telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.32.2026.ŁR
Warszawa, 17 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Państwa Posłów Wiesława Krajewskiego i Olgi Ewy
Semeniuk-Patkowskiej z dnia 2 lipca 2026 r., nr 18110 w sprawie nadzoru Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia nad oddziałami wojewódzkimi Narodowego Funduszu
Zdrowia uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
1. Jakie działania podjęto po publikacji raportu NIK w celu ograniczenia różnic
regionalnych w dostępie do świadczeń zdrowotnych?
Uprzejmie informuję, że po publikacji raportu NIK została m.in. zaktualizowana Procedura
„Opracowanie i aktualizacja planu zakupu świadczeń” w celu umożliwienia skutecznego
monitorowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia obszarów, w których nie zabezpieczono
lub zabezpieczono w sposób niewystarczający dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej.
Wprowadzone zmiany miały na celu zwiększenie przejrzystości procesu planowania zakupu
świadczeń oraz usprawnienie identyfikacji obszarów wymagających zapewnienia
odpowiedniej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.
W ramach przeprowadzonych zmian informacje dotyczące m.in. świadczeń deficytowych
oraz planowanych postępowań konkursowych zostały ujednolicone i przedstawione
w formie ustandaryzowanych tabel. Celem tej zmiany było zapewnienie jednolitego
sposobu prezentacji danych, zwiększenie ich czytelności oraz stworzenie spójnego
materiału analitycznego, umożliwiającego efektywniejsze monitorowanie realizacji planów
zakupu świadczeń, porównywanie pomiędzy oddziałami wojewódzkimi Funduszu oraz
usprawnienie na poziomie oddziałów wojewódzkich procesu podejmowania decyzji
w zakresie zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.
Rozwijane są również narzędzia analityczne służące monitorowaniu kolejek, realizacji
umów i rozmieszczenia świadczeń. W celu poprawy dostępności do świadczeń Fundusz
podejmuje działania odpowiednie do przyczyn wystąpienia ograniczenia dostępu do
świadczeń. Działania te polegają m.in. na:
 ogłaszaniu postępowań konkursowych w celu wyłonienia nowych realizatorów
świadczeń,
 rozszerzaniu potencjału wykonawczego umów w sytuacjach ku temu
uzasadnionych (np. uwzględnienie w umowie dodatkowego lekarza w personelu
udzielającym świadczeń),

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
 zwiększaniu wartości umów z uwzględnieniem możliwości finansowych ujętych
w planie finansowym płatnika,
 dokonywanie przesunięć niewykorzystanych środków w umowach podmiotów w
celu przesunięcia na zakresy z wykazywanym wyższym zapotrzebowaniem na
realizację świadczeń,
 rozwoju opieki koordynowanej,
 analizie występowania tzw. „białych plam” i ogłaszanie postępowań konkursowych
w celu zawarcia umów,
 w przypadku świadczeń stomatologicznych – kierowanie dentobusu do obszarów,
gdzie nastąpił spadek dostępności do świadczeń.
2. Czy opracowano program naprawczy dotyczący wyrównywania dostępności świadczeń
pomiędzy województwami?
Działania służące ograniczaniu różnic regionalnych realizowane są w ramach
obowiązujących mechanizmów planowania, kontraktowania i monitorowania świadczeń
opieki zdrowotnej. Obejmują one w szczególności wykorzystanie Map Potrzeb
Zdrowotnych i Planów Transformacji, identyfikację obszarów o niedostatecznym
zabezpieczeniu świadczeń (tzw. „białych plam”), organizację postępowań konkursowych,
zwiększanie wartości obowiązujących umów w granicach dostępnych środków finansowych
oraz monitorowanie migracji pacjentów i dostępności świadczeń na poziomie wojewódzkim
i lokalnym.
3. Jakie wskaźniki wykorzystuje NFZ do oceny różnic regionalnych?
Fundusz na poziomie oddziałów wojewódzkich wykorzystuje szereg wskaźników, są to
m.in.:
 liczba zdeklarowanych pacjentów na listach lekarza POZ/pielęgniarki
POZ/położnej POZ pod kątem przekroczeń ilości zadeklarowanych pacjentów,
 wskaźnik liczby zakontraktowanych punktów rozliczeniowych na 10 tysięcy
mieszkańców,
 wskaźnik czasu oczekiwania: średni czas oczekiwania na świadczenie medyczne,
mediana czasu oczekiwania,
 liczbę osób oczekujących na udzielenie świadczenia w podziale na kategorie
(przypadek pilny / przypadek stabilny),
 prognozowany czas oczekiwania,
 poziom realizacji umów,
 liczba realizatorów świadczeń w danym obszarze,
 analizy dot. wskaźnika dostępności do świadczeń na 10 tys. mieszkańców oraz
 dostępność obszarowa,
 poziom realizacji świadczeń w poszczególnych zakresach świadczeń w tym poziom
 wykorzystania przeznaczonych środków w kontraktach na świadczenia,
 wykorzystanie i dostępność potencjału wykonawczego,
 liczby hospitalizacji,
 liczby pacjentów włączonych do programów lekowych lub chemioterapii,
 liczba zakontraktowanych punktów w przeliczeniu na liczbę łóżek,
 liczba punktów w przeliczeniu na liczbę pacjentów objętych opieką/etatów
pielęgniarskich/porad,
 poziom wykonania planu rzeczowo-finansowego w podziale na poszczególne
zakresy oraz potencjał umowy zgłoszony w umowach w odniesieniu do faktycznej
realizacji świadczeń,
 migracje pacjentów,
 wykorzystanie łóżek szpitalnych,
 udział świadczeń pierwszorazowych,
 występowanie tzw. „białych plam”,

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
 średnie nakłady finansowe w obszarach kontraktowania.
4. Które województwa charakteryzują się obecnie najniższą dostępnością świadczeń
w poszczególnych zakresach?
Dostępność świadczeń jest zagadnieniem złożonym, uzależnionym od wielu czynników,
w tym specyfiki danego rodzaju świadczeń, potrzeb zdrowotnych populacji, organizacji
udzielania świadczeń oraz lokalnych uwarunkowań. W związku z tym nie jest możliwe
jednoznaczne wskazanie województw charakteryzujących się najniższą dostępnością do
świadczeń w poszczególnych zakresach. Analiza dostępności do świadczeń nie może
opierać się jedynie na zakontraktowaniu lub nie danych zakresów świadczeń na określonym
obszarze. Dla przykładu należy wskazać, że brak umów w rodzaju
leczenie szpitalne w zakresie dotyczącym konkretnej dziedziny nie oznacza, że pacjenci
z danego obszaru nie mają dostępu do tych świadczeń, ponieważ są one rozliczane
w ramach szerszych znaczeniowo zakresów świadczeń.
Analiza dostępności jest zagadnieniem zdecydowanie bardziej złożonym, obejmującym
często analizę poszczególnych chorób i nie może być oparta wyłącznie na analizie ujęcia lub
nie danego zakresu świadczeń na liście zakontraktowanych zakresów świadczeń lub
sprawozdawanych przez świadczeniodawców. Należy mieć na uwadze zakresy świadczeń o
charakterze kompleksowym. Kontraktowanie zakresów świadczeń o takim charakterze
wpływa na zapewnienie kompleksowej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, przez
łączenie i realizację wcześniej oddzielnie kontraktowanych zakresów świadczeń w ramach
jednej, zintegrowanej umowy, co znacząco usprawnia organizację i poprawia jakość opieki
nad pacjentem. Z drugiej zaś strony brak zakontraktowania zakresu świadczeń o
charakterze „kompleksowym” nie powoduje, że pacjenci nie mają zapewnionego dostępu do
tych świadczeń w ramach innych produktów kontraktowych tj. form opieki.
5. Czy dokonano zmian w planowaniu zakupu świadczeń po publikacji raportu NIK?
Uprzejmie informuję, że w ramach działań Narodowego Funduszu Zdrowia, zmieniono
procedurę opracowywania planu zakupu świadczeń, rozszerzając ją o analizy świadczeń
deficytowych oraz planowanych postępowań konkursowych. Ustandaryzowano również
sposób prezentacji danych, co ma poprawić możliwość porównywania sytuacji między
województwami i monitorowania dostępności świadczeń.
6. Jakie dodatkowe środki finansowe skierowano do regionów o najniższej dostępności
świadczeń?
Wartość środków finansowych jakie Narodowy Fundusz Zdrowia może przeznaczyć w
planie finansowym NFZ na dany rok na koszty świadczeń opieki zdrowotnej wynika z
wartości prognozowanych przychodów Funduszu, w tym w szczególności z tytułu składki
na ubezpieczenie zdrowotne, będących pochodną podstawy wymiaru składki na
ubezpieczenie zdrowotne oraz wymiaru tej składki, a także środków z dotacji podmiotowej
lub środków z funduszy celowych (np. Funduszu Medycznego).
Ponadto, uprzejmie informuję, że sposób podziału w planie finansowym NFZ środków na
koszty świadczeń opieki zdrowotnej pomiędzy poszczególne oddziały wojewódzkie
Narodowego Funduszu Zdrowia określają przepisy art. 118 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”.
Zgodnie z art. 118 ust. ustawy o świadczeniach planowane środki na pokrycie kosztów
finansowania przez oddziały wojewódzkie NFZ świadczeń opieki zdrowotnej dla
ubezpieczonych, z wyłączeniem środków odpowiadających przychodom wymienionym
w art. 125, dzieli się pomiędzy oddziały wojewódzkie Funduszu z uwzględnieniem:
 liczby ubezpieczonych zarejestrowanych w oddziale wojewódzkim Funduszu;

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
 wydzielonych, według wieku i płci, grup ubezpieczonych oraz wydzielonych grup
świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń wysokospecjalistycznych;
 ryzyk zdrowotnych odpowiadających danej grupie ubezpieczonych, w zakresie
danej grupy świadczeń opieki zdrowotnej, w porównaniu z grupą odniesienia.
Zgodnie z art. 118 ust. 4 ustawy o świadczeniach, planowane koszty finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej przez dany oddział wojewódzki NFZ nie mogą być niższe niż
wysokość kosztów finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla danego oddziału w roku
poprzednim, zaplanowanych w planie finansowym, o którym mowa w art. 121 ust. 3 i 5 oraz
art. 123 ust. 3 ustawy, przy czym zgodnie z art. 129 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przy
stosowaniu art. 118 ust. 4 do planu finansowego na rok następny nie uwzględnia się
środków przekazanych oddziałom wojewódzkim zgodnie z art. 129 ust. 3 i 4 (środków
z funduszu zapasowego).
Doprecyzowanie kryteriów podziału planowanych środków na pokrycie kosztów
finansowania przez oddziały wojewódzkie NFZ świadczeń opieki zdrowotnej dla
ubezpieczonych ujętych w obecnie obowiązującym art. 118 ust. 3 ustawy o świadczeniach
znalazło odzwierciedlenie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 listopada 2009 r. w
sprawie szczegółowego trybu i kryteriów podziału środków pomiędzy centralę i oddziały
wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia z przeznaczeniem na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych (Dz. U. Nr 193, poz. 1495) wydanym na
podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 119 tej ustawy.
Podkreślić należy, iż określone w planie finansowym danego oddziału wojewódzkiego NFZ
środki na koszty świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych/uprawnionych,
przeznaczone są na pokrycie kosztów świadczeń wszystkim ubezpieczonym /
uprawnionym, dla których dany OW NFZ jest właściwy, niezależnie od miejsca, w którym
osoby te zrealizują swoje prawo do świadczeń, tj. także poza terenem OW NFZ właściwego
dla miejsca zamieszkania danej osoby.
7. Czy przeprowadzono analizy przyczyn utrzymywania się różnic regionalnych?
Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi ciągłe analizy przyczyn różnic regionalnych
w dostępie do świadczeń opieki zdrowotnej. Wykorzystywane są m.in. Mapy Potrzeb
Zdrowotnych, wojewódzkie plany transformacji, dane demograficzne, epidemiologiczne,
informacje o infrastrukturze medycznej, liczbie i rozmieszczeniu personelu oraz migracjach
pacjentów. Analizy wskazują, że głównymi przyczynami utrzymywania się różnic
regionalnych są niedobory kadrowe, nierównomierne rozmieszczenie specjalistów,
ograniczenia finansowe, zróżnicowany potencjał świadczeniodawców oraz zmiany
demograficzne związane ze starzeniem się społeczeństwa.
Podsumowując, analizowane są:
 sytuacja demograficzna,
 potrzeby zdrowotne mieszkańców,
 liczba świadczeniodawców,
 zasoby kadrowe i infrastrukturalne,
 migracje pacjentów,
 realizacja świadczeń w poprzednich okresach,
 występowanie „białych plam”,
 problemy kadrowe, organizacyjne i finansowe.
8. Jakie działania podjęto wobec oddziałów wojewódzkich, w których stwierdzono
największe dysproporcje?
Należy wskazać, iż wprowadzono obowiązek uwzględniania informacji o świadczeniach
deficytowych oraz planowanych postępowaniach konkursowych, a następnie ujednolicono
sposób prezentacji tych danych w formie zestandaryzowanych tabel. Rozwiązania te
umożliwiają skuteczniejsze monitorowanie sytuacji w oddziałach wojewódzkich,

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
porównywanie danych pomiędzy regionami oraz usprawnienie procesu podejmowania
decyzji dotyczących zabezpieczenia dostępu do świadczeń. Dodatkowo oddziały
wojewódzkie realizują działania naprawcze, takie jak organizowanie postępowań
konkursowych, zwiększanie wartości kontraktów oraz monitorowanie tzw. „białych plam”.
Narodowy Fundusz Zdrowia na bieżąco podejmuje działania mające na celu zapewnienie
dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w ramach posiadanych kompetencjo oraz
środków finansowych określonych w Planie Finansowym Funduszu. W szczególności
prowadzone są postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń
zdrowotnych, w tym konkursy ofert i rokowania, zgodnie z przepisami ustawy
o świadczeniach oraz z uwzględnieniem zidentyfikowanych potrzeb zdrowotnych i
możliwości finansowych. Działania te są realizowane w sposób ciągły.
9. Czy monitorowane są efekty wdrażanych działań naprawczych?
Efekty wdrażanych działań są monitorowane w sposób ciągły. Analizowane są m.in.
wartości zawartych umów, realizacja świadczeń, nadwykonania i niedowykonania,
prognozy realizacji świadczeń, liczba zawartych umów, liczba miejsc udzielania świadczeń,
czas oczekiwania, liczba osób oczekujących oraz migracje pacjentów. Różnice pomiędzy
planowaną a rzeczywistą realizacją planu zakupu świadczeń podlegają comiesięcznej
analizie, a plan zakupu świadczeń jest aktualizowany dwa razy w roku.
Podsumowując, monitorowanie ma charakter ciągły i obejmuje m.in. realizację umów, czas
oczekiwania, liczbę osób oczekujących, migracje pacjentów, poziom wykorzystania
środków finansowych, realizację planu zakupu świadczeń oraz analizę danych z list
oczekujących.
10. Czy Ministerstwo posiada harmonogram działań prowadzących do ograniczenia
nierówności regionalnych?
Działania Ministerstwa Zdrowia prowadzone są zgodnie z obowiązującymi dokumentami
strategicznymi i harmonogramami wdrożeń systemowych. Obejmują one przede wszystkim
rozwój centralnej e-rejestracji zgodnie z harmonogramem określonym w rozporządzeniu
Ministra Zdrowia, rozwój portalu „Gdzie się leczyć”, rozwój funkcjonalności aplikacji AP-
KOLCE oraz dalsze dostosowywanie systemów sprawozdawczych. Jednocześnie
kompleksowa aktualizacja przez Narodowy Fundusz Zdrowia planów zakupu świadczeń
odbywa się regularnie dwa razy do roku, co umożliwia bieżące reagowanie na
zidentyfikowane nierówności w dostępności świadczeń.
Należy uzupełnić, że Narodowy Fundusz Zdrowia również podejmuje działania zmierzające
do zapewnienia odpowiedniego zabezpieczenia świadczeń, które są prowadzone w sposób
ciągły w ramach obowiązujących procesów planowania i kontraktowania świadczeń.
11. Jakie rezultaty osiągnięto od czasu zakończenia kontroli NIK?
Od czasu zakończenia kontroli NIK zaktualizowano procedurę opracowania i aktualizacji
planu zakupu świadczeń, rozszerzając ją o informacje dotyczące świadczeń deficytowych
i planowanych postępowań konkursowych. Ujednolicono sposób prezentacji danych przez
oddziały wojewódzkie, wdrożono nowe narzędzia analityczne do monitorowania kolejek
i realizacji umów, rozbudowano systemy monitorowania dostępności świadczeń oraz
wdrożono prognozowany czas oczekiwania na świadczenie (PCUŚ). Rozszerzono także
zakres analiz dotyczących opieki szpitalnej oraz rozwijano centralną e-rejestrację i portal
„Gdzie się leczyć”.

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
12. Czy planowane są zmiany sposobu finansowania świadczeń w celu ograniczenia
dysproporcji regionalnych?
Podział środków odbywa się zgodnie z art. 118 ustawy o świadczeniach i uwzględnia liczbę
ubezpieczonych, strukturę demograficzną oraz ryzyka zdrowotne. Obowiązujące regulacje
należy uznać za optymalne.
13. Jakie działania planowane są do końca 2027 r.?
Planowana jest kontynuacja działań związanych z poprawą monitorowania i dostępności
świadczeń, w szczególności:
 dalszy rozwój centralnej e‑rejestracji;
 rozwój portalu „Gdzie się leczyć”;
 rozwój funkcjonalności aplikacji AP-KOLCE;
 sukcesywne rozszerzanie zakresu świadczeń objętych elektronicznymi
harmonogramami przyjęć i listami oczekujących;
 dalsze dostosowywanie systemów sprawozdawczych do obowiązujących
przepisów;
 kontynuacja analiz dostępności świadczeń oraz działań związanych z identyfikacją
i eliminacją obszarów o niewystarczającym zabezpieczeniu świadczeń.
14. Jak Ministerstwo ocenia obecny poziom zróżnicowania regionalnego w dostępie do
świadczeń?
Zróżnicowanie regionalne jest nadal obserwowane i wynika z wielu czynników, w tym
różnic demograficznych, epidemiologicznych, kadrowych i infrastrukturalnych, a także
zróżnicowaniem potrzeb zdrowotnych oraz migracji pacjentów. Istotnym problemem
pozostaje koncentracja specjalistów w dużych ośrodkach miejskich oraz niedobory kadr
w części województw.
Jednocześnie różnice te są monitorowane na bieżąco i podejmowane są działania mające na
celu poprawę dostępności świadczeń w granicach dostępnych zasobów finansowych i
kadrowych.
15. Proszę o przedstawienie zestawienia najważniejszych wskaźników dostępności
świadczeń według województw za lata 2022–2026.
Najważniejsze wskaźniki dostępności świadczeń publikowane są na stronie Narodowego
Funduszu Zdrowia m.in. w okresowych sprawozdaniach z działalności NFZ sporządzanych
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie rocznych
i okresowych sprawozdań z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia oraz informacji
przekazywanych wojewodom i marszałkom województw.
Celem sporządzanie niniejszych sprawozdań jest przedstawienie Ministrowi Zdrowia oraz
innym interesariuszom informacji o realizacji zadań Funduszu, w tym najważniejszych
wskaźników opisujących funkcjonowanie systemu, zwłaszcza dostępności do świadczeń,
realizacji umów oraz wykonania planu finansowego.
Szczegółowe zestawienie wskaźników za lata 2022–2026 obejmuje dane dotyczące list
oczekujących oraz liczby pacjentów i świadczeń w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ.
NFZ monitoruje dostępność świadczeń m.in. przy wykorzystaniu następujących
wskaźników:
 prognozowany i rzeczywisty czas oczekiwania na świadczenie,
 mediana czasu oczekiwania,
 liczba pacjentów oczekujących,
 liczba pacjentów skreślonych z list oczekujących z powodu wykonania świadczenia,
 liczba zawartych umów i miejsc udzielania świadczeń,

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
 liczba personelu medycznego,
 migracje pacjentów,
 wykorzystanie łóżek szpitalnych,
 poziom realizacji i finansowania świadczeń.
Ponadto należy zaznaczyć, że obszerne informacje nt. wskaźniki dostępności do świadczeń
w poszczególnych województwach, z zachowaniem podziału na zakresy świadczeń,
z uwzględnieniem informacji na temat kolejek oczekujących, personelu medycznego
realizującego świadczenia zdrowotne zostały zawarte w ogólnodostępnej Mapie Potrzeb
Zdrowotnych na lata 2022-2026, pod adresem https://basiw.mz.gov.pl/mapy-
informacje/mapa-2022-2026/analizy/.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --