Interpelacja w sprawie dostępności świadczeń ginekologiczno-położniczych w związku z planowaną zmianą mapy świadczeń zdrowotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18114
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności świadczeń ginekologiczno-położniczych w związku z planowaną zmianą mapy świadczeń zdrowotnych
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Krzysztof Szymański, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 29-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z informacjami pojawiającymi się w przestrzeni publicznej dotyczącymi prac nad nową mapą świadczeń zdrowotnych oraz doniesieniami o przygotowywanych zmianach w funkcjonowaniu oddziałów ginekologiczno-położniczych w różnych regionach kraju zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących założeń tych działań oraz ich potencjalnego wpływu na dostępność opieki okołoporodowej.
Z dostępnych informacji wynika, że jednym z rozważanych kierunków zmian może być dalsza koncentracja świadczeń położniczych w większych ośrodkach. Jednocześnie w ostatnich latach w wielu częściach Polski obserwowane są procesy ograniczania działalności lub zawieszania funkcjonowania oddziałów ginekologiczno-położniczych, najczęściej uzasadniane spadkiem liczby urodzeń, niedoborami kadrowymi oraz trudną sytuacją finansową szpitali.
Przykładem problemów związanych z funkcjonowaniem oddziałów położniczych jest województwo opolskie. Region ten od wielu lat zmaga się z niekorzystnymi trendami demograficznymi, a jednocześnie znaczna część mieszkańców zamieszkuje mniejsze miejscowości i powiaty oddalone od największych ośrodków medycznych. Dodatkowe obawy budzi zawieszenie od 1 czerwca 2026 r. działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w Głubczycach, a także pojawiające się informacje o możliwości dalszych zmian organizacyjnych dotyczących świadczeń położniczych w regionie.
W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego zwracali się mieszkańcy Opola, Głubczyc oraz okolicznych powiatów, wyrażając zaniepokojenie ograniczaniem dostępności opieki okołoporodowej i wskazując na realne trudności związane z koniecznością dojazdu do odleglejszych ośrodków. Podnoszone przez nich sygnały dotyczą w szczególności wydłużenia czasu dojazdu do porodówki oraz obaw o bezpieczeństwo kobiet w sytuacjach nagłych.
W szczególności proszę więc o udzielenie odpowiedzi w odniesieniu do województwa opolskiego, gdzie zawieszono działalność oddziału położniczego w Głubczycach, a w debacie publicznej pojawiają się informacje o możliwości ograniczenia funkcjonowania kolejnych oddziałów położniczych w regionie.
Należy podkreślić, że dostępność świadczeń położniczych stanowi jeden z podstawowych elementów bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet i noworodków. W przypadku opieki okołoporodowej szczególne znaczenie ma nie tylko jakość udzielanych świadczeń, lecz również możliwość szybkiego dotarcia do placówki medycznej. Wydłużenie czasu dojazdu do oddziału położniczego może mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentek, zwłaszcza w przypadkach wymagających pilnej interwencji medycznej.
Jednocześnie coraz częściej jako argument przemawiający za ograniczaniem działalności poszczególnych oddziałów wskazuje się niewystarczającą liczbę porodów. Kryterium to nie powinno być jednak rozpatrywane wyłącznie przez pryzmat efektywności ekonomicznej. W regionach o rozproszonej strukturze osadniczej oraz w powiatach oddalonych od dużych ośrodków miejskich oddziały położnicze pełnią bowiem funkcję infrastruktury bezpieczeństwa zdrowotnego, zapewniając mieszkankom realny dostęp do świadczeń.
Warto również zauważyć, że wiele państw europejskich przy planowaniu sieci świadczeń zdrowotnych bierze pod uwagę nie tylko liczbę wykonywanych procedur, lecz także czas dojazdu pacjentów do placówek medycznych, warunki geograficzne oraz konieczność zapewnienia równomiernego dostępu do opieki zdrowotnej. Oparcie decyzji wyłącznie na wskaźnikach ekonomicznych może prowadzić do pogłębiania nierówności zdrowotnych pomiędzy mieszkańcami dużych miast a osobami mieszkającymi w mniejszych ośrodkach.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że w ramach prac nad nową mapą świadczeń zdrowotnych przygotowywane są zmiany polegające na ograniczeniu liczby oddziałów ginekologiczno-położniczych w Polsce? Jeżeli tak, jakie kryteria są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji oraz które placówki są obecnie objęte analizami, audytami lub postępowaniami restrukturyzacyjnymi dotyczącymi dalszego funkcjonowania?
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało analizy dotyczące wpływu planowanych zmian na dostępność świadczeń położniczych, w szczególności w zakresie czasu dojazdu pacjentek do najbliższego oddziału ginekologiczno-położniczego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Ile kobiet w skali kraju mogłoby zostać objętych koniecznością dojazdu przekraczającego 45 minut lub 60 minut do najbliższego oddziału położniczego w przypadku realizacji rozważanych zmian organizacyjnych?
Jakie konsultacje przeprowadzono dotychczas w związku z opracowywaniem nowej mapy świadczeń zdrowotnych oraz przygotowywanymi zmianami organizacyjnymi? Proszę o wskazanie podmiotów uczestniczących w konsultacjach, w szczególności przedstawicieli szpitali, jednostek samorządu terytorialnego, konsultantów wojewódzkich, samorządów zawodów medycznych, organizacji reprezentujących pacjentów oraz związków zawodowych. Proszę również o udostępnienie protokołów z tych spotkań i konsultacji.
Czy do Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia lub innych podmiotów odpowiedzialnych za organizację systemu ochrony zdrowia wpłynęły wnioski dotyczące skorzystania z mechanizmów finansowych związanych z restrukturyzacją, zawieszeniem lub likwidacją oddziałów ginekologiczno-położniczych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie placówek, które złożyły takie wnioski, oraz zakresu planowanych działań.
Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu utrzymania dostępności świadczeń położniczych w regionach o niskiej liczbie urodzeń i ograniczonych zasobach kadrowych, w szczególności poprzez:
- zmianę wyceny świadczeń położniczych,
- dodatkowe mechanizmy finansowania oddziałów o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców,
- działania wspierające pozyskiwanie i utrzymanie kadry medycznej?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy dotyczące wpływu zawieszenia działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w Głubczycach na dostępność świadczeń zdrowotnych dla mieszkanek regionu oraz na obciążenie pozostałych oddziałów położniczych w województwie opolskim? Jeżeli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy w ramach prowadzonych analiz dotyczących nowej mapy świadczeń zdrowotnych rozpatrywane są zmiany organizacyjne dotyczące oddziałów ginekologiczno-położniczych w innych powiatach? Jeżeli tak, proszę o wskazanie powiatów i placówek objętych takimi analizami oraz kryteriów stosowanych przy ocenie zasadności dalszego funkcjonowania tych oddziałów.
Ile pokoi narodzin funkcjonuje obecnie w podmiotach posiadających kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz ile porodów odbyło się w nich od momentu uruchomienia tej formy opieki?
Proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11201 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
AST.050.10.2026.JI.2
Warszawa, 03 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją nr 18114 złożoną przez Panią Karinę Annę Bosak, Pana
Michała Wawer, Pana Krzysztofa Szymańskiego i Pana Witolda Tumanowicza - Posłów na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie dostępności świadczeń ginekologiczno-
położniczych w związku z planowaną zmianą mapy świadczeń zdrowotnych, zwracam się
z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższego.
Ministerstwo Zdrowia pracowało nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej, który
stanowi element mapy potrzeb zdrowotnych (MPZ), udostępnianej na dedykowanej stronie
internetowej w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego (platforma BASiW).
Prace nad MPZ w części dotyczącej ww. schematu wskazane zostały w Krajowym Planie
Transformacji na lata 2027-2031, jako jedno z działań horyzontalnych, a zatem działań,
które stanowią strategiczne zaplecze dla kształtowania i wzmacniania oraz reformowania
systemu ochrony zdrowia. Prace obejmowały świadczenia w różnych obszarach, w tym
również w zakresie ginekologii i położnictwa.
W ramach prac nad schematem zabezpieczenia opieki szpitalnej przeprowadzonych zostało
szereg analiz, w tym z zakresie danych przestrzennych, demograficznych oraz
rozliczeniowych. Dane były opracowywane wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia
(NFZ), a także analizowane we współpracy z krajowymi i wojewódzkimi konsultantami
w ochronie zdrowia właściwymi dla danej dziedziny. Powyższe dane i analizy będą
umożliwiały wydanie rekomendacji mogących stanowić podstawę decyzji dotyczących
przyszłej organizacji udzielania świadczeń szpitalnych.
Dzięki przeprowadzonym analizom rozwiązania projektowane w skali całego systemu
ochrony zdrowia przełożą się również na nowocześniejsze, lepiej zorganizowane i stabilnie
funkcjonujące podmioty lecznicze. To z kolei przełoży się na realną korzyść dla pacjentów,
w postaci zabezpieczenia dostępu do m.in. wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej.
W ramach prac, o których mowa wyżej, w Ministerstwie Zdrowia odbywały się bieżące
kontakty robocze z przedstawicielami środowiska medycznego, ekspertami oraz
konsultantami krajowymi i wojewódzkimi. Kontakty te przybierały różne formy, w tym
spotkań roboczych, konsultacji, rozmów eksperckich czy wideokonferencji, i stanowiły
element standardowej działalności Ministerstwa związanej z analizą funkcjonowania
poszczególnych obszarów systemu ochrony zdrowia. Spotkania tego rodzaju mają
charakter merytoryczny i służą wymianie informacji, identyfikacji wyzwań, analizie
zgłaszanych problemów oraz wypracowywaniu możliwych kierunków działań mających na
celu poprawę jakości i dostępności świadczeń zdrowotnych. Dotyczy to również obszaru
ginekologii i położnictwa.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie należy podkreślić, że prowadzone prace miały charakter analityczny
i koncepcyjny. Ich celem było zgromadzenie informacji oraz ocena różnych aspektów
organizacyjnych i systemowych funkcjonowania opieki zdrowotnej. Trwające dyskusje
i konsultacje nie powinny być utożsamiane z podjęciem jakichkolwiek ostatecznych
rozstrzygnięć czy decyzji dotyczących konkretnych podmiotów leczniczych lub oddziałów
szpitalnych.
Ministerstwo Zdrowia pozostaje w stałym dialogu ze środowiskiem eksperckim i na bieżąco
monitoruje potrzeby pacjentów oraz świadczeniodawców. Wszelkie ewentualne działania o
charakterze systemowym poprzedzane są analizami, konsultacjami oraz oceną ich
potencjalnego wpływu na dostępność i jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych.
Jeśli zaś chodzi o wynik analiz w poszczególnych zakresach to dostępne są pod adresem:
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/lecznie-szpitalne-
analizy/schemat-zabezpieczenia-opieki-szpitalnej/ .
Pod powyższym linkiem znajdują się również opisy przyjętych kryteriów merytorycznych
do poszczególnych zakresów.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wniosków dotyczących skorzystania z mechanizmów
finansowych związanych z restrukturyzacją, zawieszeniem lub likwidacją oddziałów
ginekologiczno-położniczych informuję, że przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o
zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1211) wprowadzono nowe
rozwiązania w zakresie restrukturyzacji i konsolidacji podmiotów leczniczych.
Jednym z mechanizmów przewidzianych w przepisach jest umożliwienie koncentracji profili
świadczeń w PSZ na podstawie art. 159a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z
późn. zm.). Na wniosek świadczeniodawcy możliwe jest wprowadzenie w umowie o
udzielanie świadczeń w PSZ zmiany polegającej na wykreśleniu z umowy danego profilu
szpitalnego, bez negatywnych konsekwencji punktu widzenia pozostawania szpitala w PSZ.
Każdorazowo taka zmiana umowy PSZ jest uzależniona od zgody Prezesa NFZ. Fundusz
rozpatrując tego rodzaju wnioski świadczeniodawców, powinien kierować się potrzebą
właściwego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem
mapy potrzeb zdrowotnych oraz planów transformacji.
Dodatkowym rozwiązaniem jest umożliwienie świadczeniodawcy, który otrzymał zgodę na
rezygnację z profilu:
1) zawarcia umowy na tożsamy zakres świadczeń wykonywany w trybie hospitalizacji
planowej albo leczenia jednego dnia,
2) zawarcia umowy na udzielanie świadczeń opieki długoterminowej (ZOL) - jeżeli jest
to zgodne z zatwierdzonym programem naprawczym
- z pominięciem trybu konkursowego, na okres do końca okresu obowiązywania aktualnego
wykazu szpitali PSZ.
Rezygnacja z udzielania świadczeń w ramach danego profilu szpitalnego przez szpital PSZ
będzie pociągać za sobą zmiany w strukturze realizowanych świadczeń z jednoczesną
gwarancją pozostania w systemie PSZ. Rozwiązanie to ma pozwolić szpitalom na
dostosowanie swojej struktury organizacyjnej do aktualnych potrzeb zdrowotnych
i umożliwić ograniczenie dublowania się w regionie oddziałów o tym samym profilu, a także
sprzyjać rozwojowi procedur jednodniowych.
W ww. ustawie przewidziano mechanizmy wsparcia finansowego dla szpitali
restrukturyzujących zakres swojej działalności w ramach PSZ. W latach 2025–2029
możliwa będzie korekta wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia (szpital zachowa 50%
liczby jednostek sprawozdawczych dotyczących świadczeń udzielonych w ramach
wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia), a także zachowanie 2 w kolejnych okresach
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
rozliczeniowych części ryczałtu przypadającego na ten profil (50 % liczby jednostek
likwidowanego profilu – jeżeli w wyniku rezygnacji z profilu liczba jednostek
sprawozdawczych za dany okres rozliczeniowy spadła poniżej 98% liczby jednostek
przyjętych za podstawę wyliczenia ryczałtu). W ramach wydanego przez Ministra Zdrowia
rozporządzenia doprecyzowano zasady ustalania ryczałtu na kolejny okres, przewidując
utrzymanie przez świadczeniodawcę części środków przypadających na likwidowany profil.
Rozwiązania te mają stanowić zachętę do restrukturyzacji działalności w ramach PSZ oraz
lepszego dostosowania jej do lokalnych potrzeb zdrowotnych.
W uzupełnieniu należy wskazać, iż jednym z priorytetów Ministra Zdrowia jest realizacja
działania
Zdrowy szpital – bezpieczny Pacjent. W ramach projektu przewidziano
instrumenty wsparcia na cele infrastrukturalne, doposażenie szpitali i zakup sprzętu
medycznego dla konsolidujących się podmiotów leczniczych. Dnia 9 kwietnia 2026 r.
ogłoszono konkurs nr FM-SMPL.06.KONS.2026 na wybór wniosków w zakresie
dofinansowania zadań polegających na budowie, przebudowie, modernizacji lub
doposażeniu infrastruktury w celu wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów
leczniczych. Termin naboru wniosków to 1 lipca – 30 października 2026 r.
Odnosząc się do działań Ministerstwa Zdrowia w celu utrzymania dostępności świadczeń
położniczych w regionach o niskiej liczbie urodzeń i ograniczonych zasobach kadrowych
uprzejmie informuję, że w dniu 2 lipca 2026 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Agencji
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) zostało opublikowane
obwieszczenie Prezesa AOTMiT w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu
leczenia szpitalnego związanych z ciążą i porodem. Przedmiotowe obwieszczenie zawiera
nowe taryfy m.in. dla świadczeń rozliczanych za pomocą grup N01 i N02, a także dla
świadczenia Koszty znieczulenia zewnątrzoponowego niezawarte w koszcie JGP.
Zgodnie z art. 146 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.)
Prezes NFZ obowiązany jest do wprowadzenia do stosowania taryfy świadczeń
opublikowanej przez AOTMiT nie później niż przed upływem 4 miesięcy od dnia jej
opublikowania.
W tym miejscu należy wskazać, że Prezes NFZ podjął już prace w zakresie wprowadzenia
zmian w finansowaniu świadczeń objętych ww. obwieszczeniem i dnia 8 lipca 2026 r.
opublikował projekt zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji
umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia
wysokospecjalistyczne, celem zaopiniowania przez uprawnione podmioty. Projekt ten
dotyczy m.in. wprowadzenia nowych taryf dla świadczeń związanych z porodem i patologią
ciąży. Przepisy ww. zarządzenia będą stosowane do rozliczania świadczeń udzielanych od 1
lipca 2026 r.
Z uwagi na fakt, iż oddział ginekologiczno-położniczy w Głubczycach zawiesił działalność
leczniczą od dnia 1 czerwca do 31 lipca 2026 r., a na dzień 20 lipca 2026 r. Centrala
Narodowego Funduszu Zdrowia nie posiada pełnych danych sprawozdawczo-
rozliczeniowych za czerwiec 2026 r. aktualnie nie jest możliwe przeprowadzenie analizy
w ww. zakresie.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące pokoi narodzin uprzejmie informuję, że zgodnie
ze stanem na dzień 15 lipca 2026 r. umowę na udzielenie świadczeń w ramach zakresu
03.3300.108.03 – „Opieka nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowaną przez
położną (szpitalny oddział ratunkowy)” podpisał jeden świadczeniodawca, tj. Zespół Opieki
Zdrowotnej w Wągrowcu, w Wielkopolskim Oddziale Wojewódzkim NFZ (kod OW NFZ:
15, kod świadczeniodawcy: 150003183).
Dotychczas do NFZ nie został sprawozdany żaden poród w ramach ww. zakresu. Jednakże z
informacji przekazanych przez Wielkopolski OW NFZ wynika, że w dniu 29 czerwca 2026 r.
zrealizowano świadczenie związane z narodzinami dziecka w ramach ww. zakresu w ZOZ w
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Wągrowcu. Powyższe świadczenie jeszcze nie zostało sprawozdane w systemie
rozliczeniowym ze względu na problemy techniczne świadczeniodawcy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --