telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKK1.050.10.2026.1.MG
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18095:
Interpelacja w sprawie nadzoru nad
gospodarowaniem środkami publicznymi przez podmioty lecznicze, proszę o przyjęcie
odpowiedzi na zadane poniżej pytania.
Ad. 1
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z
2026 r. poz. 156) formy organizacyjno-prawne, w jakich funkcjonują podmioty lecznicze są
zróżnicowane (przedsiębiorcy we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania
działalności gospodarczej, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, jednostki
budżetowe, instytuty badawcze, fundacje i stowarzyszenia, posiadające osobowość prawną
jednostki organizacyjne stowarzyszeń, osoby prawne i jednostki organizacyjne działające
na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej
Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o
gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jednostki wojskowe).
Ww. ustawa nie określa przy tym uniwersalnych mechanizmów nadzoru nad
gospodarowaniem środkami publicznymi dla wszystkich podmiotów leczniczych.
W praktyce mechanizmy te w znacznej mierze zależeć będą od formy organizacyjno-
prawnej podmiotu leczniczego, gdyż wynikać będą z przepisów regulujących ustrój
poszczególnych kategorii podmiotów leczniczych i z przepisów sektorowych mających
zastosowanie ze względu na ten ustrój.
W przypadku jednostek zaliczonych do sektora finansów publicznych kluczową rolę
odgrywać będą mechanizmy określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o
finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.). Przy tym, w przypadku
podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami, prawidłowość gospodarowania
środkami publicznymi stanowi również przedmiot kontroli i oceny działalności takiego
podmiotu, dokonywanej w ramach nadzoru przez podmiot tworzący. Wskazać jednak
należy, że w aspekcie ustrojowo-organizacyjnym, np.: samodzielne publiczne zakłady opieki
zdrowotnej cechuje znacząca, wyznaczona ramami ustawowymi, samodzielność oraz
niezależność od Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z przepisami art. 52 ww. ustawy o
działalności leczniczej samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pokrywa z
posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i reguluje
zobowiązania, natomiast w myśl art. 54 ust. 1 ww. ustawy gospodaruje posiadanym
mieniem. Za zarządzanie i całość gospodarki finansowej samodzielnego publicznego
zakładu opieki zdrowotnej odpowiedzialność ponosi, w myśl art. 46 ust. 1 ww. ustawy o
działalności leczniczej oraz art. 53 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o
finansach publicznych - kierownik jednostki.
Z kolei zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zostały opracowane i określone
w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

-- 1 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) i jest to przede wszystkim
sprawozdawczość poddawana bieżącemu monitoringowi oraz kontrole realizacji umów -
planowe lub doraźne.
Podmioty lecznicze otrzymują również środki na realizację programów zdrowotnych bądź
inwestycji i zakupów inwestycyjnych, które przekazywane są na podstawie umów
zawartych pomiędzy podmiotami, a Ministrem Zdrowia. Umowy te ściśle określają zasady
finansowania oraz rozliczania przyznanych środków, a elementem nadzoru jest
raportowanie o wykorzystaniu tych środków oraz uprawnienie do kontroli realizacji umowy
przez Ministra Zdrowia.
Ad. 2
W latach 2022-2026 Minister Zdrowia przeprowadził 335 kontroli podmiotów leczniczych,
obejmujących swoim zakresem m.in. obszar gospodarowania środkami publicznymi1.
2022 2023 2024 2025 2026
dolnośląskie 7 5 1 1 4
kujawsko-pomorskie 6 3 1
lubelskie 3 12 1 5
lubuskie 2 1
łódzkie 7 17 6 2 6
małopolskie 5 10 4
mazowieckie 14 28 10 2 0
opolskie 4 4 1 4 4
podkarpackie 3 3 1 2 0
podlaskie 3 10 0
pomorskie 9 15 2 2 0
śląskie 13 26 3 3
świętokrzyskie 4 1 1 2
warmińsko-mazurskie 3 4
wielkopolskie 9 21 4 4
zachodniopomorskie 2 2 1 1 0
- 92 163 30 15 35
Ad. 3
Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości podczas kontroli podmiotów leczniczych
dotyczących gospodarowania środkami publicznymi dotyczyły w szczególności:
1. naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz.793);
2. naruszenia wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 21 grudnia 2020 r.,
(opracowanych przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej) oraz
wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027 z dnia
14 marca 2025 r., (opracowanych przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej);
3. naruszenia wytycznych oraz przepisów w zakresie kwalifikowalności wydatków, w
tym także niezgodnie z klasyfikacją paragrafów i środków określoną w
rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej
klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków
pochodzących ze źródeł zagranicznych (akt obecnie nieobowiązujący, zastąpiony
aktem z dnia 20 kwietnia 2026 r.);
1 Kontrole zakończone w dniu sporządzania niniejszej odpowiedzi.

-- 2 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4. braku dokumentowania przeprowadzenia przez głównego księgowego kontroli
wstępnej, o której mowa w art. 54 ust. 3 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o
finansach publicznych;
5. uchybień i braków w instrukcji obiegu i kontroli dokumentów finansowo-
księgowych;
6. nieterminowego przekazywania sprawozdań budżetowych oraz dochodów
jednostki na rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu
państwa, tj. naruszenia § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15
stycznia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1375).
Ad. 4
Łączna wartość zakwestionowanych podczas kontroli podmiotów leczniczych wydatków
dotyczących gospodarowania środkami publicznymi wyniosła 52,6 mln zł, z czego w
przeważającej większości były to środki z funduszy unijnych.
Ad. 5 i Ad. 10
Zakwestionowane podczas ww. kontroli podmiotów leczniczych wydatki, dotyczące
gospodarowania środkami publicznymi, nie stanowiły podstawy do zawiadomienia organów
ścigania, bowiem Minister Zdrowia odzyskał/odzyskuje te środki poprzez:
 korektę finansową powodującą pomniejszenie dofinansowania wraz z należnymi
odsetkami,
 zwrot całości lub części dofinansowania wraz z należnymi odsetkami,
 zwrot z tzw. ustawy kominowej na rachunek bankowy dochodów jednostki, a następnie
na rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa lub na
rachunek instytutu, w zależności od formy organizacyjno-prawnej podmiotu.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności
za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1484), która reguluje
zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, Minister
Zdrowia każdorazowo, po stwierdzeniu zaistnienia okoliczności, o których mowa w ww.
ustawie, zawiadamia Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze
właściwym do spraw finansów publicznych, o ujawnieniu okoliczności wskazujących na
naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
Ad. 6, 7, 8, 9, 11
Prowadzenie analiz sytuacji finansowej jednostki, w tym ponoszonych wydatków na
poszczególne usługi lub kosztów związanych w danym aspektem prowadzonej działalności,
stanowi zadanie kierownika jednostki.
Analizy finansowo-ekonomiczne podmiotów leczniczych dokonywane są w oparciu o
sprawozdawczość finansową tych podmiotów (sprawozdania finansowe i raporty
okresowe), w których brak jest wyodrębnienia kosztów administracyjnych i wydatków na
usługi doradcze, prawne, informatyczne, marketingowe oraz outsourcing w związku z tym
te parametry nie są uwzględniane w pracach analitycznych.
Efektywność finansowa samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, oceniana
jest przy użyciu wskaźników określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12
kwietnia 2017 r. w sprawie wskaźników ekonomiczno-finansowych niezbędnych do
sporządzenia analizy oraz prognozy sytuacji ekonomiczno-finansowej samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 832). W rozporządzeniu tym
wprowadzono do użycia 9 wskaźników służących ocenie efektywności finansowej w
czterech aspektach: zyskowności, płynności, efektywności (rotacji) oraz zadłużenia. Każdy
ze wskaźników posiada przypisane oceny punktowe odpowiadające określonym
przedziałom wartości danego wskaźnika. Zsumowanie wartości punktowych uzyskanych za

-- 3 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
każdy z poszczególnych wskaźników daje obraz efektywności finansowej danego
samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
Ponadto, na podstawie art. 53a ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej każdego roku
sporządza raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej jednostki i udostępnia go podmiotowi
tworzącemu, który dokonuje oceny tej sytuacji. Raport jest przygotowywany na podstawie
sprawozdania finansowego i zawiera w szczególności analizę sytuacji ekonomiczno-
finansowej za poprzedni rok obrotowy, prognozę sytuacji na kolejne trzy lata obrotowe
wraz z opisem przyjętych założeń oraz informację o istotnych zdarzeniach mających wpływ
na sytuację ekonomiczno-finansową samodzielnego publicznego zakładu opieki
zdrowotnej. Opisanej analizy oraz prognozy dokonuje się na podstawie omówionych wyżej
wskaźników ekonomiczno-finansowych. Ponadto, należy podkreślić, że w związku z art. 52
ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2026 r., poz.522), stanowiącym,
że kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie
później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom,
zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub
umowy oraz art. 53 tejże ustawy, stanowiącym, że roczne sprawozdanie finansowe
jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od
dnia bilansowego.
Reasumując, ww. raporty oraz zatwierdzane roczne sprawozdania finansowe podmiotów są
źródłem informacji dla podmiotów tworzących o sytuacji finansowo-ekonomicznej
nadzorowanych podmiotów leczniczych.
Ad. 12, 13, 15
Ministerstwo Zdrowia przygotowuje pakiet zmian w systemie ochrony zdrowia, mających
usprawnić funkcjonowanie ochrony zdrowia i zapewnić niezbędną transparentność, przede
wszystkim w kontekście wynagrodzeń personelu medycznego i czasu jego pracy
(raportowanie wg numeru pesel) oraz kolejek do świadczeń poprzez przyspieszenie
wdrażania Centralnej e-Rejestracji, która obejmie wszystkie 39 specjalizacji do końca 2027
r.
Jednocześnie Minister Zdrowia podjął działania legislacyjne w zakresie zmiany ustawy z
dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, poprzez nadanie Prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji uprawnień do weryfikacji prawidłowości wdrożenia i stosowania standardu
rachunku kosztów przez świadczeniodawców. Weryfikacja będzie obejmowała możliwość
żądania wyjaśnień, informacji i dokumentów niezbędnych do oceny zgodności stosowanych
rozwiązań z obowiązującymi wymaganiami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości,
wyniki weryfikacji będą przekazywane ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz
Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, a Fundusz będzie mógł zastosować
przewidziane w ustawie środki dyscyplinujące. Planowane działanie przyczyni się do
zwiększenia przejrzystość wydatkowania środków publicznych.
Ponadto, w ustawie z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej,
określono niezbędne uprawnienia dla Ministra Zdrowia, NFZ oraz AOTMiT do
pozyskiwania i przetwarzania szczegółowych danych o wynagrodzeniach powiązanych z
konkretnym numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu. Przedmiotowe
zmiany mają istotne znaczenie w kontekście prowadzonych przez AOTMiT analiz dla
stabilności systemu finansowania ochrony zdrowia, a także aktualnych wyzwań związanych
z regulacją wynagrodzeń pracowników podmiotów leczniczych. Umożliwienie Ministrowi
Zdrowia, AOTMiT oraz NFZ pozyskiwania i przetwarzania danych o wynagrodzeniach w
taki sposób, aby możliwe było uzyskanie wiedzy o faktycznych poziomach wynagrodzeń
poszczególnych osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych, poprzez powiązanie danych
z konkretnym numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu, pozwoli na

-- 4 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
uzyskanie rzetelnych danych dotyczących tych wynagrodzeń, które w sposób rzeczywisty
odzwierciedlą ich faktyczny wpływ na poziom kosztów świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do transparentności finansów publicznych w ochronie zdrowia, zapewniają ją
przepisy powszechnie obowiązującego prawa, głównie ustawa o finansach publicznych i
wynikający z niej m.in. obowiązek przedstawiania przez Radę Ministrów Sejmowi
sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej oraz informacji o projekcie ustawy
budżetowej.
Ponadto, transparentność finansów publicznych zapewniają rokrocznie prowadzone
kontrole Najwyższej Izby Kontroli w zakresie wykonania wydatków.
Ad. 14
Ministerstwo Zdrowia, w ramach posiadanej właściwości, podejmuje szereg działań
mających na celu wprowadzenie rozwiązań prawnych i systemowych, które ułatwią
funkcjonowanie szpitali. Priorytetowym kierunkiem działań pozostaje wdrażanie
mechanizmów restrukturyzacyjnych i konsolidacyjnych, przewidzianych w przepisach
ustawowych, w szczególności w ustawie o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej,
które tworzą ramy dla racjonalizacji struktury świadczeń oraz lepszego wykorzystania
zasobów systemu ochrony zdrowia. W tym zakresie przewiduje się wspieranie procesów
łączenia podmiotów leczniczych oraz integracji ich struktur organizacyjnych, w tym
oddziałów szpitalnych, w sposób zgodny z mapą potrzeb zdrowotnych oraz planami
transformacji. Działania te będą prowadzić do ograniczenia dublowania świadczeń,
poprawy koordynacji leczenia, optymalizacji kosztów administracyjnych oraz zwiększenia
efektywności wykorzystania infrastruktury i kadr medycznych. W warunkach
narastających problemów finansowych wielu podmiotów leczniczych, konsolidacja daje
konkretne efekty ekonomiczne: obniżenie kosztów, uporządkowanie zobowiązań i bardziej
efektywne zarządzanie, co w praktyce przekłada się na większą stabilność finansową
szpitali, a tym samym na ich zdolność do długofalowego i bezpiecznego funkcjonowania.
Ponadto, przepisami ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej dokonano
modyfikacji zasad tworzenia programów naprawczych przez podmioty lecznicze,
nakładając obowiązek sporządzenia programu naprawczego przez podmioty działające
m.in. w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, jeżeli w ich
sprawozdaniu finansowym wystąpiła strata netto, której wartość bezwzględna jest wyższa
niż 1 % sumy wykazanych w tym samym sprawozdaniu finansowym przychodów netto ze
sprzedaży produktów, przychodów netto ze sprzedaży towarów, pozostałych przychodów
operacyjnych oraz przychodów finansowych.
Wprowadzone zmiany w zakresie sporządzania programów naprawczych, a mianowicie
doszczegółowienie procesu przygotowywania programu naprawczego oraz enumeratywne
wskazanie jego obligatoryjnych elementów, jak również sformalizowanie procedury
opiniowania i zatwierdzania programu, spowodują, że programy naprawcze będą
przygotowywane w sposób rzetelny, poprzedzony analizami przyczyn obowiązującej
sytuacji finansowej, dzięki czemu zaprojektowane w programie działania naprawcze
powinny stanowić adekwatną odpowiedź na zidentyfikowane problemy, niekorzystne
wyniki i pojawiające się trudności, w efekcie skutkując poprawą efektywności działania tych
podmiotów i optymalnym wykorzystaniem ich zasobów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 5 of 5 --