Interpelacja w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia do reagowania na sytuacje kryzysowe oraz zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18105
do ministra zdrowia
w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia do reagowania na sytuacje kryzysowe oraz zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych
Zgłaszający: Wiesław Krajewski, Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 28-06-2026
Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pani Minister z interpelacją w następującej sprawie.
Doświadczenia ostatnich lat pokazały, że system ochrony zdrowia powinien być przygotowany nie tylko do realizacji świadczeń w warunkach codziennego funkcjonowania, ale również do skutecznego reagowania na sytuacje nadzwyczajne, takie jak epidemie, katastrofy naturalne, zdarzenia masowe, zagrożenia infrastruktury krytycznej czy inne kryzysy mogące wpływać na bezpieczeństwo zdrowotne obywateli.
Zapewnienie odporności systemu ochrony zdrowia wymaga odpowiedniego planowania, koordynacji działań pomiędzy administracją rządową, wojewodami, podmiotami leczniczymi oraz służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa. Istotnym elementem jest również bieżąca ocena gotowości organizacyjnej, kadrowej i logistycznej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie dokumenty strategiczne regulują przygotowanie systemu ochrony zdrowia do sytuacji kryzysowych?
Jakie jednostki odpowiadają za koordynację działań w przypadku wystąpienia zagrożeń o charakterze ogólnokrajowym?
Jak często przeprowadzane są ćwiczenia i testy gotowości systemu ochrony zdrowia?
Ilu podmiotów leczniczych dotyczyły ćwiczenia przeprowadzone w latach 2022-2026?
Czy ministerstwo prowadzi ocenę gotowości szpitali do funkcjonowania w warunkach kryzysowych?
Jakie wskaźniki wykorzystywane są do oceny poziomu przygotowania podmiotów leczniczych?
Czy istnieją centralne rezerwy sprzętu medycznego oraz produktów leczniczych przeznaczone na sytuacje kryzysowe?
W jaki sposób monitorowana jest gotowość kadrowa systemu ochrony zdrowia?
Jak przebiega współpraca Ministerstwa Zdrowia z wojewodami w zakresie przygotowania do sytuacji kryzysowych?
Jakie działania podjęto po analizie doświadczeń z ostatnich sytuacji nadzwyczajnych?
Czy opracowano plan zwiększania odporności systemu ochrony zdrowia?
Jakie inwestycje planowane są w celu zwiększenia bezpieczeństwa infrastruktury ochrony zdrowia?
Czy planowane są zmiany legislacyjne dotyczące zarządzania kryzysowego w ochronie zdrowia?
Jak ministerstwo ocenia obecny poziom przygotowania systemu ochrony zdrowia do sytuacji kryzysowych?
Proszę o przedstawienie harmonogramu najważniejszych działań planowanych do końca 2027 r. w zakresie wzmacniania odporności systemu ochrony zdrowia.
Jednocześnie proszę o przedstawienie odpowiedzi według stanu na dzień jej sporządzenia. Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (25)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29150 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBO.050.2.2026.KW
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 18105 Posła Wiesława Krajewskiego i Olgi Semeniuk-
Patkowskiej w sprawie przygotowania systemu ochrony zdrowia do reagowania na sytuacje
kryzysowe oraz zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych, informuję jak
poniżej.
Na wstępie podkreślić należy, że Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie i na bieżąco
realizuje działania mające na celu wzmocnienie odporności systemu ochrony zdrowia oraz
lepsze przygotowanie systemu ochrony zdrowia na obecne i przyszłe wyzwania zdrowotne.
Ad 1, 13, 15.
Ustawa o zarządzaniu kryzysowym z dnia 26 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 590 z póżn.
zm.) w rozdziale 2. określa dokumenty strategiczne, m.in. plany zarządzania ryzykiem oraz
plany zarządzania kryzysowego, opracowanie których powierzono organom administracji
publicznej tj. wójtom, starostom, wojewodom, kierownikom urzędów centralnych oraz
ministrom. Minister Zdrowia nie pełni roli projektodawcy ww. ustawy.
Obecnie resort zdrowia jest istotnie zaangażowany we współpracę związaną z wdrożeniem
ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. 2026 poz. 815).
Znowelizowane przepisy przewidują wprowadzenie bardzo znaczących zmian m.in.
w zakresie podejścia do infrastruktury krytycznej.
Na mocy nowych przepisów Minister Zdrowia we współpracy z Dyrektorem Rządowego
Centrum Bezpieczeństwa będzie odpowiadał za identyfikowanie obiektu, urządzenia,
instalacji lub połączonych ze sobą funkcjonalnie obiektów, urządzeń, instalacji oraz sieci,
systemu lub usługi mogących stanowić infrastrukturę krytyczną. Właściciel lub posiadacz
infrastruktury krytycznej spełniający odpowiednie kryteria będzie identyfikowany jako
operator infrastruktury krytycznej. Ponadto zostaną wyznaczone tzw. progi istotności
skutku zakłócającego dla świadczenia usługi kluczowej, które pozwolą na identyfikację
podmiotów krytycznych.
Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej z dnia 5 grudnia 2024 r. (Dz.U.
z 2024 r. poz. 1907, z późn. zm.) art. 2 ust. 1 zadania mające na celu zapewnienie
bezpieczeństwa ludności przez ochronę życia i zdrowia ludzi, mienia, w tym zwierząt,
infrastruktury niezbędnej do zaspokojenia potrzeb bytowych, dóbr kultury i środowiska
w sytuacji zagrożenia realizują m.in. podmioty ochrony ludności. Na mocy art. 17 ust 1. są
to m.in. pkt 11 b) Państwowa Inspekcja Sanitarna; pkt 20) Narodowy Fundusz Zdrowia; pkt
21) podmioty lecznicze, w ramach których funkcjonują jednostki systemu Państwowego
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ratownictwa Medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym
Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 652 i 1222); pkt 22) podmioty lecznicze
prowadzące szpitale w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 799 i 1897); pkt 23) podmioty lecznicze korzystające ze
środków publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawy z dnia 22 sierpnia 1997
r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1782) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r.
o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
(Dz.U. poz. 2731 oraz z 2024 r. poz. 1897). Zgodnie z ustawą podmioty ochrony ludności
wykonują zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach swojej właściwości, w tym
w sytuacjach zagrożeń i kryzysów.
Należy również zwrócić uwagę na rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie
przygotowania i wykorzystania podmiotów leczniczych na potrzeby obronne państwa
z dnia 27 października 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2482 z późn. zm.), które określa warunki
i sposób przygotowania i wykorzystania na potrzeby obronne państwa podmiotów
leczniczych. Zgodnie z przepisami przedmiotowego rozporządzenia w ramach
przygotowania do realizacji zadań na poszczególnych szczeblach organizacji i nakładania
zadań, w tym w podmiotach leczniczych, opracowuje się odpowiednie plany na potrzeby
obronne państwa, tj.: plan udzielania świadczeń szpitalnych, plan organizacji
i funkcjonowania zastępczych miejsc szpitalnych, plan udzielania świadczeń zdrowotnych
na potrzeby systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, plan funkcjonowania
zespołów ratownictwa medycznego, plan funkcjonowania lotniczych zespołów
ratownictwa medycznego, plan funkcjonowania regionalnych centrów krwiodawstwa
i krwiolecznictwa, plan funkcjonowania stacji sanitarno-epidemiologicznych. W procesie
planowania uwzględnia się zapewnienie niezbędnego personelu i zabezpieczenia w zakresie
infrastruktury, usług, procedur, wyposażenia i zaopatrzenia na potrzeby obronne państwa.
Plany są corocznie aktualizowane. Powyższe plany nie są udostępniane do wiadomości
publicznej.
Strategiczne kierunki rozwoju i modernizacji ochrony zdrowia w Polsce w nadchodzących
latach wyznacza Krajowy Plan Transformacji systemu ochrony zdrowia na lata 2027–2031.
Dokument odpowiada na kluczowe wyzwania demograficzne, epidemiologiczne
i organizacyjne, a także uwzględnia rozwój nowych technologii i cyfryzację systemu.
Koncentruje się na kompleksowej modernizacji systemu opieki zdrowotnej, tak aby stał się
on bardziej dostępny, efektywny i odporny na wyzwania współczesności.
Ad 2, 9.
System zarządzania kryzysowego definiuje art. 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym z dnia
26 kwietnia 2007 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 590 z pózn.zm.) stanowiący, że zarządzanie
kryzysowe to działalność organów administracji publicznej będąca elementem kierowania
bezpieczeństwem narodowym, która polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym,
przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań,
reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, usuwaniu ich skutków oraz
odtwarzaniu zasobów i infrastruktury krytycznej. Zarządzanie kryzysowe realizowane jest
w oparciu o planowanie cywilne. Art. 4 ustawy wskazuje zadania z zakresu planowania
cywilnego, które obejmują:
1) przygotowanie planów zarządzania kryzysowego;
1a) prowadzenie oceny ryzyka;
2) przygotowanie struktur uruchamianych w sytuacjach kryzysowych;
3) przygotowanie i utrzymywanie zasobów niezbędnych do wykonania zadań ujętych
w planie zarządzania kryzysowego;
4) utrzymywanie baz danych niezbędnych w procesie zarządzania kryzysowego;
5) przygotowanie rozwiązań na wypadek zniszczenia lub zakłócenia funkcjonowania
infrastruktury krytycznej;
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
6) zapewnienie spójności między planami zarządzania kryzysowego a innymi planami
sporządzanymi w tym zakresie przez właściwe organy administracji publicznej, których
obowiązek wykonania wynika z odrębnych przepisów.
W Krajowym Planie Zarządzania Kryzysowego (KPZK)1 zestawiono potencjalne zagrożenia
ze wskazaniem podmiotu wiodącego oraz podmiotów współpracujących w realizacji działań
zarządzania kryzysowego oraz zakres współdziałania podmiotów w przypadku wystąpienia
zagrożeń o charakterze ogólnokrajowym. Podmiot wiodący to instytucja lub organ
administracji publicznej, który w siatce bezpieczeństwa, w KPZK został wskazany jako
odpowiedzialny za organizację i realizację kluczowych działań w przypadku konkretnego
rodzaju zagrożenia (np. powodzi, awarii energetycznej, ataku cybernetycznego). Minister
Zdrowia jest organem wiodącym tylko w przypadku epidemii.
Ad 3, 4.
Zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym tj. z dnia 21 kwietnia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r.
poz. 574) art. 12. 1. Ministrowie kierujący działami administracji rządowej oraz kierownicy
urzędów centralnych realizują, w zakresie swojej właściwości, zadania dotyczące
zarządzania kryzysowego, w tym (…) 2) organizują, prowadzą i koordynują szkolenia
i ćwiczenia z zakresu zarządzania kryzysowego oraz biorą udział w ćwiczeniach krajowych i
międzynarodowych. Przepis ten wprowadzono nowelizacją ustawy z 2026 r., która weszła
w życie 15 lipca 2026 r. Dotychczas przepisy ustawy powierzały organizację ćwiczeń
Rządowemu Centrum Bezpieczeństwa.
W 2023 r. Ministerstwo Zdrowia koordynowało w zakresie medycznym udział podmiotów
leczniczych w ogólnokrajowym ćwiczeniu pod kryptonimem WOLFRAM, a w 2025 r. w
ćwiczeniu w województwie podkarpackim pod kryptonimem „Sarex”. Ministerstwo
Zdrowia nie było organizatorem tych ćwiczeń.
Ćwiczenia z udziałem podmiotów leczniczych organizowane są przez urzędy wojewódzkie,
jednostki samorządu terytorialnego oraz same podmioty lecznicze (np. ćwiczenia w
województwie małopolskim pod kryptonimem MAYDAY24 – 2024 r.).
Od 2024 r. Ministerstwo Zdrowia współpracuje z WHO w ramach projektu „Chemical,
biological, radiological and nuclear hazards in the European Region: Enhancing public
health and crisis-response capacities in Ukraine, neighbouring countries, and beyond”.
W ramach projektu zorganizowano serię webinariów dotyczących zapoznania się
z założeniami komunikacji kryzysowej głównie dla wojewodów oraz zorganizowano
szkolenie dla wybranych wojewodów i podmiotów leczniczych ze stosowania narzędzia
Hospital Safety Index (HIS) tzw. indeksowania szpitali (określenie wskaźnika
bezpieczeństwa szpitali wobec zagrożeń). W ramach kontynuacji działań w projekcie
Ministerstwo zdrowia w marcu br. zorganizowało spotkanie inicjujące planowane
warsztaty dotyczące stworzenia wzorca planu zarządzania kryzysowego (HERP -Health
Emergency Response Plan). Spotkanie było skierowane do podmiotów wytypowanych
wśród nadzorowanych przez Marszałkowski Urząd Wojewódzki. Obecnie trwa proces
uzgadniania treści i zakresu treści merytorycznych, które będą prezentowane na
powyższym warsztacie. Należy nadmienić, że przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, na
konferencjach, spotkaniach i podczas wystąpień, wykorzystują informacje w powyższym
zakresie do budowania świadomości zarządczej kierowników szpitali w zakresie ich działań
mających wpływ na budowanie odporności i przygotowania szpitali do działania
w przypadku sytuacji kryzysowej.
Ad 5, 6, 14.
Przygotowanie jednostki organizacyjnej do realizowania jej statutowych zadań, w tym
również w przypadku zdarzeń nieprzewidzianych, pozostaje kompetencją kierowniczą.
Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r. (Dz.U. Nr 112, poz.
654, z póżn.zm.), art. 46 ust. 1 odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
1 https://www.gov.pl/web/rcb/krajowy-plan-zarzadzania-kryzysowego
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
niebędącym przedsiębiorcą ponosi kierownik. Ocena gotowości szpitala do funkcjonowania
w warunkach kryzysowych, obejmującej całokształt ich zasobów medycznych, kadrowych,
logistycznych, energetycznych, technicznych, materiałowych i infrastrukturalnych,
zarządzanie personelem, harmonogramowanie pracy personelu, procedur sanitarnych, itd.
pozostaje we właściwości kierownika podmiotu leczniczego.
Jednostka podległa i nadzorowana przez Ministra Zdrowia Centrum e–Zdrowia (CeZ),
oferuje natomiast narzędzia do wykorzystania przez podmioty lecznicze, które wpływają na
wzmacnianie odporności cyfrowej i gotowości do realizacji obowiązków z zakresu
cyberbezpieczeństwa. CeZ udostępnił na swojej stronie internetowej podmiotom sektora
ochrony zdrowia narzędzie umożliwiające:
ustalenie, czy dany podmiot podlega przepisom ustawy o krajowym systemie
cyberbezpieczeństwa;
weryfikację czy podmiot kwalifikuje się jako podmiot kluczowy albo podmiot
ważny;
przeprowadzenie samooceny gotowości do spełnienia wymagań prawnych;
rozpoznanie potencjalnych luk organizacyjnych i technicznych;
wygenerowanie planu działania wraz z harmonogramem i rekomendacjami.
Narzędzie to nie stanowi kontroli, audytu ani kompleksowej oceny gotowości medycznej
szpitala. Jest instrumentem pomocniczym wspierającym ocenę dojrzałości
cyberbezpieczeństwa oraz przygotowanie podmiotu do realizacji obowiązków
wynikających z krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. CeZ nie stosuje jednego
syntetycznego wskaźnika określającego ogólny poziom przygotowania kryzysowego
podmiotu leczniczego, wykorzystuje natomiast informacje i kryteria odnoszące się do
dojrzałości cyberbezpieczeństwa w obszarach: organizacja bezpieczeństwa, kompetencje
kadry, incydenty cyberbezpieczeństa, gotowość regulacyjna.
Narodowe Centrum Krwi (NCK), jednostka podległa i nadzorowana przez Ministra
Zdrowia, prowadzi bieżący monitoring w zakresie zdolności jednostek organizacyjnych
publicznej służby krwi do realizacji ustawowych zadań, obejmujący m. in. dostępność krwi
i jej składników, zdolności magazynowe oraz możliwości zapewnienia ciągłości
zaopatrzenia podmiotów leczniczych w krew i jej składniki oraz produkty krwiopochodne
(m.in. czynniki krzepnięcia dla chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne). NCK
gromadzi, analizuje i monitoruje dane przekazywane przez jednostki organizacyjne
publicznej służby krwi, obejmujące w szczególności informacje i raporty z zakresu m.in.:
liczby donacji krwi i jej składników i jednostek Koncentratu Krwinek Czerwonych (KKCz)
wydawanych do lecznictwa;
stanów zapasów krwi i jej składników oraz FFP (świeżo mrożone osocze, z ang.
Fresh Frozen Plasma), ich dystrybucji oraz zdolności do zapewnienia ciągłości
zaopatrzenia podmiotów leczniczych;
wydań produktów krwiopochodnych/czynników krzepnięcia krwi;
liczby kandydatów na dawców i dawców krwi.
Ad 7.
W Polsce funkcjonuje system rezerw strategicznych, obejmujący również rezerwy
o charakterze medycznym. Zasady funkcjonowania systemu rezerw określa ustawa z dnia
17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych, która reguluje sposób tworzenia,
utrzymywania, udostępnienia, likwidacji oraz finansowania rezerw strategicznych.
W ramach medycznych rezerw strategicznych utrzymywane są m.in. produkty lecznicze
oraz sprzęt medyczny. Rezerwy te są przeznaczone do wykorzystania na wypadek
zagrożenia bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia
publicznego oraz wystąpienia klęski żywiołowej lub sytuacji kryzysowej, w celach wsparcia
wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, ochrony ludności
i obrony cywilnej, odtworzenia infrastruktury krytycznej, złagodzenia zakłóceń w ciągłości
dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu podstawowych potrzeb
obywateli, ratowania ich życia i zdrowia.
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Asortymenty rezerw strategicznych i ich ilości określa Rządowy Program Rezerw
Strategicznych. Projekt Programu opracowuje minister właściwy do spraw wewnętrznych
we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych oraz innymi organami
i podmiotami - w tym z ministrem właściwym do spraw zdrowia.
Udostępnianie rezerw strategicznych następuje na zasadach określonych w ustawie
o rezerwach strategicznych. Co do zasady decyzję o udostępnieniu rezerw podejmuje
minister właściwy do spraw wewnętrznych, z urzędu albo na wniosek uprawnionego
organu lub podmiotu. Decyzja taka podlega niezwłocznemu wykonaniu przez Rządową
Agencję Rezerw Strategicznych.
Ponadto uchwała Rady Ministrów nr 72 z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zatwierdzenia
Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 – 2026 ustanawia Program
Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 – 2026. ” Nadrzędnym i strategicznym
celem Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jest zbudowanie systemu ochrony
ludności i obrony cywilnej działającego podczas wystąpienia każdego rodzaju zagrożenia,
bez względu na stan funkcjonowania państwa. Budowanie efektywnego systemu ochrony
ludności i obrony cywilnej będzie możliwe poprzez opracowanie, wdrożenie
i aktualizowanie strategii tworzenia zasobów w poszczególnych województwach. Działania
te należy realizować z uwzględnieniem specyfiki każdego z województw oraz wniosków
wynikających z procesów inwentaryzacji i analizy posiadanych zasobów, prowadzonych
w odniesieniu do przyjętych scenariuszy zdarzeń, rodzaju realnych zagrożeń oraz
założonego okresu ich przebiegu. Na każdym etapie realizacji tych działań organy
administracji publicznej powinny współpracować ze społeczeństwem obywatelskim i dążyć
do pełnego wykorzystania potencjału i zasobów służb, instytucji i organizacji
pozarządowych w zapobieganiu zagrożeniom oraz przeciwdziałaniu ich skutkom2”.
Opracowywanie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej i monitorowanie jego
realizacji jest zadaniem ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Ad 8.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania mające na celu przygotowanie przyszłych jak
i pracujących już medyków na wystąpienie kryzysów.
Zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2025 r. został powołany Zespół do spraw
opracowania propozycji zmian w standardach kształcenia przygotowującego do
wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej,
diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego w zakresie medycyny
taktycznej. Zadaniem Zespołu było opracowanie propozycji zmiany rozporządzenia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów
kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty,
farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika
medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.) w zakresie standardów kształcenia
przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty,
pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego,
w tym:
1) dokonanie przeglądu oraz zaproponowanie zmian do aktualnego zestawu efektów
kształcenia w zakresie medycyny taktycznej,
2) uzupełnienie efektów kształcenia w zakresie medycyny taktycznej
– z uwzględnieniem wymagań Dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.
Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.).
Proponowane rozwiązanie polega na modyfikacji standardów kształcenia poprzez
jednoznaczne określenie wymagań dotyczących kształcenia z zakresu medycyny
taktycznej. Zmiany obejmują wprowadzenie wyodrębnionego modułu kształcenia,
wskazanie minimalnego wymiaru zajęć, zapewnienie ich praktycznego charakteru,
określenie wymaganych efektów uczenia się oraz sprecyzowanie kwalifikacji
2 Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 – 2026
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
i doświadczenia kadry prowadzącej zajęcia. Również projektowane zmiany
w standardach kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodów pielęgniarki
i położnej mają na celu dostosowanie procesu kształcenia do współczesnych wyzwań
związanych z bezpieczeństwem zdrowotnym państwa oraz rosnącą rolą personelu
medycznego w realizacji świadczeń zdrowotnych w sytuacjach kryzysowych, zdarzeniach
masowych i innych stanach nadzwyczajnych.
Oczekiwanym rezultatem wdrożenia proponowanych zmian jest podniesienie poziomu
przygotowania absolwentów kierunków medycznych do wykonywania zadań w sytuacjach
szczególnych, zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego,
ujednolicenie minimalnego zakresu kompetencji nabywanych w toku kształcenia
w zakresie medycyny taktycznej oraz lepsze przygotowanie przyszłych kadr medycznych
do współdziałania z podmiotami systemu ratownictwa, służbami mundurowymi i innymi
uczestnikami działań w warunkach zagrożenia. Zmiana przyczyni się również do
zwiększenia odporności systemu ochrony zdrowia na zdarzenia kryzysowe oraz do
zapewnienia bardziej adekwatnego przygotowania absolwentów do realiów współczesnego
środowiska bezpieczeństwa. Przedmiotowy Zespół zakończył już pracę i skierował w 2026
r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego propozycję nowelizacji standardów
kształcenia w zakresie medycyny taktycznej.
Ponadto wszyscy lekarze posiadający prawo wykonywania zawodu mają możliwość
uzyskać, zdając odpowiedni egzamin, umiejętność zawodową w rodzaju medycyna pola
walki, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2026 r. poz. 37, z późn. zm.). W najbliższym czasie zostaną opublikowane
na stronie internetowej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie
„Minimalne standardy, na podstawie których będzie prowadzona certyfikacja” tej
umiejętności zawodowej. Dzięki temu odpowiednie instytucje uprawnione do
przeprowadzania certyfikacji tej umiejętności zawodowej będą mogły przeprowadzać
egzaminy i wydawać zaświadczenia o uzyskaniu umiejętności w rodzaju medycyna pola
walki.
Również uczelnie wyższe kształcące na kierunkach medycznych, samorząd lekarski czy
podmioty lecznicze podejmują inne działania celem przygotowania medyków na sytuacje
kryzysowe. Jako przykład można podać Uniwersytet Warszawski, który uwzględnił
w programie studiów na kierunku lekarskim obowiązkowe zajęcia „Medycyna zagrożeń
taktyczno-cywilnych” oraz fakultatywne zajęcia „Podstawy medycyny pola walki”. Są one
realizowane we współpracy z Wojskowym Instytutem Medycznym – Państwowym
Instytutem Badawczym w Warszawie. Innym przykładem jest Uniwersytet Opolski, na
którym studenci ostatniego roku lekarskiego uczą się medycyny pola walki. Zajęcia
prowadzi były żołnierz wojsk specjalnych i licencjonowany ratownik medyczny, który jako
wolontariusz ratował ofiary konfliktu w Ukrainie. Śląski Uniwersytet Medyczny
w Katowicach, we współpracy z Jednostką Wojskową Komandosów z Lublińca, uruchomił
w 2026 r. pierwsze w Polsce, elitarne studia podyplomowe z medycyny pola walki dla
medyków (lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych, ratowników medycznych),
którzy chcą działać skutecznie w warunkach skrajnych - na polu walki, podczas katastrof,
w sytuacjach masowego zagrożenia zdrowia i życia. Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
w Bydgoszczy będzie w 2026 r. prowadziła studia podyplomowe: „Medycyna pola walki dla
zawodów medycznych”.
Prowadzone są także różnego rodzaju kursy, jak np. te organizowane w 2024 r. przez
Okręgową Izbę Lekarską w Warszawie dwa szkolenia: Wprowadzenie do zagadnień
medycyny pola walki (kurs podstawowy) oraz Wprowadzenie do zagadnień medycyny pola
walki (kurs rozszerzony).
W dniu 30 marca 2026 r. Zakład Medycyny Pola Walki i Katastrof 1 Wojskowego Szpitala
Klinicznego z Polikliniką SPZOZ w Lublinie zainaugurował swoją działalność szkoleniową.
W pierwszym szkoleniu uczestniczyli lekarze z oddziałów zabiegowych, kierownicy ds.
pielęgniarstwa oraz personel Izby Przyjęć. Przeprowadzony został kurs wprowadzający
„Postępowanie z pacjentem urazowym w ramach pomocy przedszpitalnej”, obejmujący
część teoretyczną i praktyczną, który jest elementem przygotowującym do szkoleń
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
prowadzonych w ekstremalnych warunkach w przygotowywanych salach symulacji.
Równolegle przez specjalistę z Zakładu Diagnostyki Obrazowej, przeprowadzony został
kurs USG FAST (Focused Assessment with Sonography for Trauma) tj. szybkie,
przyłóżkowe badanie ultrasonograficzne stosowane w medycynie ratunkowej u pacjentów
po urazach.
Poza powyższym, z dniem 1 lipca 2026 r. oficjalnie została utworzona/reaktywowana
Wojskowa Akademia Medyczna w Łodzi. Będzie przygotowywać kadry medyczne do służby
wojskowej w różnych specjalizacjach, m. in. jako lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni
czy farmaceuci. Akademia będzie miała status uczelni publicznej i będzie kształcić
studentów-żołnierzy w ramach wojskowego systemu edukacji.
Centrum e-Zdrowia (jednostka podległa i nadzorowana przez Ministra Zdrowia) utrzymuje
i rozwija System Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych (SMK) oraz
Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego (RIZM),
narzędzia cyfrowe służące do obsługi kształcenia podyplomowego kadr medycznych oraz
weryfikacji uprawnień osób wykonujących wybrane zawody medyczne. SMK służy do
gromadzenia oraz przetwarzania danych dotyczących organizacji i przebiegu kształcenia
podyplomowego kadr medycznych. System obsługuje m.in. wnioski o rozpoczęcie
specjalizacji, postępowania kwalifikacyjne, realizację szkolenia, elektroniczne karty
specjalizacji, egzaminy oraz akredytacje podmiotów prowadzących szkolenia. Pozwala
monitorować proces przygotowywania specjalistów i rozwój kwalifikacji zawodowych kadr
medycznych. Dane gromadzone w SMK umożliwiają bieżące monitorowanie przebiegu
szkolenia oraz dostarczają informacji potrzebnych do planowania kształcenia
podyplomowego. RIZM dostępny pod adresem rizm.ezdrowie.gov.pl i umożliwia
rejestrację wniosku o wpis do rejestru, obsługę wniosków przez urzędy wojewódzkie,
tworzenie wpisów w rejestrze oraz generowanie zaświadczeń o posiadanym wpisie.
Ad 10, 11, 12, 15.
Strategiczne kierunki rozwoju i modernizacji ochrony zdrowia w Polsce w nadchodzących
latach wyznacza Krajowy Plan Transformacji systemu ochrony zdrowia na lata 2027–
20313. Dokument odpowiada na kluczowe wyzwania demograficzne, epidemiologiczne
i organizacyjne, a także uwzględnia rozwój nowych technologii i cyfryzację systemu.
Koncentruje się na kompleksowej modernizacji systemu opieki zdrowotnej tak, aby stał się
on bardziej dostępny, efektywny i odporny na wyzwania współczesności.
W Ministerstwie Zdrowia na bieżąco wprowadzane są inicjatywy, projekty, zmiany
legislacyjne przekładające się na poprawę funkcjonowania systemu ochrony zdrowia,
wzmacniania jego odporności również do działania w sytuacjach kryzysowych.
Ministerstwo Zdrowia inicjuje i nadzoruje szereg inwestycji o charakterze
infrastrukturalnym, które wspierają system ochrony zdrowia w wielu istotnych
obszarach/dziedzinach oraz przyczyniają się do zwiększenia odporności szpitali i zdolności
do skutecznego funkcjonowania zarówno w warunkach standardowych, jak i sytuacjach
kryzysowych. Istotnym elementem tych działań jest realizacja inwestycji w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Kolejnym instrumentem,
w ramach którego realizowano wsparcie działań naprawczych po pandemii COVID-19 jest
dodatkowa oś priorytetowa - XI REACT-EU -uruchomiona w ramach Programu
Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 (POIŚ).
W ramach środków budżetu państwa pochodzących z cz. 46 - Zdrowie realizowane są
zadania budowlane i zakupy inwestycyjne w podmiotach podległych i nadzorowanych przez
Ministra Zdrowia, które w znaczący sposób poprawiają funkcjonowanie systemu ochrony
zdrowia zarówno w warunkach standardowych jak również mogą mieć istotne znaczenie
w sytuacjach nadzwyczajnych.
3 Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2025 r w sprawie krajowego planu
transformacji (Dz. Urz. MZ z 31 grudnia 2025 r., poz. 106)
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Jednostka podległa i nadzorowana przez Ministra Zdrowia, Centrum e–Zdrowia, realizuje
szereg inicjatyw (konferencje, warsztaty, dokumenty, szkolenia), służących praktycznymi
wskazówkami dla zarządzających podmiotami leczniczymi w zakresie skutecznego
reagowania na zdarzenia w cyberprzestrzeni oraz minimalizowaniu ich wpływu na
funkcjonowanie szpitala.
W ramach środków z subfunduszu infrastruktury na potrzeby obronne państwa (nowy
subfundusz wyodrębniony w ramach Funduszu Medycznego) możliwe będzie wsparcie
podmiotów leczniczych w przygotowaniu do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na
potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa w sytuacjach kryzysowych, w szczególności
w przypadku wystąpienia stanu wojennego, stanu wyjątkowego albo stanu wojny.
Obejmuje wsparcie rozwoju infrastruktury i wyposażenia. Obecnie w Ministerstwie
Zdrowia trwają przygotowania organizacyjne i prawne umożliwiające wdrożenie działań
zaplanowanych w ramach subfunduszu na potrzeby obronne państwa. Ramy wsparcia,
które zostały określone w ustawie o Funduszu Medycznym muszą zostać dookreślone
rzeczowo i finansowo w programie inwestycyjnym - dokumencie wdrożeniowym
uchwalonym przez Radę Ministrów. Celem programu inwestycyjnego będzie wsparcie
podmiotów leczniczych w przygotowaniu do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na
potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa w sytuacjach kryzysowych, w szczególności
w przypadku wystąpienia stanu wojennego, stanu wyjątkowego albo stanu wojny. Dotacja
przyznawana będzie dla podmiotów wyłonionych w drodze konkursu – analogicznie jak
w przypadku pozostałych subfunduszy inwestycyjnych wyodrębnionych z Funduszu
Medycznego. Warunki przystąpienia do konkursów z Funduszu Medycznego oraz kryteria
oceny wniosków są każdorazowo określane w dokumentacji konkursowej publikowanej na
stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --