+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.341.2026
Warszawa, 27 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18057 Pana Posła Michała Wosia w sprawie działań
podjętych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w latach 2024-2026 na rzecz wdrożenia
systemów sztucznej inteligencji wspierających funkcjonowanie sądów, w szczególności
obowiązkowej automatycznej transkrypcji rozpraw sądowych, uprzejmie przedstawiam
stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Ad 1, 10, 11, 14
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości korzystanie przez jednostki sądownictwa z
narzędzi opartych na AI, w szczególności w kontekście czynności wspierających proces
orzeczniczy, wymaga zapewnienia jednego spójnego i kontrolowanego podejścia do
stosowania sztucznej inteligencji w sądownictwie. Korzystanie obecnie z
ogólnodostępnych narzędzi AI, zwłaszcza w modelu otwartego dostępu, przez
pracowników sądów, w tym orzeczników mogłoby się wiązać z istotnymi ryzykami dla
użytkowników, tj. pracowników wymiaru sprawiedliwości, w tym sędziów, asystentów
sędziego oraz referendarzy sądowych.
Do najważniejszych zagrożeń należą:

-- 1 of 15 --

a) ryzyko prawne związane z AI Act - systemy wspomagające pracę sędziego
kwalifikowane są jako narzędzia wysokiego ryzyka i muszą przed wprowadzeniem do
użytkowania zostać poddane analizie pod kątem zgodności z przepisami prawa i
wymogami AI Act. Brak takiej analizy skutkować będzie naruszeniem obowiązków
regulacyjnych oraz odpowiedzialnością prawną podmiotów oraz osób stosujących
rozwiązania AI;
b) ryzyko naruszenia poufności informacji - wprowadzanie do narzędzi AI danych
wrażliwych, w tym informacji objętych tajemnicą postępowania może prowadzić do ich
nieuprawnionego przetwarzania lub ujawnienia;
c) ryzyko niezgodności z przepisami o ochronie danych osobowych – brak przejrzystości w
zakresie sposobu przetwarzania danych przez dostawców narzędzi AI może skutkować
naruszeniem obowiązków wynikających z RODO, w szczególności w zakresie legalności
wykorzystywania ww. narzędzi oraz ich dalszego transferu poza obszar EOG;
d) ryzyko generowania nieprawidłowych lub wprowadzających w błąd treści – systemy AI
mogą tworzyć odpowiedzi pozornie wiarygodne, lecz niezgodne z obowiązującym stanem
prawnym lub faktycznym, co w kontekście orzecznictwa może prowadzić do błędnych
wniosków;
e) ryzyko braku transparentności i wyjaśnialności – narzędzia AI opierają się na
skomplikowanych modelach, których działanie jest trudne do pełnego zrozumienia. Coraz
częściej dostawcy tych systemów napotykają problemy z zapewnieniem wyjaśnialności
generowanych wyników, co utrudnia weryfikację procesów decyzyjnych i może rodzić
ryzyka w kontekście rzetelności postępowania sądowego;
f) ryzyko naruszenia praw autorskich - generowane treści mogą opierać się na materiałach
chronionych prawem autorskim, co rodzi wątpliwości co do legalności ich dalszego
wykorzystania;
g) ryzyko cyberbezpieczeństwa - korzystanie z otwartych narzędzi AI może zwiększać
podatność systemów na ataki, wycieki danych lub złośliwe manipulacje, w tym próby
wprowadzenia szkodliwych danych do procesów decyzyjnych.

-- 2 of 15 --

Ministerstwo Sprawiedliwości stoi na stanowisku, że wdrożenie narzędzi AI może w
przyszłości wspierać pracę orzeczników przyczyniając się do usprawnienia procesów
sądowych, co z pewnością przyczyni się do zwiększenia efektywności działania sądów,
niemniej jednak wdrażanie nowych technologii powinno następować stopniowo, w
sposób kontrolowany, odpowiedzialny i poprzedzony pełną oceną ryzyka.
Do czasu zakończenia prac nad polityką AI, określeniem zasad nadzoru nad
wykorzystywanymi narzędziami, przeprowadzenia odpowiednich szkoleń oraz wdrożenia
odpowiednich zabezpieczeń zarówno pod kątem organizacyjnym jak i technicznym, nie
ma podstaw do wdrożenia AI w sądownictwie oraz wyrażenia zgody na stosowanie AI
przez pracowników sądownictwa.
Jednocześnie Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło wstępne działania, które mogą
przyczynić się do wdrożenia w przyszłości AI w polskim wymiarze sprawiedliwości, tj.:
1) zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2023 r. został utworzony
interdyscyplinarny Zespół do spraw wdrożeń nowoczesnych technologii (Dz. Urz. Min.
Sprawiedl. poz. 196), do którego zadań należy m.in.:
a) analiza potrzeb w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii w wymiarze
sprawiedliwości oraz wypracowywanie rekomendacji w tym zakresie;
b) opracowywanie kompleksowych, krótkoterminowych i długoterminowych planów
działania;
c) definiowanie i analiza głównych barier utrudniających wdrażanie nowoczesnych
technologii w wymiarze sprawiedliwości, w szczególności: prawnych, technologicznych,
organizacyjnych czy kadrowych;
d) proponowanie realizacji projektów, w tym pilotażowych w obszarze nowoczesnych
technologii;
2) do 2026 roku Ministerstwo Sprawiedliwości prowadziło stronę internetową
https://www.si-dlasprawiedliwosci.gov.pl/ - na stronie były prezentowane bieżące
informacje w zakresie zastosowań sztucznej inteligencji, w tym również na rzecz polskiego

-- 3 of 15 --

wymiaru sprawiedliwości. Na stronie publikowane były treści takie jak: artykuły naukowe,
w tym tłumaczenia zagranicznych publikacji, analizy własne, odpisy referencyjnych treści
ze stron instytucji publicznych oraz informacje o konferencjach i spotkaniach Ministerstwa
Sprawiedliwości. Grupą docelową strony byli przede wszystkim pracownicy wymiaru
sprawiedliwości, ale również obywatele załatwiający sprawy sądowe, studenci prawa i
informatyki, przedsiębiorcy, środowiska naukowe i badawcze;
3) w dniach 13.06 – 08.07.2024 r. przeprowadzono ankietę wśród Pełnomocników
sądowych ds. wdrożeń systemów teleinformatycznych, mającą na celu:
- zebranie opinii na temat potencjalnego wykorzystania funkcji systemów sztucznej
inteligencji oraz narzędzi informatycznych w codziennej pracy sądów;
- ustalenia oczekiwań i potrzeb związanych z implementacją tych technologii oraz nadanie
im odpowiednich priorytetów.
Ankietowani większością głosów wskazali, że:
- dobrym pomysłem jest stworzenie dziedzinowego „prawniczego” wielkiego modelu
językowego – LLM, a następnie narzędzia, które wspomagałby pracę orzeczników przy
prowadzeniu spraw i przygotowywaniu projektów drobnych orzeczeń (takich jak np.
koszty biegłych, świadków, uprawomocnienia itp., które następnie podlegałyby
weryfikacji przez orzecznika);
- w sądach powinno być dostępne narzędzie pozwalające uzyskiwać dane z systemów
repertoryjno-biurowych innych sądów (np. informacji o innych toczących się
postępowaniach tych samych uczestników, zapadłych orzeczeniach, itp.);
- w sądach powinny być dostępne narzędzia pozwalające skanować, a następnie
indeksować i kategoryzować dokumenty wpływające do sądu w celu ułatwienia ich
późniejszego wyszukiwania (w ramach narzędzia: OCR, anonimizacja dokumentów,
poprawne indeksowanie);
- w sądach należy wprowadzić zmiany legislacyjne umożliwiające składanie pism
procesowych w formie elektronicznej przez dedykowany system teleinformatyczny
obsługujący postępowanie sądowe albo jego część, który umożliwia prowadzenie akt
elektronicznych (z opcjonalnym drukowaniem potrzebnych dokumentów);

-- 4 of 15 --

-w sądach powinny być dostępne narzędzia pozwalające w sposób automatyczny
pozyskiwać dane z rejestrów państwowych, takich jak: Baza PESEL i Rejestr Stanu
Cywilnego (np. automatyczne sprawdzanie i sygnalizowanie, że strona – osoba fizyczna
zmarła albo zmieniła nazwisko), ZUS, NFZ, CEIDG, KRS (np. automatyczna weryfikacja czy
podane miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest tożsame z adresem w innych bazach
adresowych i jeśli jest inne - wskazanie pozostałych adresów), Centralna Baza Danych
Osób Pozbawionych Wolności (automatyczne sprawdzanie i sygnalizowanie, czy dana
strona nie jest pozbawiona wolności i jeśli tak - podanie jej aktualnego miejsca pobytu);
4) w okresie od stycznia do czerwca 2025 roku przedstawiciele Ministerstwa
Sprawiedliwości przewodniczyli Grupie Roboczej e-Justice w ramach sprawowania przez
Polskę Prezydencji w UE. Jednym z tematów jakie w ówczesnym czasie były przedmiotem
prac ww. Grupy, był temat sztucznej inteligencji. W trakcie polskiej prezydencji miała
miejsce również zorganizowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z
KPRM konferencja na PGE Narodowym pn. „Nowe wyzwania rozwoju AI i e-komunikacji
w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości”. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli
Ministerstwa Sprawiedliwości, Komisji Europejskiej, ekspertów z państw członkowskich
Unii Europejskiej oraz praktyków prawa i technologii. Spotkanie było okazją do wymiany
doświadczeń, identyfikacji wyzwań i prezentacji najlepszych praktyk w zakresie
digitalizacji wymiaru sprawiedliwości. Obecnie przedstawiciele Ministerstwa
Sprawiedliwości dalej aktywnie uczestniczą w pracach Grupy Roboczej e-Justice, m.in.
poprzez udział w kolejnych posiedzeniach ww. Grupy jako delegaci krajowi;
5) Ministerstwo Sprawiedliwości w okresie 2024 – 2025 podjęło na poziomie krajowym
(podpisano listy intencyjne) współpracę, m.in. z:
- Łukasiewicz – Poznańskim Instytutem Technologicznym; na ten moment wspólnie
zdefiniowano i pogrupowano obszary planowanych usprawnień z zakresu informatyzacji
sądownictwa powszechnego, w których można zastosować nowoczesne technologie, w
tym sztuczną inteligencję; rozpoczęto planowanie realizacji tych założeń,
- Konsorcjum PLLuM (Polish Large Language Model), którego działania zmierzały do
stworzenia przełomowego polskiego wielkiego modelu językowego o charakterze

-- 5 of 15 --

podstawowym, który po wytrenowaniu na specyficznych dla danej dziedziny danych – w
tym przypadku związanych ze stosowaniem prawa oraz przetwarzaniem danych spraw w
toku postępowań sądowych – może mieć różnorodne zastosowania w systemach
teleinformatycznych dla sądów powszechnych),
- NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy) –
wsparcie eksperckie;
6) Ministerstwo zwróciło się również do rektorów polskich publicznych wyższych uczelni
technicznych z pytaniem o aktualny stan prac nad zbliżonymi modelami podstawowymi
typu LLM (ang. Large Language Model – wielkie modele językowe) oraz typu LMM (ang.
Large Multimodal Model – wielkie modele multimodalne) oraz zaprosiło je do współpracy
przy budowie sądowego/prawniczego modelu dziedzinowego. Zainteresowanie
współpracą zadeklarował Wydział Informatyki i Centrum Doskonałości Sztucznej
Inteligencji Akademii Górniczo – Technicznej, Politechnika Warszawska i Politechnika
Śląska;
7) Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło także współpracę ze stroną niemiecką - German-
Polish Action Plan. Zakres współpracy miał obejmować m.in.: cyfryzację wymiaru
sprawiedliwości, wymianę specjalistycznej wiedzy na temat cyfryzacji wymiaru
sprawiedliwości, wdrażanie unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji w wymiarze
sprawiedliwości – wymiana doświadczeń, czy też odporniejsze i skuteczniejsze systemy
wymiaru sprawiedliwości;
8) w grudniu 2025 roku odbyła się zorganizowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości
konferencja pn. „IUS EX Silico – sztuczna inteligencja służbie wymiaru sprawiedliwości”, w
ramach której omawiana była tematyka AI i innowacyjnych technologii w wymiarze
sprawiedliwości zarówno w PL jak i UE. Nadto poruszany był aspekt etycznego,
bezpiecznego wykorzystania AI, a także kwestia szkoleń i nadzorczej rolą człowieka jako
ostatecznego decydenta;

-- 6 of 15 --

9) w 2026 roku Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę dotyczącą
wykorzystania narzędzi opartych na AI w sądownictwie powszechnym - rozeznanie w
sądach powszechnych. Przeprowadzono również rozeznanie wśród producentów
rozwiązań AI w zakresie obecnych możliwości wykorzystania w sądownictwie
powszechnych narzędzi i rozwiązań z zakresu nowoczesnych technologii i sztucznej
inteligencji. Zgromadzono prezentacje i nagrania proponowanych rozwiązań;
10) Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje również projekt „Cyfrowy Sąd” (w ramach
realizacji i wdrożenia Programu „Cyfrowy Sąd”) – w ramach zadania realizowane i
planowane są prace związane z szerokim spektrum mechanizmów automatyzujących
rutynowe i powtarzalne procesy sądowe (tzw. robotyzacja procesów – RPA oraz asysta AI
przy kategoryzacji, identyfikacji i ekstrakcji danych z dokumentów źródłowych).
11) w zakresie obejmującym przyszłą cyfryzację akt sądowych i tworzenie elektronicznych
akt spraw, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w zakresie powierzonych mu zadań, wdrożył
nowe funkcjonalności w Portalu Informacyjnym. Od dnia 1 marca 2026 r. przez Portal
Informacyjny można wnosić niektóre pisma procesowe, w tym przede wszystkim środki
zaskarżenia obejmujące apelacje i zażalenia, dalsze pisma w toku postępowań w II
instancji oraz niektóre wnioski procesowe (np. wniosek o rozprawę zdalną czy wniosek o
nadanie klauzuli wykonalności), podpisane elektronicznie.
Ta funkcjonalność może być obecnie wykorzystywana jedynie przez profesjonalnych
pełnomocników procesowych, czyli adwokatów, radców prawnych, rzeczników
patentowych, Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, a także prokuratora.
Ponadto rozszerzony został z dniem 1 czerwca 2026 r. zakres osób, wobec których sąd
realizuje doręczenia poprzez Portal Informacyjny. Z tej formy doręczeń mają obowiązek
korzystać także mediatorzy i komornicy sądowi oraz - na podstawie odrębnego,
dobrowolnie złożonego oświadczenia w tym przedmiocie - strony postępowania
sądowego.

-- 7 of 15 --

Portal Informacyjny realizuje zatem funkcjonalności wynikające z nowelizacji:
- Kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy –
Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw,
Dz. U. poz. 1172) oraz
- Kodeksu postępowania karnego (ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1178);
12) Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie ze stałym Zespołem do spraw ochrony danych
osobowych w sądach powszechnych, powołanym na podstawie Zarządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2024 r. w sprawie powołania stałego Zespołu do spraw
ochrony danych osobowych w sądach powszechnych (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2024 r.
poz. 292) zajął się analizą zjawiska Shadow AI i w tym zakresie prowadzi dalsze prace w
tym zakresie. Dokument jest w przygotowaniu i będzie miał charakter edukacyjny;
13) trwają również prace nad projektem uchwały Rady Ministrów ustanawiającej
„Politykę rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”, która pozostaje na etapie
projektu. Główne kierunki działań w obszarze sądownictwa to m.in.: stworzenie narzędzi
asystenckich wspierających prowadzenie spraw sądowych, dostosowanie modeli
językowych i udostępnienie systemów AI adekwatnych do potrzeb wymiaru
sprawiedliwości, budowanie świadomości oraz działania edukacyjne dla pracowników
wymiaru sprawiedliwości w zakresie wykorzystania AI, aby zapewnić skuteczne wdrażanie
nowych technologii.
W ramach prowadzonych konsultacji wewnątrzresortowych zgłoszono uwagi do projektu,
odnoszące się w szczególności do części dotyczącej wymiaru sprawiedliwości. Uwagi
obejmowały m.in. aktualizację informacji dotyczących stopnia informatyzacji
sądownictwa, wskazanie prowadzonych prac nad elektronizacją akt sądowych, ocenę
aktualności przywołanych raportów oraz propozycje kierunków wykorzystania sztucznej
inteligencji w wymiarze sprawiedliwości, takich jak wsparcie analizy akt spraw,
automatyczna transkrypcja rozpraw, anonimizacja orzeczeń czy inteligentne
wyszukiwanie orzecznictwa.

-- 8 of 15 --

Ad 2
Tak, kwestia ta podlega ciągłej analizie operacyjnej i technologicznej. Należy wskazać, że
od 2018 roku w polskim sądownictwie powszechnym funkcjonuje scentralizowane
rozwiązanie pod nazwą Centralny Portal Transkrypcyjny (CPT). Kluczowym elementem
infrastruktury tego systemu jest Centralny Silnik Automatycznego Rozpoznania Mowy
(CARM).
System CPT funkcjonuje w następujących modelach operacyjnych:
a) model hybrydowy (wstępna automatyzacja z korektą): Silnik CARM dokonuje
wstępnego przetworzenia nagrania audio z rozprawy na tekst, a następnie tak
przygotowany materiał trafia do manualnej weryfikacji i korekty realizowanej przez
wyspecjalizowane zespoły Transkrybentów;
b) model w pełni automatyczny (ARM): istnieje możliwość całkowitego pominięcia
czynnika ludzkiego i ograniczenia procesu wyłącznie do automatycznego rozpoznania
mowy (ARM). Funkcjonalność ta jest bezpośrednio i powszechnie dostępna dla sędziów,
urzędników sądowych za pośrednictwem systemu ReCourt Services (RCS) oraz stron
postępowania za pośrednictwem Portalu Informacyjnego;
i. wniosek o sporządzenie ARM generowany jest automatycznie, bez konieczności
przechodzenia manualnej ścieżki decyzyjnej,
ii. wnioski stron postępowania również są procedowane i realizowane w pełni
automatycznie, przy czym publikacja końcowego tekstu w portalu zależy od
systemowej samooceny jakości rozpoznania (zaawansowane algorytmy oceniają
prawdopodobieństwo poprawności tekstu),
iii. zlecenie wykonania ARM dla ustnego uzasadnienia wyroku generuje się i
wykonuje w pełni automatycznie bezpośrednio po zamknięciu sesji rozprawy. W
przypadku zapisu pełnego przebiegu posiedzenia konieczne jest złożenie
manualnego wniosku w systemie.
Ad 3

-- 9 of 15 --

Z ramienia Ministerstwa Sprawiedliwości Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – jako jednostka
wykonawcza i techniczna – odpowiada za stałe utrzymanie, serwis oraz rozwój systemu
CPT, w tym modułów ARM. W ramach tych kompetencji prowadzony jest nieprzerwany
proces treningu modeli odpowiedzialnych za podnoszenie skuteczności automatycznego
rozpoznawania mowy.
W 2025 roku przeprowadzono kluczową modernizację technologiczną systemu:
a) wymianę komponentów programistycznych: wdrożono nowoczesne, głębokie sieci
neuronowe o wyższej skuteczności adaptacji kontekstowej.
b) modernizację infrastruktury sprzętowej: przeniesiono procesy obliczeniowe z
tradycyjnych procesorów głównych (CPU), które realizują operacje sekwencyjnie i
stosunkowo wolno, na dedykowane procesory graficzne (GPU). Z punktu widzenia
użytkownika końcowego oznacza to gigantyczny skok wydajnościowy – czas oczekiwania
na gotową transkrypcję skrócił się wielokrotnie, umożliwiając jednoczesną obsługę
znacznie większej liczby rozpraw oraz znaczące podniesienie jakości rozpoznania.
Ponadto od marca 2026 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu prowadzi intensywne
konsultacje rynkowe oraz testy rozwiązań technologicznych pozwalających na
automatyczne rozpoznawanie mowy na tekst w czasie rzeczywistym bezpośrednio na sali
rozpraw w trakcie trwania posiedzenia. Planowane zakończenie tych konsultacji przypada
na koniec lipca 2026 roku.
Ad 4
Badania efektywności systemu prowadzone są w oparciu o stałe testy jakościowe na
ujednoliconej próbce testowej (tzw. testset benchmarkowy).
a) aktualna skuteczność: ostatni zarejestrowany wynik wskaźnika WER wynosi 10,793%.
Wyjaśnienie pojęcia: WER (Word Error Rate) – to kluczowa, międzynarodowa miara
dokładności systemów rozpoznawania mowy. Określa procentowy stosunek błędów (słów
pominiętych, błędnie wstawionych lub zniekształconych) do całkowitej liczby słów w

-- 10 of 15 --

nagraniu wzorcowym. Wynik na poziomie ok. 10,8% oznacza, że system bezbłędnie
identyfikuje i zapisuje ponad 89 na każde 100 wypowiedzianych słów, co w realiach
trudnego akustycznie środowiska Sali sądowej jest wynikiem bardzo wysokim.
b) koszty organizacyjne: bieżące funkcjonowanie oraz testy systemu mieszczą się w
ramach wydatków ujętych w umowie nr 3/2024/A z tytułu świadczenia usługi wsparcia
technicznego i serwisu (kwota 7 054 523,04 zł brutto) oraz usług modyfikacji
oprogramowania (kwota maksymalna do 1 660 500,00 zł brutto).
c) cele badawcze dla systemu czasu rzeczywistego (od marca 2026 r.): w prowadzonych
obecnie testach rozwiązań czasu rzeczywistego przyjęto rygorystyczne kryteria graniczne:
i. WER <= 10% (błąd rozpoznania słów poniżej 10%),
ii. DER <= 20% (Diarization Error Rate – wskaźnik błędu diaryzacji, mierzący
dokładność systemu w poprawnym rozpoznawaniu i przypisywaniu wypowiedzi
do konkretnego mówcy, np. sędziego, protokolanta czy świadka),
iii. opóźnienie przesyłu i prezentacji tekstu poniżej 3 sekund.
Pełne zestawienie wyników tych testów oraz dokładne oszacowanie potencjalnych
kosztów wdrożenia nastąpi w fazie końcowej, podczas opracowywania wniosków i
rekomendacji po sfinalizowaniu etapu badawczego (po lipcu 2026 r.).
Ad 5
Scentralizowany system CPT jest oprogramowaniem wdrożonym i stale użytkowanym
przez wszystkie sądy powszechne w Polsce. Silnik ARM, zarówno w wersji funkcjonującej
w latach 2018–2025, jak i w nowej architekturze wdrożonej po 2025 roku, opiera się
bezpośrednio na rozwiązaniach z zakresu sztucznej inteligencji.
W ujęciu inżynierii systemów ASR (Automatic Speech Recognition) udział technologii AI
realizuje się poprzez:

-- 11 of 15 --

a) Głębokie Sieci Neuronowe (DNN): wykorzystywane w modelowaniu akustycznym do
precyzyjnego mapowania fal dźwiękowych i cech sygnału audio na konkretne jednostki
fonetyczne (głoski);
b) Zaawansowane Językowe Modele Probabilistyczne oraz LLM: odpowiedzialne za
analizę kontekstową wypowiedzi. Dzięki nim system rekonstruuje tekst z uwzględnieniem
zasad gramatycznych, interpunkcji, związków frazeologicznych oraz specyficznego
słownictwa prawniczego i sądowego.
Ad 6
Według stanu na 31 marca 2026 r. w sądach powszechnych zatrudnionych jest łącznie 168
transkrybentów, tj.:
18 w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku,
25 w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku,
18 w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie,
19 w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie,
20 w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu,
29 w Sądzie Apelacyjnym w Rzeszowie,
35 w Sądzie Apelacyjnym w Szczecinie,
4 w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu.
Należy przy tym wskazać, że w praktyce urzędniczej transkrybenci rzadko realizują
wyłącznie i jako jedyne zadania związane z transkrypcją – dla przeważającej większości z
nich jest to jedno z wielu zadań, a nie czynność podstawowa.
Ad 7, 12
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi finansowymi, które pozwoliłyby na
precyzyjne wyliczenie całościowych kosztów osobowych (wynagrodzeń, pochodnych od
wynagrodzeń, kosztów stanowiskowych) pracowników zaangażowanych w procesy
transkrypcyjne w skali kraju.

-- 12 of 15 --

Ministerstwo nie gromadzi również danych pozwalających precyzyjnie wskazać wielkość
środków finansowych przeznaczonych na projekty związane z wykorzystaniem sztucznej
inteligencji w sądownictwie.
Ad 8
Ministerstwo Sprawiedliwości dotychczas nie przeprowadzało analizy porównawczej
kosztów obecnego modelu transkrypcji z kosztami wdrożenia systemów automatycznego
rozpoznawania mowy.
Jednocześnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, jako jednostka o bogatym doświadczeniu
praktycznym w tym obszarze, zwróciła uwagę na istotne uwarunkowania prawne i
techniczne, które należy uwzględnić przy tego typu porównaniach:
a) aspekt prawno-formalny: obecny model transkrypcji i przekładu (rozumiany jako
transkrypcja na podstawie art. 158 § 4 K.p.c., przekład na podstawie art. 37 § 6 K.p.w. czy
art. 147 § 3a K.p.k.) jest precyzyjnie zdefiniowany w przepisach prawa i stanowi formalny
załącznik do protokołu posiedzenia. Sposób jego sporządzania podlega rygorystycznym
procedurom. Przy obecnym stanie prawnym niedopuszczalne jest wprowadzenie
całkowicie bezobsługowego procesu automatycznego bez zapewnienia mechanizmów
weryfikacji gwarantujących pełną zgodność z literą prawa procesowego.
b) czynniki zewnętrzne: efektywność automatycznego rozpoznawania mowy na tekst
zależy od czynników poza systemowych, takich jak dyscyplina uczestników postępowania
(mówienie bezpośrednio do mikrofonów), akustyka konkretnej sali rozpraw, zakłócenia
środowiskowe (wentylacja, klimatyzacja, hałas uliczny) oraz potencjalne awarie
sprzętowe. Wskutek wystąpienia tych czynników, w określonym odsetku spraw jakość
czystej, automatycznej transkrypcji może okazać się procesowo nieakceptowalna, co
wymusza utrzymanie nadzoru i korekty ludzkiej.
Ad 9

-- 13 of 15 --

Mając na uwadze fakt, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, akta sądowe
prowadzone są w formie papierowej (wyjątek stanowi np. Elektroniczne Postępowanie
Upominawcze czy Krajowy Rejestr Zadłużonych), Ministerstwo Sprawiedliwości nie
prowadzi prac nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji do przeszukiwania wskazanych
akt i wyszukiwania informacji w obszernych materiałach dowodowych.
Ad 13
Ministerstwo Sprawiedliwości analizuje krajowe i międzynarodowe opracowania
dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w administracji publicznej oraz wymiarze
sprawiedliwości. Przeprowadzono analizę Rekomendacji CEPEJ dotyczących
wykorzystania sztucznej inteligencji w systemach sądowych i ich otoczeniu (European
Ethical Charter on the use of Artificial Intelligence in judicial systems and their
environment oraz powiązanych opracowań CEPEJ), które stanowią istotny punkt
odniesienia dla odpowiedzialnego wdrażania rozwiązań AI w wymiarze sprawiedliwości.
Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości analizowało raport OECD „Governing with
Artificial Intelligence”, opublikowany we wrześniu 2025 r., dotyczący zastosowania
sztucznej inteligencji w administracji publicznej obejmujący m.in. analizę ok. 200
przypadków użycia AI w administracji rządowej różnych krajów, w tym w obszarze
wymiaru sprawiedliwości. Raport został przekazany do wiadomości właściwych
departamentów Ministerstwa Sprawiedliwości wraz z roboczym tłumaczeniem, w celu
upowszechnienia wiedzy o dobrych praktykach i możliwościach wykorzystania AI w
administracji publicznej, w tym w wymiarze sprawiedliwości.
W 2026 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęły również przygotowane przez OECD
ankiety dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w administracji publicznej – Global
Call for AI in Government. Ankiety skierowano do właściwych departamentów i komórek
organizacyjnych z prośbą o ich analizę oraz wypełnienie w zakresie pozostającym we
właściwości poszczególnych jednostek. Odpowiedzi na kwestionariusze OECD zostały
następnie przekazane zgodnie z przyjętą procedurą.

-- 14 of 15 --

Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 15 of 15 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.125.2026
Warszawa, 01 sierpnia 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 2 lipca br. Posła na Sejm RP Pana Michała Wosia w sprawie działań
podjętych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w latach 2024-2026 na rzecz wdrożenia
systemów sztucznej inteligencji wspierających funkcjonowanie sądów, w szczególności
obowiązkowej automatycznej transkrypcji rozpraw sądowych (interpelacja nr 18057)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania będące we właściwości
Ministra Cyfryzacji.
Interpelacja obejmuje zarówno zagadnienia dotyczące ram prawnych i kierunków
rozwoju sztucznej inteligencji, jak i szczegółowe kwestie organizacyjne funkcjonowania
sądownictwa powszechnego. Poniżej przedstawiam najpierw stanowisko w zakresie
właściwości Ministra Cyfryzacji, a następnie wskazuję pytania pozostające we
właściwości Ministra Sprawiedliwości.
I. Zakres właściwości Ministerstwa Cyfryzacji
Ministerstwo Cyfryzacji uczestniczy w kształtowaniu krajowych ram rozwoju
i wykorzystania sztucznej inteligencji oraz koordynuje działania związane z wdrażaniem
przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689
ustanawiającego przepisy dotyczące sztucznej inteligencji (AI Act).
W kontekście wykorzystania systemów sztucznej inteligencji w wymiarze
sprawiedliwości należy wskazać, że AI Act przewiduje szczególne wymogi dla rozwiązań
wykorzystywanych przez organy wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z Załącznikiem III
pkt 8 lit. a AI Act, systemy takie podlegają najbardziej rygorystycznym obowiązkom, w
tym: zarządzania ryzykiem (art. 9), jakości danych (art. 10), dokumentacji technicznej i
rejestrowania zdarzeń (art. 11–12), przejrzystości (art. 13) oraz – co szczególnie istotne
dla niezawisłości – zapewnienia skutecznego nadzoru człowieka (art. 14).
Jednocześnie AI Act rozróżnia systemy wpływające na proces podejmowania decyzji od
narzędzi pełniących funkcje wyłącznie pomocnicze. Zgodnie z motywem 61 tego
rozporządzenia, czynności administracyjne i techniczne, takie jak automatyczna
transkrypcja, tłumaczenia czy anonimizacja dokumentów, co do zasady nie są uznawane
za zastosowania wysokiego ryzyka, o ile nie służą ocenie materiału dowodowego lub
wspomaganiu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że sama
automatyczna transkrypcja rozpraw oparta na technologii rozpoznawania mowy nie
podlega z reguły najbardziej rygorystycznym obowiązkom przewidzianym dla systemów
wysokiego ryzyka.
Niezależnie od klasyfikacji danego rozwiązania, od 2 lutego 2025 r. stosowany jest,
wynikający z art. 4 AI Act, obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji
w zakresie sztucznej inteligencji wśród osób wykorzystujących takie systemy.
II. Kierunki rozwoju i planowane działania

-- 1 of 3 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
W tym kontekście istotnym dokumentem kierunkowym jest przygotowany przez
Ministerstwo Cyfryzacji projekt „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030
roku”, która wskazuje wymiar sprawiedliwości jako jeden z obszarów mogących odnieść
znaczące korzyści z wykorzystania technologii AI. Dokument podkreśla jednocześnie, że
warunkiem skutecznego wdrażania zaawansowanych narzędzi opartych na sztucznej
inteligencji jest dalsza cyfryzacja procesów sądowych, w szczególności rozwój
elektronicznych akt spraw, integracja rozproszonych systemów teleinformatycznych oraz
zwiększenie dostępności danych cyfrowych.
Wśród kierunków rozwoju wskazywanych na poziomie strategicznym znajdują się
między innymi narzędzia asystenckie wspierające analizę dokumentów i prowadzenie
spraw, dostosowywanie modeli językowych do potrzeb sektora wymiaru
sprawiedliwości, działania edukacyjne zwiększające kompetencje pracowników oraz
rozwój rozwiązań wspomagających analizę dokumentacji prawnej. Wszelkie wdrożenia
tego rodzaju muszą pozostawać zgodne z zasadami ochrony praw podstawowych,
niezawisłości sędziowskiej oraz wymogami wynikającymi z AI Act.
Należy również odnotować, że na poziomie Unii Europejskiej przyjęto rozwiązania
modyfikujące harmonogram wdrażania części obowiązków przewidzianych w AI Act.
W konsekwencji stosowanie obowiązków dotyczących systemów wysokiego ryzyka
objętych Załącznikiem III, do których mogą należeć określone systemy wspomagające
proces orzekania, zostało przesunięte na 2 grudnia 2027 r. Nie wpływa to jednak na
obowiązujące już wymogi dotyczące kompetencji w zakresie AI oraz obowiązki
przejrzystości przewidziane dla określonych kategorii systemów.
Odnosząc się do pytania nr 14 dotyczącego planowanych wdrożeń technologii sztucznej
inteligencji, należy wskazać, że decyzje dotyczące konkretnych rozwiązań
przewidzianych do wdrożenia w sądownictwie pozostają we właściwości Ministra
Sprawiedliwości. Minister Cyfryzacji odpowiada natomiast za tworzenie warunków
umożliwiających bezpieczne i zgodne z prawem wykorzystanie AI w administracji
publicznej, w tym również przez podmioty wymiaru sprawiedliwości.
III. Zagadnienia we właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości
Pytania nr 1–13 dotyczą organizacji, funkcjonowania oraz cyfryzacji sądownictwa
powszechnego — systemów wykorzystywanych przez sądy, sposobu prowadzenia akt
spraw, transkrypcji rozpraw, kosztów funkcjonowania tych rozwiązań oraz zatrudnienia
pracowników sądów. Są to obszary pozostające we właściwości Ministra
Sprawiedliwości, który sprawuje nadzór administracyjny nad sądami powszechnymi i
odpowiada za rozwój wykorzystywanych w nich systemów teleinformatycznych.
Minister Cyfryzacji nie prowadzi wdrożeń systemów informatycznych w sądach
powszechnych, nie dysponuje informacjami dotyczącymi prowadzonych przez sądy
analiz, pilotaży i testów technologii automatycznej transkrypcji, nie gromadzi danych o
kosztach funkcjonowania takich rozwiązań ani o liczbie pracowników realizujących
zadania związane z opracowywaniem transkrypcji nagrań rozpraw. W związku z
powyższym szczegółowe informacje dotyczące pytań nr 1–13 pozostają we właściwości
Ministra Sprawiedliwości.
Podsumowując, w zakresie właściwości Ministra Cyfryzacji należy wskazać, że
automatyczna transkrypcja rozpraw, jako czynność pomocnicza, co do zasady nie
stanowi systemu wysokiego ryzyka (motyw 61 AI Act), natomiast rozwiązania
wspomagające analizę i rozstrzyganie spraw podlegają reżimowi Załącznika III pkt 8 lit. a
AI Act, którego stosowanie zostało przesunięte na 2 grudnia 2027 r. Szczegółowe
informacje dotyczące działań, kosztów, kadr i planów wdrożeniowych w sądach

-- 2 of 3 --

telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
powszechnych (pytania nr 1–13 oraz część pytania nr 14) pozostają we właściwości
Ministra Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych

-- 3 of 3 --