Interpelacja nr 18213
Interpelacja w sprawie spadku dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie spadku dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek
Interpelacja nr 18213
do ministra zdrowia
w sprawie spadku dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się w sprawie pogarszania się dostępu obywateli do aptek w Polsce oraz odbierania zezwoleń na ich prowadzenie. Z niepokojących informacji, które przekazują mi organizacje zrzeszające przedsiębiorców oraz przedstawiciele środowisk prawniczych, jasno wynika, że organy inspekcji farmaceutycznej stosują wysoce rygorystyczną i arbitralną interpretację obowiązujących przepisów.
Zasadniczym problemem jest odbieranie zezwoleń pod pretekstem utraty tak zwanej rękojmi należytego prowadzenia apteki, która jest pojęciem nieostrym i niezdefiniowanym w ustawie. Najpoważniejsze kary są obecnie nakładane na placówki, które w latach 2015–2018 realizowały standardowe zamówienia na leki zgłaszane przez przychodnie. Należy wyraźnie zaznaczyć, że w tamtym czasie był to model działalności w pełni legalny i niebudzący wówczas zastrzeżeń kontrolerów. Zakaz łączenia tego typu działalności został wprowadzony przez ustawodawcę w sierpniu 2018 roku. Obecne działania inspekcji oznaczają w praktyce karanie przedsiębiorców wstecz, co podważa zasadę pewności prawa i niszczy zaufanie obywateli do instytucji państwowych.
Warto odnotować, że od 2017 roku z polskiego rynku zniknęło już ponad 2400 aptek ogólnodostępnych, 1/3 z nich na skutek odebrania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Nagłe zamknięcie apteki wiąże się nie tylko z natychmiastowym bankructwem polskich firm rodzinnych i utratą tysięcy miejsc pracy, ale również z koniecznością utylizacji posiadanych w magazynach leków, których nie można zwrócić do hurtowni.
Konsekwencje tych działań uderzają bezpośrednio w najbardziej potrzebujących pacjentów, a w szczególności w seniorów, osoby przewlekle chore oraz rodziców z małymi dziećmi. Zamykanie placówek prowadzi do bardzo niebezpiecznych sytuacji, w których brak dostępu do insuliny, cytostatyków czy antybiotyków staje się wręcz codziennym zagrożeniem. Problem ten jest szczególnie widoczny w przypadku aptek całodobowych, które znikając, odcinają całe powiaty od niezbędnej pomocy.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty, kieruję następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wydać wiążące wytyczne dla organów inspekcji farmaceutycznej w celu ujednolicenia i doprecyzowania interpretacji pojęcia „rękojmia należytego prowadzenia apteki”?
Jakie konkretne mechanizmy osłonowe zamierza podjąć resort, aby zatrzymać falę upadłości placówek całodobowych i zagwarantować pacjentom nieprzerwany dostęp do wsparcia farmaceutycznego?
Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie kompleksowego audytu dotychczasowych postępowań prowadzonych przez głównego inspektora farmaceutycznego pod kątem przestrzegania zasad praworządności oraz unikania karania przedsiębiorców za działania realizowane zgodnie z prawem obowiązującym w latach 2015–2018?
Interpelacja nr 18213
do ministra zdrowia
w sprawie spadku dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się w sprawie pogarszania się dostępu obywateli do aptek w Polsce oraz odbierania zezwoleń na ich prowadzenie. Z niepokojących informacji, które przekazują mi organizacje zrzeszające przedsiębiorców oraz przedstawiciele środowisk prawniczych, jasno wynika, że organy inspekcji farmaceutycznej stosują wysoce rygorystyczną i arbitralną interpretację obowiązujących przepisów.
Zasadniczym problemem jest odbieranie zezwoleń pod pretekstem utraty tak zwanej rękojmi należytego prowadzenia apteki, która jest pojęciem nieostrym i niezdefiniowanym w ustawie. Najpoważniejsze kary są obecnie nakładane na placówki, które w latach 2015–2018 realizowały standardowe zamówienia na leki zgłaszane przez przychodnie. Należy wyraźnie zaznaczyć, że w tamtym czasie był to model działalności w pełni legalny i niebudzący wówczas zastrzeżeń kontrolerów. Zakaz łączenia tego typu działalności został wprowadzony przez ustawodawcę w sierpniu 2018 roku. Obecne działania inspekcji oznaczają w praktyce karanie przedsiębiorców wstecz, co podważa zasadę pewności prawa i niszczy zaufanie obywateli do instytucji państwowych.
Warto odnotować, że od 2017 roku z polskiego rynku zniknęło już ponad 2400 aptek ogólnodostępnych, 1/3 z nich na skutek odebrania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Nagłe zamknięcie apteki wiąże się nie tylko z natychmiastowym bankructwem polskich firm rodzinnych i utratą tysięcy miejsc pracy, ale również z koniecznością utylizacji posiadanych w magazynach leków, których nie można zwrócić do hurtowni.
Konsekwencje tych działań uderzają bezpośrednio w najbardziej potrzebujących pacjentów, a w szczególności w seniorów, osoby przewlekle chore oraz rodziców z małymi dziećmi. Zamykanie placówek prowadzi do bardzo niebezpiecznych sytuacji, w których brak dostępu do insuliny, cytostatyków czy antybiotyków staje się wręcz codziennym zagrożeniem. Problem ten jest szczególnie widoczny w przypadku aptek całodobowych, które znikając, odcinają całe powiaty od niezbędnej pomocy.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty, kieruję następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wydać wiążące wytyczne dla organów inspekcji farmaceutycznej w celu ujednolicenia i doprecyzowania interpretacji pojęcia „rękojmia należytego prowadzenia apteki”?
Jakie konkretne mechanizmy osłonowe zamierza podjąć resort, aby zatrzymać falę upadłości placówek całodobowych i zagwarantować pacjentom nieprzerwany dostęp do wsparcia farmaceutycznego?
Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie kompleksowego audytu dotychczasowych postępowań prowadzonych przez głównego inspektora farmaceutycznego pod kątem przestrzegania zasad praworządności oraz unikania karania przedsiębiorców za działania realizowane zgodnie z prawem obowiązującym w latach 2015–2018?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8556 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.38.2026.WK
Warszawa, 17 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18213 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie spadku
dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek,
Minister Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii kompetencyjnych, należy przypomnieć, że
zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu, organy
władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co odnosi się w pełni również
do Ministra Zdrowia. Nadzór Ministra Zdrowia nad Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym, o którym mowa w art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. –
Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2026 r. poz. 612, z późn. zm., dalej „u.p.f."), ma charakter
ustrojowy i nie obejmuje uprawnienia do narzucania organom Inspekcji Farmaceutycznej
wiążącej wykładni przepisów prawa, w tym pojęć niezdefiniowanych np. w postaci
„rękojmi”, ani do ingerowania w ocenę stanu faktycznego i prawnego dokonywaną w
indywidualnych postępowaniach administracyjnych. Wydanie przez Ministra Zdrowia
wiążących wytycznych interpretacyjnych adresowanych do organów Inspekcji
Farmaceutycznej w odniesieniu do spraw indywidualnych rozpatrywanych przez te organy
byłoby działaniem pozbawionym podstawy prawnej, naruszałoby wskazany podział
kompetencji oraz zasadę bezstronności organów administracji publicznej.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że użycie przez ustawodawcę w art. 37ap ust.
1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 u.p.f. pojęcia rękojmi należytego prowadzenia apteki nie
oznacza dowolności jego stosowania przez organy Inspekcji Farmaceutycznej. Pojęcie
rękojmi należytego prowadzenia apteki było przedmiotem wykładni w orzecznictwie
sądów administracyjnych, które wypracowały kryteria oceny, uwzględniające całokształt
działalności przedsiębiorcy, charakter i wagę stwierdzonych naruszeń oraz ich wpływ na
bezpieczeństwo obrotu produktami leczniczymi, a także przestrzeganie przepisów prawa w
zakresie prowadzenia aptek (
por. Wyrok NSA z 17.10.2024 r., II GSK 969/21, Legalis nr
3133356; Wyrok NSA z 17.10.2023 r., II GSK 855/23, Legalis nr 3000636; Wyrok NSA z
19.11.2024 r., II GSK 1164/21, Legalis nr 3150576; Wyrok NSA z 17.10.2018 r., II GSK
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
3320/16, Legalis nr 1864803). W orzecznictwie podkreślono przede wszystkim, że wymóg
rękojmi należytego prowadzenia apteki jest warunkiem, jaki przedsiębiorca musi spełniać
nie tylko na etapie ubiegania się o uzyskanie zezwolenia, ale także w czasie prowadzenia
apteki (
por. Wyrok NSA z 17.10.2024 r., II GSK 969/21, Legalis nr 3133356;
Wyrok NSA z
17.10.2018 r., II GSK 3320/16, Legalis nr 1864803). Natomiast rękojmia należytego
prowadzenia apteki odnosi się do całości zdarzeń i okoliczności związanych z
prowadzeniem apteki i musi być oceniana indywidualnie co do konkretnego stanu
faktycznego z uwagi na stwierdzone w danym stanie faktycznym naruszenia (
por. Wyrok
NSA z 17.05.2023 r., II GSK 367/20, Legalis nr 2931633).
Odnosząc się do podnoszonej w interpelacji kwestii karania przedsiębiorców za działalność
prowadzoną zgodnie z prawem obowiązującym w latach 2015–2018, należy wyjaśnić, że
obowiązek prawidłowej realizacji zapotrzebowań zgłaszanych przez podmioty wykonujące
działalność leczniczą, wynikający z art. 96 ust. 1 u.p.f. oraz przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.f., obowiązywał również przed nowelizacją z
sierpnia 2018 r. Systemowe wykorzystywanie instytucji zapotrzebowania w sposób
noszący cechy obejścia przepisów o obrocie hurtowym produktami leczniczymi już w tym
okresie stanowiło naruszenie obowiązujących wówczas norm. Nowelizacja z 2018 r.
doprecyzowała i wzmocniła istniejące już wcześniej zasady, nie tworząc przy tym nowego
zakazu działający wstecz. Organy Inspekcji Farmaceutycznej, wydając decyzje cofające
zezwolenia, oceniają zatem zgodność działalności przedsiębiorcy z przepisami
obowiązującymi w okresie, którego dotyczy kontrola, nie zaś z przepisami wprowadzonymi
później, wobec czego zarzut retroaktywnego stosowania prawa nie znajduje potwierdzenia.
Cofnięcie zezwolenia w przypadku stwierdzenia utraty rękojmi ma przy tym charakter
obligatoryjny zgodnie z art. art. 101 pkt 4 u.p.f., a uchybień świadczących o utracie rękojmi
ustawodawca wyraźnie odróżnia od uchybień podlegających konwalidacji w trybie
usunięcia nieprawidłowości określonym w art. 120 ust. 1 pkt 3 u.p.f.
W odniesieniu do skali zjawiska należy wskazać, że przywoływane w interpelacji dane,
mówiące o ponad 2.400 aptekach, które miały zniknąć z rynku od 2017 r., w tym o jednej
trzeciej na skutek utraty rękojmi, nie znajdują potwierdzenia w informacjach uzyskiwanych
od Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Według pozyskanych danych, w okresie od
2020 r. do 11 lutego 2026 r. wydano łącznie 75 decyzji ostatecznych cofających zezwolenia
na prowadzenie aptek ogólnodostępnych z powodu nieprawidłowej realizacji
zapotrzebowań, zaś w toku pozostawało 67 postępowań odwoławczych w tej kategorii
spraw. Jednocześnie spadek liczby aptek ogólnodostępnych na przestrzeni ostatnich lat
wynika z wielu czynników o charakterze rynkowym i organizacyjnym, nie zaś wyłącznie z
decyzji nadzorczych organów Inspekcji Farmaceutycznej, wobec czego bezpośrednie
wiązanie całości tego zjawiska z cofaniem zezwoleń z powodu utraty rękojmi nie znajduje
potwierdzenia w danych będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia.
Co do mechanizmów mających zapewnić pacjentom nieprzerwany dostęp do świadczeń
farmaceutycznych, w tym w porze nocnej i w dni wolne od pracy, należy przypomnieć, że
zgodnie z art. 94 ust. 2 u.p.f. rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w tym
harmonogram dyżurów, ustala rada powiatu, kierując się koniecznością zapewnienia
dostępności świadczeń farmaceutycznych w porze nocnej, w niedziele, święta i inne dni
wolne od pracy. Zapewnienie ciągłości dostępu do aptek na poziomie lokalnym pozostaje
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zatem w gestii samorządu powiatowego, który – znając lokalne uwarunkowania – jest
właściwy do kształtowania harmonogramu dyżurów odpowiednio do zmieniającej się liczby
placówek na danym terenie. Minister Zdrowia na bieżąco monitoruje dostępność aptek na
terenie kraju na podstawie danych przekazywanych przez Głównego Inspektora
Farmaceutycznego.
Odnosząc się do postulatu przeprowadzenia kompleksowego audytu postępowań
prowadzonych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, należy ponownie
podkreślić, że ocena prawidłowości i zgodności z prawem indywidualnych postępowań
administracyjnych oraz wydawanych w nich decyzji nie należy do kompetencji Ministra
Zdrowia, lecz odbywa się w trybie instancyjnym oraz następnie w postępowaniu przed
Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem
Administracyjnym, które są właściwe do kontroli legalności działania organów Inspekcji
Farmaceutycznej w sprawach indywidualnych.
Ponadto każda osoba, która poniosła szkodę wskutek działania organu władzy publicznej
niezgodnego z prawem, ma prawo dochodzić roszczenia odszkodowawczego od Skarbu
Państwa przed sądem powszechnym. Niezależną kontrolę działalności organów
administracji publicznej, w tym pod kątem prawidłowości i legalności prowadzonych
postępowań, może również przeprowadzić Najwyższa Izba Kontroli w ramach
przysługujących jej ustawowo kompetencji.
Minister Zdrowia z pełnym zrozumieniem podchodzi do sytuacji przedsiębiorców
prowadzących apteki ogólnodostępne i docenia rolę, jaką farmaceuci oraz właściciele aptek
odgrywają w systemie ochrony zdrowia, w szczególności w zapewnianiu pacjentom, w tym
osobom przewlekle chorym i seniorom, dostępu do niezbędnych produktów leczniczych.
Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązkiem wszystkich uczestników rynku
farmaceutycznego jest działanie zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym,
a obowiązkiem organów nadzoru jest rzetelne, przejrzyste i respektujące prawa stron
egzekwowanie tych norm, w szczególności w sytuacji, gdy stwierdzone naruszenia godziły
bezpośrednio w bezpieczeństwo i interesy pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.38.2026.WK
Warszawa, 17 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18213 Pani Poseł Joanny Wichy w sprawie spadku
dostępności opieki farmaceutycznej oraz odbierania zezwoleń na prowadzenie aptek,
Minister Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii kompetencyjnych, należy przypomnieć, że
zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu, organy
władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co odnosi się w pełni również
do Ministra Zdrowia. Nadzór Ministra Zdrowia nad Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym, o którym mowa w art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. –
Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2026 r. poz. 612, z późn. zm., dalej „u.p.f."), ma charakter
ustrojowy i nie obejmuje uprawnienia do narzucania organom Inspekcji Farmaceutycznej
wiążącej wykładni przepisów prawa, w tym pojęć niezdefiniowanych np. w postaci
„rękojmi”, ani do ingerowania w ocenę stanu faktycznego i prawnego dokonywaną w
indywidualnych postępowaniach administracyjnych. Wydanie przez Ministra Zdrowia
wiążących wytycznych interpretacyjnych adresowanych do organów Inspekcji
Farmaceutycznej w odniesieniu do spraw indywidualnych rozpatrywanych przez te organy
byłoby działaniem pozbawionym podstawy prawnej, naruszałoby wskazany podział
kompetencji oraz zasadę bezstronności organów administracji publicznej.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że użycie przez ustawodawcę w art. 37ap ust.
1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 u.p.f. pojęcia rękojmi należytego prowadzenia apteki nie
oznacza dowolności jego stosowania przez organy Inspekcji Farmaceutycznej. Pojęcie
rękojmi należytego prowadzenia apteki było przedmiotem wykładni w orzecznictwie
sądów administracyjnych, które wypracowały kryteria oceny, uwzględniające całokształt
działalności przedsiębiorcy, charakter i wagę stwierdzonych naruszeń oraz ich wpływ na
bezpieczeństwo obrotu produktami leczniczymi, a także przestrzeganie przepisów prawa w
zakresie prowadzenia aptek (
por. Wyrok NSA z 17.10.2024 r., II GSK 969/21, Legalis nr
3133356; Wyrok NSA z 17.10.2023 r., II GSK 855/23, Legalis nr 3000636; Wyrok NSA z
19.11.2024 r., II GSK 1164/21, Legalis nr 3150576; Wyrok NSA z 17.10.2018 r., II GSK
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
3320/16, Legalis nr 1864803). W orzecznictwie podkreślono przede wszystkim, że wymóg
rękojmi należytego prowadzenia apteki jest warunkiem, jaki przedsiębiorca musi spełniać
nie tylko na etapie ubiegania się o uzyskanie zezwolenia, ale także w czasie prowadzenia
apteki (
por. Wyrok NSA z 17.10.2024 r., II GSK 969/21, Legalis nr 3133356;
Wyrok NSA z
17.10.2018 r., II GSK 3320/16, Legalis nr 1864803). Natomiast rękojmia należytego
prowadzenia apteki odnosi się do całości zdarzeń i okoliczności związanych z
prowadzeniem apteki i musi być oceniana indywidualnie co do konkretnego stanu
faktycznego z uwagi na stwierdzone w danym stanie faktycznym naruszenia (
por. Wyrok
NSA z 17.05.2023 r., II GSK 367/20, Legalis nr 2931633).
Odnosząc się do podnoszonej w interpelacji kwestii karania przedsiębiorców za działalność
prowadzoną zgodnie z prawem obowiązującym w latach 2015–2018, należy wyjaśnić, że
obowiązek prawidłowej realizacji zapotrzebowań zgłaszanych przez podmioty wykonujące
działalność leczniczą, wynikający z art. 96 ust. 1 u.p.f. oraz przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.f., obowiązywał również przed nowelizacją z
sierpnia 2018 r. Systemowe wykorzystywanie instytucji zapotrzebowania w sposób
noszący cechy obejścia przepisów o obrocie hurtowym produktami leczniczymi już w tym
okresie stanowiło naruszenie obowiązujących wówczas norm. Nowelizacja z 2018 r.
doprecyzowała i wzmocniła istniejące już wcześniej zasady, nie tworząc przy tym nowego
zakazu działający wstecz. Organy Inspekcji Farmaceutycznej, wydając decyzje cofające
zezwolenia, oceniają zatem zgodność działalności przedsiębiorcy z przepisami
obowiązującymi w okresie, którego dotyczy kontrola, nie zaś z przepisami wprowadzonymi
później, wobec czego zarzut retroaktywnego stosowania prawa nie znajduje potwierdzenia.
Cofnięcie zezwolenia w przypadku stwierdzenia utraty rękojmi ma przy tym charakter
obligatoryjny zgodnie z art. art. 101 pkt 4 u.p.f., a uchybień świadczących o utracie rękojmi
ustawodawca wyraźnie odróżnia od uchybień podlegających konwalidacji w trybie
usunięcia nieprawidłowości określonym w art. 120 ust. 1 pkt 3 u.p.f.
W odniesieniu do skali zjawiska należy wskazać, że przywoływane w interpelacji dane,
mówiące o ponad 2.400 aptekach, które miały zniknąć z rynku od 2017 r., w tym o jednej
trzeciej na skutek utraty rękojmi, nie znajdują potwierdzenia w informacjach uzyskiwanych
od Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Według pozyskanych danych, w okresie od
2020 r. do 11 lutego 2026 r. wydano łącznie 75 decyzji ostatecznych cofających zezwolenia
na prowadzenie aptek ogólnodostępnych z powodu nieprawidłowej realizacji
zapotrzebowań, zaś w toku pozostawało 67 postępowań odwoławczych w tej kategorii
spraw. Jednocześnie spadek liczby aptek ogólnodostępnych na przestrzeni ostatnich lat
wynika z wielu czynników o charakterze rynkowym i organizacyjnym, nie zaś wyłącznie z
decyzji nadzorczych organów Inspekcji Farmaceutycznej, wobec czego bezpośrednie
wiązanie całości tego zjawiska z cofaniem zezwoleń z powodu utraty rękojmi nie znajduje
potwierdzenia w danych będących w posiadaniu Ministerstwa Zdrowia.
Co do mechanizmów mających zapewnić pacjentom nieprzerwany dostęp do świadczeń
farmaceutycznych, w tym w porze nocnej i w dni wolne od pracy, należy przypomnieć, że
zgodnie z art. 94 ust. 2 u.p.f. rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w tym
harmonogram dyżurów, ustala rada powiatu, kierując się koniecznością zapewnienia
dostępności świadczeń farmaceutycznych w porze nocnej, w niedziele, święta i inne dni
wolne od pracy. Zapewnienie ciągłości dostępu do aptek na poziomie lokalnym pozostaje
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zatem w gestii samorządu powiatowego, który – znając lokalne uwarunkowania – jest
właściwy do kształtowania harmonogramu dyżurów odpowiednio do zmieniającej się liczby
placówek na danym terenie. Minister Zdrowia na bieżąco monitoruje dostępność aptek na
terenie kraju na podstawie danych przekazywanych przez Głównego Inspektora
Farmaceutycznego.
Odnosząc się do postulatu przeprowadzenia kompleksowego audytu postępowań
prowadzonych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, należy ponownie
podkreślić, że ocena prawidłowości i zgodności z prawem indywidualnych postępowań
administracyjnych oraz wydawanych w nich decyzji nie należy do kompetencji Ministra
Zdrowia, lecz odbywa się w trybie instancyjnym oraz następnie w postępowaniu przed
Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem
Administracyjnym, które są właściwe do kontroli legalności działania organów Inspekcji
Farmaceutycznej w sprawach indywidualnych.
Ponadto każda osoba, która poniosła szkodę wskutek działania organu władzy publicznej
niezgodnego z prawem, ma prawo dochodzić roszczenia odszkodowawczego od Skarbu
Państwa przed sądem powszechnym. Niezależną kontrolę działalności organów
administracji publicznej, w tym pod kątem prawidłowości i legalności prowadzonych
postępowań, może również przeprowadzić Najwyższa Izba Kontroli w ramach
przysługujących jej ustawowo kompetencji.
Minister Zdrowia z pełnym zrozumieniem podchodzi do sytuacji przedsiębiorców
prowadzących apteki ogólnodostępne i docenia rolę, jaką farmaceuci oraz właściciele aptek
odgrywają w systemie ochrony zdrowia, w szczególności w zapewnianiu pacjentom, w tym
osobom przewlekle chorym i seniorom, dostępu do niezbędnych produktów leczniczych.
Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązkiem wszystkich uczestników rynku
farmaceutycznego jest działanie zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym,
a obowiązkiem organów nadzoru jest rzetelne, przejrzyste i respektujące prawa stron
egzekwowanie tych norm, w szczególności w sytuacji, gdy stwierdzone naruszenia godziły
bezpośrednio w bezpieczeństwo i interesy pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --