję, że mając na uwadze art. 572 ustawy
Prawo wodne nakładający na ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej
obowiązek przedstawienia Sejmowi RP, po upływie 5 lat od dnia wejścia w życie tej
ustawy, informacji o skutkach jej stosowania, Ministerstwo Infrastruktury realizując
przedmiotowy obowiązek w 2023 r. przekazało dokument pn. Informacja o skutkach
stosowania ustawy - Prawo wodne do Sejmu RP.
Przedmiotowy dokument opisuje w szczególności informacje dotyczące:
1) dostępności i jakości wody dla ludności i gospodarki;
2) ochrony przed powodzią oraz suszą;
3) kosztów ponoszonych przez poszczególne sektory gospodarki z tytułu poboru
wody;
4) kosztów ponoszonych przez prowadzących działalność gospodarczą z tytułu
poboru wody.
Dokument dostępny jest na stronie Sejmu RP w zakładce: prace sejmu/druki
sejmowe/druk nr 86 pod następującym linkiem:
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?documentId=EF209B5FA887B339C1258
A7D00356E33.
Jednocześnie na wniosek Rządowego Centrum Legislacji Ministerstwo Infrastruktury
opracowało ocenę skutków funkcjonowania (OSR ex post) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.
– Prawo wodne w zakresie:
1. instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami (dział VI
Gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa, rozdział 5 Instrumenty ekonomiczne
w gospodarowaniu wodami), w szczególności opłat za usługi wodne oraz
2. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w szczególności w zakresie
funkcjonowania władzy wodnej, efektywności i struktury Wód Polskich.
Przedmiotowe dokumenty są dostępne na stronie Rządowego Centrum Legislacji
w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny pod następującym linkiem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/lista?typeId=6&_typeId=1&title=wodne&createDateFrom=&
createDateTo=&progress=&applicantId=&number=&_isUEAct=on&_isTKAct=on&_isActE
stablishingNumber=on&_isSeparateMode=on&_isDU=on&_isNumerSejm=on#list.
Odnosząc się do zapytania o ogólnopolski program edukacyjny dotyczący ochrony
zasobów wodnych, uprzejmie informuję, że MI utworzyło i prowadzi stronę internetową
https://www.gov.pl/web/retencja. Strona zawiera informacje o działaniach
wspierających poprawę retencji wodnej. Zamieszczone są informacje w zakresie działań
związanych z retencją naturalną, jak i działań mających na celu budowę infrastruktury
błękitno-zielonej oraz szarej. Znajdują się na niej materiały edukacyjne oraz materiały
dotyczące Programu przeciwdziałania niedoborowi wody. Na stronie znajduje się również
odniesienie do planów zarządzania ryzykiem powodziowym i stron powiązanych z
-- 4 of 9 --
5
zarządzaniem ryzykiem powodziowym, na których także są zamieszczone materiały
edukacyjne.
PGW Wody Polskie, w tym regionalne zarządy gospodarki wodnej, sukcesywnie realizują
działania mające na celu promowanie zasad zrównoważonego gospodarowania zasobami
wodnymi. Inicjatywy te obejmują zarówno działania edukacyjne, jak i informacyjne,
których wspólnym celem jest kształtowanie świadomości ekologicznej odbiorców usług
wodociągowo-kanalizacyjnych oraz wspieranie postaw sprzyjających oszczędnemu i
odpowiedzialnemu korzystaniu z zasobów wodnych
Wody Polskie prowadzą liczne działania edukacyjne, których kluczowym elementem jest
program Aktywni Błękitni – szkoła przyjazna wodzie. Projekt ten uczy dzieci racjonalnego
gospodarowania zasobami, ochrony środowiska i zasad bezpiecznego wypoczynku nad
wodą poprzez warsztaty, konkursy oraz wycieczki na obiekty hydrotechniczne. Więcej
szczegółów na temat prowadzonych inicjatyw znajduje na stronie
https://www.gov.pl/web/wody-polskie/edukacja. Materiały edukacyjno-dydaktyczne
dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-do-pobrania-
aktywni-blekitni.
W roku 2025 Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w ramach realizacji
projektu „Przegląd i aktualizacja planu przeciwdziałania skutkom suszy” realizowało
działania informacyjno-promocyjne dotyczące problemu suszy i retencji wodnej pod
hasłem „Stop suszy! Start retencji!”. W ramach projektu odbyła się konferencja naukowa,
która była transmitowana online na YouTube Wód Polskich. W ramach projektu
kontynuowane jest prowadzenie strony https://stopsuszy.pl/, na której znajdują się
materiały informacyjne i edukacyjne m.in. broszury, plansze edukacyjne poświęcone
tematyce suszy, jak informacje o znaczeniu retencji wodnej w kontekście zapobiegania
suszy oraz powodzi. Projekt przegląd i aktualizacja Planu przeciwdziałania skutkom suszy
został dofinansowany ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS).
Materiały informacyjno-edukacyjne z zakresu ograniczania ryzyka powodziowego były
udostępniane na stronach https://www.powodz.gov.pl, https://stoppowodzi.pl/, jak
również w postaci informacji przestrzennej na https://isok.gov.pl/hydroportal.html,
natomiast materiały w zakresie jakości wody, w tym sporządzania planów
gospodarowania wodami na stronie https://www.apgw.gov.pl/.
W zakresie innych działań edukacyjnych, PGW WP przygotowało „Poradnik dla miast -
Identyfikacja obszarów zagrożonych wodami opadowymi”, który ma na celu przede
wszystkim wesprzeć miasta i gminy w zakresie prac dotyczących problematyki powodzi
opadowych na ich obszarach.
Działania edukacyjno-informacyjne prowadzi również Instytut Meteorologii i Gospodarki
Wodnej-PIB m.in. poprzez wydawnictwo czasopisma Obserwator
https://obserwator.imgw.pl/. IMGW-PIB opracowuje również opracowania i ekspertyzy w
szczególności dotyczące zagrożenia i ryzyka powodziowego w ramach Centrum
Hydrologicznej Osłony Kraju.
Ponadto IMGW-PIB, oferuje Edukację Klimatyczną, w tym:
jedenaście lekcji pogodowych, w tym dwie dla uczniów klas przedszkolnych;
-- 5 of 9 --
6
film edukacyjny IMGW-PIB: Klimat, woda i pogoda;
komiks – Historia człowieka, który wiedział wszystko o pogodzie, również w wersji
online.
Niniejsze materiały dostępne są na stronie https://imgw.pl/edukacja/edukacja-
klimatyczna/.
W najbliższym czasie Ministerstwo Infrastruktury planuje działania informacyjno-
promocyjne dotyczące konsultacji społecznych projektów aktualizacji: planu
przeciwdziałania skutkom suszy, planów zarządzania ryzykiem powodziowym, planów
gospodarowania wodami, programu ochrony wód morskich.
Mając na uwadze narastający problem suszy oraz występujących niedoborów wody na
obszarze kraju Rząd RP podejmuje działania ukierunkowane na minimalizację
negatywnych skutków suszy. Zadania te prowadzone są dwutorowo – z jednej strony są
to inicjatywy o charakterze strategicznym i legislacyjnym oraz podnoszące świadomość
społeczną, a z drugiej polegające na realizacji konkretnych inwestycji i rozwiązań, które
zmniejszają lub niwelują negatywny wpływ zmian klimatu, a także poprawiają
bezpieczeństwo mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych.
Zgodnie z art. 183 ustawy Prawo wodne przeciwdziałanie skutkom suszy jest zadaniem
organów administracji rządowej i samorządowej oraz Wód Polskich.
W kwestii zapobiegania suszy na szczególną uwagę zasługuje Plan przeciwdziałania
skutkom suszy (PPSS) – główny dokument planistyczny w zakresie suszy, który przyjęty
został przez Ministra Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 15 lipca 2021 r. (DZ. U. z 2021
r. poz. 1615). Dokument ten wraz z planami gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy, planami zarządzania ryzykiem powodziowym oraz planami utrzymania wód,
przyczyni się do poprawy stanu gospodarki wodnej w Polsce.
Projekt PPSS został opracowany w uzgodnieniu z: ministrem właściwym do spraw
rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do spraw
rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz wojewodami,
uwzględniając przy tym podział kraju na obszary dorzeczy. Był on także poddawany
półrocznym konsultacjom społecznym, które nadały ostateczny kształt dokumentowi.
Celem PPSS jest ograniczenie skutków suszy, a zostanie on osiągnięty przez optymalne
działania, zarówno techniczne – w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak
kształtowanie odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS zawiera
4 załączniki:
Listę zadań inwestycyjnych z PPI służących zwiększeniu retencji oraz
wspierających przeciwdziałanie skutkom suszy – lista A;
Listę zadań inwestycyjnych związanych ze zwiększeniem retencji korytowej w
zlewniach na obszarach wiejskich – lista B;
Listę inwestycji zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne (spoza PGW Wody
Polskie) – lista C;
Katalog działań służących przeciwdziałaniu skutkom suszy.
W ramach ww. 3 list inwestycyjnych zaproponowano realizację 314 działań. PPSS zawiera
m.in.:
1) 78 inwestycji realizowanych przez PGW WP;
-- 6 of 9 --
7
2) 54 inwestycje na obszarach rolnych realizowanych w ramach programu
kształtowania zasobów wodnych;
3) 182 inwestycje zgłoszone do realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z ustawą - Prawo wodne, PPSS podlega aktualizacji nie rzadziej niż raz na 6 lat.
Aktualnie trwają prace w zakresie aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy
(aPPSS), prowadzone przez PGW Wody Polskie w uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do
spraw rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz
wojewodami, przy uwzględnieniu podziału kraju na obszary dorzeczy. Zakończenie całości
prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w 2027 r. Zgodnie z art. 185 ust. 6 ustawy -
Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta w drodze rozporządzenia ministra
właściwego ds. gospodarki wodnej. W 2026 r. planowane są konsultacje społeczne
projektu aPPSS.
Ograniczenie skutków suszy zgodnie z PPSS jest prowadzone przez działania, zarówno
techniczne, w tym inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak kształtowanie
odpowiednich postaw i edukowanie społeczeństwa. PPSS wymaga wdrażania przez
współdziałanie, co oznacza, że jest prowadzone przy zaangażowaniu społeczeństwa,
zwłaszcza przedstawicieli władz samorządowych, środowisk naukowych, przedsiębiorców
oraz organizacji społecznych.
Działania zwiększające retencję planowane do realizacji do 2030 r. zostały określone
w Programie przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2023-2027 z perspektywą do
roku 2030”, dalej PPNW, przyjętym uchwałą Rady Ministrów nr 152 z dnia 22 sierpnia
2023 r. Niniejszy dokument opracowany został dla obszaru całego kraju,
z uwzględnieniem podziału na regiony wodne i obszary dorzeczy. Program uwzględnia
wszystkie rodzaje retencji: sztuczną i naturalną oraz wskazuje działania ukierunkowane na
jej zwiększenie z obecnego poziomu 7,5% do ponad 15% tj. zmagazynowanie
dodatkowych 5 mld m3 wody, co stanowi ponad 85 średniego rocznego odpływu wód z
obszaru Polski.
PPNW stanowi realizację działania pn. „Opracowanie Programu przeciwdziałania
niedoborowi wody” wskazanego pod poz. nr 27 w katalogu działań Planu przeciwdziałania
skutkom suszy, zgodnie z załącznikiem do PPSS.
W celu poprawy retencji przewidziano 14 typów działań:
renaturyzacja ekosystemów mokradłowych;
renaturyzacja rzek;
realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
leśnych;
zalesianie, zadrzewianie oraz przebudowa drzewostanów;
realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
rolniczych;
promowanie i wdrażanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających retencję
glebową;
realizacja i odtwarzanie stawów hodowlanych;
-- 7 of 9 --
8
realizacja nowych oraz przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w celu
zapewnienia funkcji nawadniająco-odwadniających;
ochrona, tworzenie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych, przydrożnych
i przywodnych;
realizacja obiektów retencjonujących wodę;
realizacja innych działań służących poprawie retencji wód;
przekształcanie wybranych suchych zbiorników przeciwpowodziowych
w zbiorniki retencyjne wielofunkcyjne;
rekultywacja wyrobisk pogórniczych w celu wykorzystania jako wielofunkcyjne
zbiorniki retencyjne;
realizacja miejskich planów adaptacji oraz inne działania mające na celu
zwiększenie retencji w miastach (m.in. błękitno-zielona infrastruktura, retencja
wód opadowych i zwiększanie udziału powierzchni biologicznie czynnej).
Ministerstwo Infrastruktury, za pośrednictwem PGW WP, realizuje programy tzw. retencji
korytowej. Polegają one na wykorzystaniu systemów melioracyjnych
i rzecznych do czasowego zatrzymania wód na obszarach wiejskich i leśnych. Jako
przykłady takich działań należy wskazać m.in. zwiększenie zdolności retencyjnych
w zlewni rzeki Lipnicy czy zwiększenie zdolności retencyjnej zlewni rzeki Kanał Kuwaski
poprzez przebudowę budowli piętrzących.
Kolejnym istotnym programem o charakterze systemowym jest opracowany
w 2020 r. przez PGW Wody Polskie „Krajowy Program Renaturyzacji Wód
Powierzchniowych”. Jego głównym celem jest przywrócenie naturalnego stanu i
funkcji zdegradowanym rzekom, jeziorom oraz mokradłom w Polsce. Program ten
powstał jako odpowiedź na wymogi Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz stanowił
istotne wsparcie dla Planów Gospodarowania Wodami.
Niemniej jednak skuteczna walka z suszą nie byłaby możliwa bez ścisłej współpracy
międzyresortowej, która realizowana jest z następującymi ministerstwami:
1) Ministerstwo Klimatu i Środowiska – współpraca dotyczy obszaru mikroretencji i
retencji miejskiej, czego przykładem są dotacje na zbieranie deszczówki oraz
tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury;
2) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – działania koncentrują się w zakresie
małej i mikroretencji na wsi, w tym m.in. na dofinansowywaniu budowy stawów
retencyjnych czy modernizacji systemów nawadniających;
3) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – współpraca obejmuje
bieżące monitorowanie zagrożeń hydrologicznych oraz koordynację działań w
sytuacjach kryzysowych. Dotyczy to w szczególności sytuacji krytycznych, takich
jak susze czy niskie stany wód na szlakach żeglugowych. Koordynacja tych działań
prowadzona jest centralnie i regionalnie, co pozwala na minimalizowanie
negatywnych skutków dla gospodarki i środowiska.
Podejmowane działania mają charakter kompleksowy i długofalowy, a ich
skuteczność uzależniona jest od ścisłej współpracy administracji rządowej, jednostek
samorządu terytorialnego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz
innych podmiotów odpowiedzialnych za gospodarowanie wodami. Celem tych działań
jest zwiększenie bezpieczeństwa wodnego kraju, ograniczenie skutków suszy
-- 8 of 9 --
9
i powodzi oraz poprawa stanu zasobów wodnych, zgodnie z zasadami
zrównoważonego gospodarowania wodami.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 9 of 9 --