Interpelacja nr 18185
Interpelacja w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu rodziców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Zdrowie i Lecznictwo (70%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu rodziców
Interpelacja nr 18185
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu rodziców
Zgłaszający: Waldemar Sługocki
Data wpływu: 01-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach opinia publiczna była wielokrotnie wstrząsana tragicznymi przypadkami przemocy wobec dzieci, których sprawcami okazywały się osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w bliskim otoczeniu rodzinnym. Szczególnym symbolem tej tragedii pozostaje sprawa Kamilka z Częstochowy, która unaoczniła skalę zagrożeń występujących w sytuacjach, gdy osoby dorosłe uzyskują faktyczny wpływ na życie dziecka bez odpowiednich mechanizmów ochronnych i skutecznej reakcji instytucji państwowych. Analiza licznych przypadków ujawnianych przez media oraz organy ścigania wskazuje, że sprawcami przemocy fizycznej lub psychicznej wobec dzieci są niejednokrotnie osoby pozostające w bliskich relacjach z jednym z rodziców po rozstaniu rodziców biologicznych dziecka. Coraz częściej odnotowuje się sytuacje, w których nowi partnerzy rodzica uzyskują stały dostęp do dziecka, uczestniczą w jego wychowaniu, sprawują nad nim faktyczną opiekę lub pozostają z nim sam na sam przez znaczną część czasu.
Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie jest ingerencja w życie prywatne rodziców ani ocena ich wyborów osobistych. Każdy rodzic ma prawo do ułożenia sobie życia po rozstaniu oraz do nawiązywania nowych relacji. Państwo nie powinno ingerować w charakter tych relacji ani gromadzić informacji dotyczących życia uczuciowego obywateli. Jednocześnie państwo ma obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony dzieci. Z tego względu zasadne wydaje się podjęcie debaty nad stworzeniem prostego mechanizmu informacyjnego dotyczącego osób dorosłych, które stale zamieszkują z dzieckiem lub regularnie uczestniczą w jego wychowaniu i opiece, niezależnie od charakteru relacji łączącej je z rodzicem. Proponowane rozwiązanie nie miałoby na celu rejestrowania związków czy partnerów jako takich. Jego przedmiotem byłyby wyłącznie osoby dorosłe uzyskujące faktyczny, regularny i długotrwały dostęp do dziecka. Państwo nie uzyskiwałoby informacji o życiu prywatnym rodzica, lecz wiedzę niezbędną do skuteczniejszej ochrony małoletnich oraz do szybszej reakcji instytucji w sytuacjach zagrożenia.
Nie można pomijać faktu, że znaczna część tragicznych zdarzeń odnotowanych w ostatnich latach dotyczyła przypadków, w których sprawcami przemocy wobec dzieci byli nowi partnerzy rodzica, przy którym dziecko zamieszkiwało na stałe po rozstaniu rodziców biologicznych. To właśnie osoby wchodzące do środowiska rodzinnego dziecka poprzez relację z jednym z rodziców najczęściej uzyskują możliwość codziennego kontaktu z małoletnim, często bez wiedzy drugiego rodzica oraz bez możliwości skutecznej reakcji z jego strony.
W debacie publicznej coraz częściej używane jest również określenie „rodzic pierwszoplanowy”. Pojęcie to nie występuje w obowiązującym porządku prawnym i może prowadzić do marginalizowania roli drugiego rodzica. W praktyce często zdarza się, że rodzic niesprawujący codziennej opieki nad dzieckiem, najczęściej ojciec, zgłasza instytucjom publicznym swoje obawy dotyczące bezpieczeństwa dziecka lub zachowań osób znajdujących się w jego otoczeniu. Zgłoszenia te niejednokrotnie są bagatelizowane lub pozostają bez odpowiedniej reakcji, mimo że ich celem jest ochrona dobra małoletniego. Należy przypomnieć, że zgodnie z obowiązującymi zasadami prawa rodzinnego oboje rodzice posiadają równe prawa i obowiązki wobec dziecka. Coraz częściej wskazuje się również na zasadność stosowania pieczy naprzemiennej jako rozwiązania zapewniającego dziecku równorzędny kontakt z obojgiem rodziców. Dlatego wszelkie przyszłe rozwiązania prawne powinny respektować zasadę równości rodzicielskiej i nie mogą prowadzić do różnicowania sytuacji matki oraz ojca. Z tego względu ewentualny obowiązek informacyjny powinien obejmować oboje rodziców w jednakowym zakresie. Nie może on dotyczyć wyłącznie rodzica, przy którym dziecko przebywa na co dzień. Każdy z rodziców powinien być zobowiązany do poinformowania o pojawieniu się osoby dorosłej, która stale zamieszkuje z dzieckiem lub regularnie uczestniczy w jego wychowaniu, opiece bądź codziennym funkcjonowaniu. Takie rozwiązanie realizowałoby zasadę równości wobec prawa oraz służyłoby wyłącznie ochronie dziecka.
Potrzeba przeanalizowania takich rozwiązań wynika z licznych tragicznych wydarzeń odnotowanych w ostatnich latach, w których sprawcami przemocy wobec dzieci były osoby niebędące ich rodzicami, lecz posiadające faktyczny wpływ na ich życie. Każda kolejna tragedia pokazuje, że obecny system wymaga dalszego doskonalenia oraz poszukiwania nowych narzędzi służących ochronie dzieci przed przemocą fizyczną, psychiczną i innymi formami krzywdzenia.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące przypadków przemocy wobec dzieci popełnianej przez osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w najbliższym otoczeniu rodzinnym? Proszę o przedstawienie danych z ostatnich 3 lat.
2. Czy prowadzone są analizy dotyczące udziału nowych partnerów rodziców w przypadkach przemocy wobec dzieci?
3. Czy analizowany jest wpływ częstych zmian partnerów stale przebywających w otoczeniu dziecka na jego bezpieczeństwo i rozwój psychiczny?
4. Czy rząd rozważa wprowadzenie rozwiązań prawnych umożliwiających identyfikację osób dorosłych stale zamieszkujących z dzieckiem lub sprawujących nad nim faktyczną opiekę?
5. Czy analizowana była możliwość wprowadzenia obowiązku informacyjnego wobec właściwego sądu rodzinnego dotyczącego pojawienia się w gospodarstwie domowym dziecka osoby dorosłej mającej regularny kontakt z małoletnim?
6. Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia skutecznej reakcji instytucji publicznych na zgłoszenia rodziców dotyczące potencjalnego zagrożenia dobra dziecka ze strony osób pozostających w jego najbliższym otoczeniu?
7. Czy planowane są zmiany legislacyjne mające na celu zwiększenie ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób niebędących ich rodzicami, lecz mających faktyczny wpływ na ich codzienne życie i wychowanie?
Z poważaniem
Waldemar Sługocki
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 18185
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu rodziców
Zgłaszający: Waldemar Sługocki
Data wpływu: 01-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach opinia publiczna była wielokrotnie wstrząsana tragicznymi przypadkami przemocy wobec dzieci, których sprawcami okazywały się osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w bliskim otoczeniu rodzinnym. Szczególnym symbolem tej tragedii pozostaje sprawa Kamilka z Częstochowy, która unaoczniła skalę zagrożeń występujących w sytuacjach, gdy osoby dorosłe uzyskują faktyczny wpływ na życie dziecka bez odpowiednich mechanizmów ochronnych i skutecznej reakcji instytucji państwowych. Analiza licznych przypadków ujawnianych przez media oraz organy ścigania wskazuje, że sprawcami przemocy fizycznej lub psychicznej wobec dzieci są niejednokrotnie osoby pozostające w bliskich relacjach z jednym z rodziców po rozstaniu rodziców biologicznych dziecka. Coraz częściej odnotowuje się sytuacje, w których nowi partnerzy rodzica uzyskują stały dostęp do dziecka, uczestniczą w jego wychowaniu, sprawują nad nim faktyczną opiekę lub pozostają z nim sam na sam przez znaczną część czasu.
Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie jest ingerencja w życie prywatne rodziców ani ocena ich wyborów osobistych. Każdy rodzic ma prawo do ułożenia sobie życia po rozstaniu oraz do nawiązywania nowych relacji. Państwo nie powinno ingerować w charakter tych relacji ani gromadzić informacji dotyczących życia uczuciowego obywateli. Jednocześnie państwo ma obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony dzieci. Z tego względu zasadne wydaje się podjęcie debaty nad stworzeniem prostego mechanizmu informacyjnego dotyczącego osób dorosłych, które stale zamieszkują z dzieckiem lub regularnie uczestniczą w jego wychowaniu i opiece, niezależnie od charakteru relacji łączącej je z rodzicem. Proponowane rozwiązanie nie miałoby na celu rejestrowania związków czy partnerów jako takich. Jego przedmiotem byłyby wyłącznie osoby dorosłe uzyskujące faktyczny, regularny i długotrwały dostęp do dziecka. Państwo nie uzyskiwałoby informacji o życiu prywatnym rodzica, lecz wiedzę niezbędną do skuteczniejszej ochrony małoletnich oraz do szybszej reakcji instytucji w sytuacjach zagrożenia.
Nie można pomijać faktu, że znaczna część tragicznych zdarzeń odnotowanych w ostatnich latach dotyczyła przypadków, w których sprawcami przemocy wobec dzieci byli nowi partnerzy rodzica, przy którym dziecko zamieszkiwało na stałe po rozstaniu rodziców biologicznych. To właśnie osoby wchodzące do środowiska rodzinnego dziecka poprzez relację z jednym z rodziców najczęściej uzyskują możliwość codziennego kontaktu z małoletnim, często bez wiedzy drugiego rodzica oraz bez możliwości skutecznej reakcji z jego strony.
W debacie publicznej coraz częściej używane jest również określenie „rodzic pierwszoplanowy”. Pojęcie to nie występuje w obowiązującym porządku prawnym i może prowadzić do marginalizowania roli drugiego rodzica. W praktyce często zdarza się, że rodzic niesprawujący codziennej opieki nad dzieckiem, najczęściej ojciec, zgłasza instytucjom publicznym swoje obawy dotyczące bezpieczeństwa dziecka lub zachowań osób znajdujących się w jego otoczeniu. Zgłoszenia te niejednokrotnie są bagatelizowane lub pozostają bez odpowiedniej reakcji, mimo że ich celem jest ochrona dobra małoletniego. Należy przypomnieć, że zgodnie z obowiązującymi zasadami prawa rodzinnego oboje rodzice posiadają równe prawa i obowiązki wobec dziecka. Coraz częściej wskazuje się również na zasadność stosowania pieczy naprzemiennej jako rozwiązania zapewniającego dziecku równorzędny kontakt z obojgiem rodziców. Dlatego wszelkie przyszłe rozwiązania prawne powinny respektować zasadę równości rodzicielskiej i nie mogą prowadzić do różnicowania sytuacji matki oraz ojca. Z tego względu ewentualny obowiązek informacyjny powinien obejmować oboje rodziców w jednakowym zakresie. Nie może on dotyczyć wyłącznie rodzica, przy którym dziecko przebywa na co dzień. Każdy z rodziców powinien być zobowiązany do poinformowania o pojawieniu się osoby dorosłej, która stale zamieszkuje z dzieckiem lub regularnie uczestniczy w jego wychowaniu, opiece bądź codziennym funkcjonowaniu. Takie rozwiązanie realizowałoby zasadę równości wobec prawa oraz służyłoby wyłącznie ochronie dziecka.
Potrzeba przeanalizowania takich rozwiązań wynika z licznych tragicznych wydarzeń odnotowanych w ostatnich latach, w których sprawcami przemocy wobec dzieci były osoby niebędące ich rodzicami, lecz posiadające faktyczny wpływ na ich życie. Każda kolejna tragedia pokazuje, że obecny system wymaga dalszego doskonalenia oraz poszukiwania nowych narzędzi służących ochronie dzieci przed przemocą fizyczną, psychiczną i innymi formami krzywdzenia.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące przypadków przemocy wobec dzieci popełnianej przez osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w najbliższym otoczeniu rodzinnym? Proszę o przedstawienie danych z ostatnich 3 lat.
2. Czy prowadzone są analizy dotyczące udziału nowych partnerów rodziców w przypadkach przemocy wobec dzieci?
3. Czy analizowany jest wpływ częstych zmian partnerów stale przebywających w otoczeniu dziecka na jego bezpieczeństwo i rozwój psychiczny?
4. Czy rząd rozważa wprowadzenie rozwiązań prawnych umożliwiających identyfikację osób dorosłych stale zamieszkujących z dzieckiem lub sprawujących nad nim faktyczną opiekę?
5. Czy analizowana była możliwość wprowadzenia obowiązku informacyjnego wobec właściwego sądu rodzinnego dotyczącego pojawienia się w gospodarstwie domowym dziecka osoby dorosłej mającej regularny kontakt z małoletnim?
6. Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia skutecznej reakcji instytucji publicznych na zgłoszenia rodziców dotyczące potencjalnego zagrożenia dobra dziecka ze strony osób pozostających w jego najbliższym otoczeniu?
7. Czy planowane są zmiany legislacyjne mające na celu zwiększenie ochrony dzieci przed przemocą ze strony osób niebędących ich rodzicami, lecz mających faktyczny wpływ na ich codzienne życie i wychowanie?
Z poważaniem
Waldemar Sługocki
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8460 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.352.2026
Warszawa, 24 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18185 w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed
przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu
rodziców, którą złożył Pan Waldemar Sługocki, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Formularze statystyczne nie wyodrębniają danych na temat przypadków przemocy wobec
dzieci popełnianej przez osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w najbliższym
otoczeniu rodzinnym. Mam nadzieję, że pomocne dla Pana Posła będą dane, którymi
dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości. W załączeniu przekazuję:
Sądy Rejonowe. Osądzeni według rodzajów przestępstw za czyny kwalifikujące się
jako przemoc domowa (2023-2025) – załącznik nr 1;
Sądy Okręgowe. Osądzeni według rodzajów przestępstw za czyny kwalifikujące się
jako przemoc domowa (2023-2025) – załącznik nr 2;
Pozbawienie, zawieszenie, ograniczenie władzy rodzicielskiej (2023-2025) -
załącznik nr 3;
Ewidencja wybranych spraw cywilnych dotyczących przemocy domowej
w I instancji w sądach rejonowych (2023-2025) - załącznik nr 4;
-- 1 of 5 --
2
Ewidencja wybranych spraw cywilnych dotyczących przemocy domowej
w II instancji w sądach okręgowych (2023-2025) - załącznik nr 5.
Ad 2, 3, 7
Ministerstwo Sprawiedliwości przykłada dużą wagę do zwiększenia ochrony dzieci przed
przemocą. W kwietniu 2024 r. został powołany Zespół ds. analizy zdarzeń, na skutek
których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest
on organem pomocniczym Ministra Sprawiedliwości.
Składa się z siedmiu stałych ekspertów: po jednym z dziedziny prawa, pediatrii,
psychologii, psychiatrii, pedagogiki, socjologii oraz pracy socjalnej albo resocjalizacji.
Zespół analizuje przypadki przemocy ze strony rodziców lub opiekunów, gdy skutkiem jest
śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu dziecka.
Efektem analizy są raporty, które zawierają rekomendacje dla organów lub instytucji
oraz propozycje wydania lub zmiany aktów normatywnych.
Zespół dokonał dotychczas analizy czterech zdarzeń. Można się z nimi zapoznać na stronie
internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raporty
Zespół rekomendował opracowanie dla pracowników socjalnych, asystentów rodziny
i koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej, poziomów ryzyka krzywdy dla dzieci (poziom
wysoki, średni, niski), w formie opisowej – jako standardów analizy sytuacji dziecka
w rodzinie. Wskazywał, że poziomy te powinny uwzględniać czynniki ryzyka poważnej
krzywdy dziecka takie, jak np. pozbawienie opiekuna praw rodzicielskich, umieszczenie
dzieci w pieczy zastępczej, nadużywanie przez rodzica/opiekuna alkoholu lub innych
środków psychoaktywnych, nadzór kuratora nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej,
problemy opiekuńczo-wychowawcze w rodzinie, informacje o częstej zmianie partnerów
lub o nowym partnerze matki dziecka.
-- 2 of 5 --
3
Poziom ryzyka krzywdzenia dziecka powinien być oceniany na podstawie szacowania,
czy występują czynniki ryzyka, a jeśli tak, to ile ich jest. Na tej podstawie, w indywidualnym
planie pomocy rodzinie, należy określić intensywność monitorowania sytuacji rodziny
oraz rodzaje wsparcia i działania, jakie należy podjąć na rzecz ochrony dziecka. Zespół
wskazywał, że w rodzinach z rozpoznanym wysokim poziomem ryzyka krzywdy dziecka
winno się zintensyfikować wizyty służb monitorujących i wspierających rodzinę. Należy
wzmóc działania podejmowane we współpracy z sądem rodzinnym, policją, oświatą,
ochroną zdrowia i innymi służbami. Zespół rekomenduje również każdorazowe
występowanie do sądu rejonowego z wnioskiem o wydanie zarządzeń opiekuńczych, jeśli
zachodzą przesłanki z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, także
o przyznanie rodzinie asystenta rodziny.
Wyszczególnienie działań podejmowanych przez właściwe organy lub instytucje w wyniku
realizacji zaleceń Zespołu zostało sporządzone przez Pełnomocniczkę Rządu do spraw
Równego Traktowania. Dostępne jest na stronie internetowej Sejmu jako odpowiedź
na dezyderat nr 3 Komisji do spraw Dzieci i Młodzieży, pod linkiem:
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=DEZYDERST&NrKadencji=10&K
odKom=DIM
Ponadto w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad nowelizacją ustawy
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie
małoletnich. Nowelizacja przewiduje m.in. wprowadzenie lokalnych analiz zdarzeń,
których celem powinno być sporządzenie rzetelnej diagnozy sytuacji oraz przygotowanie
planu zmian na rzecz doskonalenia lokalnego systemu ochrony dzieci.
Ad 4-6
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zapewnienia wyższego poziomu
przepływu informacji pomiędzy organami pomocy społecznej, oświaty, ochrony zdrowia,
policji i wymiaru sprawiedliwości. Wymiana informacji napotyka trudności natury
proceduralnej i technologicznej, na co w raportach wskazuje także Zespół do spraw analizy
-- 3 of 5 --
4
zdarzeń. Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło więc prace nad stworzeniem Centralnego
Systemu Teleinformatycznego, mającego na celu:
gromadzenie w jednym miejscu informacji o osobach pokrzywdzonych
przemocą domową, w szczególności małoletnich;
ułatwienie wymiany informacji między wszystkimi uczestnikami systemu;
przeciwdziałanie i reagowanie na przemoc, także w przypadku zmiany miejsca
zamieszkania osoby pokrzywdzonej;
skrócenie czasu reakcji na potrzebę zapewnienia ochrony osobom doznającym
agresji;
zwiększenie efektywności interwencji podejmowanych przez uprawnione
podmioty.
Centralny System Teleinformatyczny umożliwi pełną digitalizację czynności
wykonywanych przez podmioty zaangażowane w przeciwdziałanie i reagowanie
na przemoc wobec małoletnich. Dzięki temu informacje o zdarzeniach, które dotyczą
danej osoby, będą widoczne dla osób uprawnionych w czasie rzeczywistym. Pozwoli im
to na szybki dostęp do danych niezbędnych do oceny sytuacji danej osoby i podjęcie
adekwatnej reakcji. System będzie też umożliwiał identyfikację sytuacji potencjalnie
niebezpiecznych. Zmniejszy to ryzyko przeoczenia sygnałów, które mogą świadczyć
o zagrożeniu zdrowia i życia osoby doznającej przemocy.
Założenia systemu są tworzone z myślą o wsparciu osób, które najczęściej doświadczają
przemocy w swoim środowisku domowym, zwłaszcza dzieci. Jego uruchomienie nie tylko
skróci czas niezbędny do podjęcia działań ochronnych wobec osób doznających ataków
agresji. Zwiększy także efektywność interwencji podejmowanych przez uprawnione
podmioty. Celem strategicznym jest znaczące ograniczenie skali przemocy wobec
małoletnich.
Nad utworzeniem Centralnego Systemu Teleinformatycznego pracują przedstawiciele
Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Cyfryzacji, Ministerstwa Zdrowia,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa
-- 4 of 5 --
5
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Komendanta Głównego Policji, Komendanta
Głównego Straży Granicznej, Prokuratury Krajowej oraz Urzędu do spraw Cudzoziemców.
W pracach uczestniczą również eksperci i przedstawiciele instytucji, które działają na rzecz
zapobiegania krzywdzeniu małoletnich. Do końca 2026 roku mają zostać opracowane
założenia projektów legislacyjnych oraz założenia techniczne systemu.
Sprawność funkcjonowania systemu ochrony i wsparcia dzieci ma zapewnić również
powołany w Ministerstwie Sprawiedliwości Zespół do spraw Ochrony Małoletnich.
To opiniodawczo-doradczy organ Ministra Sprawiedliwości, do którego zadań należy:
opracowywanie:
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przemocy na szkodę Małoletnich,
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności
Seksualnej i Obyczajności na szkodę Małoletnich;
analiza rozwiązań prawnych mających na celu ochronę małoletnich przed
krzywdzeniem oraz inicjowanie zmian przepisów w tym zakresie;
sporządzanie sprawozdań z realizacji:
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przemocy na Szkodę Małoletnich;
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności
Seksualnej i Obyczajności na szkodę Małoletnich;
przygotowywanie wytycznych do opracowania standardów ochrony małoletnich
i ich aktualizacja w odstępach dwuletnich.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.352.2026
Warszawa, 24 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18185 w sprawie zwiększenia ochrony dzieci przed
przemocą ze strony osób dorosłych stale przebywających w ich otoczeniu po rozstaniu
rodziców, którą złożył Pan Waldemar Sługocki, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Formularze statystyczne nie wyodrębniają danych na temat przypadków przemocy wobec
dzieci popełnianej przez osoby niebędące ich rodzicami, lecz pozostające w najbliższym
otoczeniu rodzinnym. Mam nadzieję, że pomocne dla Pana Posła będą dane, którymi
dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości. W załączeniu przekazuję:
Sądy Rejonowe. Osądzeni według rodzajów przestępstw za czyny kwalifikujące się
jako przemoc domowa (2023-2025) – załącznik nr 1;
Sądy Okręgowe. Osądzeni według rodzajów przestępstw za czyny kwalifikujące się
jako przemoc domowa (2023-2025) – załącznik nr 2;
Pozbawienie, zawieszenie, ograniczenie władzy rodzicielskiej (2023-2025) -
załącznik nr 3;
Ewidencja wybranych spraw cywilnych dotyczących przemocy domowej
w I instancji w sądach rejonowych (2023-2025) - załącznik nr 4;
-- 1 of 5 --
2
Ewidencja wybranych spraw cywilnych dotyczących przemocy domowej
w II instancji w sądach okręgowych (2023-2025) - załącznik nr 5.
Ad 2, 3, 7
Ministerstwo Sprawiedliwości przykłada dużą wagę do zwiększenia ochrony dzieci przed
przemocą. W kwietniu 2024 r. został powołany Zespół ds. analizy zdarzeń, na skutek
których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest
on organem pomocniczym Ministra Sprawiedliwości.
Składa się z siedmiu stałych ekspertów: po jednym z dziedziny prawa, pediatrii,
psychologii, psychiatrii, pedagogiki, socjologii oraz pracy socjalnej albo resocjalizacji.
Zespół analizuje przypadki przemocy ze strony rodziców lub opiekunów, gdy skutkiem jest
śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu dziecka.
Efektem analizy są raporty, które zawierają rekomendacje dla organów lub instytucji
oraz propozycje wydania lub zmiany aktów normatywnych.
Zespół dokonał dotychczas analizy czterech zdarzeń. Można się z nimi zapoznać na stronie
internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/raporty
Zespół rekomendował opracowanie dla pracowników socjalnych, asystentów rodziny
i koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej, poziomów ryzyka krzywdy dla dzieci (poziom
wysoki, średni, niski), w formie opisowej – jako standardów analizy sytuacji dziecka
w rodzinie. Wskazywał, że poziomy te powinny uwzględniać czynniki ryzyka poważnej
krzywdy dziecka takie, jak np. pozbawienie opiekuna praw rodzicielskich, umieszczenie
dzieci w pieczy zastępczej, nadużywanie przez rodzica/opiekuna alkoholu lub innych
środków psychoaktywnych, nadzór kuratora nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej,
problemy opiekuńczo-wychowawcze w rodzinie, informacje o częstej zmianie partnerów
lub o nowym partnerze matki dziecka.
-- 2 of 5 --
3
Poziom ryzyka krzywdzenia dziecka powinien być oceniany na podstawie szacowania,
czy występują czynniki ryzyka, a jeśli tak, to ile ich jest. Na tej podstawie, w indywidualnym
planie pomocy rodzinie, należy określić intensywność monitorowania sytuacji rodziny
oraz rodzaje wsparcia i działania, jakie należy podjąć na rzecz ochrony dziecka. Zespół
wskazywał, że w rodzinach z rozpoznanym wysokim poziomem ryzyka krzywdy dziecka
winno się zintensyfikować wizyty służb monitorujących i wspierających rodzinę. Należy
wzmóc działania podejmowane we współpracy z sądem rodzinnym, policją, oświatą,
ochroną zdrowia i innymi służbami. Zespół rekomenduje również każdorazowe
występowanie do sądu rejonowego z wnioskiem o wydanie zarządzeń opiekuńczych, jeśli
zachodzą przesłanki z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, także
o przyznanie rodzinie asystenta rodziny.
Wyszczególnienie działań podejmowanych przez właściwe organy lub instytucje w wyniku
realizacji zaleceń Zespołu zostało sporządzone przez Pełnomocniczkę Rządu do spraw
Równego Traktowania. Dostępne jest na stronie internetowej Sejmu jako odpowiedź
na dezyderat nr 3 Komisji do spraw Dzieci i Młodzieży, pod linkiem:
https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=DEZYDERST&NrKadencji=10&K
odKom=DIM
Ponadto w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad nowelizacją ustawy
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie
małoletnich. Nowelizacja przewiduje m.in. wprowadzenie lokalnych analiz zdarzeń,
których celem powinno być sporządzenie rzetelnej diagnozy sytuacji oraz przygotowanie
planu zmian na rzecz doskonalenia lokalnego systemu ochrony dzieci.
Ad 4-6
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zapewnienia wyższego poziomu
przepływu informacji pomiędzy organami pomocy społecznej, oświaty, ochrony zdrowia,
policji i wymiaru sprawiedliwości. Wymiana informacji napotyka trudności natury
proceduralnej i technologicznej, na co w raportach wskazuje także Zespół do spraw analizy
-- 3 of 5 --
4
zdarzeń. Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło więc prace nad stworzeniem Centralnego
Systemu Teleinformatycznego, mającego na celu:
gromadzenie w jednym miejscu informacji o osobach pokrzywdzonych
przemocą domową, w szczególności małoletnich;
ułatwienie wymiany informacji między wszystkimi uczestnikami systemu;
przeciwdziałanie i reagowanie na przemoc, także w przypadku zmiany miejsca
zamieszkania osoby pokrzywdzonej;
skrócenie czasu reakcji na potrzebę zapewnienia ochrony osobom doznającym
agresji;
zwiększenie efektywności interwencji podejmowanych przez uprawnione
podmioty.
Centralny System Teleinformatyczny umożliwi pełną digitalizację czynności
wykonywanych przez podmioty zaangażowane w przeciwdziałanie i reagowanie
na przemoc wobec małoletnich. Dzięki temu informacje o zdarzeniach, które dotyczą
danej osoby, będą widoczne dla osób uprawnionych w czasie rzeczywistym. Pozwoli im
to na szybki dostęp do danych niezbędnych do oceny sytuacji danej osoby i podjęcie
adekwatnej reakcji. System będzie też umożliwiał identyfikację sytuacji potencjalnie
niebezpiecznych. Zmniejszy to ryzyko przeoczenia sygnałów, które mogą świadczyć
o zagrożeniu zdrowia i życia osoby doznającej przemocy.
Założenia systemu są tworzone z myślą o wsparciu osób, które najczęściej doświadczają
przemocy w swoim środowisku domowym, zwłaszcza dzieci. Jego uruchomienie nie tylko
skróci czas niezbędny do podjęcia działań ochronnych wobec osób doznających ataków
agresji. Zwiększy także efektywność interwencji podejmowanych przez uprawnione
podmioty. Celem strategicznym jest znaczące ograniczenie skali przemocy wobec
małoletnich.
Nad utworzeniem Centralnego Systemu Teleinformatycznego pracują przedstawiciele
Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Cyfryzacji, Ministerstwa Zdrowia,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa
-- 4 of 5 --
5
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Komendanta Głównego Policji, Komendanta
Głównego Straży Granicznej, Prokuratury Krajowej oraz Urzędu do spraw Cudzoziemców.
W pracach uczestniczą również eksperci i przedstawiciele instytucji, które działają na rzecz
zapobiegania krzywdzeniu małoletnich. Do końca 2026 roku mają zostać opracowane
założenia projektów legislacyjnych oraz założenia techniczne systemu.
Sprawność funkcjonowania systemu ochrony i wsparcia dzieci ma zapewnić również
powołany w Ministerstwie Sprawiedliwości Zespół do spraw Ochrony Małoletnich.
To opiniodawczo-doradczy organ Ministra Sprawiedliwości, do którego zadań należy:
opracowywanie:
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przemocy na szkodę Małoletnich,
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności
Seksualnej i Obyczajności na szkodę Małoletnich;
analiza rozwiązań prawnych mających na celu ochronę małoletnich przed
krzywdzeniem oraz inicjowanie zmian przepisów w tym zakresie;
sporządzanie sprawozdań z realizacji:
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przemocy na Szkodę Małoletnich;
o Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności
Seksualnej i Obyczajności na szkodę Małoletnich;
przygotowywanie wytycznych do opracowania standardów ochrony małoletnich
i ich aktualizacja w odstępach dwuletnich.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --