Interpelacja nr 18092
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w realizacji standardów opieki okołoporodowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w realizacji standardów opieki okołoporodowej
Interpelacja nr 18092
do ministra zdrowia
w sprawie nieprawidłowości w realizacji standardów opieki okołoporodowej
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Patryk Wicher
Data wpływu: 28-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli dotyczącej opieki okołoporodowej, obejmującej Ministerstwo Zdrowia, 14 podmiotów leczniczych prowadzących oddziały ginekologiczno-położnicze i neonatologiczne oraz 9 podmiotów prowadzących poradnie ginekologiczno-położnicze i zatrudniających położne POZ. NIK wskazała, że we wszystkich skontrolowanych podmiotach stwierdzono przypadki nieprawidłowo i nierzetelnie realizowanej opieki okołoporodowej.
Ustalenia NIK obejmują m.in. ograniczony dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego, wysoki odsetek cięć cesarskich, wykonywanie procedur medycznych bez należycie udokumentowanej zgody pacjentek, nieprawidłowości w dokumentacji medycznej oraz przypadki pobierania od pacjentek opłat za czynności pokrywające się ze świadczeniami finansowanymi ze środków publicznych.
NIK wskazała również na problemy organizacyjne: w 6 z 14 skontrolowanych szpitali pacjentki nie miały dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, we wszystkich 14 szpitalach lekarze zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych pracowali nieprzerwanie ponad 24 godziny, a w 9 szpitalach stwierdzono opóźnienia w autoryzowanych przeglądach aparatury medycznej. Kontrola wykazała także niespójność regulacji dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ oraz potrzebę wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży.
Opisane ustalenia wskazują na ryzyko rozbieżności między formalnie obowiązującym standardem opieki okołoporodowej, a praktyką funkcjonowania części placówek. NIK wskazała, że Ministerstwo Zdrowia wstrzymało prace nad ogólnopolską ankietą oceniającą jakość opieki okołoporodowej, co mogło ograniczyć możliwość identyfikowania problemów bezpośrednio zgłaszanych przez pacjentki.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Ile podmiotów leczniczych udzielających świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej w latach 2024–2026 wykazywało odsetek cięć cesarskich powyżej 50%, z podziałem na województwa?
2. Jaki był w latach 2024–2026 odsetek porodów drogami natury ze znieczuleniem zewnątrzoponowym, z podziałem na województwa, oraz ile porodówek nie wykonało w danym roku ani jednego takiego znieczulenia?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia ma dane o skali odpłatnej indywidualnej opieki położnej lub dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej w szpitalach mających umowy z NFZ, a jeżeli tak – ilu podmiotów dotyczyły takie praktyki i jakie kwoty pobierano od pacjentek?
4. Jakie działania zostały podjęte przez ministra zdrowia po otrzymaniu wyników kontroli NIK P/25/061, w szczególności w zakresie zapewnienia jednolitego stosowania standardu opieki okołoporodowej?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej w celu wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży zawierającego wszystkie wymagane badania, procedury i świadczenia profilaktyczne; jeżeli tak – kiedy projekt zostanie skierowany do konsultacji?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotuje zmianę przepisów dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ w celu usunięcia niespójności wskazanej przez NIK? Jeżeli tak – w jakim terminie?
7. Czy minister zdrowia zwrócił się do prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w zakresie ryzyka podwójnego finansowania świadczeń położniczych, zwłaszcza gdy odpłatna opieka obejmuje czynności medyczne lub pielęgnacyjne objęte finansowaniem publicznym?
8. Jakie mechanizmy nadzorcze zostaną zastosowane wobec placówek, w których stwierdzono brak realnego dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, naruszenia zasad dokumentowania zgody pacjentki albo niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wspólne działania z rzecznikiem praw pacjenta, NFZ i konsultantami krajowymi w celu monitorowania przestrzegania praw pacjentek w opiece okołoporodowej, w tym prawa do informacji i łagodzenia bólu?
Z poważaniem
Interpelacja nr 18092
do ministra zdrowia
w sprawie nieprawidłowości w realizacji standardów opieki okołoporodowej
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Patryk Wicher
Data wpływu: 28-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli dotyczącej opieki okołoporodowej, obejmującej Ministerstwo Zdrowia, 14 podmiotów leczniczych prowadzących oddziały ginekologiczno-położnicze i neonatologiczne oraz 9 podmiotów prowadzących poradnie ginekologiczno-położnicze i zatrudniających położne POZ. NIK wskazała, że we wszystkich skontrolowanych podmiotach stwierdzono przypadki nieprawidłowo i nierzetelnie realizowanej opieki okołoporodowej.
Ustalenia NIK obejmują m.in. ograniczony dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego, wysoki odsetek cięć cesarskich, wykonywanie procedur medycznych bez należycie udokumentowanej zgody pacjentek, nieprawidłowości w dokumentacji medycznej oraz przypadki pobierania od pacjentek opłat za czynności pokrywające się ze świadczeniami finansowanymi ze środków publicznych.
NIK wskazała również na problemy organizacyjne: w 6 z 14 skontrolowanych szpitali pacjentki nie miały dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, we wszystkich 14 szpitalach lekarze zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych pracowali nieprzerwanie ponad 24 godziny, a w 9 szpitalach stwierdzono opóźnienia w autoryzowanych przeglądach aparatury medycznej. Kontrola wykazała także niespójność regulacji dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ oraz potrzebę wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży.
Opisane ustalenia wskazują na ryzyko rozbieżności między formalnie obowiązującym standardem opieki okołoporodowej, a praktyką funkcjonowania części placówek. NIK wskazała, że Ministerstwo Zdrowia wstrzymało prace nad ogólnopolską ankietą oceniającą jakość opieki okołoporodowej, co mogło ograniczyć możliwość identyfikowania problemów bezpośrednio zgłaszanych przez pacjentki.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Ile podmiotów leczniczych udzielających świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej w latach 2024–2026 wykazywało odsetek cięć cesarskich powyżej 50%, z podziałem na województwa?
2. Jaki był w latach 2024–2026 odsetek porodów drogami natury ze znieczuleniem zewnątrzoponowym, z podziałem na województwa, oraz ile porodówek nie wykonało w danym roku ani jednego takiego znieczulenia?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia ma dane o skali odpłatnej indywidualnej opieki położnej lub dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej w szpitalach mających umowy z NFZ, a jeżeli tak – ilu podmiotów dotyczyły takie praktyki i jakie kwoty pobierano od pacjentek?
4. Jakie działania zostały podjęte przez ministra zdrowia po otrzymaniu wyników kontroli NIK P/25/061, w szczególności w zakresie zapewnienia jednolitego stosowania standardu opieki okołoporodowej?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej w celu wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży zawierającego wszystkie wymagane badania, procedury i świadczenia profilaktyczne; jeżeli tak – kiedy projekt zostanie skierowany do konsultacji?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotuje zmianę przepisów dotyczących terminu pierwszej wizyty patronażowej położnej POZ w celu usunięcia niespójności wskazanej przez NIK? Jeżeli tak – w jakim terminie?
7. Czy minister zdrowia zwrócił się do prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w zakresie ryzyka podwójnego finansowania świadczeń położniczych, zwłaszcza gdy odpłatna opieka obejmuje czynności medyczne lub pielęgnacyjne objęte finansowaniem publicznym?
8. Jakie mechanizmy nadzorcze zostaną zastosowane wobec placówek, w których stwierdzono brak realnego dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, naruszenia zasad dokumentowania zgody pacjentki albo niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wspólne działania z rzecznikiem praw pacjenta, NFZ i konsultantami krajowymi w celu monitorowania przestrzegania praw pacjentek w opiece okołoporodowej, w tym prawa do informacji i łagodzenia bólu?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
33%
Konkretność
67%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 35 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
10.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (35)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace koncepcyjne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace koncepcyjne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13356 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.176.2026.EK
Warszawa, 31 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18092, która została złożona przez Pana Jarosława
Krajewskiego oraz Pana Patryka Wichera, Posłów na Sejm RP, w sprawie nieprawidłowości
w realizacji standardów opieki okołoporodowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Pytanie nr 1
Ile podmiotów leczniczych udzielających świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej w
latach 2024–2026 wykazywało odsetek cięć cesarskich powyżej 50%, z podziałem na
województwa?
Poniższa tabela przedstawia informacje na temat liczby podmiotów leczniczych, u których
udział cięć cesarskich w ogólnej liczbie przyjętych porodów był wyższy niż 50%. Tabela
została przygotowana w oparciu o ogólnodostępne dane publikowane przez Narodowy
Fundusz Zdrowia pod adresem https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-
dane/zdrowe-dane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa
liczba podmiotów leczniczych z
udziałem cieć cesarskich >50%
województwo
2024 2025
dolnośląskie 11 9
kujawsko-pomorskie 2 0
lubelskie 11 12
lubuskie 7 6
łódzkie 14 15
małopolskie 12 12
mazowieckie 15 17
opolskie 3 4
podkarpackie 17 14
podlaskie 8 11
pomorskie 0 0
śląskie 18 17
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świętokrzyskie 9 7
warmińsko-mazurskie 4 7
wielkopolskie 10 12
zachodniopomorskie 11 11
Pytanie nr 2
Jaki był w latach 2024–2026 odsetek porodów drogami natury ze znieczuleniem
zewnątrzoponowym, z podziałem na województwa, oraz ile porodówek nie wykonało w
danym roku ani jednego takiego znieczulenia?
Dane na temat udziału porodów drogami natury ze znieczuleniem (zewnątrzoponowym
oraz w przypadkach uzasadnionych medycznie w znieczuleniu podpajęczynówkowym) w
ogólnej liczbie porodów drogami natury oraz o liczbie podmiotów leczniczych, które nie
sprawozdały realizacji ani jednego znieczulenia do porodu drogami natury prezentuje
poniższa tabela. Tabela została przygotowana w oparciu o ogólnodostępne dane
publikowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia pod adresem
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-
dane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa
udział znieczuleń w porodach
drogami natury
liczba podmiotów, które nie
wykonały żadnego znieczulenia
do porodu drogami natury
województwo
2024 2025 2024 2025
Dolnośląskie 26,92% 31,51% 4 4
Kujawsko-pomorskie 3,67% 6,21% 11 5
Lubelskie 4,79% 8,88% 12 12
Lubuskie 6,59% 16,62% 5 5
Łódzkie 32,74% 32,84% 6 7
Małopolskie 32,06% 38,82% 4 4
Mazowieckie 47,23% 52,41% 7 8
Opolskie 17,48% 21,33% 3 2
Podkarpackie 12,30% 16,39% 12 9
Podlaskie 28,06% 29,31% 6 6
Pomorskie 18,86% 22,82% 4 3
Śląskie 15,04% 20,23% 4 2
Świętokrzyskie 12,01% 20,38% 5 3
Warmińsko-mazurskie 17,59% 24,24% 5 3
Wielkopolskie 6,85% 11,87% 10 12
Zachodniopomorskie 9,45% 10,59% 10 10
Pytanie nr 3
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane o skali odpłatnej indywidualnej opieki położnej lub
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej w szpitalach mających umowy z NFZ, a jeżeli
tak —ilu podmiotów dotyczyły takie praktyki i jakie kwoty pobierano od pacjentek?
i
Pytanie nr 7
Czy Minister Zdrowia zwrócił się do Prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w zakresie
ryzyka podwójnego finansowania świadczeń położniczych, zwłaszcza gdy odpłatna opieka
obejmuje czynności medyczne lub pielęgnacyjne objęte finansowaniem publicznym?
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zgodnie
z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
(Dz.U. z 2024 r. poz. 581, ze zm.) pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
Ww. ustawa wskazuje, że przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która
nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad
pacjentem małoletnim albo posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności oraz nad pacjentką w warunkach ciąży, porodu i połogu.
W związku z powyższym realizacja opieki w ramach art. 34 ww. ustawy nie wyczerpuje
znamion świadczenia zdrowotnego, a także nie wyłącza odpowiedzialności
świadczeniodawcy w tym zakresie. Ponadto przepis ten nie wyłącza możliwości
sprawowania opieki całodobowej przez pielęgniarkę czy położną.
Niemniej, Narodowy Fundusz Zdrowia dostrzegł potrzebę weryfikacji ryzyka
występowania podwójnego finansowania świadczeń, gdy w placówce działającej na
podstawie umowy zawartej z NFZ pacjentki mogą skorzystać z dodatkowej, odpłatnej
indywidualnej opieki położnej lub dodatkowej opieki pielęgnacyjnej w zakresie podobnym
lub takim samym jak widnieje w umowie z NFZ. W konsekwencji powyższego zagadnienie
to zostanie uwzględnione w planie kontroli na 2027 r. przy planowaniu działań kontrolnych
NFZ.
Pytanie nr 4
Jakie działania zostały podjęte przez Ministra Zdrowia po otrzymaniu wyników kontroli
NIK P/25 /061, w szczególności w zakresie zapewnienia jednolitego stosowania standardu
opieki okołoporodowej?
i
Pytanie nr 5
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie
dokumentacji medycznej w celu wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży zawierającego
wszystkie wymagane badania, procedury i świadczenia profilaktyczne; jeżeli tak — kiedy
projekt zostanie skierowany do konsultacji?
Ministerstwo Zdrowia systematycznie podejmuje działania, których celem jest poprawa
jakości opieki okołoporodowej, czego dowodem jest m.in. obowiązujący od 7 maja br. nowy
standard organizacyjny opieki okołoporodowej, który został wprowadzony na podstawie
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. poz.
1525). Zastosowane w standardzie rozwiązania mają wpływ na sposób postępowania
personelu medycznego, bez względu na miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych oraz
powinny zapewnić właściwą i jednolitą organizację pracy, w sposób najbardziej efektywny
wykorzystując cały potencjał kadry, przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa
pacjentom.
Po otrzymaniu wyników kontroli NIK P/25/061, zostały przeanalizowane wnioski i
zalecenia, w tym temat ankiety oceny jakości opieki okołoporodowej został przedstawiony
Członkom Zespołu ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet. Aktualnie trwają
prace koncepcyjne dotyczące obszaru jaki ma monitorować ankieta oraz w jaki sposób
powinny być prezentowane i wykorzystywane jej wyniki.
Podjęte zostały także prace w zakresie opracowania wzoru karty przebiegu ciąży,
zapewniającej możliwość dokumentowania realizacji świadczeń profilaktycznych i działań
w zakresie promocji zdrowia oraz badań diagnostycznych i konsultacji medycznych
wykonywanych u kobiet w ciąży, wymaganych standardem organizacyjnym opieki
okołoporodowej. W tym celu Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do konsultantów
krajowych w dziedzinach: położnictwa i ginekologii, perinatologii, pielęgniarstwa
położniczo-ginekologicznego o opracowanie przedmiotowego wzoru celem wprowadzenia
stosownej zmiany
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie
rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.
U. z 2024 r. poz. 798, ze zm.)
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Na obecnym etapie nie został jeszcze przygotowany projekt zmiany ww. rozporządzenia,
dlatego nie jest możliwe wskazanie terminu skierowania projektu do konsultacji
publicznych.
Pytanie nr 6
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotuje zmianę przepisów dotyczących terminu pierwszej
wizyty patronażowej położnej POZ w celu usunięcia niespójności wskazanej przez NIK;
jeżeli tak — w jakim terminie?
W celu wyeliminowania niespójności i zapewnienia zgodności przepisów regulujących
termin pierwszej wizyty patronażowej położnej podstawowej opieki zdrowotnej, które
określono w dwóch odrębnych rozporządzeniach Ministra Zdrowia, tj. w sprawie świadczeń
gwarantowanych zakresu podstawowej opieki zdrowotnej oraz w sprawie standardu
organizacyjnego opieki okołoporodowej, wniosek Najwyższej Izby Kontroli zaplanowano
do realizacji przy najbliższej nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
Pytanie nr 8
Jakie mechanizmy nadzorcze zostaną zastosowane wobec placówek, w których
stwierdzono brak realnego dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, naruszenia zasad
dokumentowania zgody pacjentki albo niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej?
Zgodnie z informacją Narodowego Funduszu Zdrowia, po przeprowadzeniu kontroli lub
czynności sprawdzających, o których mowa w Dziale IIIA
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1461, zez m.) Prezes NFZ stosuje środki nadzorcze adekwatne do stwierdzonych
naruszeń.
W szczególności w przypadku potwierdzenia nieprawidłowości wydawane są zalecenia
pokontrolne, zobowiązujące świadczeniodawcę do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz
wdrożenia działań naprawczych. Ponadto Fundusz może nakładać kary umowne, zgodnie z
§ 30
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2026 r. zpo. 712, ze zm.).
Tym samym podstawowymi mechanizmami nadzorczymi pozostają:
prowadzenie kontroli i czynności sprawdzających przez NFZ,
wydawanie zaleceń pokontrolnych,
nakładanie kar umownych przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Środki te są stosowane odpowiednio do charakteru i skali stwierdzonych naruszeń.
Pytanie nr 9
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wspólne działania z Rzecznikiem Praw Pacjenta, NFZ i
konsultantami krajowymi w celu monitorowania przestrzegania praw pacjentek w opiece
okołoporodowej, w tym prawa do informacji i łagodzenia bólu?
Istotne działania mające na celu zapewnienie realizacji praw pacjentek, w tym prawa do
świadczeń zdrowotnych udzielanych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wiedzą
medyczną oraz poszanowaniem godności pacjentki, podejmuje Rzecznik Praw Pacjenta,
który ze szczególną uwagą monitoruje sytuacje, w których może dochodzić do ograniczenia
dostępu do świadczeń zdrowotnych. W celu ułatwienia dostępu do informacji oraz wsparcia
pacjentów Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi całodobową, bezpłatną Telefoniczną
Informację Pacjenta, gdzie pacjentki mogą zgłaszać sygnały o napotkanych trudnościach –
także anonimowo. Rzecznik podejmuje postępowania wyjaśniające, a w przypadku
zidentyfikowania nieprawidłowości, wydaje zalecenia lub decyzje nakazujące zaniechanie
niewłaściwej praktyki w celu właściwego załatwienia sprawy i wyeliminowania
nieprawidłowości. Minister Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta wspólnie organizowali
działania na rzecz upowszechniania informacji o nowym standardzie organizacyjnym opieki
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
okołoporodowej podczas konferencji „Siła kobiet w budowaniu zdrowia – bezpieczeństwo
w okresie ciąży, porodu i połogu”, która odbyła się 11 grudnia 2025 roku w Poznaniu.
Wydarzenie miało charakter wykładowo-dyskusyjny skierowany głównie do pracowników
służby zdrowia z obszaru położnictwa. Przedstawiciel Rzecznika Praw Pacjenta bierze
także udział w posiedzeniach Zespołu do spraw poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego
kobiet, który został powołany do opracowywania propozycji działań w zakresie poprawy
bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia
prokreacyjnego oraz opieki okołoporodowej. Należy zatem podkreślić współpracę
Rzecznika z Ministerstwem Zdrowia przy doskonaleniu standardów opieki okołoporodowej
oraz monitorowaniu ich wdrażania. W przypadku, gdy naruszenie praw pacjenta ma miejsce
w zakładzie opieki zdrowotnej czy praktyce lekarskiej lub pielęgniarskiej mającej kontrakt z
Narodowym Funduszem Zdrowia, a naruszenia to polega na niewykonywaniu
prawidłowemu umowy z Funduszem, pacjent ma możliwość złożenia skargi w Wydziale
Skarg i Wniosków NFZ. W związku z wejściem w życie z dniem 7 maja 2026 r. przepisów
standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej oraz mając na uwadze
zagwarantowanie wysokiej jakości świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej Centrala
Funduszu zwróciła się z prośbą do Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich Funduszu o
monitorowanie gotowości podmiotów do spełnienia ww. standardu oraz przekazywanie
informacji o zidentyfikowanych problemach, a także czynnościach podjętych przez oddziały
wojewódzkie Funduszu. Ponadto najważniejsze zmiany i zadania dla podmiotów
wykonujących działalność leczniczą wynikające z ww. rozporządzenia przekazano za
pośrednictwem SZOI/Portalu Świadczeniodawcy do podmiotów wykonujących działalność
leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki okołoporodowej.
Ministerstwo Zdrowia pozostaje również w stałej współpracy z Konsultantami Krajowymi
w dziedzinach mających zastosowanie w opiece okołoporodowej w celu monitorowania jej
jakości.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.176.2026.EK
Warszawa, 31 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18092, która została złożona przez Pana Jarosława
Krajewskiego oraz Pana Patryka Wichera, Posłów na Sejm RP, w sprawie nieprawidłowości
w realizacji standardów opieki okołoporodowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Pytanie nr 1
Ile podmiotów leczniczych udzielających świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej w
latach 2024–2026 wykazywało odsetek cięć cesarskich powyżej 50%, z podziałem na
województwa?
Poniższa tabela przedstawia informacje na temat liczby podmiotów leczniczych, u których
udział cięć cesarskich w ogólnej liczbie przyjętych porodów był wyższy niż 50%. Tabela
została przygotowana w oparciu o ogólnodostępne dane publikowane przez Narodowy
Fundusz Zdrowia pod adresem https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-
dane/zdrowe-dane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa
liczba podmiotów leczniczych z
udziałem cieć cesarskich >50%
województwo
2024 2025
dolnośląskie 11 9
kujawsko-pomorskie 2 0
lubelskie 11 12
lubuskie 7 6
łódzkie 14 15
małopolskie 12 12
mazowieckie 15 17
opolskie 3 4
podkarpackie 17 14
podlaskie 8 11
pomorskie 0 0
śląskie 18 17
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świętokrzyskie 9 7
warmińsko-mazurskie 4 7
wielkopolskie 10 12
zachodniopomorskie 11 11
Pytanie nr 2
Jaki był w latach 2024–2026 odsetek porodów drogami natury ze znieczuleniem
zewnątrzoponowym, z podziałem na województwa, oraz ile porodówek nie wykonało w
danym roku ani jednego takiego znieczulenia?
Dane na temat udziału porodów drogami natury ze znieczuleniem (zewnątrzoponowym
oraz w przypadkach uzasadnionych medycznie w znieczuleniu podpajęczynówkowym) w
ogólnej liczbie porodów drogami natury oraz o liczbie podmiotów leczniczych, które nie
sprawozdały realizacji ani jednego znieczulenia do porodu drogami natury prezentuje
poniższa tabela. Tabela została przygotowana w oparciu o ogólnodostępne dane
publikowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia pod adresem
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-
dane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa
udział znieczuleń w porodach
drogami natury
liczba podmiotów, które nie
wykonały żadnego znieczulenia
do porodu drogami natury
województwo
2024 2025 2024 2025
Dolnośląskie 26,92% 31,51% 4 4
Kujawsko-pomorskie 3,67% 6,21% 11 5
Lubelskie 4,79% 8,88% 12 12
Lubuskie 6,59% 16,62% 5 5
Łódzkie 32,74% 32,84% 6 7
Małopolskie 32,06% 38,82% 4 4
Mazowieckie 47,23% 52,41% 7 8
Opolskie 17,48% 21,33% 3 2
Podkarpackie 12,30% 16,39% 12 9
Podlaskie 28,06% 29,31% 6 6
Pomorskie 18,86% 22,82% 4 3
Śląskie 15,04% 20,23% 4 2
Świętokrzyskie 12,01% 20,38% 5 3
Warmińsko-mazurskie 17,59% 24,24% 5 3
Wielkopolskie 6,85% 11,87% 10 12
Zachodniopomorskie 9,45% 10,59% 10 10
Pytanie nr 3
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane o skali odpłatnej indywidualnej opieki położnej lub
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej w szpitalach mających umowy z NFZ, a jeżeli
tak —ilu podmiotów dotyczyły takie praktyki i jakie kwoty pobierano od pacjentek?
i
Pytanie nr 7
Czy Minister Zdrowia zwrócił się do Prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w zakresie
ryzyka podwójnego finansowania świadczeń położniczych, zwłaszcza gdy odpłatna opieka
obejmuje czynności medyczne lub pielęgnacyjne objęte finansowaniem publicznym?
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zgodnie
z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
(Dz.U. z 2024 r. poz. 581, ze zm.) pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
Ww. ustawa wskazuje, że przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która
nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad
pacjentem małoletnim albo posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności oraz nad pacjentką w warunkach ciąży, porodu i połogu.
W związku z powyższym realizacja opieki w ramach art. 34 ww. ustawy nie wyczerpuje
znamion świadczenia zdrowotnego, a także nie wyłącza odpowiedzialności
świadczeniodawcy w tym zakresie. Ponadto przepis ten nie wyłącza możliwości
sprawowania opieki całodobowej przez pielęgniarkę czy położną.
Niemniej, Narodowy Fundusz Zdrowia dostrzegł potrzebę weryfikacji ryzyka
występowania podwójnego finansowania świadczeń, gdy w placówce działającej na
podstawie umowy zawartej z NFZ pacjentki mogą skorzystać z dodatkowej, odpłatnej
indywidualnej opieki położnej lub dodatkowej opieki pielęgnacyjnej w zakresie podobnym
lub takim samym jak widnieje w umowie z NFZ. W konsekwencji powyższego zagadnienie
to zostanie uwzględnione w planie kontroli na 2027 r. przy planowaniu działań kontrolnych
NFZ.
Pytanie nr 4
Jakie działania zostały podjęte przez Ministra Zdrowia po otrzymaniu wyników kontroli
NIK P/25 /061, w szczególności w zakresie zapewnienia jednolitego stosowania standardu
opieki okołoporodowej?
i
Pytanie nr 5
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie
dokumentacji medycznej w celu wprowadzenia wzoru karty przebiegu ciąży zawierającego
wszystkie wymagane badania, procedury i świadczenia profilaktyczne; jeżeli tak — kiedy
projekt zostanie skierowany do konsultacji?
Ministerstwo Zdrowia systematycznie podejmuje działania, których celem jest poprawa
jakości opieki okołoporodowej, czego dowodem jest m.in. obowiązujący od 7 maja br. nowy
standard organizacyjny opieki okołoporodowej, który został wprowadzony na podstawie
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. poz.
1525). Zastosowane w standardzie rozwiązania mają wpływ na sposób postępowania
personelu medycznego, bez względu na miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych oraz
powinny zapewnić właściwą i jednolitą organizację pracy, w sposób najbardziej efektywny
wykorzystując cały potencjał kadry, przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa
pacjentom.
Po otrzymaniu wyników kontroli NIK P/25/061, zostały przeanalizowane wnioski i
zalecenia, w tym temat ankiety oceny jakości opieki okołoporodowej został przedstawiony
Członkom Zespołu ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet. Aktualnie trwają
prace koncepcyjne dotyczące obszaru jaki ma monitorować ankieta oraz w jaki sposób
powinny być prezentowane i wykorzystywane jej wyniki.
Podjęte zostały także prace w zakresie opracowania wzoru karty przebiegu ciąży,
zapewniającej możliwość dokumentowania realizacji świadczeń profilaktycznych i działań
w zakresie promocji zdrowia oraz badań diagnostycznych i konsultacji medycznych
wykonywanych u kobiet w ciąży, wymaganych standardem organizacyjnym opieki
okołoporodowej. W tym celu Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do konsultantów
krajowych w dziedzinach: położnictwa i ginekologii, perinatologii, pielęgniarstwa
położniczo-ginekologicznego o opracowanie przedmiotowego wzoru celem wprowadzenia
stosownej zmiany
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie
rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.
U. z 2024 r. poz. 798, ze zm.)
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Na obecnym etapie nie został jeszcze przygotowany projekt zmiany ww. rozporządzenia,
dlatego nie jest możliwe wskazanie terminu skierowania projektu do konsultacji
publicznych.
Pytanie nr 6
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotuje zmianę przepisów dotyczących terminu pierwszej
wizyty patronażowej położnej POZ w celu usunięcia niespójności wskazanej przez NIK;
jeżeli tak — w jakim terminie?
W celu wyeliminowania niespójności i zapewnienia zgodności przepisów regulujących
termin pierwszej wizyty patronażowej położnej podstawowej opieki zdrowotnej, które
określono w dwóch odrębnych rozporządzeniach Ministra Zdrowia, tj. w sprawie świadczeń
gwarantowanych zakresu podstawowej opieki zdrowotnej oraz w sprawie standardu
organizacyjnego opieki okołoporodowej, wniosek Najwyższej Izby Kontroli zaplanowano
do realizacji przy najbliższej nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
Pytanie nr 8
Jakie mechanizmy nadzorcze zostaną zastosowane wobec placówek, w których
stwierdzono brak realnego dostępu do znieczulenia zewnątrzoponowego, naruszenia zasad
dokumentowania zgody pacjentki albo niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej?
Zgodnie z informacją Narodowego Funduszu Zdrowia, po przeprowadzeniu kontroli lub
czynności sprawdzających, o których mowa w Dziale IIIA
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1461, zez m.) Prezes NFZ stosuje środki nadzorcze adekwatne do stwierdzonych
naruszeń.
W szczególności w przypadku potwierdzenia nieprawidłowości wydawane są zalecenia
pokontrolne, zobowiązujące świadczeniodawcę do usunięcia stwierdzonych uchybień oraz
wdrożenia działań naprawczych. Ponadto Fundusz może nakładać kary umowne, zgodnie z
§ 30
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2026 r. zpo. 712, ze zm.).
Tym samym podstawowymi mechanizmami nadzorczymi pozostają:
prowadzenie kontroli i czynności sprawdzających przez NFZ,
wydawanie zaleceń pokontrolnych,
nakładanie kar umownych przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Środki te są stosowane odpowiednio do charakteru i skali stwierdzonych naruszeń.
Pytanie nr 9
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wspólne działania z Rzecznikiem Praw Pacjenta, NFZ i
konsultantami krajowymi w celu monitorowania przestrzegania praw pacjentek w opiece
okołoporodowej, w tym prawa do informacji i łagodzenia bólu?
Istotne działania mające na celu zapewnienie realizacji praw pacjentek, w tym prawa do
świadczeń zdrowotnych udzielanych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wiedzą
medyczną oraz poszanowaniem godności pacjentki, podejmuje Rzecznik Praw Pacjenta,
który ze szczególną uwagą monitoruje sytuacje, w których może dochodzić do ograniczenia
dostępu do świadczeń zdrowotnych. W celu ułatwienia dostępu do informacji oraz wsparcia
pacjentów Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi całodobową, bezpłatną Telefoniczną
Informację Pacjenta, gdzie pacjentki mogą zgłaszać sygnały o napotkanych trudnościach –
także anonimowo. Rzecznik podejmuje postępowania wyjaśniające, a w przypadku
zidentyfikowania nieprawidłowości, wydaje zalecenia lub decyzje nakazujące zaniechanie
niewłaściwej praktyki w celu właściwego załatwienia sprawy i wyeliminowania
nieprawidłowości. Minister Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta wspólnie organizowali
działania na rzecz upowszechniania informacji o nowym standardzie organizacyjnym opieki
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
okołoporodowej podczas konferencji „Siła kobiet w budowaniu zdrowia – bezpieczeństwo
w okresie ciąży, porodu i połogu”, która odbyła się 11 grudnia 2025 roku w Poznaniu.
Wydarzenie miało charakter wykładowo-dyskusyjny skierowany głównie do pracowników
służby zdrowia z obszaru położnictwa. Przedstawiciel Rzecznika Praw Pacjenta bierze
także udział w posiedzeniach Zespołu do spraw poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego
kobiet, który został powołany do opracowywania propozycji działań w zakresie poprawy
bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia
prokreacyjnego oraz opieki okołoporodowej. Należy zatem podkreślić współpracę
Rzecznika z Ministerstwem Zdrowia przy doskonaleniu standardów opieki okołoporodowej
oraz monitorowaniu ich wdrażania. W przypadku, gdy naruszenie praw pacjenta ma miejsce
w zakładzie opieki zdrowotnej czy praktyce lekarskiej lub pielęgniarskiej mającej kontrakt z
Narodowym Funduszem Zdrowia, a naruszenia to polega na niewykonywaniu
prawidłowemu umowy z Funduszem, pacjent ma możliwość złożenia skargi w Wydziale
Skarg i Wniosków NFZ. W związku z wejściem w życie z dniem 7 maja 2026 r. przepisów
standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej oraz mając na uwadze
zagwarantowanie wysokiej jakości świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej Centrala
Funduszu zwróciła się z prośbą do Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich Funduszu o
monitorowanie gotowości podmiotów do spełnienia ww. standardu oraz przekazywanie
informacji o zidentyfikowanych problemach, a także czynnościach podjętych przez oddziały
wojewódzkie Funduszu. Ponadto najważniejsze zmiany i zadania dla podmiotów
wykonujących działalność leczniczą wynikające z ww. rozporządzenia przekazano za
pośrednictwem SZOI/Portalu Świadczeniodawcy do podmiotów wykonujących działalność
leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki okołoporodowej.
Ministerstwo Zdrowia pozostaje również w stałej współpracy z Konsultantami Krajowymi
w dziedzinach mających zastosowanie w opiece okołoporodowej w celu monitorowania jej
jakości.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --