Interpelacja w sprawie projektowanych zmian dotyczących kształcenia lekarzy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18124
do ministra zdrowia
w sprawie projektowanych zmian dotyczących kształcenia lekarzy
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 29-06-2026
Gdańsk, 29 czerwca 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
zwrócili się do mnie przedstawiciele środowiska lekarzy rezydentów, zgłaszając uwagi do projektowanych zmian w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W ich ocenie część proponowanych rozwiązań może pogorszyć warunki odbywania szkolenia specjalizacyjnego, ograniczyć stabilność zawodową lekarzy oraz szczególnie dotknąć kobiety, rodziców małych dzieci, osoby z niepełnosprawnościami i osoby przewlekle chore.
Największe wątpliwości środowiska budzi propozycja wprowadzenia obowiązku odbycia dyżurów medycznych, z których lekarz został zwolniony zgodnie z obowiązującymi przepisami z powodu ciąży, stanu zdrowia lub sprawowania opieki nad małym dzieckiem.
W praktyce rozwiązanie to może oznaczać konieczność odbycia kilkuset dodatkowych godzin dyżurów, niezależnie od dyżurów realizowanych na bieżąco w ramach szkolenia specjalizacyjnego. Może być ono odbierane jako sankcja za korzystanie z praw związanych z macierzyństwem, rodzicielstwem lub ochroną zdrowia.
Szczególnie niepokojąca jest sytuacja kobiet w ciąży, które zgodnie z przepisami prawa pracy nie mogą wykonywać pracy w porze nocnej. Nakładanie na nie obowiązku późniejszego odbycia niewykonanych dyżurów prowadziłoby do sytuacji, w której państwo z jednej strony chroni kobietę przed wykonywaniem określonej pracy, a z drugiej nakazuje jej późniejsze odpracowanie godzin, których nie mogła wykonywać zgodnie z prawem.
Rozwiązanie to może również zachęcać lekarki w ciąży do korzystania ze zwolnień lekarskich zamiast kontynuowania pracy w zakresie dozwolonym przez przepisy. Osoby, które pozostają aktywne zawodowo podczas ciąży, mogą bowiem znaleźć się w mniej korzystnej sytuacji niż osoby nieobecne w pracy.
Obowiązek odbycia zaległych dyżurów może prowadzić do wydłużenia szkolenia specjalizacyjnego oraz ograniczenia czasu, jaki lekarze mogą poświęcić swoim dzieciom i rodzinom. Dotyczy to także rodziców małych dzieci, osób przewlekle chorych i osób z niepełnosprawnościami, które zostały zwolnione z dyżurów z przyczyn przewidzianych prawem.
Uwagi środowiska dotyczą również możliwości kierowania lekarzy rezydentów do odbywania części szkolenia w innych podmiotach leczniczych bez zapewnienia rzeczywistego prawa do zmiany miejsca rezydentury. W praktyce może to oznaczać konieczność codziennych dojazdów do odległych szpitali, ponoszenie dodatkowych kosztów i dezorganizację życia rodzinnego.
Kolejne zastrzeżenie dotyczy projektowanej utraty ważności pozytywnego wyniku Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego w przypadku nieukończenia specjalizacji w ciągu dwóch lat. Rozwiązanie to może szczególnie dotknąć osoby przebywające na urlopach macierzyńskich i rodzicielskich, korzystające z długotrwałych zwolnień lekarskich, zmagające się z chorobami przewlekłymi lub opiekujące się członkami rodziny.
Pozytywny wynik egzaminu państwowego potwierdza posiadanie wymaganej wiedzy. Jego unieważnienie z przyczyn niezwiązanych z poziomem wiedzy i kompetencjami lekarza budzi poważne wątpliwości oraz może prowadzić do utraty efektów wieloletniej nauki.
Sprzeciw lekarzy rezydentów dotyczy także planowanej likwidacji stażu podyplomowego. Staż stanowi etap przejścia między studiami a samodzielnym wykonywaniem zawodu. Umożliwia zdobycie praktycznych umiejętności klinicznych, poznanie organizacji pracy podmiotów leczniczych oraz wykonywanie obowiązków pod nadzorem bardziej doświadczonych lekarzy.
Jego likwidacja może osłabić praktyczne przygotowanie absolwentów i zwiększyć ryzyko wynikające z podejmowania samodzielnej pracy bez odpowiedniego doświadczenia.
Projektowane zmiany dotyczą osób, które przez wiele lat zdobywają wykształcenie i odbywają szkolenie specjalizacyjne, często łącząc wymagającą pracę zawodową z obowiązkami rodzinnymi. Regulacje w tym zakresie powinny służyć poprawie jakości szkolenia i bezpieczeństwa pacjentów, a nie tworzyć dodatkowe bariery dla lekarzy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie obowiązku odbycia dyżurów medycznych, z których lekarz został zwolniony z powodu ciąży, stanu zdrowia, niepełnosprawności lub sprawowania opieki nad małym dzieckiem?
Czy przy podejmowaniu decyzji o skierowaniu rezydentów do innego podmiotu będzie uwzględniana sytuacja rodzinna lekarza, w szczególności sprawowanie opieki nad dzieckiem lub osobą zależną?
Czy projektowane zmiany zostaną poddane szerokim konsultacjom z lekarzami rezydentami, samorządem lekarskim, konsultantami krajowymi oraz organizacjami reprezentującymi młodych lekarzy?
Z wyrazami szacunku
Jarosław Wałęsa
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8394 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.17.2026.GG
Warszawa, 14 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2026 r.
poz. 573 i 665), przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18124 Posła Jarosława Wałęsy w
sprawie projektowanych zmian dotyczących kształcenia lekarzy.
W odpowiedzi na pytanie nr 1 interpelacji informuję, że dniu 8 czerwca 2026 r. rozpoczęły
się konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty oraz niektórych innych ustaw (UD384).
Zgodnie z treścią wyżej wskazanego projektu lekarki w czasie stażu podyplomowego i
szkolenia specjalizacyjnego będą mogły jak dotychczas korzystać z pełni praw
przysługujących kobietom w związku z macierzyństwem. Projekt ustawy przewiduje
natomiast, że w sytuacji, kiedy lekarka nie odbywa obowiązkowych dyżurów
przewidzianych w programie specjalizacji w związku z korzystaniem z uprawnień
związanych z macierzyństwem, będzie zobowiązana do odrobienia tych dyżurów w
normalnym czasie pracy w ramach przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego. Obecnie
lekarki korzystające z uprawnień związanych z macierzyństwem mogą być zwolnione z
dyżurowania bez konieczności odrabiania tych dyżurów przez 2 lata specjalizacji, jeżeli
okres niedyżurowania jest dłuższy niż dwa lata lekarki są zobowiązane do odrobienia
dyżurów, których nie odbyły w związku z macierzyństwem w okresie przekraczającym 2
lata. Zgodnie ze zmianami nie będzie już obowiązywał 2 letni okres zwolnienia z dyżurów,
tzn. lekarki nadal będą mogły korzystać z uprawnień związanych z macierzyństwem, jednak
będą zobowiązane do odrobienia niezrealizowanych dyżurów wymaganych w programie
specjalizacji w normalnym czasie pracy. Dotychczasowe rozwiązanie zwalniające lekarki z
odrabiania dyżurów, których nie odbyły w związku z macierzyństwem w okresie 2 lat nie
może dalej funkcjonować, gdyż jest niezgodne z Dyrektywą 2005/36/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji
zawodowych. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ww. Dyrektywy
Kształcenie specjalizacyjne powinno
się odbywać w pełnym wymiarze godzin w placówkach uznanych przez właściwe organy.
Obejmuje ono udział w pełnym zakresie działalności medycznej prowadzonej przez
placówkę, w której odbywa się kształcenie, w tym w pełnieniu dyżurów, tak aby kształcący
się lekarz cały czas przeznaczony na pracę zawodową we wszystkich
tygodniach roboczych w roku poświęcał na zajęcia praktyczne i teoretyczne, zgodnie z
procedurami ustanowionymi przez właściwe organy.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zgodnie z powyższym, każdy lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w danej
dziedzinie powinien odbyć je w pełnym wymiarze godzin, w tym godzin dyżurowych.
Zwolnienie lekarek korzystających z uprawnień macierzyńskich z dyżurowania, bez
konieczności odrobienia tych dyżurów w normalnym czasie pracy doprowadza do sytuacji,
w której lekarki te odbywają o ok. 1000 godzin szkolenia mniej niż lekarze, którzy nie
korzystają z takiego zwolnienia. Dlatego też konieczne jest wprowadzenie rozwiązania,
zgodnie z którym matki lekarki będą mogły korzystać z pełni praw macierzyńskich, ale też
odbędą szkolenie w pełnym wymiarze.
W odpowiedzi na pytanie nr 2 interpelacji informuję, że przedmiotowy projekt przewiduje
również rozwiązanie, zgodnie z którym lekarze i lekarki będą zobowiązani odbywać
rezydenturę w miejscu, do którego zostaną skierowani do odbywania szkolenia
specjalizacyjnego, a w przypadku chęci zmiany miejsca szkolenia utracą rezydenturę
(finansowaną przez Ministra Zdrowia) i będą mogli kontynuować szkolenie wyłącznie w
trybie pozarezydenckim (finansowanym przez jednostkę szkolącą). Rozwiązanie to jest
konieczne, gdyż obecnie lekarze często kwalifikują się na miejsca przyznane dla danego
województwa, gdzie są potrzeby kadrowe, a następnie nierozpoczynając nawet faktycznie
pracy w takim miejscu przenoszą się, a w regionach z niedoborami kadr nadal pozostają
nieobsadzone wakaty. Należy jednak wskazać, że zgodnie z projektem to lekarz będzie
wybierał miejsce, gdzie chce się zakwalifikować do odbywania szkolenia. Obecnie w
przestrzeni publicznej pojawiają się nieprawdziwe informacje, że lekarze będą wysyłani do
pracy tam, gdzie nie chcą, w żadnym wypadku tak nie będzie. Przed każdym postępowaniem
kwalifikacyjnym wojewoda będzie ustalał listę jednostek akredytowanych, którym
przyznano miejsca rezydenckie albo pozarezydenckie w danej dziedzinie. Lista ta będzie
publikowana przed postępowaniem kwalifikacyjnym na stronie internetowej Centrum
Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), tak aby lekarze wiedzieli jakie miejsca
w jakich jednostkach są dostępne na dane postępowanie. To lekarz we wniosku o
odbywanie szkolenia specjalizacyjnego będzie wybierał o jakie miejsce w jakim
województwie się ubiega. Decyzję tą będzie podejmował mając informację na stronie
CMKP jakim jednostkom przyznano rezydenturę. Np. wskazując we wniosku, że chce
ubiegać się o miejsce rezydenckie w chirurgii ogólnej w województwie Mazowieckim będzie
wiedział, że jeżeli się dostanie na to miejsce to może zostać skierowany do jednostki A, B lub
C, bo tym jednostkom przydzielono miejsce rezydenckie. O tym, na które z tych miejsc
zostanie ostatecznie skierowany będzie decydować jego wynik w postępowaniu np. jeżeli
lekarz będzie miał najwyższy wynik spośród lekarzy zakwalifikowanych na miejsca A, B, C
to on w pierwszej kolejności będzie wybierał, gdzie chce iść tzn. do miejsca A, B czy C.
Zatem nie ma mowy o przymusowym wysyłaniu lekarzy do pracy tam, gdzie nie chcą.
Lekarz będzie wiedział, gdzie w jakiej dziedzinie są miejsca i świadomie będzie mógł wybrać,
czy o te miejsca chce się ubiegać. Różnica będzie taka, że obecnie lekarz może wybierać
spośród wszystkich wolnych miejsc, a w nowym systemie będzie wybierał spośród miejsc,
gdzie zostanie przydzielona rezydentura. Natomiast rezydentura będzie przydzielana co do
zasady tam, gdzie są największe potrzeby, co nie oznacza, że w dużych miastach nie będzie
miejsc rezydenckich – będą, ale w niektórych dziedzinach mniej niż do tej pory.
Podsumowując, projekt ustawy nie zawiera zmian, które miałyby utrudniać macierzyństwo.
Projektowane zmiany mają na celu wyłącznie zapewnienie wysokiej jakości kształcenia
zgodnej z przepisami Unii Europejskiej oraz zapewnienie dostępu do kadr lekarskich w
regionach, gdzie występują niedobory lekarzy specjalistów.
W odpowiedzi na pytanie nr 3 interpelacji informuję, że w związku z publicznie wyrażanym
sprzeciwem wobec nowelizacji ustawy, wskazującym na błędną interpretację niektórych z
projektowanych przepisów bądź niezrozumienie intencji projektodawcy, w Ministerstwie
Zdrowia odbyły się dotychczas 3 spotkania mające na celu wyjaśnienie i omówienie
pojawiających się w przestrzeni publicznej wątpliwości.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W dniu 23.06.2026 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielkami Fundacji Matki Lekarki.
Natomiast w dniu 26.06.2026 r. odbyło się spotkanie z 7 przedstawicielami studentów
medycyny z uczelni w całej Polsce. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele poniższych
uczelni:
Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu;
Uniwersytetu Medycznego w Warszawie;
Uniwersytetu Medycznego w Łodzi:
Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku;
Uniwersytetu Medycznego w Lublinie;
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Collegium Medicum;
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum.
Ponadto w dniu 3 lipca 2026 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielami Porozumienia
Rezydentów OZZL.
Planowane jest ewentualne przeprowadzenie kolejnych spotkań z wyżej wymienionymi
organizacjami po naniesieniu na projekt poprawek związanych z uwzględnieniem części
uwag zgłoszonych w konsultacjach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --