Interpelacja w sprawie systemu monitorowania dostępności świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18109
do ministra zdrowia
w sprawie systemu monitorowania dostępności świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający: Wiesław Krajewski, Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 28-06-2026
Szanowna Pani Minister, jednym z istotnych elementów informacji o wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli dotyczącej realizacji zadań przez Narodowy Fundusz Zdrowia były ustalenia odnoszące się do monitorowania dostępności świadczeń opieki zdrowotnej. Skuteczny system monitorowania powinien umożliwiać bieżącą identyfikację zagrożeń, analizę zmian w dostępności świadczeń oraz szybkie podejmowanie działań naprawczych.
Przy rosnących nakładach na ochronę zdrowia szczególnego znaczenia nabiera pytanie o to, czy Narodowy Fundusz Zdrowia dysponuje narzędziami pozwalającymi na bieżące zarządzanie dostępnością świadczeń oraz eliminowanie problemów jeszcze przed ich negatywnym wpływem na pacjentów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie wskaźniki dostępności świadczeń są monitorowane przez Centralę NFZ?
Jak często analizowane są dane dotyczące dostępności świadczeń?
Czy funkcjonuje centralny system monitorowania dostępności świadczeń we wszystkich oddziałach wojewódzkich?
Czy wykorzystywane są automatyczne wskaźniki ostrzegawcze lub alerty dotyczące pogarszającej się dostępności?
Jakie działania podejmowane są po zidentyfikowaniu pogorszenia dostępności świadczeń?
Czy monitorowane są różnice pomiędzy planowaną a rzeczywistą realizacją planu zakupu świadczeń?
Czy analizowane są przyczyny wydłużania czasu oczekiwania na świadczenia?
Czy monitorowane są tzw. białe plamy w dostępie do świadczeń?
Czy po publikacji raportu NIK zmieniono sposób monitorowania dostępności świadczeń?
Jakie nowe rozwiązania organizacyjne wdrożono w Centrali NFZ?
Czy rozbudowano systemy informatyczne wspierające analizę dostępności świadczeń?
Jakie działania podjęto wobec oddziałów wojewódzkich, w których stwierdzono największe problemy z monitorowaniem dostępności?
Czy Ministerstwo Zdrowia otrzymuje cykliczne raporty dotyczące zmian dostępności świadczeń?
Jakie działania planowane są w celu dalszego usprawnienia systemu monitorowania?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnych mechanizmów monitorowania dostępności świadczeń zdrowotnych?
Jednocześnie proszę o przedstawienie odpowiedzi według stanu na dzień jej sporządzenia oraz – w przypadku danych statystycznych – z podziałem na lata 20220-2026 oraz oddziały wojewódzkie NFZ. Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26596 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.30.2026.EW
Warszawa, 21 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pana Wiesława Krajewskiego oraz Pani Olgi Semeniuk-
Patkowskiej, Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie monitorowania
dostępności świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia (18109),
przesłaną przy piśmie Pana Krzysztofa Bosaka, Wicemarszałka Sejmu RP z dnia 2 lipca
2026 r., uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Monitorowanie dostępności świadczeń opieki zdrowotnej stanowi jedno z podstawowych
zadań Narodowego Funduszu Zdrowia, wynikające z ustawowej odpowiedzialności za
zapewnienie świadczeniobiorcom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych. Proces monitorowania dostępności świadczeń
realizowany jest z wykorzystaniem danych przekazywanych przez świadczeniodawców,
centralnych systemów informatycznych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz dokumentów
strategicznych określających kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia.
Podejmowane przez Fundusz działania mają na celu monitorowanie poziomu realizacji
kontraktów, racjonalne wykorzystanie środków będących w dyspozycji Oddziałów
Wojewódzkich Funduszu, identyfikację obszarów wymagających interwencji, ocenę stopnia
zabezpieczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych oraz optymalizowanie procesu
planowania zakupu świadczeń, zgodnie z rzeczywistymi potrzebami zdrowotnymi
mieszkańców poszczególnych województw. Monitorowanie dostępności świadczeń opieki
zdrowotnej w Funduszu prowadzone jest w sposób ciągły przez właściwe komórki
organizacyjne odpowiedzialne za planowanie, kontraktowanie i monitorowanie realizacji
umów.
W obszarze monitorowania dostępności świadczeń opieki zdrowotnej Narodowy Fundusz
Zdrowia realizuje działania mające na celu poprawę jakości danych, usprawnienie
prowadzenia list oczekujących oraz rozwój narzędzi wspierających zarządzanie
dostępnością świadczeń. Działania te obejmują monitorowanie obowiązków
sprawozdawczych świadczeniodawców, weryfikację poprawności prowadzenia
harmonogramów przyjęć i list oczekujących, rozwój mechanizmów weryfikacji danych oraz
dostosowywanie systemów sprawozdawczych do zmian wynikających z obowiązujących
przepisów prawa.
Bieżące monitorowanie dostępności świadczeń odbywa się poprzez analizę przede
wszystkim następujących danych:
- wysokości umów zawartych ze świadczeniodawcami realizującymi świadczenia z
zakresów z uwzględnieniem procedowanych zmian finansowych,
- wartości realizacji świadczeń sprawozdawanych przez świadczeniodawców - w podziale
na pacjentów dorosłych i dzieci do 18 roku życia,
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
- kwot nadwykonanych (ponad wartość kontraktu) i niedowykonanych świadczeń,
- prognozowanej realizacji świadczeń na rok bieżący i lata następne oraz wartości
prognozowanych rocznych nadwykonań i niedowykonań,
- poziomu realizacji Planu Finansowego dla poszczególnych rodzajów świadczeń oraz
wysokości aktualnych rezerw finansowych,
- średnich nakładów na obszary kontraktowania (grupy powiatów, powiaty, grupy gmin,
gminy),
- liczby zawartych umów w poszczególnych zakresach świadczeń w obszarach
kontraktowania,
- udziału świadczeń pierwszorazowych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej,
- migracji pacjentów rozumianej jako procentowy udział pacjentów z innych obszarów
- kontraktowania leczonych w ramach poszczególnych zakresów i obszarów
kontraktowania,
- wykorzystania łóżek w przypadku świadczeń stacjonarnych z określeniem ich obłożenia
w stosunku do liczby łóżek rejestrowych i „zakontraktowanych”,
- liczby możliwych do objęcia pacjentów w przypadku świadczeń domowych na podstawie
zgłoszonego potencjału do umów,
- zgłaszalności do programów profilaktycznych w aspekcie populacji możliwej do objęcia
danym programem,
- liczby miejsc realizacji świadczeń,
- liczby personelu udzielającego świadczenia,
- czasu pracy personelu,
- mediany rzeczywistego czasu oczekiwania,
- liczby pacjentów oczekujących,
- czasowych przerw w udzielaniu świadczeń,
- liczby pacjentów skreślonych z powodu wykonania świadczenia.
Od 1 lipca 2026 r. wdrożono nowy wskaźnik - prognozowany czas oczekiwania na
udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, który zastąpił informację o pierwszym wolnym
terminie udzielenia świadczenia.
W załączeniu do interpelacji przekazano przykładową analizę dostępności do świadczeń,
wykonaną na poziomie oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Monitorowane jest także występowanie tzw. białych plam w dostępie do świadczeń, o które
zapytano w interpelacji. Fundusz monitoruje brak zabezpieczenia dostępności do
świadczeń w odniesieniu do przyjętych obszarów kontraktowania w ramach
poszczególnych rodzajów i zakresów świadczeń. Narodowy Fundusz Zdrowia każdorazowo
weryfikuje, czy rozwiązanie danej umowy o udzielanie świadczeń skutkuje powstaniem
„białej plamy”. Informacje te zostają uwzględnione w Planie Zakupu na kolejny rok i brane
są pod uwagę przy planowaniu ewentualnych postępowań konkursowych, z
uwzględnieniem ograniczeń finansowych. Fundusz dokonuje analizy zawartych umów oraz
rzeczywistej realizacji świadczeń, jak również monitoruje dostępność, biorąc pod uwagę
możliwości wynikające z posiadanych zasobów medycznych, kadrowych znajdujących się na
danym obszarze oraz posiadanych środków finansowych. Po zidentyfikowaniu pogorszenia
dostępności do świadczeń, w zakresie możliwości finansowych Funduszu, prowadzone są
postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lub
następuje zwiększenie obecnie obowiązujących umów po zweryfikowaniu posiadania
wymaganego potencjału świadczeniodawcy do realizacji świadczeń. W trakcie
konstruowania pierwotnego planu zakupu przyjmowane są założenia określające bieżące
potrzeby oddziału wojewódzkiego Funduszu, wynikające przede wszystkim z analiz
dostępności do świadczeń. Następnie mając na uwadze możliwości finansowe wynikające z
planu finansowego wyliczany jest plan aneksowania umów niewygasających oraz plan
postępowań konkursowych, który zakłada częściową realizację przyjętych założeń.
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W ramach monitorowania dostępności do świadczeń monitorowane są także parametry
funkcjonowania ratownictwa medycznego, w tym także w obszarze dotyczącym czasu
oczekiwania zespołów ratownictwa medycznego (ZRM) na przekazanie pacjenta do
szpitalnego oddziału ratunkowego lub izby przyjęć. Obecnie dane dotyczące czasu
oczekiwania ZRM na przekazanie pacjenta do SOR/IP generowane są z Systemu
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego. Sprawozdawczość z
wyjazdów pozwala zidentyfikować przypadki ewentualnego przetrzymywania zespołów
ratownictwa medycznego przez poszczególne szpitale. Po weryfikacji otrzymanej
dokumentacji następuje przypomnienie świadczeniodawcy o zaleceniach tj. „Dobrych
praktykach postępowania w szpitalnych oddziałach ratunkowych i w izbach przyjęć” oraz
obowiązujących przepisach. Stale monitorowana jest także realizacja świadczeń przez
zespoły ratownictwa medycznego od kątem braku gotowości do podjęcia zlecenia wyjazdu.
Analizie podlegają dane zawarte w raporcie, który prezentuje czas niegotowości zespołu na
podstawie wybrania statusu „niegotowy”. W przypadku wystąpienia takiego statusu w
czasie dłuższym niż 30 minut, każdorazowo Fundusz występuje do danego dysponenta z
prośbą o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji.
Odpowiadając na pytanie dotyczące zmian sposobu monitorowania świadczeń po publikacji
raportu Najwyższej Izby Kontroli, Narodowy Fundusz Zdrowia, wskazał, że zaktualizował
procedurę „Opracowanie i aktualizacja planu zakupu świadczeń” w celu umożliwienia
skutecznego monitorowania tych obszarów, w których nie zabezpieczono lub
zabezpieczono w sposób niewystarczający dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej.
Wprowadzone zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości procesu planowania zakupu
świadczeń oraz usprawnienie identyfikacji obszarów wymagających zapewnienia
odpowiedniej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności uwzględnienie
w procesie informacji dotyczących świadczeń deficytowych oraz działań w zakresie
planowanych postępowań konkursowych. Informacje te przedstawiane są
w formie ustandaryzowanych, jednolitych tabel dzięki czemu powstaje spójny materiał
analityczny, umożliwiającego efektywniejsze monitorowanie realizacji planów zakupu
świadczeń, porównywanie pomiędzy oddziałami wojewódzkimi oraz usprawnienie na
poziomie oddziałów wojewódzkich procesu podejmowania decyzji w zakresie
zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.
Dane stanowią podstawę do bieżącej oceny dostępności świadczeń oraz identyfikacji
obszarów wymagających dalszej analizy. Kompleksowa aktualizacja planu zakupu
świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z obowiązującą Procedurą opracowania i aktualizacji
planu zakupu świadczeń, odbywa się dwukrotnie - do końca sierpnia bieżącego roku oraz do
końca marcu roku następnego. W oparciu o aktualny stan zabezpieczenia świadczeń (kwoty
umów oraz zrealizowanych lub zaplanowanych postępowań konkursowych) następuje
porównanie do kwot przyjętych w pierwotnym planie zakupu dla każdej pozycji wynikającej
z zakresu i obszaru kontraktowania. Na podstawie tego porównania następuje aktualizacja
planu zakupu świadczeń.
W ramach monitorowania dostępności do świadczeń Fundusz analizuje również czas
oczekiwania na świadczenia, biorąc m.in. pod uwagę informacje przekazywane przez
świadczeniodawców o przerwach w udzielaniu świadczeń, nieobecnościach personelu
medycznego oraz problemach w pozyskaniu personelu celem zabezpieczenia realizacji
świadczeń na poziomie zgodnym z zawartą umową. Przyczyny wydłużenia czasu
oczekiwania na świadczenia identyfikowane są w oparciu o dane przekazywane przez
świadczeniodawców z zakresu harmonogramów przyjęć, w tym list oczekujących, w
szczególności w obszarze świadczeń, na które świadczeniodawca jest zobowiązany
prowadzić harmonogramy przyjęć w czasie rzeczywistym w aplikacji udostępnionej przez
Fundusz (AP-KOLCE). Oddział wojewódzki ma możliwość monitorowania list oczekujących
w większym stopniu. Na bieżąco podejmowane są działania monitorujące dane statystyczne
z zakresu list oczekujących. W przypadku stwierdzenia znacznego wydłużenia czasu
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
oczekiwania, w ramach bieżących zadań oddział Funduszu dokonuje weryfikacji
prawidłowości prowadzenia list oczekujących, tj. np. oceny wykazu osób oczekujących pod
kątem występowania na liście osób, które według informacji w Centralnym Wykazie
Ubezpieczonych nie żyją, bieżącej aktualizacji danych pacjentów o statusie „po terminie”,
wykazywania dłuższego czasu oczekiwania dla przypadków „pilnych” niż dla „stabilnych”,
weryfikacji list oczekujących pod kątem wielokrotnego wpisu pacjenta na listę
oczekujących do danej komórki organizacyjnej u jednego świadczeniodawcy oraz
weryfikacja wykazów osób oczekujących pod kątem sprawozdawania pacjentów, którym
świadczenie zostało wykonane i rozliczone. Ponadto, w przypadku harmonogramów
przyjęć prowadzonych w aplikacji AP-KOLCE, oddział wojewódzki Funduszu ma również
możliwość oceny zjawiska niezgłaszania się pacjentów na wizyty w umówionym terminie.
Niestety, pomimo rozwiązań informatycznych, tj. przypomnienia za pośrednictwem
wiadomości SMS (również wysyłanych przez Fundusz w przypadku świadczeń, które są
„kolejkowane” za pośrednictwem aplikacji udostępnionej centralnie przez Fundusz)
zjawisko to nadal stanowi problem i skutkuje tym, że wiele terminów nie jest
wykorzystanych.
Odpowiadając na pytanie dotyczące analizy przyczyny wydłużania czasu oczekiwania na
świadczenia, należy wskazać, że wydłużanie czasu oczekiwania na świadczenia opieki
zdrowotnej jest zjawiskiem powszechnym i na przestrzeni lat dokładnie przeanalizowanym
w skali nie tylko Polski, jako że z podobnym problemem borykają się praktycznie wszystkie
państwa, w których system finansowania świadczeń opieki zdrowotnej jest oparty o środki
publiczne (składki zdrowotne lub/oraz budżet krajowy).
Wydłużanie czasu oczekiwania wynika z nakładania się problemów finansowych,
kadrowych oraz demograficznych, jak również kwestii organizacyjnych w placówkach
medycznych.
Problem ograniczonych środków finansowych i wzrostu kosztów świadczeń wyraźnie
widać w przypadku działań podjętych w celu skracania list oczekujących do badań i wizyt u
lekarzy specjalistów. Mimo zniesienia limitów w diagnostyce ambulatoryjnej, podobnie jak
w całej opiece specjalistycznej, lawinowo rosnące koszty świadczeń (przykładowo średni
koszt tomografii komputerowej w latach 2021-2025 wzrósł o 64%, kolonoskopii o 82%, a
gastroskopii o 133%) spowodowały, że nie jest już możliwe finansowanie ich wyłącznie ze
środków pochodzących ze składki zdrowotnej. W efekcie, w obliczu odsuwania w czasie
płatności za świadczenia, a nawet braku pewności czy całość zrealizowanych świadczeń
zostanie opłacona, świadczeniodawcy ograniczają liczbę planowanych badań i wizyt w
kolejnych okresach.
Jeszcze wyraźniej wzrost kosztów operacyjnych świadczeniodawców przekłada się na
możliwości realizacji świadczeń limitowanych, gdzie nawet mimo systematycznego wzrostu
środków przeznaczonych na finansowanie świadczeń, potrzeby finansowe rosną w tempie,
którego zaspokojenie nie jest w pełni możliwe, a co w konsekwencji również przekłada się
na brak adekwatnego do tych potrzeb wzrostu liczby świadczeń planowych.
Braki personelu o kluczowych specjalizacjach, takich jak m.in. endokrynologia, kardiologia,
okulistyka, geriatria czy psychiatria dziecięca są kluczową barierą publicznej ochrony
zdrowia, bezpośrednio wydłużającą czas oczekiwania na leczenie. W dodatku lekarze
niejednokrotnie rezygnują z pracy w publicznej ochronie zdrowia lub ograniczają w niej
wymiar godzin na rzecz prywatnych praktyk i centrów medycznych, oferujących lepsze
warunki płacowe i mniejsze obciążenie biurokracją. Kolejnym problemem jest
nierównomierna dystrybucja lekarzy - koncentrują się oni przede wszystkim w dużych
ośrodkach akademickich i aglomeracjach, takich jak województwa mazowieckie czy śląskie,
podczas gdy większość powiatów w małych województwach, takich jak województwo
opolskie, praktycznie nie jest w stanie zapewnić dostępu do lekarzy niektórych specjalizacji.
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
W efekcie pacjenci z całego województwa migrują np. do jedynej dostępnej poradni danej
specjalności, dodatkowo wydłużając kolejkę do świadczeń.
Zmiany demograficzne i gwałtowne starzenie się społeczeństwa to główne czynniki
generujące wzrost zapotrzebowania na kluczowe świadczenia medyczne. Polskie
społeczeństwo starzeje się w tempie uniemożliwiającym systemowi Fundusz płynne
dostosowanie infrastruktury oraz budżetu. Obecnie na każde 100 dzieci przypada w kraju
ponad 125 seniorów. Osoby po 65. roku życia konsumują statystycznie nawet 4-5 razy
więcej świadczeń medycznych niż osoby młodsze. Wynika to bezpośrednio ze zjawiska
wielochorobowości - u osób starszych diagnozuje się równolegle m.in. cukrzycę,
nadciśnienie, chorobę niedokrwienną serca czy zwyrodnienia stawów. Wielu z tych
pacjentów pozostaje pod stałą kontrolą co najmniej kilku poradni specjalistycznych, co z
kolei znacząco wpływa na możliwość przyjmowania przez te poradnie pacjentów nowych,
tzw. pierwszorazowych.
Dodatkowymi problemami wpływającymi na czas oczekiwania na świadczenia opieki
zdrowotnej są kwestie związane z organizacją prowadzenia list oczekujących, takie jak
zjawisko zapisywania się przez pacjentów do kilku różnych placówek na tę samą procedurę
czy nieodwoływanie wizyt w przypadku rezygnacji, co blokuje dostępne miejsca innym
potrzebującym. W celu walki z tym problemem Ministerstwo Zdrowia wdraża system
centralnej e-rejestracji, co w założeniu ma ułatwić pacjentom wyszukiwanie dostępnych
terminów świadczeń, usprawnić zapisywanie się na listy oczekujących oraz zapewnić
bardziej równomierny rozkład osób między placówkami medycznymi, jak również zapewnić
lepszą organizację kolejek, eliminując przypadki wielokrotnego wpisywania się na to samo
świadczenie oraz usuwając osoby zmarłe.
Wpływ na wzrost czasu oczekiwania ma również zwiększanie grup osób uprawnionych do
świadczeń poza kolejnością, które to zapełniają wolne terminy z pominięciem kolejki.
Dodatkowo bardzo często znaczną część wolnych terminów zapełniają również pacjenci w
trakcie leczenia, którzy muszą być przyjęci zgodnie z planem leczenia, co skutkuje
ograniczeniem możliwości przyjęcia pacjentów pierwszorazowych.
Odpowiadając na pytania dotyczące podejmowanych działań, należy wskazać, że w latach
2022-2026 Fundusz podejmował szereg działań ukierunkowanych na zwiększenie
dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej. Główne działania zaradcze i nadzorcze, to:
- ogłaszanie uzupełniających postepowań konkursowych,
- zwiększanie finansowania określonych świadczeń u poszczególnych świadczeniodawców,
- wyrażanie zgody na dokonywane przez świadczeniodawców przekształcenia, w tym
zmianę trybu udzielania świadczeń,
- alokacje środków finansowych w umowach w celu dostosowania struktury kontraktów do
potrzeb zdrowotnych pacjentów,
- współpraca i dialog ze świadczeniodawcami w celu ustalenia przyczyn pogorszenia
dostępności do świadczeń i możliwych rozwiązań,
- analiza sygnałów kierowanych bezpośrednio od pacjentów,
- współpraca z władzami publicznymi, celem pozyskania dodatkowych środków
finansowych na zabezpieczenie jak największą puli świadczeń,
- zwiększenia ryczałtu systemu podstawowego zabezpieczenia świadczeń.
W przypadku tzw. „białych plam”, których nie udało się zabezpieczyć z uwagi na brak
realizatora usług na danym obszarze, oddział wojewódzki Funduszu monitoruje migrację
pacjentów np. do powiatów ościennych i w miarę posiadanych środków zwiększa wartości
umów, zachęca świadczeniodawców, z terenów o deficycie specjalistów z wybranej
dziedzinie, do przystąpienia do opieki koordynowanej. W przypadku np. zawieszenia
działalności środki finansowe przekierowywane są do podmiotów, które przejmą opiekę
nad pacjentami.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Ponadto oddziały wojewódzkie w zakresie świadczeń gwarantowanych w rodzaju
podstawowa opieka zdrowotna w przypadku problemu z dostępnością dla mieszkańców
danego terenu, występują do podmiotów z terenu zagrożonego utratą zabezpieczenia lub z
terenów sąsiednich o objęcie opieką pacjentów. Organizują również spotkania
indywidualne w siedzibie oddziału wojewódzkiego Fundusz z kierownikami placówek z
terenu zagrożonego utratą ciągłości udzielania świadczeń i kierownikami placówek
pobliskich miejscowości oraz informują o możliwym problemie władze samorządowe.
Odpowiadając na pytanie dotyczące wskaźników ostrzegawczych lub alertów dotyczących
pogarszającej się dostępności, należy wskazać, że Narodowy Fundusz Zdrowia przyjął, że
alertem pogarszającej się dostępności do świadczeń są:
- powiadomienia świadczeniodawców o przerwach w udzielaniu świadczeń
spowodowanych np. brakiem personelu, ograniczeniem dostępności godzinowej personelu,
rozwiązaniem umów,
- zgłoszenia pacjentów dotyczące ograniczonej dostępności czasu pracy, trudności z
umówieniem się na wizytę itp.,
- spadki realizacji planu umowy,
- wydłużenie pierwszych wolnych terminów (od 1 lipca br. zastąpionych przez
prognozowany czas na udzielenie świadczenia).
W roku 2025, jak i w roku bieżącym rozszerzone zostały dotychczas prowadzone analizy
np. w zakresie opieki szpitalnej. Pozwoliło to na kompleksowe zobrazowanie zarówno
struktury realizacji świadczeń przez poszczególnych świadczeniodawców, jak również
preferowanego trybu ich udzielania (stosunek przyjęć planowych do nagłych),
wykorzystania łóżek szpitalnych, określenia średniej długości pobytu, migracji pacjentów
pomiędzy powiatami i poza województwo oraz liczby osób oczekujących.
Działania te pozwalają na uzyskanie pełnego obrazu faktycznej dostępności do świadczeń
w poszczególnych podmiotach leczniczych i będą kontynuowane w kolejnych latach.
W związku z pytaniem o systemy informatyczne wspierające analizę dostępności
świadczeń, należy wskazać, że Narodowy Fundusz Zdrowia wdrożył:
1) monitoring kolejek - wdrożono dedykowane narzędzia analityczne oparte na skryptach
R, które umożliwiają monitorowanie terminowości sprawozdawczości raportów z
harmonogramów przyjęć/ list oczekujących oraz sprawozdawanego do niedawna
pierwszego wolnego terminu - w tym wprowadzono również identyfikację przypadków, w
których okres oczekiwania na świadczenie w zakresie ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej przekraczał 3 lata,
2) monitoring realizacji umów - stworzono pakiet raportów, przygotowywanych w oparciu
o narzędzia Business Objects, w celu wyłapania nieprawidłowości w zakresie realizacji
umów, potencjału świadczeniodawców.
3) narzędzia wspomagające analizę rozmieszczenia i dostępności komórek - mapki,
tworzone w oparciu o skrypty R i mapy open source, pokazujące możliwość dotarcia
pacjentów w ciągu 1 godziny np. do oddziałów położniczo-ginekologicznych (porody) lub
SOR.
Ponadto m.in. zmodyfikowano działanie systemu informatycznego w zakresie dodawania
umów podwykonawstwa, wprowadzono również zmiany w zakresie wniosków o przerwy w
udzielaniu świadczeń zgłaszanych przez Świadczeniodawców - aktualnie jest możliwość
zwrócić wniosek do uzupełnienia formalnego lub odrzucić wniosek (co umożliwia m.in.
wprowadzenie informacji o nałożeniu kar umownych lub innych uwag) oraz wdrożono
dobre praktyki umożliwiające spójny proces monitorowania umów, np. instrukcje
weryfikacji wniosków o przerwę w udzielaniu świadczeń czy instrukcje zmiany miejsca
udzielania świadczeń.
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Ustosunkowując się do pytania dotyczącego monitorowania są różnic pomiędzy planowaną
a rzeczywistą realizacją planu zakupu świadczeń, należy wskazać, że różnice te są
monitorowane na poziomie oddziałów wojewódzkich przez comiesięczne zestawienia
obejmujące wszystkich świadczeniodawców i wszystkie zakresy świadczeń. Analizowany
jest poziom realizacji umów, w tym wykonanie, nadwykonanie i niedowykonanie, wartości
rozliczonych rachunków oraz stopień wykorzystania środków finansowych. Dane te
pozwalają na identyfikację odchyleń od założonego poziomu realizacji i stanowią podstawę
do dalszych działań.
Monitorowanie różnic pomiędzy planowaną a rzeczywistą realizacją planu zakupu
świadczeń ma charakter ciągły i odbywa się na poziomie systemowym, umownym oraz
planistycznym. Proces ten realizowany jest przez:
a) Systemy informatyczne i weryfikacja danych - narzędziem służącym do
bezpośredniego wychwytywania różnic plan a wykonanie są systemy
informatyczne Fundusz. Dane o rzeczywistej realizacji spływają do oddziału
wojewódzkiego Fundusz comiesięcznie w formie raportów statystycznych.
Algorytmy automatycznie zestawiają te wartości z limitami przypisanymi do umów.
b) bieżące monitorowanie umów - oddział wojewódzki po każdym okresie
sprawozdawczym analizuje poziom realizacji umów i ewentualnie dokonuje zmian
struktury w zawartych umowach w ramach obowiązującego prawa i posiadanych
środków.
c) cykliczną aktualizację i ewaluacja planu zakupu świadczeń. Plan zakupu świadczeń
jest aktualizowany dwa razy do roku - ponownie porządkując informacje o
dokonanych modyfikacjach wraz z ich szczegółowym uzasadnieniem.
Odpowiadając na pytania czy Ministerstwo Zdrowia otrzymuje cykliczne raporty dotyczące
zmian dostępności świadczeń i jakie działania planowane są w celu dalszego usprawnienia
systemu monitorowania należy wskazać, że zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami Narodowy
Fundusz Zdrowia sporządza i przekazuje roczne i okresowe sprawozdania z działalności
(przekazywane przez kwartał), w których m.in. zawarte są informacje dotyczące informacje
o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Funduszu,
wyrażone w liczbie osób oczekujących, czasie oczekiwania wyrażonym medianą oraz
trzecim kwartylem średniego czasu oczekiwania oraz liczbie osób skreślonych z listy
oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej z powodu wykonania
świadczenia opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem informacji dotyczącej przyczyn
ograniczonej dostępności oraz analizy zmian zachodzących w czasie oczekiwania.
W najbliższej przyszłości planowana jest kontynuacja działań związanych z rozwojem
narzędzi wspierających monitorowanie dostępności świadczeń oraz prowadzeniem list
oczekujących. Działania obejmują:
- dalszy rozwój centralnej e-rejestracji, zakładający objęcie do końca 2027 r. wszystkich
świadczeń z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
- rozwój portalu „Gdzie się leczyć”;
- rozwój funkcjonalności aplikacji AP-KOLCE, która umożliwia prowadzenie harmonogramu
przyjęć w systemie informatycznym Narodowego Funduszu Zdrowia. Prowadzenie
harmonogramów przyjęć w aplikacji AP KOLCE oznacza, że harmonogramy przyjęć (w tym
listy oczekujących) prowadzone przez wszystkich świadczeniodawców udzielających
danego świadczenia opieki zdrowotnej znajdują się w jednym, centralnym systemie, co
zapewnia Narodowemu Funduszowi Zdrowia dostęp do aktualnych danych dotyczących
czasów oczekiwania oraz liczby osób oczekujących na takie świadczenie w skali kraju i
przez to umożliwia bieżące monitorowanie prawidłowości prowadzenia list oczekujących,
prowadzenie szczegółowych analiz czasów oczekiwania oraz eliminowanie przypadków
wielokrotnych zapisów tej samej osoby na to samo świadczenie.
- sukcesywne przenoszenie kolejnych procedur zabiegowych realizowanych w leczeniu
szpitalnym, do prowadzenia harmonogramów przyjęć i list oczekujących w aplikacji AP-
13
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
KOLCE.
Ponadto Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi prace związane z rozwojem usługi SMS
umożliwiającej pacjentowi potwierdzenie lub odwołanie wizyty oraz wdrożeniem
mechanizmu automatycznej weryfikacji osób zmarłych wpisanych na listy oczekujących
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --