telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKKF.050.3.2026.5.KW
Warszawa, 18 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowany Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18099 złożoną przez posłów Wiesława Krajewskiego i Olgi
Semeniuk-Patkowskiej posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie skuteczności
kontroli realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w podmiotach wykonujących
działalność leczniczą, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Ad. 1
Narodowy Fundusz Zdrowia1 w okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. przeprowadził
12 797 działań kontrolnych, w tym 5 863 kontroli oraz 6 934 czynności sprawdzających,
które zostały zaprezentowane z podziałem na poszczególne lata w poniższej tabeli .
Ad. 2
Poniższa tabela przedstawia liczbę przeprowadzonych w okresie 01.01.2022 r. –
30.06.2026 r. działań kontrolnych z podziałem na województwa w poszczególnych
obszarach.
Apteki Ordynacja Świadczenia
Województwo na
terenie, którego
przeprowadzono
działania kontrolne kontrole czynności
sprawdzające
kontrole czynności
sprawdzające
kontrole czynności
sprawdzające
Razem
1 Dalej jako „NFZ” lub „Fundusz”.
Rok zakończenia
działań kontrolnych Liczba kontroli Liczba czynności
sprawdzających Razem
2022 2 702 1 589 4 291
2023 1 010 1 672 2 682
2024 906 1 841 2 747
2025 779 1 437 2 216
Do 06.2026 466 395 861
Razem 5 863 6 934 12 797

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Dolnośląski OW
NFZ
93 143 193 268 218 62 977
Kujawsko-Pomorski
OW NFZ
24 77 103 228 146 309 887
Lubelski OW NFZ 32 131 140 148 184 246 881
Lubuski OW NFZ 57 70 48 42 80 75 372
Łódzki OW NFZ 50 84 218 212 127 69 760
Małopolski 70 136 127 107 209 139 788
Mazowiecki 146 157 307 369 421 210 1 610
Opolski OW NFZ 36 171 62 113 52 34 468
Podkarpacki OW
NFZ
28 78 58 179 127 270 740
Podlaski OW NFZ 37 47 82 222 205 215 808
Pomorski OW NFZ 25 70 138 155 152 173 713
Śląski OW NFZ 153 317 339 243 306 183 1 541
Świętokrzyski OW
NFZ
35 116 75 114 92 58 490
Warmińsko-
Mazurski OW NFZ
27 52 44 19 114 119 375
Wielkopolski OW
NFZ
65 133 335 98 132 127 890
Zachodniopomorski
OW NFZ
19 170 119 141 61 33 543
Razem 897 1 952 2 388 2 658 2 626 2 322 12 843
Większa liczba działań kontrolnych według województw w obszarze dotyczącym:
świadczeń2, ordynacji3 i aptek4 przeprowadzonych przez NFZ w okresie 01.01.2022 –
30.06.2026 wynika z faktu, że jedna kontrola może być prowadzona w podmiocie, który ma
podpisane umowy z kilkoma Oddziałami Wojewódzkimi NFZ5.
Ad. 3
Informuję, iż podział działań kontrolnych na planowy i doraźny dotyczy wyłącznie kontroli.
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. przeprowadzono 4 644 kontroli doraźnych oraz
1 219 kontroli planowych.
Wszystkie czynności sprawdzające (6 934) mają charakter doraźny.
Ad. 4
Poniżej wymienione zostały najczęściej stwierdzone nieprawidłowości w poszczególnych
obszarach:
a) w przypadku kontroli umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:
 nieprawidłowe kwalifikowanie świadczeń do rozliczenia,
 nieprawidłowe sprawozdawanie udzielonych świadczeń,
 brak aktualizacji danych z umowy dotyczących personelu i sprzętu,
2 Kontrola umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 61a ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia
2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. z 2025 r., poz. 1461 z
późn. zm., dalej jako: „ustawa o świadczeniach”.
3 Kontrola ordynacji przez osoby uprawnione refundowanych ze środków publicznych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na podstawie art. 61a ust. 2
ustawy o świadczeniach.
4 Kontrola umów na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę na podstawie art. 61a ust. 3 ustawy o świadczeniach.
5 Dalej jako „OW NFZ”.

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
 nieprawidłowe sprawozdanie rozpoznania ICD-10 i/lub procedury medyczne ICD-9
lub innych błędów statystycznych niezgodnie ze stanem faktycznym, które nie
wpłynęły na zmianę wartości świadczenia wykazanego w raporcie statystycznym,
 nieudzielanie świadczeń w czasie wskazanym w umowie, co skutkowało brakiem
dostępności do świadczeń,
 gromadzenie informacji lub prowadzenie dokumentacji medycznej w sposób
naruszający przepisy prawa,
 niepodanie do wiadomości świadczeniobiorców zasad rejestracji i organizacji
udzielania świadczeń,
 nieprawidłowe zakwalifikowanie świadczeń finansowanych ryczałtem w ramach
PSZ,
 niespełnienie warunków wymaganych określonych w obowiązujących przepisach lub
w umowie w części dotyczącej personelu,
 niespełnienie warunków wymaganych określonych w obowiązujących przepisach lub
w umowie w części dotyczącej organizacji udzielania świadczeń oraz w części
dotyczącej sprzętu i aparatury medycznej,
 wykazanie w raportach statystycznych świadczeń, których udzielenie nie znalazło
potwierdzenia w dokumentacji medycznej,
 udzielanie świadczeń w sposób lub w warunkach nieodpowiadających wymogom
określonym w obowiązujących przepisach lub umowie,
 realizacja świadczeń niezgodnie z kryterium określonym w art. 58 ustawy o
świadczeniach (kwalifikacja pacjentów do leczenia szpitalnego, w przypadku których
cel leczenia mógł być osiągnięty w warunkach ambulatoryjnych),
 nieudzielanie świadczeń gwarantowanych przez personel w wymiarze czasu pracy
określonym w obowiązujących przepisach (równoważnik etatu przeliczeniowego),
 nieprzekazanie w terminie oraz zgodnie ze stanem faktycznym informacji, o
planowanej przerwie w udzielaniu świadczeń lub sposobie zapewnienia ciągłości
udzielania świadczeń w tym czasie,
 udzielanie świadczeń przez osoby nieposiadające kwalifikacji i uprawnień do
udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny.
b) w przypadku kontroli ordynacji przez osoby uprawnione refundowanych ze środków
publicznych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych w zakresie:
 zasadności wyboru leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego i wyrobów medycznych, stosowanych w profilaktyce, leczeniu,
rehabilitacji i badaniach diagnostycznych finansowanych ze środków publicznych;
 przestrzegania zasad wystawiania recept refundowanych oraz zleceń na
zaopatrzenie w wyroby medyczne objęte refundacją:
 brak wskazań refundacyjnych do ordynacji leków ze zniżką,
 wypisanie recepty niezgodnej ze wskazaniami refundacyjnymi zawartymi w
obwieszczeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
opublikowanym na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o refundacji6,
 nieprawidłowo oznaczony poziom odpłatności na recepcie,
 niezasadnie naniesiony poziom odpłatności, w sytuacji gdy ordynacja dotyczy
leku określonego w obwieszczeniu Ministra Zdrowia w więcej niż jednym
poziomie odpłatności, dla których ukształtowane są różne wskazania
refundacyjne,
 wypisanie recepty nieuzasadnionej udokumentowanymi względami medycznymi,
 wypisanie na rzecz jednego pacjenta ilości produktu leczniczego zawierającego
środek odurzający/ substancję psychotropową z grupy I-N, II-P przekraczającą
6 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych, Dz. U. z 2026 r., poz. 253 z późn. zm.

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
ilość niezbędną pacjentowi do określonego przepisami okresu stosowania
wyliczonego na podstawie wskazanego na recepcie sposobu dawkowania,
 przepisanie leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego
lub wyrobu medycznego w ilościach przekraczających zapotrzebowanie pacjenta
wyliczone na podstawie przepisanego dawkowania,
 brak wpisu porady związanej z ordynacją kontrolowanych leków w dokumentacji
medycznej,
 brak dokumentacji medycznej.
c) w przypadku kontroli umów na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę:
 przekazanie błędnych danych statystycznych w formie komunikatów
elektronicznych lub przekazanie danych pomimo wadliwej realizacji recepty,
 przekazanie do Oddziału Wojewódzkiego NFZ w komunikatach elektronicznych,
dotyczących zrealizowanych recept podlegających refundacji z funduszu, danych
niezgodnych ze stwierdzonym w aptekach stanem faktycznym dotyczącym
zrealizowanych recept,
 realizacja recepty przez osobę nieposiadającą kwalifikacji i uprawnień do jej
realizacji,
 niesprawozdanie lub błędne sprawozdanie daty wystawienia recepty, uprawnień
pacjenta, identyfikatora osoby nieubezpieczonej posiadającej prawo do
świadczeń opieki zdrowotnej, numeru oddziału NFZ, osoby realizującej receptę,
nazwy wydanego odpowiednika, kodu EAN/GTIN składnika, daty realizacji
recepty lub adnotacji pro familiae,
 wydanie produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobu medycznego, w tym leku recepturowego, w ilości
niezgodnej z ilością zapisaną na recepcie lub wymogami określonymi przepisami
prawa,
 wydanie większej ilości leku, niż wynika ze sposobu dawkowania lub przy braku
podanego sposobu dawkowania,
 wykonanie leku recepturowego niezgodnie z ordynacją lekarską lub dokonanie
zmian przez osobę sporządzającą lek recepturowy innych niż przewidują przepisy
prawa lub bez korekty niezgodności recepturowej,
 błędne otaksowanie,
 brak potwierdzenia zrealizowania recepty lub brak otaksowania recepty,
 ustalenie nieprawidłowej ceny detalicznej produktu leczniczego, środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego
(np. naliczenie błędnej marży dla leków spoza wykazu zawartego w
obwieszczeniu Ministra Zdrowia) lub nieprawidłowa wycena leku recepturowego
(np. zastosowanie błędnego mnożnika),
 brak potwierdzenia uprawnień dodatkowych pacjenta,
 przekazywanie nieprawidłowych danych dotyczących treści recept,
 wykonanie leku recepturowego w warunkach nieodpowiadających wymogom
określonym przepisami prawa,
 brak podpisu i pieczątki lub imienia i nazwiska osoby realizującej receptę,
 wydanie leków w ilości większej niż przepisana przez lekarza.
Ad. 5
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. NFZ wystąpił 4 252 razy do podmiotów o zwrot
nienależnie przekazanych środków.
Ad. 6
Łączna wartość zakwestionowanych świadczeń w okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r.
wyniosła 239 688 tys. zł.

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Ad. 7
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. wartość środków odzyskanych, w następstwie
przeprowadzonych działań kontrolnych, wyniosła 365 429 028,94 zł.
Ad. 8
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. NFZ, na podstawie Ogólnych warunków umów7 w
wyniku działań kontrolnych nałożył z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania
kontrolowanych umów: o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na wydawanie
refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobu medycznego na receptę, a także kontroli ordynacji przez osoby uprawnione
refundowanych ze środków publicznych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych 10 338 kar umownych na łączną
kwotę 379 281 tyś zł.
Ad. 9
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązał 12 umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w ich
realizacji.
Ad. 10
W okresie od 01.01.2022 r. do 14.07.2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia złożył 48
zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczących nieprawidłowości
związanych z wykonywaniem świadczeń i realizacją zawartych umów na udzielanie
świadczeń w zakresie nieprawidłowego wykonywania świadczeń, błędów w rozliczeniach,
niewłaściwej organizacji udzielania świadczeń czy naruszeń warunków zawartych umów.
Ad. 11
W okresie 01.01.2022 r. – 30.06.2026 r. NFZ najczęściej podejmował działania kontrolne
wobec świadczeń zakontraktowanych w rodzaju leczenie szpitalne (1 888 działań
kontrolnych), ambulatoryjna opieka specjalistyczna (1 203 działań kontrolnych) oraz
podstawowa opieka zdrowotna (697 działań kontrolnych).
Ad. 12 i Ad. 15
Ministerstwo Zdrowia analizuje skuteczność działań kontrolnych NFZ w ramach
sprawowanego nadzoru.
Efektywność kontroli przeprowadzanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, rok do roku,
jest coraz wyższa. Wynika to z typowania obszarów do kontroli poprzedzonego analizą
danych zbieranych przez Fundusz. W porównaniu 2022 r. do 2025 r., wysokość kar
umownych nałożonych w wyniku przeprowadzonych działań kontrolnych wzrosła o 74%,
wysokość zakwestionowanych środków odnotowała wzrost o 85%. Średnie skutki
finansowe na etat wzrosły o 83%, a średnie skutki na działanie kontrolne wzrosły o 242%.
Mając na względzie powyższe, należy przyjąć że działania kontrolne stanowią istotny
instrument nadzoru, a ich skuteczność wynika nie tylko z liczby prowadzonych czynności,
lecz także z rezultatów tych działań, w tym uzyskiwanych efektów finansowych oraz skali
ujawnianych nieprawidłowości.
Ad. 13
W Ministerstwie Zdrowia procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych
innych ustaw (UD 439), skierowany w dniu 24 lipca 2026 r. do konsultacji społecznych.
7 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, Dz. U. z 2026 r., poz. 712.

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Przedmiotowy projekt zakłada poszerzenie kompetencji kontrolnych NFZ.
Projekt przewiduje nowy obszar kompetencyjny NFZ, dotyczący możliwości poddawania
ocenie nie tylko zasadności środków, które NFZ wydatkował pod postacią refundacji
świadczeń opieki zdrowotnej w odniesieniu do świadczeniodawców albo leków, wyrobów
medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego w
odniesieniu do aptek ogólnodostępnych, ale również sposobu wykorzystania tych środków.
Projektowany przepis dotyczący kontroli prawidłowości wykorzystania środków
publicznych zgodnie z przepisami prawa i wymaganiami określonymi przez Prezesa
Funduszu, umożliwi również zapewnienie skutecznego nadzoru nad sposobem
wydatkowania środków w zakresie wydatków przeznaczanych na wynagrodzenia.
Ponadto Fundusz na mocy projektowanych przepisów uzyska podstawę prawną do
pozyskiwania informacji od podmiotów leczniczych działających w sektorze komercyjnym,
co ma umożliwić weryfikację rzeczywistej dostępności kadr medycznych w systemie
powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Dodatkowo projekt ustawy przewiduje nową przesłankę uprawniającą NFZ do inicjacji
kontroli na podstawie legitymacji kontrolerskiej zorientowanej na prewencję przed
nierównym i uprzywilejowanym traktowaniem świadczeniobiorców w zakresie dostępu do
świadczeń gwarantowanych.
Projekt ustawy zakłada również zrównanie rozwiązań proceduralnych z przyjętymi w
ustawie o prawie przedsiębiorców8 przez wprowadzenie możliwości zrealizowania
ponownej kontroli, w sytuacji gdyby pierwsze postępowanie kontrolne było dotknięte
istotną wadą prawną.
Projekt ustawy przewiduje nadto zracjonalizowanie i uproszczenie zasad zapoznawania się
z dokumentacją medyczną, stanowiącą źródło dowodowe w postępowaniach kontrolnych
dotyczących świadczeń zdrowotnych udzielonych w ramach realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej oraz wprowadza dla składanych wyjaśnień rygor
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Kolejno w projekcie planuje się stworzenie podstaw prawnych do kształtowania zespołów
kontrolerskich, z udziałem osób posiadających pożądane kwalifikacje, w szczególności
specjalistów z wykształceniem medycznym, wykonujących czynności w ramach umów
cywilnoprawnych, a nie wyłącznie pozostających w stosunku pracy.
Ponadto projekt uwzględnia przekazanie kompetencji do prowadzenia czynności
sprawdzających Prezesowi NFZ, który uzyska również prawo powoływania i odwoływania
dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu.
Projekt ustawy przewiduje również zmianę zasad organizacji egzaminu kontrolerskiego,
zwiększającą elastyczność kadrową Funduszu.
Ad. 14
Informuję, iż liczba kontroli przeprowadzanych w trybie planowym jest określona w
corocznym planie kontroli i uwzględnia zarówno możliwości kadrowe korpusu
kontrolerskiego, jak i najpilniejsze potrzeby systemu opieki zdrowotnej. Kontrole
uwzględnione w rocznym planie kontroli wynikają m.in. z analizy danych sprawozdawczych,
monitoringu przekazywanych przez pacjentów skarg oraz wniosków płynących z
przeprowadzonych uprzednio czynności sprawdzających.
Kontrole problemowe o charakterze pilnym są na bieżąco realizowane w ramach zadań
kontrolnych Funduszu. Kontrole doraźne prowadzone przez NFZ realizowane są u
8 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców Dz.U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
świadczeniodawców, co do których wyniki analizy przedkontrolnej wskazały na zasadność
ich przeprowadzenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --