Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.5.2024.AK
3084472.12065807.9715742
Warszawa, 22-03-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
dw. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację, znak: K10INT1822, z dnia 7 marca 2024 r. w sprawie prac
związanych z realizacją założeń systemu kaucyjnego poniżej przedstawiam stosowne
wyjaśnienia.
1. Jak Pani Minister ustosunkuje się do uwag wskazanych przez małych i średnich
przedsiębiorców prowadzących lokalne sklepy spożywcze?
 Kim są operatorzy, którzy mają ustalić zasady współpracy i podpisać umowę
ze sklepem?
Prowadzenie systemu kaucyjnego, zgodnie z art. 40j ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz
niektórych innych ustaw (zwanej dalej „ustawą”), wymaga uzyskania zezwolenia
wydawanego, w drodze decyzji, przez ministra właściwego do spraw klimatu, zwanego
dalej „zezwoleniem na prowadzenie systemu kaucyjnego”. Zezwolenie na prowadzenie
systemu kaucyjnego wydaje się na wniosek podmiotu reprezentującego. Obecnie zostały
złożone 2 wnioski o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego.
Wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu kaucyjnego przedkłada się
ministrowi właściwemu do spraw klimatu nie później niż 6 miesięcy przed planowanym
uruchomieniem systemu kaucyjnego, tak wiec jeżeli kolejne podmioty będą chciały
uruchomić systemy od początku od 2025 r. mają jeszcze czas do lipca na składanie
wniosków.
 Jak będzie wyglądała logistyka, w tym częstotliwość odbiorów?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego zawiera m.in. określenie zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych
(…), z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających
opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym oraz zasad
przekazywania tych opakowań do ponownego użycia lub tych odpadów opakowaniowych
do przetworzenia. Ustawa ta wprowadza jedynie ramy funkcjonowania systemu
kaucyjnego, natomiast szczegółowe rozwiązania w zakresie organizacji i prowadzenia
systemu, w tym w również logistyki i częstotliwości odbiorów opakowań i odpadów
opakowaniowych będą określane przez podmioty reprezentujące.

-- 1 of 4 --

 Jak ma być przygotowany materiał do przekazania (zgnieciony czy nie, puszka
z butelką czy odrębnie, itp.)?
Zgodnie z art. 40j ust. 2 ustawy wniosek podmiotu reprezentującego zawiera
m.in. szczegółowy opis zasad odbioru opakowań i odpadów opakowaniowych.
O ile zbiórka prowadzona przez automaty wymagać będzie prowadzenia jej na
opakowaniach niezgniecionych, gdyż ułatwi to automatyczne odczytywanie informacji
zawartych na oznakowaniu, to zbiórka ręczna może być przeprowadzona na
opakowaniach w jakiś sposób uszkodzonych lub zgniecionych. Wszystkie szczegółowe
wytyczne i rozwiązania logistyczne w tej kwestii będą określane przez operatorów sytemu
kaucyjnego.
 Jak pogodzić odbiór opakowań po produktach mlecznych, by nie naruszać
przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
Sposób postępowania z opakowaniami po mleku i produktach mlecznych objętych
systemem kaucyjnym powinien zostać szczególnie potraktowany ze względu na
zagrożenie sanitarne i przygotowany przez operatorów systemu (zgodnie z wyjaśnieniem
do punktu powyżej). W tym momencie analizowana jest w Ministerstwie Klimatu i
Środowiska oraz dyskutowana w gronie eksperckim możliwość odroczenia do 2026 r.
obowiązku zbiórki opakowań po mleku i produktach mlecznych, aby odpowiednio
zaplanować i przygotować system do zbierania tego rodzaju opakowań.
 Jak będą wyglądały rozliczenia sklepów z operatorem, operatorów miedzy sobą,
operatorów z producentami?
Ustawa wskazuje, że system kaucyjny powinien obejmować terytorium całego kraju,
zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników końcowych oraz dla
wprowadzających produkty w opakowaniach jednostek handlu detalicznego i hurtowego
oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem
kaucyjnym (art. 40g ustawy).
Przepisy ustawy nie ograniczają ilości podmiotów, które mogą tworzyć system kaucyjny
w Polsce. W przypadku funkcjonowania więcej niż jednego systemu kaucyjnego podmioty
reprezentujące prowadzące te systemy są obowiązane do ustalenia między sobą, w drodze
umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, warunków rozliczania
pobranej i zwróconej kaucji oraz rozliczania i wymiany opakowań lub odpadów
opakowaniowych zebranych w ramach prowadzonych przez siebie systemów kaucyjnych.
Umowę taką zawiera się przed dniem uruchomienia każdego kolejnego systemu
kaucyjnego. Art. 40i ust. 1 ustawy wskazuje, że podmiot reprezentujący w ramach
systemu kaucyjnego zapewnia m.in. rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego
i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe
objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika
końcowego. Na ten moment procedowane są w MKiŚ dwa wnioski o wydanie takiego
zezwolenia. Podmioty reprezentujące wciąż mają możliwość składania wniosków do
Ministerstwa o wydanie zgody na prowadzenie systemu kaucyjnego, wiec zakłada się,
że będzie więcej niż jeden operator i będzie potrzeba podpisywania umów między
podmiotami reprezentującymi.
Drugim rodzajem umów będą umowy zwierane pomiędzy podmiotem reprezentującym
a przedsiębiorcami prowadzącymi jednostki handlu detalicznego lub hurtowego. Zgodnie
z art. 44 ust. 8 ustawy, umowy te powinny zawierać w szczególności: zasady rozliczania

-- 2 of 4 --

kaucji oraz zasady zbierania i przekazywania opakowań i odpadów opakowaniowych
powstałych z opakowań.
Trzecim rodzajem umów zawierających zasady dot. rozliczeń finansowych między
podmiotami będą zasady na jakich wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje
albo grupa tych wprowadzających będą przystępować do utworzonego przez ten podmiot
systemu kaucyjnego albo do innego istniejącego systemu kaucyjnego. Zgodnie z art. 40h
ust. 3 ustawy umowę taką podpisuje się pod rygorem nieważności. Umowa ta określa
w szczególności wysokość wkładów finansowych ponoszonych przez wprowadzającego
produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty
w opakowaniach na napoje, przeznaczonych na finansowanie systemu kaucyjnego oraz
terminy ich płatności.
Jak wskazują przywołane powyżej artykuły każdy operator może samodzielnie
zaprojektować zasady działania, w tym ogólną budowę systemu oraz sposób zarządzania
nim, w szczególności sposoby rozliczeń pomiędzy operatorami i wprowadzającymi
zaangażowanymi w dany system kaucyjny. Każde ustalenie powinno być zawarte w formie
umowy.
 Jak zorganizować pracę w sklepie (dodatkowe obowiązki)?
Organizacja pracy w sklepach zależeć będzie od tego jak dana jednostka będzie
uczestniczyć w systemie kaucyjnym: czy w zakresie jedynie pobierania kaucji czy w
zakresie zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań i odpadów opakowaniowych
(art. 44 ust. 1-3 ustawy). Rozwiązania organizacyjne będą częścią umów zawieranych z
operatorem systemu.
 Ile dodatkowych kosztów należy ponieść, przygotowując swój sklep do systemu
kaucyjnego (przestrzeń, automat, dodatkowa praca do wykonania)?
Jednostki handlu detalicznego i hurtowego będą musiały zmierzyć się z obowiązkiem
pobierania i zwracania kaucji, fizycznym odbiorem opakowań od konsumentów, ich
logistyką oraz współpracą z operatorami systemu kaucyjnego, jak również
przechowywaniem zebranych surowców. Zakres dodatkowych rozwiązań logistycznych
i kosztów jakie ponosić będą wszystkie zaangażowane jednostki i operatorzy zależeć
będzie od wielkości jednostki handlowej oraz od zakresu w jakim zakresie przystąpi do
systemu kaucyjnego i jakie wsparcie otrzyma od operatora systemu.
2. Czy analizowane jest stopniowe wprowadzanie systemu kaucyjnego na kolejne frakcje
bądź wydłużenie terminu jego wprowadzenia?
Termin faktycznego uruchomienia systemu zależeć będzie od stopnia przygotowania
i zaangażowania operatorów. Jako Ministerstwo wiemy, że jest oczekiwanie społeczne aby
system kaucyjny został uruchomiony w zaplanowanym terminie oraz, że niektóre sklepy
już zainwestowały w projekty pilotażowego zbierania opakowań po napojach czy
automaty zbierające. Na obecnym etapie nie można jeszcze mówić o sytuacji, w której
zagrożone jest wdrożenie systemu kaucyjnego od 2025 r. W Ministerstwie trwają
postępowania w zakresie złożonych wniosków o wydanie decyzji na prowadzenie systemu
kaucyjnego, gdzie podmioty reprezentujące zobowiązują się do uruchomienia systemów
kaucyjnych w całej Polsce w określonym terminie. Nie chcemy zawieść zaufania
społecznego ani narażać przedsiębiorców na straty finansowe związane z opóźnianiem
uruchomienia systemu kaucyjnego, tak więc na ten moment termin uruchomienia systemu
określony na 2025 r. pozostaje.

-- 3 of 4 --

Aby zwiększyć nadzór Ministra nad operatorami i zminimalizować ryzyko wystąpienia
nieprawidłowości w zakresie planowania i działania systemów kaucyjnych, w ramach prac
nad nowelizacją ustawy przewidziano wprowadzenie mechanizmu kontroli. Wojewódzkie
inspektoraty ochrony środowiska otrzymałyby uprawnienia do kontroli operatorów, aby
weryfikować ich stopień przygotowania do uruchomienia i zgodność prowadzenia systemu
z zakresem wydanej decyzji.
Temat rozszerzania systemu kaucyjnego o kolejne frakcje jest rozważany. Analizujemy
zgłaszane w tym zakresie postulaty jednak temat ten musi zostać poddany dyskusji
w gronie eksperckim.
3. Jak Pani Minister ustosunkuje się do postulatu usunięcia z systemu kaucyjnego
opakowań po mleku i produktach mlecznych ze względu na dodatkową konieczność
przestrzegania przepisów Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
Spotkanie konsultacyjne dot. systemu kaucyjnego zorganizowane 5 marca 2024 r. dało
możliwość spotkania i przedstawienia najważniejszych potrzeb i bolączek związanych
z przyszłym systemem kaucyjnym przedstawicieli branż: napojowej (producentów
napojów, opakowań, automatów), recyklingu oraz reprezentujących handel detaliczny,
stronę samorządową i społeczną. Tematami wzbudzającymi największe zainteresowanie
były m.in.: wyjęcie kaucji na opakowania, które zostaną objęte systemem kaucyjnym, z
podstawy opodatkowania podatkiem VAT, podążanie kaucji za opakowaniem w całym
łańcuchu sprzedaży oraz przesunięcie o rok obowiązku zbiórki opakowań po mleku i
produktach mlecznych. Wychodząc naprzeciw postulatom, MKiŚ proponuje przesunięcie
terminu włączenia opakowań po mleku i produktach mlecznych od 1 stycznia 2026 r.
Niezbędna będzie nowelizacja ustawy w tym zakresie.
4. Kiedy nastąpi wybór operatora i systemu do rozliczania kaucji między sklepami
i operatorami?
Prowadzenie systemu kaucyjnego wymaga uzyskania zezwolenia wydawanego, w drodze
decyzji, przez ministra właściwego do spraw klimatu. Zezwolenie na prowadzenie systemu
kaucyjnego wydaje się na wniosek podmiotu reprezentującego. Zgodnie z przepisami
Kodeksu postępowania administracyjnego załatwienie sprawy wymagającej postępowania
wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie
skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia
postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania
odwołania. Operator otrzymujący decyzję będzie udostępniał podmiotom z którymi
podpisze umowę rozwiązania logistyczne w zakresie rozliczania kaucji z podmiotami, z
którymi podpisze umowy. W tym momencie wydana została jedna decyzja dla operatora
Krajowy System Kaucyjny ZWROTKA S.A.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.

-- 4 of 4 --