Interpelacja w sprawie udziału kosztów wynagrodzeń personelu medycznego w budżetach publicznych podmiotów leczniczych oraz wpływu struktury kosztów na sytuację finansową szpitali
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18149
do ministra zdrowia
w sprawie udziału kosztów wynagrodzeń personelu medycznego w budżetach publicznych podmiotów leczniczych oraz wpływu struktury kosztów na sytuację finansową szpitali
Zgłaszający: Mariusz Błaszczak
Data wpływu: 30-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach opinia publiczna wielokrotnie była informowana o trudnej sytuacji finansowej publicznych szpitali. Jednocześnie w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje wskazujące, że w części podmiotów leczniczych koszty wynagrodzeń personelu medycznego stanowią zdecydowaną większość wszystkich kosztów działalności. W debacie publicznej pojawiają się również doniesienia o pojedynczych przypadkach bardzo wysokich wynagrodzeń lekarzy zatrudnianych na podstawie kontraktów cywilnoprawnych, co rodzi pytania o strukturę kosztów funkcjonowania szpitali oraz efektywność wydatkowania środków publicznych.
Rosnące wynagrodzenia personelu medycznego są niewątpliwie konsekwencją zmian ustawowych, sytuacji na rynku pracy oraz niedoboru specjalistów. Jednocześnie nadmierny udział kosztów osobowych w strukturze wydatków szpitali może ograniczać możliwości finansowania inwestycji, zakupu nowoczesnej aparatury, remontów, cyfryzacji oraz poprawy jakości świadczeń zdrowotnych.
Dlatego też zasadne jest przedstawienie kompleksowej analizy struktury kosztów publicznych podmiotów leczniczych finansowanych ze środków publicznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące struktury kosztów publicznych szpitali?
Jaki jest średni udział kosztów wynagrodzeń w kosztach działalności szpitali klinicznych, szpitali wojewódzkich, szpitali powiatowych, instytutów badawczych, szpitali resortowych?
Jaki procent kosztów działalności publicznych szpitali stanowią łącznie wynagrodzenia personelu medycznego i niemedycznego?
Jaki procent kosztów działalności stanowią wyłącznie wynagrodzenia lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek, położnych, ratowników medycznych, pozostałego personelu medycznego?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę wskazującą, w których szpitalach udział kosztów wynagrodzeń jest najwyższy?
W ilu publicznych szpitalach koszty wynagrodzeń przekraczają 60% kosztów działalności?
W ilu publicznych szpitalach koszty wynagrodzeń przekraczają 70% kosztów działalności?
W ilu publicznych szpitalach koszty wynagrodzeń przekraczają 80% kosztów działalności?
Czy ministerstwo potwierdza informacje, że w części podmiotów leczniczych koszty wynagrodzeń osiągają poziom około 90% całkowitego budżetu działalności? Jeżeli tak, proszę wskazać liczbę takich podmiotów oraz przyczyny tej sytuacji.
Jakie skutki finansowe dla szpitali przyniosły kolejne podwyżki wynikające z ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników wykonujących zawody medyczne?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało wpływ obowiązkowych podwyżek wynagrodzeń na poziom zadłużenia publicznych szpitali?
Ilu publicznym szpitalom grozi utrata płynności finansowej z powodu wzrostu kosztów wynagrodzeń?
Jaki jest średni koszt wynagrodzeń przypadający na jedno łóżko szpitalne w poszczególnych typach szpitali?
Czy ministerstwo analizuje poziom wynagrodzeń lekarzy zatrudnionych na podstawie kontraktów cywilnoprawnych?
Jakie jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie lekarzy specjalistów w publicznych szpitalach z podziałem na umowę o pracę, kontrakty cywilnoprawne, inne formy zatrudnienia?
Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące najwyższych wynagrodzeń wypłacanych lekarzom w publicznych podmiotach leczniczych?
Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu systemu kontraktowego na sytuację finansową szpitali?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmiany zasad finansowania świadczeń zdrowotnych uwzględniające dynamiczny wzrost kosztów wynagrodzeń?
Czy planowane są zmiany dotyczące zasad zatrudniania lekarzy na kontraktach w publicznych podmiotach leczniczych?
Czy ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych standardów dotyczących polityki wynagrodzeń w publicznych szpitalach?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę wskazującą, jaki poziom kosztów wynagrodzeń można uznać za bezpieczny z punktu widzenia stabilności finansowej szpitala?
Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia równowagi pomiędzy godziwym wynagradzaniem personelu medycznego a możliwością finansowania inwestycji, modernizacji infrastruktury oraz zakupu nowoczesnego sprzętu medycznego?
Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza opublikować ogólnopolską analizę struktury kosztów funkcjonowania publicznych szpitali, która pozwoli opinii publicznej ocenić rzeczywisty wpływ kosztów osobowych na kondycję finansową systemu ochrony zdrowia?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14578 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.71.2026.SK
Warszawa, 29 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18149, z dnia 6 lipca 2026 r., Pana Mariusza Błaszczaka,
Posła na Sejm RP,
w sprawie udziału kosztów wynagrodzeń personelu medycznego w
budżetach publicznych podmiotów leczniczych oraz wpływu struktury kosztów na sytuację
finansową szpitali, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Uwzględniając pytania zawarte w przedmiotowej interpelacji informuję, że w ramach
prowadzonych prac analitycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
(AOTMiT), monitoruje strukturę kosztów podmiotów leczniczych. Analizy te mają charakter
przekrojowy i służą identyfikacji ogólnych prawidłowości, trendów oraz potencjalnych
czynników ryzyka wpływających na stabilność finansową jednostek. W analizach
wykorzystywane są dane pochodzące ze sprawozdań MZBFA (kwartalna informacja
o sytuacji finansowej zakładu opieki zdrowotnej), przekazywanych przez podmioty lecznicze
do Ministerstwa Zdrowia za pośrednictwem Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia.
Na potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w przedmiotowej interpelacji
AOTMiT dokonał obliczenia wskaźnika udziału kosztów osobowych w kosztach działalności.
Jako koszty działalności przyjęto sumę kosztów działalności operacyjnej, pozostałych
kosztów operacyjnych oraz kosztów finansowych, pomniejszonych o koszty leków
stosowanych w chemioterapii i programach lekowych, rozliczanych na podstawie
wystawianych faktur. Koszty osobowe natomiast obejmują wszystkie formy zatrudnienia,
przy czym w danych ze sprawozdań MZ-BFA koszty osobowe wynikające z umów
cywilnoprawnych są wyodrębnione wyłącznie dla lekarzy i pielęgniarek. W odniesieniu do
pozostałych grup zawodowych ujmowane są one łącznie w kategorii „usługi obce”,
co uniemożliwia ich jednoznaczne wydzielenie. Jednak, w celu oszacowania skali
potencjalnego błędu, dokonano porównania z danymi dotyczącymi całkowitych kosztów
osobowych raportowanymi przez podmioty w ramach zbiórek danych o wynagrodzeniach –
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
w około 80% przypadków różnice nie przekraczały 10%, co wskazuje na relatywnie
ograniczony wpływ tego czynnika na wyniki analiz.
Analiza przeprowadzona została z wykorzystaniem danych ze sprawozdań MZ-BFA za rok
2025.
Poniższa tabela przedstawia średni udział kosztów osobowych w kosztach działalności,
zgodne ze wskazanymi wyżej zakresami obu kategorii kosztów. Przyjęte zostały kategorie
szpitali zgodne z nomenklaturą stosowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Z analizy
wyłączono podmioty oznaczone kategorią niepubliczny. Natomiast szpitale kliniczne oraz
instytuty ujęte są w jednej kategorii.
Kategoria szpitala
Średni udział kosztów osobowych w
kosztach całkowitych (bez leków
stosowanych w programach lekowych
i chemioterapii)
Liczba
podmiotów wg
numeru REGON
powiatowy, gminny, miejski 70,70% 301
kliniczny, instytut 61,50% 67
wojewódzki 65,81% 111
inny (MSWiA, wojskowy) 67,54% 33
RAZEM/ średnio 68,23% 512
Z zaprezentowanych przez AOTMiT danych wynika, że największy średni udział kosztów
osobowych w kosztach całkowitych (bez leków stosowanych w programach lekowych
i chemioterapii) wystąpił w roku 2025 w szpitalach przypisanych do kategorii powiatowy,
gminny, miejski, a najniższy w szpitalach przypisanych do kategorii kliniczny, instytut.
Natomiast średni udział tych kosztów w całym zbiorze wskazanych w tabeli kategorii szpitali
wyniósł 68,23%. Jednocześnie, z uwagi na brak rozdzielenia w sprawozdaniach MZ-BFA
kosztów osobowych na kategorie personelu czy grupy zawodowe, nie ma możliwości
oszacowania udziału kosztów osobowych odnoszących się wyłącznie do lekarzy, lekarzy
dentystów, pielęgniarek, położnych, ratowników medycznych, pozostałego personelu
medycznego.
W poniższej tabeli przedstawiono liczbę szpitali według przedziałów udziału kosztów
osobowych w kosztach całkowitych (bez leków stosowanych w programach lekowych
i chemioterapii).
Przedział udziału kosztów osobowych w kosztach całkowitych (bez
leków stosowanych w programach lekowych i chemioterapii)
Liczba podmiotów
wg numeru REGON
poniżej 40% 6
(40-50%) 3
(50-60%) 51
(60-70%) 219
(70-80%) 221
(80-90%) 12
Suma końcowa 512
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z danych zawartych w tabeli AOTMiT wynika, że najwięcej szpitali w roku 2025 mieściło się
w przedziale od 60% do 80% udziału kosztów osobowych w kosztach całkowitych (bez leków
stosowanych w programach lekowych i chemioterapii).
Z analizy udziału kosztów osobowych w kosztach całkowitych (bez leków stosowanych
w programach lekowych i chemioterapii), na podstawie danych ze sprawozdań MZ-BFA
za rok 2025, wynika, że największa wartość tego wskaźnika wyniosła 84,89%.
Odnosząc się do kwestii związanej ze skutkami finansowymi ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o
zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1352), dalej „ustawa o wynagrodzeniach”, należy pinformować, że wprowadziła ona
zmianę w ustawie o świadczeniach, poprzez dodanie art. 31ha, określającego mechanizm
dotyczący przygotowywania raportu w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej oraz wydawania, na zlecenie ministra właściwego do spraw
zdrowia, rekomendacji Prezesa AOTMiT w zakresie zmiany sposobu lub poziomu
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów
udzielania tych świadczeń. Podstawowym założeniem realizacji przepisów ustawy
o wynagrodzeniach, było ujęcie środków na wyższe wynagrodzenia w wycenie świadczeń
medycznych, wprowadzając możliwość elastycznego dysponowania dostępnymi środkami
przez zarządzających podmiotami leczniczymi.
Jednocześnie informuję, że w dniu 1 lipca 2026 r. Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji
wariant nr 1 rekomendacji nr 84/2026 z dnia 9 czerwca 2026 r. Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, uwzględniający poziom inflacji, dokonanie zmiany
w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych jako wymagające pilnej interwencji w
zakresie zwiększenia poziomu finansowania, określenie współczynników dla wybranych JGP
dotyczących kompleksowych świadczeń onkologicznych taryfy dla świadczeń w obszarze
chorób układu oddechowego, położnictwa, leczenia chorób piersi, ryczałtów
diagnostycznych dla onkologicznych programów lekowych, wybranych świadczeń
udzielanych w Centrach Zdrowia Psychicznego dla dzieci. Oznacza to kolejne środki, jakie
zostaną zapewnione dla świadczeniodawców, w tym szpitali powiatowych.
Szczegóły zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji pod adresem:
https://bip.aotm.gov.pl/zlecenia-mz-2026/1125-materialy-2026/9695-116-2026-zlc.
Dodatkowe środki budżetu państwa, umożliwiające zwiększenie dotacji dla NFZ na 2026 r.
do wysokości 33,6 mld zł, pozwoliły na zmianę planu finansowego NFZ z 22 lipca 2026 r.
z przeznaczeniem na sfinansowanie skutków ww. rekomendacji w bieżącym roku –
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
zwiększenie kosztów realizacji zadań NFZ o blisko 3,3 mld zł, w tym ponad 3 mld zł stanowi
wzrost nakładów na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, – z czego najwięcej, tj. 1,35 mld zł
dotyczy zwiększenia nakładów na świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne.
Podkreślenia jednak wymaga, że pomimo nieustannie podejmowanych działań mających na
celu zwiększenie środków w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia, które skutkują
istotnym zwiększaniem nakładów na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, obecnie
pokrywają one głównie skutki decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia w
2022 r. Natomiast aktualnie największą część zidentyfikowanego zapotrzebowania na
dodatkowe środki dla NFZ stanowią skutki realizacji ustawy o wynagrodzeniach. Tylko
w 2025 r. skumulowany koszt rekomendacji AOTMiT, wyniósł ponad 58 mld zł, czyli 25%
wszystkich środków, którymi dysponował NFZ.
Należy również nadmienić, że z uwagi na aktualną sytuację finansową Narodowego
Funduszu Zdrowia, priorytetem dla Ministra Zdrowia obecnie jest wdrażanie konkretnych
działań, mających na celu jej poprawę. Kwestia ta jest aktualnie szeroko dyskutowana oraz
analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów z Ministrem Finansów
i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Agencją Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego dialogu, w tym m.in. w
ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Należy przy tym zaznaczyć,
że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie wdrażanych rozwiązaniach
jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów
oraz stabilności finansowej podmiotów leczniczych.
Jednocześnie mając na uwadze omawiane zagadnienie, uprzejmie informuję, że aktualnie
podejmowanych jest szereg zmian legislacyjnych, mających m.in. na celu uporządkowanie
zasad zatrudniania personelu medycznego oraz usprawnienie nadzoru nad wydatkowaniem
środków publicznych.
W dniu 21 lipca 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę z dnia 19 czerwca 2026 r.
o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r., poz. 972), która umożliwia
analizowanie danych dotyczących wynagrodzeń, czasu pracy i wieloetatowości personelu
medycznego na podstawie numeru PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu. Dzięki
temu decyzje dotyczące finansowania ochrony zdrowia będą mogły być podejmowane w
oparciu o rzeczywiste dane, a nie szacunki.
Ponadto, aktualnie Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace legislacyjne nad projektem
ustawy regulującej zasady zatrudniania personelu medycznego przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych objętych umowami z NFZ. W szczególności przewiduje się określenie
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
maksymalnego łącznego wymiaru czasu pracy pracownika medycznego u wszystkich
zatrudniających go świadczeniodawców, który nie będzie mógł przekraczać równowartości
dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy lub jego równoważnika. Wprowadzone zostaną
także szczególne wymogi w zakresie zatrudniania pracowników medycznych udzielających
świadczeń zdrowotnych z zakresu leczenia szpitalnego oraz z zakresu AOS, przez
świadczeniodawcę mającego zawartą umowę z NFZ na udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej z zakresu leczenia szpitalnego. Taki pracownik medyczny, co do zasady, będzie
musiał być zatrudniony co najmniej w wymiarze połowy wymiaru czasu pracy albo jego
równoważnika a jednocześnie jego zatrudnienie u innego świadczeniodawcy, również
mającego umowę z NFZ w zakresie leczenia szpitalnego, będzie obwarowane wymogiem
uzyskania zgody pierwszego świadczeniodawcy. Ponadto w projekcie wprowadza się
maksymalne stawki wynagrodzenia pracowników medycznych, zarówno w odniesieniu do
stawki godzinowej jak i maksymalnego wynagrodzenia miesięcznego, w przeliczeniu na
pełny wymiar czasu pracy/ równoważnik.
Jednocześnie projekt wprowadza również istotne zmiany w ustawie o działalności leczniczej,
które wyeliminują zjawisko zatrudniania pracowników medycznych za pośrednictwem
podmiotów trzecich (spółdzielni, spółek).
Projektowana ustawa wyposaża także NFZ w odpowiednie narzędzia kontrolne pozwalające
na sprawowanie skutecznej kontroli nad przestrzeganiem powyższych wymagań. Celem
powyższych rozwiązań legislacyjnych jest w szczególności zahamowanie spirali płacowej w
ochronie zdrowia, a tym samym powstrzymanie zjawiska zadłużania się podmiotów
leczniczych i rosnących deficytów w finansach NFZ, jak również poprawa jakości opieki
zdrowotnej i bezpieczeństwa pacjentów.
Kolejnym rozwiązaniem legislacyjnym aktualnie opracowywanym, jest wprowadzenie
do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązku przekazywania przez
świadczeniodawców udzielających świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne godzinowych
zestawień obecności osób udzielających tych świadczeń, wskazanych
w harmonogramie, o którym mowa w § 6 rozporządzenia. Zestawienia będą przekazywane
NFZ w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej. Spowoduje to zwiększenie przejrzystości procesu udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, usprawnienie mechanizmów
monitorowania i kontroli wykonywania umów przez NFZ oraz zwiększenie efektywności
działań podejmowanych w celu weryfikacji zgodności realizacji świadczeń
z obowiązującymi przepisami i warunkami umów. W celu wzmocnienia skuteczności
realizacji nakładanego obowiązku przewiduje się możliwość nałożenia kary umownej
w przypadku jego niewykonania.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Mając na uwadze powyższe, informuję, że wprowadzane rozwiązania zwiększą
bezpieczeństwo pacjentów, wzmocnią transparentność i pozwolą jeszcze skuteczniej
wykorzystywać publiczne środki przeznaczone na leczenie.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Zdrowia prowadzi dialog z partnerami społecznymi
w sprawach dotyczących systemowego kształtowania wynagrodzeń przede wszystkim w
ramach branżowego Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia z udziałem
przedstawicieli reprezentatywnych związków zawodowych zrzeszających wszystkie grupy
zawodowe pracujące w podmiotach leczniczych i reprezentatywnych organizacji
pracodawców. Zgodnie z przyjętymi wspólnie ustaleniami kwestie dotyczące systemowego
kształtowania wynagrodzeń w podmiotach leczniczych i funkcjonowania ustawy z dnia 8
czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych są stałym punktem każdego
posiedzenia Zespołu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --