Interpelacja nr 18135
Interpelacja w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie
Interpelacja nr 18135
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie
Zgłaszający: Bartłomiej Dorywalski
Data wpływu: 30-06-2026
Szanowna Pani Minister,
na moje ręce trafiają liczne sygnały od mieszkańców powiatu włoszczowskiego, pacjentów oraz pracowników ochrony zdrowia dotyczące dramatycznie pogarszającej się sytuacji finansowej Szpitala Powiatowego im. Jana Pawła II we Włoszczowie wynikającej przede wszystkim z braku pełnego finansowania świadczeń medycznych wykonanych ponad obowiązujące limity.
Szpital nie wykonuje tych świadczeń z własnej inicjatywy ani dla osiągnięcia zysku. Wykonuje je dlatego, że po drugiej stronie stoją konkretni ludzie – pacjenci z bólem oraz stanami i objawami chorobowymi mogącymi zagrażać zdrowiu i życiu, np. z krwawieniem z przewodu pokarmowego, wymagający pilnej diagnostyki i leczenia. Lekarz nie może powiedzieć choremu: „proszę zapisać się w kolejkę i wrócić dopiero za kilka lub kilkanaście miesięcy, bo limit został wyczerpany”.
Z przekazanych informacji wynika, że według stanu na dzień 24 czerwca 2026 r. wartość niezapłaconych nadwykonań za świadczenia wykonane w 2025 r. wynosi aż 4 702 416,61 zł, a dodatkowo placówka została zmuszona do rezygnacji z 380 967,71 zł wskutek finansowania części świadczeń po obniżonej cenie punktu. Jednocześnie niezapłacone nadwykonania za okres styczeń–maj 2026 r. osiągnęły już 4 283 232,18 zł.
Szczególnie niepokojące są informacje dotyczące diagnostyki endoskopowej i obrazowej. W pierwszym kwartale 2026 r. nadwykonania badań endoskopowych sięgały około 300% i zostały jeszcze sfinansowane. Jednak od kwietnia obowiązujące zasady finansowania, oparte na stawkach degresywnych – 50% dla tomografii komputerowej i 60% dla endoskopii – doprowadziły do ograniczenia liczby wykonywanych badań oraz wydłużenia czasu oczekiwania pacjentów. Mimo tych ograniczeń nadwykonania nadal wynoszą około 125% limitu dla gastroskopii i 135% dla kolonoskopii.
To oznacza, że zapotrzebowanie zdrowotne mieszkańców znacznie przekracza limity administracyjne. Najbardziej niepokojące jest jednak to, że ograniczenia dotyczą badań mających kluczowe znaczenie dla wykrywania chorób nowotworowych. W przypadku raka jelita grubego czy raka żołądka o życiu człowieka bardzo często decydują tygodnie. Każdy miesiąc oczekiwania oznacza mniejsze szanse na skuteczne leczenie, większe koszty terapii oraz ludzkie dramaty, których można było uniknąć.
Szpitale powiatowe stanowią fundament bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców mniejszych miast i terenów wiejskich. Ich zadaniem jest ratowanie zdrowia i życia, a nie wybieranie pomiędzy dobrem pacjenta a własną płynnością finansową. Obecny system powoduje, że placówki są karane za to, iż leczą więcej chorych, niż przewidują administracyjne limity.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pełne sfinansowanie wszystkich nadwykonań wykonanych przez Szpital Powiatowy im. Jana Pawła II we Włoszczowie za 2025 oraz 2026 rok?
2. Jakie były przesłanki wprowadzenia od kwietnia 2026 r. degresywnego finansowania tomografii komputerowej i badań endoskopowych?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na czas oczekiwania pacjentów oraz wykrywalność chorób nowotworowych?
4. Ilu świadczeniodawców w Polsce ograniczyło liczbę wykonywanych badań diagnostycznych po zmianie zasad finansowania nadwykonań?
5. Czy planowane jest odejście od mechanizmu degresywnego finansowania badań diagnostycznych na rzecz pełnego finansowania świadczeń wykonanych zgodnie ze wskazaniami medycznymi?
6. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby pacjenci z mniejszych powiatów mieli taki sam dostęp do diagnostyki jak mieszkańcy dużych aglomeracji?
7. Czy ministerstwo posiada analizę, jakie będą długofalowe skutki finansowe i zdrowotne ograniczania liczby badań endoskopowych oraz tomografii komputerowej?
W mojej ocenie zdrowie i życie pacjentów nie może być uzależnione od limitów finansowych. Państwo nie powinno zmuszać lekarzy do wybierania między ratowaniem człowieka a kondycją finansową szpitala. Każdy dzień zwłoki w diagnostyce może oznaczać utratę szansy na wyleczenie.
Zwracam się zatem do Pani Minister o pilne podjęcie działań zmierzających do zapewnienia pełnego finansowania świadczeń ratujących zdrowie i życie pacjentów korzystających z opieki szpitali powiatowych.
Interpelacja nr 18135
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie
Zgłaszający: Bartłomiej Dorywalski
Data wpływu: 30-06-2026
Szanowna Pani Minister,
na moje ręce trafiają liczne sygnały od mieszkańców powiatu włoszczowskiego, pacjentów oraz pracowników ochrony zdrowia dotyczące dramatycznie pogarszającej się sytuacji finansowej Szpitala Powiatowego im. Jana Pawła II we Włoszczowie wynikającej przede wszystkim z braku pełnego finansowania świadczeń medycznych wykonanych ponad obowiązujące limity.
Szpital nie wykonuje tych świadczeń z własnej inicjatywy ani dla osiągnięcia zysku. Wykonuje je dlatego, że po drugiej stronie stoją konkretni ludzie – pacjenci z bólem oraz stanami i objawami chorobowymi mogącymi zagrażać zdrowiu i życiu, np. z krwawieniem z przewodu pokarmowego, wymagający pilnej diagnostyki i leczenia. Lekarz nie może powiedzieć choremu: „proszę zapisać się w kolejkę i wrócić dopiero za kilka lub kilkanaście miesięcy, bo limit został wyczerpany”.
Z przekazanych informacji wynika, że według stanu na dzień 24 czerwca 2026 r. wartość niezapłaconych nadwykonań za świadczenia wykonane w 2025 r. wynosi aż 4 702 416,61 zł, a dodatkowo placówka została zmuszona do rezygnacji z 380 967,71 zł wskutek finansowania części świadczeń po obniżonej cenie punktu. Jednocześnie niezapłacone nadwykonania za okres styczeń–maj 2026 r. osiągnęły już 4 283 232,18 zł.
Szczególnie niepokojące są informacje dotyczące diagnostyki endoskopowej i obrazowej. W pierwszym kwartale 2026 r. nadwykonania badań endoskopowych sięgały około 300% i zostały jeszcze sfinansowane. Jednak od kwietnia obowiązujące zasady finansowania, oparte na stawkach degresywnych – 50% dla tomografii komputerowej i 60% dla endoskopii – doprowadziły do ograniczenia liczby wykonywanych badań oraz wydłużenia czasu oczekiwania pacjentów. Mimo tych ograniczeń nadwykonania nadal wynoszą około 125% limitu dla gastroskopii i 135% dla kolonoskopii.
To oznacza, że zapotrzebowanie zdrowotne mieszkańców znacznie przekracza limity administracyjne. Najbardziej niepokojące jest jednak to, że ograniczenia dotyczą badań mających kluczowe znaczenie dla wykrywania chorób nowotworowych. W przypadku raka jelita grubego czy raka żołądka o życiu człowieka bardzo często decydują tygodnie. Każdy miesiąc oczekiwania oznacza mniejsze szanse na skuteczne leczenie, większe koszty terapii oraz ludzkie dramaty, których można było uniknąć.
Szpitale powiatowe stanowią fundament bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców mniejszych miast i terenów wiejskich. Ich zadaniem jest ratowanie zdrowia i życia, a nie wybieranie pomiędzy dobrem pacjenta a własną płynnością finansową. Obecny system powoduje, że placówki są karane za to, iż leczą więcej chorych, niż przewidują administracyjne limity.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje pełne sfinansowanie wszystkich nadwykonań wykonanych przez Szpital Powiatowy im. Jana Pawła II we Włoszczowie za 2025 oraz 2026 rok?
2. Jakie były przesłanki wprowadzenia od kwietnia 2026 r. degresywnego finansowania tomografii komputerowej i badań endoskopowych?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na czas oczekiwania pacjentów oraz wykrywalność chorób nowotworowych?
4. Ilu świadczeniodawców w Polsce ograniczyło liczbę wykonywanych badań diagnostycznych po zmianie zasad finansowania nadwykonań?
5. Czy planowane jest odejście od mechanizmu degresywnego finansowania badań diagnostycznych na rzecz pełnego finansowania świadczeń wykonanych zgodnie ze wskazaniami medycznymi?
6. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby pacjenci z mniejszych powiatów mieli taki sam dostęp do diagnostyki jak mieszkańcy dużych aglomeracji?
7. Czy ministerstwo posiada analizę, jakie będą długofalowe skutki finansowe i zdrowotne ograniczania liczby badań endoskopowych oraz tomografii komputerowej?
W mojej ocenie zdrowie i życie pacjentów nie może być uzależnione od limitów finansowych. Państwo nie powinno zmuszać lekarzy do wybierania między ratowaniem człowieka a kondycją finansową szpitala. Każdy dzień zwłoki w diagnostyce może oznaczać utratę szansy na wyleczenie.
Zwracam się zatem do Pani Minister o pilne podjęcie działań zmierzających do zapewnienia pełnego finansowania świadczeń ratujących zdrowie i życie pacjentów korzystających z opieki szpitali powiatowych.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9326 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.63.2026.KK
Warszawa, 20 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18135 Pana Bartłomieja Dorywalskiego, Posła na Sejm RP, z dnia
2 lipca 2026 r.
w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności
świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych NFZ należy do jednostek sektora finansów publicznych, w związku
z czym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej
zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ.
Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że nadwykonania z grupy świadczeń tzw.
nielimitowanych oddziały wojewódzkie NFZ finansują w trakcie każdego okresu
rozliczeniowego w terminach i skali wynikającej z poziomu wolnych środków bieżącego
planu finansowego, natomiast ostatecznie rozliczenie za każdy rok następuje w pełni.
W odniesieniu do kwestii finansowania świadczeń ponadlimitowych udzielanych
w limitowanych zakresach świadczeń należy wskazać, że skala ich rozliczeń jest uzależniona
od możliwości finansowych NFZ, z uwzględnieniem przepisów art. 132 ust. 5 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie
z którym wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych
ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie, zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz
środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ, w tym Świętokrzyski Oddział
Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (ŚOW NFZ), prowadzą na bieżąco działania
zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału
wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez
świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych
w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
ŚOW NFZ poinformował także, iż za 2025 r. zostały sfinansowane wszystkie procedury
nielimitowane oraz leki w programach terapeutycznych, natomiast w 2026 r. Szpital
Powiatowy we Włoszczowie otrzymał już zapłatę za świadczenia wykonane ponad limit na
kwotę 2 178 145,50 zł (dane wg stanu na 15 lipca br.).
Odnosząc się do pytań dotyczących badań diagnostycznych (ASDK) pragnę podkreślić, że
z uwagi na aktualną sytuację finansową Narodowego Funduszu Zdrowia, priorytetem dla
Ministra Zdrowia jest wdrażanie konkretnych działań, mających na celu jej poprawę, przy
jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Mając na względzie
powyższe, w odniesieniu do kwestii wprowadzonych zmian w rozliczaniu nadwykonań
świadczeń diagnostycznych, należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach
nielimitowanych mają świadczenia w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na
przestrzeni lat wartość wykonanych świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej
niż ich liczba.
Zarządzenie Nr 34/2026/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca
2026 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka
specjalistyczna zakłada utrzymanie nielimitowanego rozliczania świadczeń z tym, że
świadczenia diagnostyczne tj. tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny,
kolonoskopia i gastroskopia, wykonane ponad wartość umowy, NFZ będzie finansował
stawką korygującą. Zmiany w finansowaniu tzw. nadwykonań dla świadczeń zaliczanych
do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych pozwolą utrzymać
priorytetowy dostęp do świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci
i innych pacjentów, którzy wymagają pilnej interwencji medycznej.
Ponadto pragnę zapewnić, że równocześnie prowadzone są analizy realizacji i finansowania
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, aby ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zniesienie limitów w diagnostyce ambulatoryjnej, podobnie jak w całej opiece
specjalistycznej, miało zmniejszyć kolejki do ww. badań. W realizacji tych świadczeń NFZ
zaobserwował jednak trend polegający na wzroście wartości świadczeń niewspółmiernym
do wzrostu liczby zrealizowanych świadczeń i wzrostu liczby pacjentów, u których wykonano
diagnostykę.
Dodatkowym elementem, na który zwrócił uwagę NFZ jest struktura zatrudnienia.
W ramach analizowanych świadczeń, na podstawie przeprowadzonej przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji analizy można stwierdzić, że większość lekarzy (95%)
w ASDK zatrudnionych jest na podstawie kontraktu, co implikuje, że wynagrodzenie jest
pochodną liczby świadczeń. Przy nielimitowym sposobie finansowania świadczeń istnieje
zatem oczywisty bodziec ekonomiczny do zwiększania ich liczby. Zjawisko to zaobserwować
można pośrednio m. in. w obszarze wzrostu liczby świadczeń przypadających w danym roku
na jednego pacjenta.
NFZ przeprowadził również analizę mającą na celu wskazanie liczby pacjentów, u których
wykonano w danym roku określoną liczbę badań danego typu. Jako badanie dodatkowe
określono każde kolejne badanie (poza pierwszym) wykonane w danym roku u pacjentów, u
których sprawozdano przynajmniej trzy badania rocznie. Wskazano również jakim
odsetkiem badań zrealizowanych w danym roku są badania dodatkowe.
NFZ wskazał, że w analizowanym okresie systematycznie rośnie nie tylko liczba pacjentów
(w ujęciu nominalnym), którym badania wykonuje się kilkukrotnie, ale przede wszystkim, że
systematycznie zwiększa się udział badań powtórnych w ogólnej liczbie badań. Powyższe
zjawisko potwierdzają również wyniki kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia, która
ujawniła m.in. występowanie placówek, które pacjentom wymagającym np. badania
rezonansem magnetycznym lub tomografem komputerowym kilku odcinków kręgosłupa,
wykonują je kilkukrotnie, w bliskich terminach, oczekując jednocześnie od pacjentów
odrębnych skierowań. Tę nieprawidłowość stwierdzono w ponad 8,2 tys. badań rezonansu
magnetycznego spośród 12 tys. kontrolowanych. W trakcie kontroli ustalono również, że
o samo rozdzielanie skierowań wnosiły pracownie wykonujące te badania. Przeprowadzone
analizy i kontrole wskazują, że nielimitowe rozliczanie badań diagnostycznych stanowi
swoistą ekonomiczną motywację do generowania dużej ich liczby. Celem wprowadzenia
mechanizmów zaproponowanych w Zarządzeniu Prezesa NFZ nr 34/2026/DSOZ z dnia 31
marca 2026 r. było więc również przeciwdziałanie opisanym zjawiskom.
Ponadto zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2026 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw wypracowania rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności
badań w diagnostyce obrazowej (Dz. Urz. Min. Zdr. 2026.31) został utworzony specjalny
zespół ekspertów z udziałem m.in. prof. Edyty Szurowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
radiologii i diagnostyki obrazowej. W ramach prac Zespołu prowadzone są intensywne prace
analityczne i organizacyjne, a do jego zadań należy opracowanie rekomendacji dotyczących:
1) dostępności badań obrazowych, w tym badań z użyciem promieniowania jonizującego;
2) sposobu organizacji świadczeń opieki zdrowotnej obejmujących badania z użyciem
promieniowania jonizującego, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa pacjentów – w
zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) standardu kierowania na wybrane badania obrazowe w ramach dobrej praktyki klinicznej
oraz struktury opisu lub interpretacji badania radiologicznego dla wybranych wskazań, lub
lokalizacji narządowych;
4) rozwiązań związanych z wykorzystaniem nowych technologii, zmian organizacyjnych lub
warunków wymaganych dla realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu diagnostyki
obrazowej.
Mając powyższe na uwadze pragnę zapewnić, że działania podejmowane przez Ministerstwo
Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia mają na celu poprawę funkcjonowania całego
systemu ochrony zdrowia. Natomiast osiągnięcie celu jakim jest poprawa sytuacji finansowej
w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, w tym udzielanych w szpitalach powiatowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.63.2026.KK
Warszawa, 20 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18135 Pana Bartłomieja Dorywalskiego, Posła na Sejm RP, z dnia
2 lipca 2026 r.
w sprawie finansowania nadwykonań oraz pogarszającej się dostępności
świadczeń diagnostycznych w Szpitalu Powiatowym im. Jana Pawła II we Włoszczowie,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych NFZ należy do jednostek sektora finansów publicznych, w związku
z czym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej
zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ.
Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że nadwykonania z grupy świadczeń tzw.
nielimitowanych oddziały wojewódzkie NFZ finansują w trakcie każdego okresu
rozliczeniowego w terminach i skali wynikającej z poziomu wolnych środków bieżącego
planu finansowego, natomiast ostatecznie rozliczenie za każdy rok następuje w pełni.
W odniesieniu do kwestii finansowania świadczeń ponadlimitowych udzielanych
w limitowanych zakresach świadczeń należy wskazać, że skala ich rozliczeń jest uzależniona
od możliwości finansowych NFZ, z uwzględnieniem przepisów art. 132 ust. 5 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie
z którym wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych
ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie, zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz
środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ, w tym Świętokrzyski Oddział
Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (ŚOW NFZ), prowadzą na bieżąco działania
zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału
wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez
świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych
w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
ŚOW NFZ poinformował także, iż za 2025 r. zostały sfinansowane wszystkie procedury
nielimitowane oraz leki w programach terapeutycznych, natomiast w 2026 r. Szpital
Powiatowy we Włoszczowie otrzymał już zapłatę za świadczenia wykonane ponad limit na
kwotę 2 178 145,50 zł (dane wg stanu na 15 lipca br.).
Odnosząc się do pytań dotyczących badań diagnostycznych (ASDK) pragnę podkreślić, że
z uwagi na aktualną sytuację finansową Narodowego Funduszu Zdrowia, priorytetem dla
Ministra Zdrowia jest wdrażanie konkretnych działań, mających na celu jej poprawę, przy
jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Mając na względzie
powyższe, w odniesieniu do kwestii wprowadzonych zmian w rozliczaniu nadwykonań
świadczeń diagnostycznych, należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach
nielimitowanych mają świadczenia w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na
przestrzeni lat wartość wykonanych świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej
niż ich liczba.
Zarządzenie Nr 34/2026/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca
2026 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka
specjalistyczna zakłada utrzymanie nielimitowanego rozliczania świadczeń z tym, że
świadczenia diagnostyczne tj. tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny,
kolonoskopia i gastroskopia, wykonane ponad wartość umowy, NFZ będzie finansował
stawką korygującą. Zmiany w finansowaniu tzw. nadwykonań dla świadczeń zaliczanych
do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych pozwolą utrzymać
priorytetowy dostęp do świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci
i innych pacjentów, którzy wymagają pilnej interwencji medycznej.
Ponadto pragnę zapewnić, że równocześnie prowadzone są analizy realizacji i finansowania
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, aby ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zniesienie limitów w diagnostyce ambulatoryjnej, podobnie jak w całej opiece
specjalistycznej, miało zmniejszyć kolejki do ww. badań. W realizacji tych świadczeń NFZ
zaobserwował jednak trend polegający na wzroście wartości świadczeń niewspółmiernym
do wzrostu liczby zrealizowanych świadczeń i wzrostu liczby pacjentów, u których wykonano
diagnostykę.
Dodatkowym elementem, na który zwrócił uwagę NFZ jest struktura zatrudnienia.
W ramach analizowanych świadczeń, na podstawie przeprowadzonej przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji analizy można stwierdzić, że większość lekarzy (95%)
w ASDK zatrudnionych jest na podstawie kontraktu, co implikuje, że wynagrodzenie jest
pochodną liczby świadczeń. Przy nielimitowym sposobie finansowania świadczeń istnieje
zatem oczywisty bodziec ekonomiczny do zwiększania ich liczby. Zjawisko to zaobserwować
można pośrednio m. in. w obszarze wzrostu liczby świadczeń przypadających w danym roku
na jednego pacjenta.
NFZ przeprowadził również analizę mającą na celu wskazanie liczby pacjentów, u których
wykonano w danym roku określoną liczbę badań danego typu. Jako badanie dodatkowe
określono każde kolejne badanie (poza pierwszym) wykonane w danym roku u pacjentów, u
których sprawozdano przynajmniej trzy badania rocznie. Wskazano również jakim
odsetkiem badań zrealizowanych w danym roku są badania dodatkowe.
NFZ wskazał, że w analizowanym okresie systematycznie rośnie nie tylko liczba pacjentów
(w ujęciu nominalnym), którym badania wykonuje się kilkukrotnie, ale przede wszystkim, że
systematycznie zwiększa się udział badań powtórnych w ogólnej liczbie badań. Powyższe
zjawisko potwierdzają również wyniki kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia, która
ujawniła m.in. występowanie placówek, które pacjentom wymagającym np. badania
rezonansem magnetycznym lub tomografem komputerowym kilku odcinków kręgosłupa,
wykonują je kilkukrotnie, w bliskich terminach, oczekując jednocześnie od pacjentów
odrębnych skierowań. Tę nieprawidłowość stwierdzono w ponad 8,2 tys. badań rezonansu
magnetycznego spośród 12 tys. kontrolowanych. W trakcie kontroli ustalono również, że
o samo rozdzielanie skierowań wnosiły pracownie wykonujące te badania. Przeprowadzone
analizy i kontrole wskazują, że nielimitowe rozliczanie badań diagnostycznych stanowi
swoistą ekonomiczną motywację do generowania dużej ich liczby. Celem wprowadzenia
mechanizmów zaproponowanych w Zarządzeniu Prezesa NFZ nr 34/2026/DSOZ z dnia 31
marca 2026 r. było więc również przeciwdziałanie opisanym zjawiskom.
Ponadto zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2026 r. w sprawie powołania
Zespołu do spraw wypracowania rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności
badań w diagnostyce obrazowej (Dz. Urz. Min. Zdr. 2026.31) został utworzony specjalny
zespół ekspertów z udziałem m.in. prof. Edyty Szurowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
radiologii i diagnostyki obrazowej. W ramach prac Zespołu prowadzone są intensywne prace
analityczne i organizacyjne, a do jego zadań należy opracowanie rekomendacji dotyczących:
1) dostępności badań obrazowych, w tym badań z użyciem promieniowania jonizującego;
2) sposobu organizacji świadczeń opieki zdrowotnej obejmujących badania z użyciem
promieniowania jonizującego, w szczególności w kontekście bezpieczeństwa pacjentów – w
zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
3) standardu kierowania na wybrane badania obrazowe w ramach dobrej praktyki klinicznej
oraz struktury opisu lub interpretacji badania radiologicznego dla wybranych wskazań, lub
lokalizacji narządowych;
4) rozwiązań związanych z wykorzystaniem nowych technologii, zmian organizacyjnych lub
warunków wymaganych dla realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu diagnostyki
obrazowej.
Mając powyższe na uwadze pragnę zapewnić, że działania podejmowane przez Ministerstwo
Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia mają na celu poprawę funkcjonowania całego
systemu ochrony zdrowia. Natomiast osiągnięcie celu jakim jest poprawa sytuacji finansowej
w ochronie zdrowia, niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, w tym udzielanych w szpitalach powiatowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --