Interpelacja nr 18048
Interpelacja w sprawie leczenia chorób nerek
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie leczenia chorób nerek
Interpelacja nr 18048
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia chorób nerek
Zgłaszający: Fryderyk Sylwester Kapinos, Ewa Leniart, Tadeusz Chrzan, Grzegorz Lorek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 25-06-2026
Szanowna Pani Minister!
Przewlekła choroba nerek stanowi istotny problem zdrowotny. Pacjenci zwykle trafiają do specjalisty dopiero, gdy choroba jest zaawansowana, co powoduje, że system ochrony zdrowia ma wtedy ograniczone możliwości zatrzymania postępu choroby i leczenie nerkozastępcze staje się koniecznością. Szacuje się, że co roku z powodu niewykrytej lub nieleczonej przewlekłej choroby nerek (PChN) przedwcześnie umiera w Polsce około 80-100 tys. osób, głównie w przebiegu chorób współistniejących. To skraca średnią długość życia populacji o ponad 2 lata. Pomimo wielu apeli, skala problemu pozostaje niedostatecznie odzwierciedlona w polityce zdrowotnej państwa. 28 maja br. podczas posiedzenia Podkomisji stałej ds. organizacji ochrony zdrowia był omawiany temat opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek oraz organizacji i efektów leczenia nerkozastępczego w systemie świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Eksperci kliniczni zwrócili uwagę na kilka istotnych problemów m.in.: niewielki odsetek osób objętych opieką koordynowaną w ramach ścieżki nefrologicznej; zasadność rozszerzenia programu Moje Zdrowie o badanie albuminurii i poziomu kreatyniny; możliwość wcześniejszego leczenia nowymi lekami (m.in. flozyny, agoniści GLP1, antagoniści receptora mineralokortykoidowego ARM), co umożliwi skuteczniejsze leczenie; niepokojąco niski odsetek pacjentów dializowanych otrzewnowo (ok. 4%, podczas gdy w Europie sięga on od 10% do 20% i więcej procent). Wskazano na znaczące korzyści wynikające ze stosowania dializ otrzewnowych, które pozwalają na poprawę jakości życia, bez konieczności regularnych dojazdów do stacji dializ. Dzięki temu pacjenci mogą wykonywać pracę zawodową oraz prowadzić normalne życie rodzinne.
Zwracamy się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
W opinii nefrologów, obecny model finansowania i kontraktowania świadczeń utrudnia chorym dostęp do dializy otrzewnowej. Kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmiany postulowanej przez środowisko pacjentów i ekspertów w zakresie połączenia trzech obecnie oddzielnie kontraktowanych świadczeń: hemodializy, dializy otrzewnowej oraz dializoterapii z całodobowym zabezpieczeniem w jeden kompleksowy zakres leczenia nerkozastępczego?
Czy i kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmian w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN)?
Czy planowane jest wprowadzenie badań nefrologicznych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) i medycyny pracy, co pozwoliłby na poprawę diagnostyki i przyspieszyłoby rozpoznanie choroby nerek?
Czy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie modelu premiującego ośrodki nefrologiczne oferujące pacjentom wszystkie techniki leczenia nerkozastępczego?
Czy Minister Zdrowia rozważa umieszczenie nefrologii na liście priorytetowych dziedzin medycyny?
Interpelacja nr 18048
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia chorób nerek
Zgłaszający: Fryderyk Sylwester Kapinos, Ewa Leniart, Tadeusz Chrzan, Grzegorz Lorek, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 25-06-2026
Szanowna Pani Minister!
Przewlekła choroba nerek stanowi istotny problem zdrowotny. Pacjenci zwykle trafiają do specjalisty dopiero, gdy choroba jest zaawansowana, co powoduje, że system ochrony zdrowia ma wtedy ograniczone możliwości zatrzymania postępu choroby i leczenie nerkozastępcze staje się koniecznością. Szacuje się, że co roku z powodu niewykrytej lub nieleczonej przewlekłej choroby nerek (PChN) przedwcześnie umiera w Polsce około 80-100 tys. osób, głównie w przebiegu chorób współistniejących. To skraca średnią długość życia populacji o ponad 2 lata. Pomimo wielu apeli, skala problemu pozostaje niedostatecznie odzwierciedlona w polityce zdrowotnej państwa. 28 maja br. podczas posiedzenia Podkomisji stałej ds. organizacji ochrony zdrowia był omawiany temat opieki nad pacjentami z przewlekłą chorobą nerek oraz organizacji i efektów leczenia nerkozastępczego w systemie świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Eksperci kliniczni zwrócili uwagę na kilka istotnych problemów m.in.: niewielki odsetek osób objętych opieką koordynowaną w ramach ścieżki nefrologicznej; zasadność rozszerzenia programu Moje Zdrowie o badanie albuminurii i poziomu kreatyniny; możliwość wcześniejszego leczenia nowymi lekami (m.in. flozyny, agoniści GLP1, antagoniści receptora mineralokortykoidowego ARM), co umożliwi skuteczniejsze leczenie; niepokojąco niski odsetek pacjentów dializowanych otrzewnowo (ok. 4%, podczas gdy w Europie sięga on od 10% do 20% i więcej procent). Wskazano na znaczące korzyści wynikające ze stosowania dializ otrzewnowych, które pozwalają na poprawę jakości życia, bez konieczności regularnych dojazdów do stacji dializ. Dzięki temu pacjenci mogą wykonywać pracę zawodową oraz prowadzić normalne życie rodzinne.
Zwracamy się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
W opinii nefrologów, obecny model finansowania i kontraktowania świadczeń utrudnia chorym dostęp do dializy otrzewnowej. Kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmiany postulowanej przez środowisko pacjentów i ekspertów w zakresie połączenia trzech obecnie oddzielnie kontraktowanych świadczeń: hemodializy, dializy otrzewnowej oraz dializoterapii z całodobowym zabezpieczeniem w jeden kompleksowy zakres leczenia nerkozastępczego?
Czy i kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmian w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN)?
Czy planowane jest wprowadzenie badań nefrologicznych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) i medycyny pracy, co pozwoliłby na poprawę diagnostyki i przyspieszyłoby rozpoznanie choroby nerek?
Czy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie modelu premiującego ośrodki nefrologiczne oferujące pacjentom wszystkie techniki leczenia nerkozastępczego?
Czy Minister Zdrowia rozważa umieszczenie nefrologii na liście priorytetowych dziedzin medycyny?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11191 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.177.2026.MGL
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18048 w sprawie leczenia chorób nerek przekazaną przez
Pana Fryderyka Sylwestra Kapinosa i Grupę Posłów na Sejm RP, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pytania 1 i 4, uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia uznał
wprowadzenie modelu kompleksowej ambulatoryjnej opieki specjalistycznej jako
świadczenia gwarantowanego za bezzasadne w oparciu o negatywną rekomendację nr
123/2025 z dnia 29 sierpnia 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji w sprawie zasadności zakwalifikowania świadczenia opieki zdrowotnej
„Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (KAOS) nad pacjentem
kwalifikowanym do przeszczepienia nerki” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu
AOS oraz stanowisko Rady Przejrzystości. Jak wynika z ww. opracowania analitycznego,
Prezes AOTMiT nie rekomenduje zakwalifikowania świadczenia opieki zdrowotnej
„Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (KAOS) nad pacjentem
kwalifikowanym do przeszczepienia nerki” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, co wynika z poniższych argumentów:
1. Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne, stanowiące elementy
wnioskowanego świadczenia KAOS nad pacjentem kwalifikowanym do
przeszczepienia nerki, są świadczeniami już gwarantowanymi udzielanymi zarówno
w ramach AOS, jak i LSZ 1
2. Kryteria włączenia do świadczenia, zakres badań i konsultacji w modelu KAOS są
zgodę z wytycznymi klinicznymi, zakładającymi kwalifikację przez zespół
multidyscylinarny, w tym wykonanie pełnej diagnostyki u pacjenta. Wytyczne są
spójne co do standardów medycznych, nie zawierają natomiast szczegółowych
zaleceń dotyczących organizacji realizacji świadczeń.
3. Wprowadzenie proponowanego modelu KAOS modyfikującego sposób organizacji
udzielanych obecnie świadczeń gwarantowanych, polegający na przeniesieniu
realizacji świadczeń do AOS2, może mieć inne niż zaplanowane skutki. Obecnie,
1 Pacjenci z PChN mogą również korzystać ze świadczeń leczenia szpitalnego rozliczanych w ramach jednorodnych grup pacjentów (JGP),
np.: L94 - Przeszczepienie nerki > 17 r.ż.; L97 - Przeszczepienie nerki i trzustki; PZL 12 - Przeszczepienie nerki < 18 r.ż. Procedury (badania i
konsultacje) wymienione w KŚOZ należą w większości do świadczeń gwarantowanych realizowanych głównie w ramach AOS. Pozostałe
procedury są finansowane w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu LSZ, stomatologicznego, opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień, opieki koordynowanej w POZ
2 Wyspecjalizowane poradnie przyszpitalne realizowałyby pełen zakres wymaganych badań
diagnostycznych i konsultacji w trybie ambulatoryjnym, eliminując tym samym potrzebę hospitalizacji w celach diagnostycznych, co
miałoby przyczynić się do redukcji kosztów i skrócenia czasu przeprowadzenia kwalifikacji.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
tylko nieliczne ośrodki posiadają wszystkie wymagane komórki organizacyjne do
realizacji niezbędnych badań i konsultacji (w tym konsultacji stomatologicznych).
Wprowadzenie przedmiotowego świadczenia gwarantowanego w ramach AOS
może zatem wpłynąć na wydłużenie czasu kwalifikowania pacjenta, przy czym
należy także mieć na uwadze, że pacjenci ze schyłkową niewydolnością nerek
często wymagają leczenia
w warunkach szpitalnych, czego nie uwzględnia KAOS3.
4. Pomimo, że wytyczne międzynarodowych towarzystw naukowych zalecają
multidyscyplinarne podejście do problemu pacjenta ze schyłkową przewlekłą
chorobą nerek kwalifikowanego do transplantacji nerki, to jednak jednocześnie
wytyczne te nie precyzują sposobu organizacji procesu kwalifikacji ani struktury
przeprowadzających ją ośrodków.
5. Oceniany model świadczenia dotyczy m.in. pacjentów dializowanych, co skutkuje
ryzykiem podwójnego finansowania tych samych procedur.
6. Zgodnie z wynikami analizy wpływu na budżet, zaproponowane rozwiązanie będzie
wiązało się ze wzrostem wydatków płatnika publicznego w kolejnych latach
analizowanego horyzontu czasowego.
Wobec powyższego, należy jednocześnie wskazać, że obecnie nie planuje się wprowadzenia
systemu premiującego dla ośrodków realizujących model kompleksowej opieki w ramach
leczenia nerkozastępczego.
Odpowiadając na pytanie 2 cyt. „Czy i kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmian
w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN)?”, uprzejmie informuję, że w
Ministerstwie Zdrowia są prowadzone prace (równolegle do innych priorytetowych zadań
związanych z wprowadzeniem zmian systemowych w różnych zakresach świadczeń)
związane ze zmianami w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN).
Planowane zmiany mają dotyczyć głównie personelu i organizacji udzielania świadczeń
z zaangażowaniem opiekunów medycznych, dla których konsultant krajowy w dziedzinie
pielęgniarstwa internistycznego określił wstępne czynności wspierające prace pielęgniarek
w opiece nad pacjentami w trakcie leczenia nerkozastępczego. Projektowane zmiany
dotyczą zatem zmiany rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.
U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.) przez zmianę warunków realizacji świadczeń określonych
na podstawie lp. 1 54.98. Dializa otrzewnowa, lp. 2 39.951. Hemodializa / Hemodializa z
zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru oraz lp. 22 39.954 Hemodiafiltracja (HDF) załącznika
nr 5 "Wykaz świadczeń gwarantowanych w przypadku innych świadczeń ambulatoryjnych
oraz warunki ich realizacji". Natomiast celem projektowanej zmiany jest dostosowanie
warunków realizacji świadczeń gwarantowanych w zakresie leczenia nerkozastępczego do
aktualnych potrzeb epidemiologicznych, demograficznych oraz organizacyjnych
świadczeniodawców, celem zwiększenia dostępności do świadczeń, uelastycznienia
wymagań kadrowych i organizacyjnych, umożliwienia łączenia funkcji personelu w ramach
jednej lokalizacji. Obecnie trwa analiza propozycji NFZ w zakresie zmian w organizacji
udzielania świadczeń w ramach leczenia nerkozastępczego jak również brane są pod uwagę
sugestie i opinie konsultanta krajowego w dziedzinie nefrologii. Oczekiwanym skutkiem
proponowanych rozwiązań powinna być poprawa jakości opieki nad pacjentami z
niewydolnością nerek, zwiększenie liczby pacjentów skutecznie leczonych i
kwalifikowanych do przeszczepienia nerek, skrócenie czasu oczekiwania na realizację
świadczeń, a tym samym poprawa wyników leczenia
i jakości życia pacjentów z niewydolnością nerek. W następstwie prowadzonych prac,
projekt przedmiotowej zmiany, po uzyskaniu akceptacji Ministra Zdrowia, powinien trafić
3 Prezes NFZ podkreślił, że mając na uwadze stan pacjenta ze schyłkową niewydolnością nerki należy przyjąć, iż w przebiegu choroby
będzie wymagał on hospitalizacji, wbrew zapewnieniom, że nowe świadczenie KAOS istotnie wyeliminuje/ograniczy potrzebę świadczeń
stacjonarnych w ramach hospitalizacji. Prezes NFZ zaznaczył, że w ramach leczenia szpitalnego są możliwe do rozliczenia wysoko
wycenione produkty rozliczeniowe: Kwalifikacja do przeszczepu nerki - badanie wstępne, Kwalifikacja do przeszczepu nerki i/lub trzustki -
badanie kontrolne, Kwalifikacja do przeszczepu nerki i trzustki.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
do konsultacji publicznych i opiniowania oraz uzgodnień. Biorąc pod uwagę powyższe,
a także terminy wynikające z harmonogramu prac legislacyjnych, należy przyjąć, że proces
wdrożenia tej zmiany systemowej może potrwać kilka miesięcy.
Odpowiadając na pytanie 3 cyt. „Czy planowane jest wprowadzenie badań nefrologicznych
w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) i dla lekarzy medycyny pracy, co
pozwoliłby na poprawę diagnostyki i przyspieszyłoby by rozpoznanie choroby nerek?”,
należy wskazać, że na mocy przepisów nowelizujących rozporządzenie Ministra Zdrowia z
dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej
opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 2226 z późn. zm.), które weszły
w życie z dniem 1 listopada 2023 r., katalog świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) został rozszerzony o świadczenia opieki
koordynowanej z zakresu diagnostyki i leczenia przewlekłej choroby nerek. Tym samym
świadczeniobiorcy uzyskali dostęp do większej liczby świadczeń specjalistycznych, które
mogą być zrealizowane już podczas wizyty u lekarza POZ, bez konieczności oczekiwania na
ich realizację u lekarza ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), co w konsekwencji
powinno przyczynić się do szybszego postawienia diagnozy i rozpoczęcia właściwego
leczenia choroby wykrytej we wczesnym stadium. Ponadto, w związku z realizacją
świadczeń opieki koordynowanej z zakresu nefrologii w ramach POZ, należy wskazać, że
przedmiotowa zmiana zwiększająca kompetencje lekarza POZ w zakresie diagnozowania
i leczenia świadczeniobiorców ze schorzeniami nefrologicznymi, dotyczy także
świadczeniobiorców pediatrycznych, poprzez umożliwienie realizacji konsultacji
specjalistycznych w dziedzinie m.in. nefrologii dziecięcej. Jednocześnie do wykazu badań,
na które kieruje lekarz POZ dodane zostały świadczenia z zakresu diagnostyki i leczenia
przewlekłej choroby nerek, co jest odpowiedzią na wnioski ekspertów podczas prac nad
przedmiotową zmianą rozporządzenia i dotyczy problemu niskiej wykrywalności
przewlekłej choroby nerek we wczesnym stadium choroby, kiedy nie daje ona wyraźnych
objawów. W diagnostyce wczesnych nefropatii lekarze POZ mogą kierować na badanie
ACR w moczu (albumina/kreatynina w moczu), które jest parametrem diagnostycznym
stosowanym przed wejściem w życie omawianej zmiany wyłącznie przez lekarzy
specjalistów. W zakres świadczenia opieki koordynowanej w nefrologii w ramach POZ
wchodzą poza ww. badaniami i poradą kompleksową, również niezbędne konsultacje
specjalistyczne, porady edukacyjne, konsultacje dietetyczne jak i opracowanie
indywidualnego planu opieki medycznej zawierającego zalecenia z wizyt i badań
kontrolnych oraz zrealizowanych konsultacji.
W odpowiedzi na pytanie 5 cyt. „Czy Minister Zdrowia rozważa umieszczenie nefrologii na
liście priorytetowych dziedzin medycyny?”, uprzejmie informuję, że w Ministerstwie
Zdrowia są prowadzone prace związane z nowelizacją ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty, która zawiera rozwiązania pozwalające na prowadzenie skuteczniejszej niż
dotychczas polityki w zakresie liczby lekarzy podejmujących szkolenie rezydenckie
w poszczególnych dziedzinach. Pozwolą one na skuteczne dostosowanie szkolenia
specjalizacyjnego do potrzeb systemu ochrony zdrowia. Natomiast aktualnie nie są
planowane w najbliższym czasie prace mające na celu umieszczenie nefrologii na liście
priorytetowych dziedzin medycyny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.177.2026.MGL
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18048 w sprawie leczenia chorób nerek przekazaną przez
Pana Fryderyka Sylwestra Kapinosa i Grupę Posłów na Sejm RP, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pytania 1 i 4, uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia uznał
wprowadzenie modelu kompleksowej ambulatoryjnej opieki specjalistycznej jako
świadczenia gwarantowanego za bezzasadne w oparciu o negatywną rekomendację nr
123/2025 z dnia 29 sierpnia 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji w sprawie zasadności zakwalifikowania świadczenia opieki zdrowotnej
„Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (KAOS) nad pacjentem
kwalifikowanym do przeszczepienia nerki” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu
AOS oraz stanowisko Rady Przejrzystości. Jak wynika z ww. opracowania analitycznego,
Prezes AOTMiT nie rekomenduje zakwalifikowania świadczenia opieki zdrowotnej
„Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (KAOS) nad pacjentem
kwalifikowanym do przeszczepienia nerki” jako świadczenia gwarantowanego z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, co wynika z poniższych argumentów:
1. Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne, stanowiące elementy
wnioskowanego świadczenia KAOS nad pacjentem kwalifikowanym do
przeszczepienia nerki, są świadczeniami już gwarantowanymi udzielanymi zarówno
w ramach AOS, jak i LSZ 1
2. Kryteria włączenia do świadczenia, zakres badań i konsultacji w modelu KAOS są
zgodę z wytycznymi klinicznymi, zakładającymi kwalifikację przez zespół
multidyscylinarny, w tym wykonanie pełnej diagnostyki u pacjenta. Wytyczne są
spójne co do standardów medycznych, nie zawierają natomiast szczegółowych
zaleceń dotyczących organizacji realizacji świadczeń.
3. Wprowadzenie proponowanego modelu KAOS modyfikującego sposób organizacji
udzielanych obecnie świadczeń gwarantowanych, polegający na przeniesieniu
realizacji świadczeń do AOS2, może mieć inne niż zaplanowane skutki. Obecnie,
1 Pacjenci z PChN mogą również korzystać ze świadczeń leczenia szpitalnego rozliczanych w ramach jednorodnych grup pacjentów (JGP),
np.: L94 - Przeszczepienie nerki > 17 r.ż.; L97 - Przeszczepienie nerki i trzustki; PZL 12 - Przeszczepienie nerki < 18 r.ż. Procedury (badania i
konsultacje) wymienione w KŚOZ należą w większości do świadczeń gwarantowanych realizowanych głównie w ramach AOS. Pozostałe
procedury są finansowane w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu LSZ, stomatologicznego, opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień, opieki koordynowanej w POZ
2 Wyspecjalizowane poradnie przyszpitalne realizowałyby pełen zakres wymaganych badań
diagnostycznych i konsultacji w trybie ambulatoryjnym, eliminując tym samym potrzebę hospitalizacji w celach diagnostycznych, co
miałoby przyczynić się do redukcji kosztów i skrócenia czasu przeprowadzenia kwalifikacji.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
tylko nieliczne ośrodki posiadają wszystkie wymagane komórki organizacyjne do
realizacji niezbędnych badań i konsultacji (w tym konsultacji stomatologicznych).
Wprowadzenie przedmiotowego świadczenia gwarantowanego w ramach AOS
może zatem wpłynąć na wydłużenie czasu kwalifikowania pacjenta, przy czym
należy także mieć na uwadze, że pacjenci ze schyłkową niewydolnością nerek
często wymagają leczenia
w warunkach szpitalnych, czego nie uwzględnia KAOS3.
4. Pomimo, że wytyczne międzynarodowych towarzystw naukowych zalecają
multidyscyplinarne podejście do problemu pacjenta ze schyłkową przewlekłą
chorobą nerek kwalifikowanego do transplantacji nerki, to jednak jednocześnie
wytyczne te nie precyzują sposobu organizacji procesu kwalifikacji ani struktury
przeprowadzających ją ośrodków.
5. Oceniany model świadczenia dotyczy m.in. pacjentów dializowanych, co skutkuje
ryzykiem podwójnego finansowania tych samych procedur.
6. Zgodnie z wynikami analizy wpływu na budżet, zaproponowane rozwiązanie będzie
wiązało się ze wzrostem wydatków płatnika publicznego w kolejnych latach
analizowanego horyzontu czasowego.
Wobec powyższego, należy jednocześnie wskazać, że obecnie nie planuje się wprowadzenia
systemu premiującego dla ośrodków realizujących model kompleksowej opieki w ramach
leczenia nerkozastępczego.
Odpowiadając na pytanie 2 cyt. „Czy i kiedy Minister Zdrowia planuje wprowadzenie zmian
w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN)?”, uprzejmie informuję, że w
Ministerstwie Zdrowia są prowadzone prace (równolegle do innych priorytetowych zadań
związanych z wprowadzeniem zmian systemowych w różnych zakresach świadczeń)
związane ze zmianami w opiece nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek (PChN).
Planowane zmiany mają dotyczyć głównie personelu i organizacji udzielania świadczeń
z zaangażowaniem opiekunów medycznych, dla których konsultant krajowy w dziedzinie
pielęgniarstwa internistycznego określił wstępne czynności wspierające prace pielęgniarek
w opiece nad pacjentami w trakcie leczenia nerkozastępczego. Projektowane zmiany
dotyczą zatem zmiany rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.
U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.) przez zmianę warunków realizacji świadczeń określonych
na podstawie lp. 1 54.98. Dializa otrzewnowa, lp. 2 39.951. Hemodializa / Hemodializa z
zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru oraz lp. 22 39.954 Hemodiafiltracja (HDF) załącznika
nr 5 "Wykaz świadczeń gwarantowanych w przypadku innych świadczeń ambulatoryjnych
oraz warunki ich realizacji". Natomiast celem projektowanej zmiany jest dostosowanie
warunków realizacji świadczeń gwarantowanych w zakresie leczenia nerkozastępczego do
aktualnych potrzeb epidemiologicznych, demograficznych oraz organizacyjnych
świadczeniodawców, celem zwiększenia dostępności do świadczeń, uelastycznienia
wymagań kadrowych i organizacyjnych, umożliwienia łączenia funkcji personelu w ramach
jednej lokalizacji. Obecnie trwa analiza propozycji NFZ w zakresie zmian w organizacji
udzielania świadczeń w ramach leczenia nerkozastępczego jak również brane są pod uwagę
sugestie i opinie konsultanta krajowego w dziedzinie nefrologii. Oczekiwanym skutkiem
proponowanych rozwiązań powinna być poprawa jakości opieki nad pacjentami z
niewydolnością nerek, zwiększenie liczby pacjentów skutecznie leczonych i
kwalifikowanych do przeszczepienia nerek, skrócenie czasu oczekiwania na realizację
świadczeń, a tym samym poprawa wyników leczenia
i jakości życia pacjentów z niewydolnością nerek. W następstwie prowadzonych prac,
projekt przedmiotowej zmiany, po uzyskaniu akceptacji Ministra Zdrowia, powinien trafić
3 Prezes NFZ podkreślił, że mając na uwadze stan pacjenta ze schyłkową niewydolnością nerki należy przyjąć, iż w przebiegu choroby
będzie wymagał on hospitalizacji, wbrew zapewnieniom, że nowe świadczenie KAOS istotnie wyeliminuje/ograniczy potrzebę świadczeń
stacjonarnych w ramach hospitalizacji. Prezes NFZ zaznaczył, że w ramach leczenia szpitalnego są możliwe do rozliczenia wysoko
wycenione produkty rozliczeniowe: Kwalifikacja do przeszczepu nerki - badanie wstępne, Kwalifikacja do przeszczepu nerki i/lub trzustki -
badanie kontrolne, Kwalifikacja do przeszczepu nerki i trzustki.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
do konsultacji publicznych i opiniowania oraz uzgodnień. Biorąc pod uwagę powyższe,
a także terminy wynikające z harmonogramu prac legislacyjnych, należy przyjąć, że proces
wdrożenia tej zmiany systemowej może potrwać kilka miesięcy.
Odpowiadając na pytanie 3 cyt. „Czy planowane jest wprowadzenie badań nefrologicznych
w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) i dla lekarzy medycyny pracy, co
pozwoliłby na poprawę diagnostyki i przyspieszyłoby by rozpoznanie choroby nerek?”,
należy wskazać, że na mocy przepisów nowelizujących rozporządzenie Ministra Zdrowia z
dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej
opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 2226 z późn. zm.), które weszły
w życie z dniem 1 listopada 2023 r., katalog świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) został rozszerzony o świadczenia opieki
koordynowanej z zakresu diagnostyki i leczenia przewlekłej choroby nerek. Tym samym
świadczeniobiorcy uzyskali dostęp do większej liczby świadczeń specjalistycznych, które
mogą być zrealizowane już podczas wizyty u lekarza POZ, bez konieczności oczekiwania na
ich realizację u lekarza ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), co w konsekwencji
powinno przyczynić się do szybszego postawienia diagnozy i rozpoczęcia właściwego
leczenia choroby wykrytej we wczesnym stadium. Ponadto, w związku z realizacją
świadczeń opieki koordynowanej z zakresu nefrologii w ramach POZ, należy wskazać, że
przedmiotowa zmiana zwiększająca kompetencje lekarza POZ w zakresie diagnozowania
i leczenia świadczeniobiorców ze schorzeniami nefrologicznymi, dotyczy także
świadczeniobiorców pediatrycznych, poprzez umożliwienie realizacji konsultacji
specjalistycznych w dziedzinie m.in. nefrologii dziecięcej. Jednocześnie do wykazu badań,
na które kieruje lekarz POZ dodane zostały świadczenia z zakresu diagnostyki i leczenia
przewlekłej choroby nerek, co jest odpowiedzią na wnioski ekspertów podczas prac nad
przedmiotową zmianą rozporządzenia i dotyczy problemu niskiej wykrywalności
przewlekłej choroby nerek we wczesnym stadium choroby, kiedy nie daje ona wyraźnych
objawów. W diagnostyce wczesnych nefropatii lekarze POZ mogą kierować na badanie
ACR w moczu (albumina/kreatynina w moczu), które jest parametrem diagnostycznym
stosowanym przed wejściem w życie omawianej zmiany wyłącznie przez lekarzy
specjalistów. W zakres świadczenia opieki koordynowanej w nefrologii w ramach POZ
wchodzą poza ww. badaniami i poradą kompleksową, również niezbędne konsultacje
specjalistyczne, porady edukacyjne, konsultacje dietetyczne jak i opracowanie
indywidualnego planu opieki medycznej zawierającego zalecenia z wizyt i badań
kontrolnych oraz zrealizowanych konsultacji.
W odpowiedzi na pytanie 5 cyt. „Czy Minister Zdrowia rozważa umieszczenie nefrologii na
liście priorytetowych dziedzin medycyny?”, uprzejmie informuję, że w Ministerstwie
Zdrowia są prowadzone prace związane z nowelizacją ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty, która zawiera rozwiązania pozwalające na prowadzenie skuteczniejszej niż
dotychczas polityki w zakresie liczby lekarzy podejmujących szkolenie rezydenckie
w poszczególnych dziedzinach. Pozwolą one na skuteczne dostosowanie szkolenia
specjalizacyjnego do potrzeb systemu ochrony zdrowia. Natomiast aktualnie nie są
planowane w najbliższym czasie prace mające na celu umieszczenie nefrologii na liście
priorytetowych dziedzin medycyny.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --