Interpelacja nr 18192
Interpelacja w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową
Interpelacja nr 18192
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 01-07-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową.
Depresja poporodowa (PPD) to poważne zaburzenie nastroju, dotykające matki najczęściej w ciągu kilku tygodni do roku po porodzie, objawiające się głębokim smutkiem, lękiem, apatią i trudnościami w opiece nad dzieckiem. W przeciwieństwie do krótkotrwałego „baby blues” (dotykającego 50-80% kobiet), PPD wymaga specjalistycznego leczenia psychiatrycznego i terapeutycznego. Wczesne rozpoznanie oraz zapewnienie kobietom odpowiedniej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej jest kluczowe zarówno dla zdrowia matki, jak i prawidłowego rozwoju dziecka.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące skali występowania depresji poporodowej w Polsce?
Jakie działania podejmowane są obecnie przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w celu poprawy dostępności do diagnozy i leczenia kobiet cierpiących na depresję poporodową?
Czy rozważane jest wzmocnienie wsparcia psychologicznego dla kobiet w okresie okołoporodowym, np. poprzez zwiększenie dostępności bezpłatnej pomocy psychologicznej lub programów wsparcia dla młodych matek?
Czy resort zdrowia planuje ogólnopolskie kampanie informacyjne zwiększające świadomość społeczną na temat depresji poporodowej oraz zachęcające kobiety do korzystania z pomocy specjalistów?
Interpelacja nr 18192
do ministra zdrowia
w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 01-07-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie wsparcia kobiet cierpiących na depresję poporodową.
Depresja poporodowa (PPD) to poważne zaburzenie nastroju, dotykające matki najczęściej w ciągu kilku tygodni do roku po porodzie, objawiające się głębokim smutkiem, lękiem, apatią i trudnościami w opiece nad dzieckiem. W przeciwieństwie do krótkotrwałego „baby blues” (dotykającego 50-80% kobiet), PPD wymaga specjalistycznego leczenia psychiatrycznego i terapeutycznego. Wczesne rozpoznanie oraz zapewnienie kobietom odpowiedniej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej jest kluczowe zarówno dla zdrowia matki, jak i prawidłowego rozwoju dziecka.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące skali występowania depresji poporodowej w Polsce?
Jakie działania podejmowane są obecnie przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w celu poprawy dostępności do diagnozy i leczenia kobiet cierpiących na depresję poporodową?
Czy rozważane jest wzmocnienie wsparcia psychologicznego dla kobiet w okresie okołoporodowym, np. poprzez zwiększenie dostępności bezpłatnej pomocy psychologicznej lub programów wsparcia dla młodych matek?
Czy resort zdrowia planuje ogólnopolskie kampanie informacyjne zwiększające świadomość społeczną na temat depresji poporodowej oraz zachęcające kobiety do korzystania z pomocy specjalistów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11250 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.15.2026.JK
Warszawa, 14 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18192 Poseł Barbary Dolniak, w sprawie wsparcia kobiet
cierpiących na depresję poporodową, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W ocenie Konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii dostępne są opracowania i
szacunki epidemiologiczne, natomiast nadal ograniczone pozostają pełne, jednolite dane
systemowe odnoszące się bezpośrednio do wszystkich przypadków depresji poporodowej
na poziomie ogólnokrajowym. Aktualne piśmiennictwo podaje, że depresja okołoporodowa
dotyka od 7% lub 13 % do 19% kobiet w trakcie 3-6 miesięcy po porodzie1. Z uwagi na
powyższe ocena skuteczności wdrażanych rozwiązań powinna opierać się przede
wszystkim na monitorowaniu realizacji screeningu, dostępności dalszej diagnostyki oraz
drożności ścieżki kierowania pacjentki do leczenia.
Obowiązujące rozwiązania prawne i organizacyjne przewidują instrumenty służące
wczesnemu rozpoznawaniu zaburzeń psychicznych w okresie okołoporodowym oraz
kierowaniu pacjentki do dalszej diagnostyki i leczenia. Standard organizacyjny opieki
okołoporodowej2 obejmuje ocenę ryzyka i nasilenia objawów depresji na określonych
etapach opieki nad kobietą w ciąży i po porodzie, tj. pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży,
pomiędzy 33. a 37. tygodniem ciąży oraz podczas wizyty patronażowej położnej po
porodzie. Dodatkowo nowelizacja standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej3
uwzględniła wśród czynników powikłań okołoporodowych, identyfikowanych przez osobę
sprawującą opiekę nad kobietą, na podstawie wywiadu przeprowadzonego podczas ciąży
oraz przed porodem, rozpoznanie choroby psychicznej, depresji lub prób samobójczych lub
zachowań autoagresywnych lub zaburzeń odżywiania lub przemocy seksualnej lub
zaburzeń psychicznych związanych z wcześniejszym porodem. Ich wystąpienie ma istotny
wpływ na kształtowanie właściwej opieki nad kobietą w okresie okołoporodowym.
Doprecyzowano także kwestie dot. terminu dokonywania oceny stanu psychicznego
kobiety w połogu, tak aby odbyła się w momencie zwiększonego ryzyka jej wystąpienia, tj. w
czwartym tygodniu od urodzenia dziecka, nie zaś od razu na pierwszej wizycie
patronażowej położnej podstawowej opieki zdrowotnej. Wcześniejszą ocenę stanu
psychicznego kobiety w połogu należy wykonać, jeśli istnieją przesłanki zaburzeń
psychicznych.
Nowelizacja standardu gwarantuje również możliwość skorzystania z opieki położnej
podstawowej opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania albo pobytu przez kobiety będące
w sytuacjach szczególnych, do których zalicza się rozpoznanie podczas ciąży ciężkiej
choroby lub wady płodu, poronienie, urodzenie dziecka martwego, dziecka niezdolnego do
1 Psychiatria Polska 2017; 51(5): 889–898).
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1324, z późn. zm.).
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. poz. 1525).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
życia, dziecka chorego lub dziecka z wadami wrodzonymi czy zgon dziecka po porodzie. W
czasie tej opieki położna również ocenia czynniki ryzyka depresji. Powyższe działania
jednoznacznie wskazują, że przesiew w kierunku zaburzeń depresyjnych stanowi ważny
element opieki okołoporodowej.
Jednocześnie, w ocenie Konsultanta Krajowego w dziedzinie psychiatrii, z perspektywy
praktyki klinicznej istotne znaczenie ma uważność opieki położniczo-ginekologicznej w tym
zakresie. To personel sprawujący opiekę nad kobietą w ciąży i po porodzie najczęściej jako
pierwszy ma możliwość dostrzeżenia objawów obniżonego nastroju, lęku, przeciążenia
psychicznego, zaburzeń snu, trudności adaptacyjnych czy innych sygnałów wskazujących na
kryzys psychiczny. Z tego względu znaczenie ma nie tylko samo przeprowadzenie badania
przesiewowego, lecz także odpowiednie umiejętności personelu oraz gotowość do
uruchomienia dalszej ścieżki pomocy. Jeżeli w toku screeningu albo w trakcie kontaktu z
personelem medycznym pojawia się podejrzenie depresji lub innego zaburzenia
psychicznego pacjentka może zostać skierowana do dalszej diagnostyki i leczenia bez
zbędnych barier formalnych. Do lekarza psychiatry nie jest wymagane skierowanie, a w
placówkach mających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia skierowanie nie jest
obecnie wymagane również w odniesieniu do psychologa. Zmniejsza to bariery wejścia do
systemu i umożliwia szybsze objęcie pacjentki pomocą specjalistyczną.
W odniesieniu do kobiet w ciąży należy ponadto uwzględnić szczególne uprawnienia
wynikające z obowiązującego prawa, zgodnie z którym kobieta w ciąży korzysta ze
świadczeń poza kolejnością4. Jeżeli świadczenie nie może zostać udzielone w dniu
zgłoszenia, to powinno zostać udzielone w możliwie najszybszym terminie, nie później niż w
ciągu 7 dni roboczych. Dotyczy to także ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
finansowanej ze środków publicznych. W praktyce oznacza to, że kobieta w ciąży, u której
badanie przesiewowe lub ocena kliniczna budzą podejrzenie depresji albo innego
zaburzenia psychicznego, nie powinna pozostawać w zwykłym trybie oczekiwania.
Warto jednocześnie zaznaczyć, że dodatni wynik badania przesiewowego nie jest jeszcze
rozpoznaniem klinicznym. Stanowi on jednak podstawę do dalszej oceny psychiatrycznej
lub psychologicznej. W zależności od obrazu klinicznego dalsze postępowanie może
obejmować konsultację psychiatryczną, konsultację psychologiczną, psychoedukację,
psychoterapię, farmakoterapię, leczenie środowiskowe, leczenie dzienne albo leczenie
stacjonarne. Z punktu widzenia organizacji opieki istotne jest, aby pacjentka nie została
pozostawiona wyłącznie z informacją o ryzyku, lecz miała realnie udostępnioną dalszą
ścieżkę pomocy. W przypadkach nagłych nie ma bariery skierowania do szpitalnego
leczenia psychiatrycznego. Jeżeli stan psychiczny kobiety w ciąży albo kobiety po porodzie
wskazuje na istotne zagrożenie dla jej zdrowia lub życia możliwe jest zgłoszenie się do izby
przyjęć szpitala psychiatrycznego albo na szpitalny oddział ratunkowy bez skierowania.
Dotyczy to zwłaszcza sytuacji związanych z nasilonymi myślami samobójczymi, objawami
psychotycznymi, głębokim zahamowaniem psychoruchowym, pobudzeniem albo znaczną
dezorganizacją zachowania.
Znaczącą rolę pełni również środowiskowy model opieki psychiatrycznej, w szczególności
Centra Zdrowia Psychicznego (CZP). Zgłoszenie do Punktu Zgłoszeniowo-
Koordynacyjnego nie wymaga skierowania ani wcześniejszego umawiania wizyty. Aktualnie
funkcjonuje 118 CZP, które obejmują działaniem 50% dorosłej populacji Polski.
Należy mieć na uwadze, iż aspekt wdrożenia modelu środowiskowego do całości systemu
opieki psychiatrycznej jest nadal przedmiotem prac. Intencją Ministra Zdrowia jest
wdrożenie modelu Centrów Zdrowia Psychicznego w skali ogólnokrajowej od dnia 1
stycznia 2027 r.
4 Art. 47c ust. 2 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W okresie okołoporodowym istotne jest także to, że potrzeba pomocy nie musi zostać
zgłoszona wyłącznie przez samą pacjentkę. W praktyce do Punktu Zgłoszeniowo-
Koordynacyjnego może zwrócić się również rodzina, która obserwuje niepokojące objawy,
poszukuje informacji, potrzebuje wsparcia organizacyjnego albo psychoedukacji. Ma to
szczególne znaczenie w sytuacjach, w których kobieta nie ma pełnego wglądu w swój stan
psychiczny, minimalizuje objawy albo nie ma siły samodzielnie zgłosić się po pomoc.
Dodatkowo, w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu położnictwa i ginekologii5,
świadczeniodawcy są obowiązani do zapewnienia psychologa – co najmniej 0,5 etatu lub
zapewnienie porady psychologicznej w czasie nieprzekraczającym 24 h liczonych od
momentu zgłoszenia. W przypadku świadczeń realizowanych z zakresu położnictwa i
ginekologii - drugi poziom referencyjny lub położnictwa i ginekologii - trzeci poziom
referencyjny, świadczeniodawcy muszą zapewnić psychologa w wymiarze co najmniej 0,5
etatu.
Jednocześnie, w ramach świadczenia koordynowana opieka nad kobietą w ciąży na II lub III
poziomie opieki perinatalnej (KOC II/III)6, świadczeniodawcy realizujący KOC III
zobligowani są do zapewnienia opieki psychologicznej, w szczególności w przypadkach
kobiet w ciąży z uprzednio rozpoznaną i udokumentowaną wadą rozwojową płodu lub
ciężką, nieuleczalną chorobą płodu (dotyczy świadczeniodawców III poziomu opieki
perinatalnej). W przypadkach występowania powikłań lub opieki nad kobietą w sytuacji
niepowodzeń położniczych, zapewnia się opiekę psychologiczną obejmującą: diagnozę
kliniczną, w tym diagnozę sytuacji kryzysowej, interwencję kryzysową, pomoc w
efektywnym radzeniu sobie z sytuacją trudną, a w przypadku śmierci dziecka z sytuacją
utraty, wsparcie emocjonalne, realizowane w formie porad psychologicznych i
psychoterapii indywidualnej lub grupowej udzielanych odpowiednio przez psychologa lub
psychoterapeutę posiadających co najmniej dwuletnie doświadczenie kliniczne w zakresie
opieki perinatalnej i hospicyjnej.
Warto zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień7 nie przewidują świadczeń
psychologa/psychoterapeuty/psychiatry przeznaczonych wyłącznie dla kobiet w ciąży i w
pierwszych 12 miesięcy po porodzie. Pacjentki takie mogą skorzystać z opieki
psychiatrycznej na zasadach ogólnych.
Jednocześnie informuję, że aktualnie nie są prowadzone prace dotyczące ewentualnego
uwzględnienia dodatkowych działań w ramach realizacji Narodowego Programu Ochrony
Zdrowia Psychicznego na lata 2023–2030, ukierunkowanych na okres okołoporodowy
kobiet. Główne cele ww. Programu koncentrują się na zapewnieniu osobom z zaburzeniami
psychicznymi, w tym osobom uzależnionym oraz doświadczającym kryzysu psychicznego,
wszechstronnej i kompleksowej opieki i wsparcia adekwatnych do ich potrzeb, jak również
prowadzenie działań na rzecz zapobiegania stygmatyzacji i dyskryminacji osób z
zaburzeniami psychicznymi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
5 Załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego.
6 Zarządzenia nr 138/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie warunków zawierania i
realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez podmioty realizujące świadczenia koordynowanej
opieki nad kobietą i dzieckiem w związku z przepisami ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, ze
zm.
7 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285, ze zm.).
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.15.2026.JK
Warszawa, 14 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18192 Poseł Barbary Dolniak, w sprawie wsparcia kobiet
cierpiących na depresję poporodową, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W ocenie Konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii dostępne są opracowania i
szacunki epidemiologiczne, natomiast nadal ograniczone pozostają pełne, jednolite dane
systemowe odnoszące się bezpośrednio do wszystkich przypadków depresji poporodowej
na poziomie ogólnokrajowym. Aktualne piśmiennictwo podaje, że depresja okołoporodowa
dotyka od 7% lub 13 % do 19% kobiet w trakcie 3-6 miesięcy po porodzie1. Z uwagi na
powyższe ocena skuteczności wdrażanych rozwiązań powinna opierać się przede
wszystkim na monitorowaniu realizacji screeningu, dostępności dalszej diagnostyki oraz
drożności ścieżki kierowania pacjentki do leczenia.
Obowiązujące rozwiązania prawne i organizacyjne przewidują instrumenty służące
wczesnemu rozpoznawaniu zaburzeń psychicznych w okresie okołoporodowym oraz
kierowaniu pacjentki do dalszej diagnostyki i leczenia. Standard organizacyjny opieki
okołoporodowej2 obejmuje ocenę ryzyka i nasilenia objawów depresji na określonych
etapach opieki nad kobietą w ciąży i po porodzie, tj. pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży,
pomiędzy 33. a 37. tygodniem ciąży oraz podczas wizyty patronażowej położnej po
porodzie. Dodatkowo nowelizacja standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej3
uwzględniła wśród czynników powikłań okołoporodowych, identyfikowanych przez osobę
sprawującą opiekę nad kobietą, na podstawie wywiadu przeprowadzonego podczas ciąży
oraz przed porodem, rozpoznanie choroby psychicznej, depresji lub prób samobójczych lub
zachowań autoagresywnych lub zaburzeń odżywiania lub przemocy seksualnej lub
zaburzeń psychicznych związanych z wcześniejszym porodem. Ich wystąpienie ma istotny
wpływ na kształtowanie właściwej opieki nad kobietą w okresie okołoporodowym.
Doprecyzowano także kwestie dot. terminu dokonywania oceny stanu psychicznego
kobiety w połogu, tak aby odbyła się w momencie zwiększonego ryzyka jej wystąpienia, tj. w
czwartym tygodniu od urodzenia dziecka, nie zaś od razu na pierwszej wizycie
patronażowej położnej podstawowej opieki zdrowotnej. Wcześniejszą ocenę stanu
psychicznego kobiety w połogu należy wykonać, jeśli istnieją przesłanki zaburzeń
psychicznych.
Nowelizacja standardu gwarantuje również możliwość skorzystania z opieki położnej
podstawowej opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania albo pobytu przez kobiety będące
w sytuacjach szczególnych, do których zalicza się rozpoznanie podczas ciąży ciężkiej
choroby lub wady płodu, poronienie, urodzenie dziecka martwego, dziecka niezdolnego do
1 Psychiatria Polska 2017; 51(5): 889–898).
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1324, z późn. zm.).
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. poz. 1525).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
życia, dziecka chorego lub dziecka z wadami wrodzonymi czy zgon dziecka po porodzie. W
czasie tej opieki położna również ocenia czynniki ryzyka depresji. Powyższe działania
jednoznacznie wskazują, że przesiew w kierunku zaburzeń depresyjnych stanowi ważny
element opieki okołoporodowej.
Jednocześnie, w ocenie Konsultanta Krajowego w dziedzinie psychiatrii, z perspektywy
praktyki klinicznej istotne znaczenie ma uważność opieki położniczo-ginekologicznej w tym
zakresie. To personel sprawujący opiekę nad kobietą w ciąży i po porodzie najczęściej jako
pierwszy ma możliwość dostrzeżenia objawów obniżonego nastroju, lęku, przeciążenia
psychicznego, zaburzeń snu, trudności adaptacyjnych czy innych sygnałów wskazujących na
kryzys psychiczny. Z tego względu znaczenie ma nie tylko samo przeprowadzenie badania
przesiewowego, lecz także odpowiednie umiejętności personelu oraz gotowość do
uruchomienia dalszej ścieżki pomocy. Jeżeli w toku screeningu albo w trakcie kontaktu z
personelem medycznym pojawia się podejrzenie depresji lub innego zaburzenia
psychicznego pacjentka może zostać skierowana do dalszej diagnostyki i leczenia bez
zbędnych barier formalnych. Do lekarza psychiatry nie jest wymagane skierowanie, a w
placówkach mających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia skierowanie nie jest
obecnie wymagane również w odniesieniu do psychologa. Zmniejsza to bariery wejścia do
systemu i umożliwia szybsze objęcie pacjentki pomocą specjalistyczną.
W odniesieniu do kobiet w ciąży należy ponadto uwzględnić szczególne uprawnienia
wynikające z obowiązującego prawa, zgodnie z którym kobieta w ciąży korzysta ze
świadczeń poza kolejnością4. Jeżeli świadczenie nie może zostać udzielone w dniu
zgłoszenia, to powinno zostać udzielone w możliwie najszybszym terminie, nie później niż w
ciągu 7 dni roboczych. Dotyczy to także ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
finansowanej ze środków publicznych. W praktyce oznacza to, że kobieta w ciąży, u której
badanie przesiewowe lub ocena kliniczna budzą podejrzenie depresji albo innego
zaburzenia psychicznego, nie powinna pozostawać w zwykłym trybie oczekiwania.
Warto jednocześnie zaznaczyć, że dodatni wynik badania przesiewowego nie jest jeszcze
rozpoznaniem klinicznym. Stanowi on jednak podstawę do dalszej oceny psychiatrycznej
lub psychologicznej. W zależności od obrazu klinicznego dalsze postępowanie może
obejmować konsultację psychiatryczną, konsultację psychologiczną, psychoedukację,
psychoterapię, farmakoterapię, leczenie środowiskowe, leczenie dzienne albo leczenie
stacjonarne. Z punktu widzenia organizacji opieki istotne jest, aby pacjentka nie została
pozostawiona wyłącznie z informacją o ryzyku, lecz miała realnie udostępnioną dalszą
ścieżkę pomocy. W przypadkach nagłych nie ma bariery skierowania do szpitalnego
leczenia psychiatrycznego. Jeżeli stan psychiczny kobiety w ciąży albo kobiety po porodzie
wskazuje na istotne zagrożenie dla jej zdrowia lub życia możliwe jest zgłoszenie się do izby
przyjęć szpitala psychiatrycznego albo na szpitalny oddział ratunkowy bez skierowania.
Dotyczy to zwłaszcza sytuacji związanych z nasilonymi myślami samobójczymi, objawami
psychotycznymi, głębokim zahamowaniem psychoruchowym, pobudzeniem albo znaczną
dezorganizacją zachowania.
Znaczącą rolę pełni również środowiskowy model opieki psychiatrycznej, w szczególności
Centra Zdrowia Psychicznego (CZP). Zgłoszenie do Punktu Zgłoszeniowo-
Koordynacyjnego nie wymaga skierowania ani wcześniejszego umawiania wizyty. Aktualnie
funkcjonuje 118 CZP, które obejmują działaniem 50% dorosłej populacji Polski.
Należy mieć na uwadze, iż aspekt wdrożenia modelu środowiskowego do całości systemu
opieki psychiatrycznej jest nadal przedmiotem prac. Intencją Ministra Zdrowia jest
wdrożenie modelu Centrów Zdrowia Psychicznego w skali ogólnokrajowej od dnia 1
stycznia 2027 r.
4 Art. 47c ust. 2 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W okresie okołoporodowym istotne jest także to, że potrzeba pomocy nie musi zostać
zgłoszona wyłącznie przez samą pacjentkę. W praktyce do Punktu Zgłoszeniowo-
Koordynacyjnego może zwrócić się również rodzina, która obserwuje niepokojące objawy,
poszukuje informacji, potrzebuje wsparcia organizacyjnego albo psychoedukacji. Ma to
szczególne znaczenie w sytuacjach, w których kobieta nie ma pełnego wglądu w swój stan
psychiczny, minimalizuje objawy albo nie ma siły samodzielnie zgłosić się po pomoc.
Dodatkowo, w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu położnictwa i ginekologii5,
świadczeniodawcy są obowiązani do zapewnienia psychologa – co najmniej 0,5 etatu lub
zapewnienie porady psychologicznej w czasie nieprzekraczającym 24 h liczonych od
momentu zgłoszenia. W przypadku świadczeń realizowanych z zakresu położnictwa i
ginekologii - drugi poziom referencyjny lub położnictwa i ginekologii - trzeci poziom
referencyjny, świadczeniodawcy muszą zapewnić psychologa w wymiarze co najmniej 0,5
etatu.
Jednocześnie, w ramach świadczenia koordynowana opieka nad kobietą w ciąży na II lub III
poziomie opieki perinatalnej (KOC II/III)6, świadczeniodawcy realizujący KOC III
zobligowani są do zapewnienia opieki psychologicznej, w szczególności w przypadkach
kobiet w ciąży z uprzednio rozpoznaną i udokumentowaną wadą rozwojową płodu lub
ciężką, nieuleczalną chorobą płodu (dotyczy świadczeniodawców III poziomu opieki
perinatalnej). W przypadkach występowania powikłań lub opieki nad kobietą w sytuacji
niepowodzeń położniczych, zapewnia się opiekę psychologiczną obejmującą: diagnozę
kliniczną, w tym diagnozę sytuacji kryzysowej, interwencję kryzysową, pomoc w
efektywnym radzeniu sobie z sytuacją trudną, a w przypadku śmierci dziecka z sytuacją
utraty, wsparcie emocjonalne, realizowane w formie porad psychologicznych i
psychoterapii indywidualnej lub grupowej udzielanych odpowiednio przez psychologa lub
psychoterapeutę posiadających co najmniej dwuletnie doświadczenie kliniczne w zakresie
opieki perinatalnej i hospicyjnej.
Warto zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień7 nie przewidują świadczeń
psychologa/psychoterapeuty/psychiatry przeznaczonych wyłącznie dla kobiet w ciąży i w
pierwszych 12 miesięcy po porodzie. Pacjentki takie mogą skorzystać z opieki
psychiatrycznej na zasadach ogólnych.
Jednocześnie informuję, że aktualnie nie są prowadzone prace dotyczące ewentualnego
uwzględnienia dodatkowych działań w ramach realizacji Narodowego Programu Ochrony
Zdrowia Psychicznego na lata 2023–2030, ukierunkowanych na okres okołoporodowy
kobiet. Główne cele ww. Programu koncentrują się na zapewnieniu osobom z zaburzeniami
psychicznymi, w tym osobom uzależnionym oraz doświadczającym kryzysu psychicznego,
wszechstronnej i kompleksowej opieki i wsparcia adekwatnych do ich potrzeb, jak również
prowadzenie działań na rzecz zapobiegania stygmatyzacji i dyskryminacji osób z
zaburzeniami psychicznymi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
5 Załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego.
6 Zarządzenia nr 138/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie warunków zawierania i
realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez podmioty realizujące świadczenia koordynowanej
opieki nad kobietą i dzieckiem w związku z przepisami ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, ze
zm.
7 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285, ze zm.).
-- 3 of 3 --