Interpelacja w sprawie celów redukcyjnych GHG w sektorze rolnictwa w UE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1804
do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie celów redukcyjnych GHG w sektorze rolnictwa w UE
Zgłaszający: Paweł Sałek, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 28-02-2024
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do naszych wystąpień podczas ostatniego posiedzenia Sejmu RP przy omawianiu punktu: „Informacja Prezesa Rady Ministrów w sprawie działań rządu w związku z protestem rolników w Polsce” chcieliśmy się zwrócić o odpowiedzi na poniższe pytania, jakie są związane z obecną emocjonującą dyskusją na temat nowego Zielonego Ładu UE.
W związku z powyższym poprosimy o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Kiedy w europejskiej polityce klimatycznej znalazł się sektor rolnictwa?
Jakie rozporządzenie Parlamentu i Rady Unii Europejskiej po raz pierwszy wprowadziło cel redukcyjny dla gazów cieplarnianych w rolnictwie?
Czyli kiedy po raz pierwszy wyznaczono w sektorze rolnictwa cel redukcyjny, który miał być zrealizowany w Polsce i UE?
W ramach jakiego filaru europejskiej polityki klimatycznej jest rolnictwo i kiedy rolnictwo się tam znalazło jako sektor?
Kiedy decyzje Rady Europejskiej (z którego roku) wprowadziły do europejskiej polityki klimatycznej rolnictwo jako sektor z celem redukcji gazów cieplarnianych?
Czy rząd premiera Donalda Tuska wycofa z TSUE skargę na rozporządzenie Effort Sharing Regulation?
Czy rząd Donalda Tuska wycofa z TSUE skargę na rozporządzenie Land use, land use change and forestry?
Z poważaniem
Paweł Sałek i Jarosław Sachajko
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8180 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 28 marca 2024 r.
Znak sprawy: DPB.śk.6810.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 1804 w sprawie celów redukcyjnych GHG w sektorze rolnictwa
w UE
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do pytań zawartych w interpelacji nr 1804 w sprawie celów redukcyjnych
GHG w sektorze rolnictwa w UE, złożonej przez panów posłów: Pawła Sałka oraz
Jarosława Sachajko, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazuje poniżej
odpowiedzi na pytania. Odpowiedzi zostały przygotowane z uwzględnieniem wkładu
przekazanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
1. Kiedy w europejskiej polityce klimatycznej znalazł się sektor rolnictwa?
4. W ramach jakiego filaru europejskiej polityki klimatycznej jest rolnictwo i kiedy rolnictwo
się tam znalazło jako sektor?
Polityka klimatyczna na arenie międzynarodowej została zainicjowana przyjęciem
Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i
Protokołu z Kioto (PzK), których Polska jest również sygnatariuszem, odpowiednio od
1994 roku i od 2002 roku. Podstawowym celem Konwencji jest zmniejszenie emisji
gazów cieplarnianych, który ograniczyłby negatywny wpływ człowieka na zmiany
klimatu. Konwencja Klimatyczna zakłada międzynarodową współpracę w
-- 1 of 5 --
przeciwdziałaniu zmianom klimatu, w szczególności ograniczaniu emisji gazów
cieplarnianych odpowiedzialnych za zjawisko globalnego ocieplenia. Zobowiązuje ona
również strony do współpracy w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, adaptacji
do zmian klimatu, badań naukowych i systematycznej obserwacji klimatu oraz udzielenia
pomocy finansowej dla państw rozwijających się w tym zakresie.
Pierwszym porozumieniem, które uzupełniło i sprecyzowało postanowienia Konwencji
jest Protokół z Kioto przyjęty w grudniu 1997 roku. W pierwszym okresie zobowiązań
Polska podjęła się zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o 6% w latach 2008 - 2012.
W drugim okresie zobowiązań w latach 2013 - 2020, Polska realizowała cel redukcyjny
20% wspólnie z Unią Europejską, jej państwami członkowskimi oraz Islandią.
Ponadto, od kiedy w maju 2004 roku Polska została członkiem Unii Europejskiej, wraz z
innymi państwami członkowskimi oraz Komisją Europejską współtworzy politykę
klimatyczno-energetyczną UE angażując się w negocjacje prowadzone przez wszystkie
państwa członkowskie na forum Konwencji Klimatycznej.
Unia Europejska w perspektywie długoterminowej, już w 2014 roku uzgodniła swoje
cele redukcyjne na 2030 rok– całkowite i w podziale na EU ETS i non-ETS. Unia
Europejska przyjęła również ambitne cele w energetycznej. Emisje unijne podzielone są
na: emisje objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i zakresie
OZE i efektywności nieobjęte tym systemem (non-ETS). W systemie EU ETS
obejmującym duże instalacje przemysłowe i energetyczne, emisje są limitowane na
poziomie całej Unii, a nie na poziomie poszczególnych państw; obowiązuje obecnie cel
redukcji. Natomiast prawo UE nakłada na państwa członkowskie, w tym również Polskę,
limity emisji w non-ETS, obejmującym transport, spalanie paliw w sektorze komunalnym
i rolnictwo. Uzgodniono, że w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030
roku w sposób najbardziej racjonalny pod względem kosztów należy ustalić dwa osobne
cele: dla EU ETS 43% oraz dla non-ETS 30% w stosunku do 2005 roku.
Dwa kluczowe elementy pakietu energetyczno-klimatycznego, mające doprowadzić do
osiągnięcia ambitnych celów Unii Europejskiej w zakresie redukcji emisji gazów
-- 2 of 5 --
cieplarnianych i energii w okresie 2013-2020 stanowiły: tzw. dyrektywa EU ETS (ang.
Emission Trading Scheme)1 oraz tzw. decyzja ESD (ang. Effort Sharing Decision)2.
Decyzję ESD powiązano z szeregiem uszczegóławiających rozporządzeń, regulujących
m.in. sprawy monitorowania, raportowania i sprawozdawczości dotyczących wielkości
emisji w obszarze non-ETS. Przepisy decyzji zostały transponowane do polskiego
prawodawstwa krajowego poprzez wprowadzenie ich do ustawy o systemie zarządzania
emisjami gazów cieplarnianych3.
W okresie 2021-2030 kwestie dotyczące sektorów non-ETS zostały uregulowane przez
akt będący następcą ESD, tzw. rozporządzenie ESR (ang. Effort Sharing Regulation )4,
uzgodnione w 2018 r. z udziałem Polski. Zgodnie z ESR, krajowy cel redukcyjny dla
Polski w obszarze non-ETS do 2030 r. określono na poziomie -7% względem 2005 r.
Dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do połowy bieżącego
stulecia zostało zapisane jako unijny cel w Europejskim prawie o klimacie (European
Climate Law)5, ogłoszonym jako rozporządzenie w 2021 r. Klimatyczny cel pośredni na
2030 r. przyjęto na poziomie co najmniej -55%. Zgodnie z tym prawem Komisja ogłosiła
w lipcu 2021 r. pakiet legislacyjny ‘Fit for 55‘. Składa się on z kilkunastu propozycji
aktów prawnych, które uszczegóławiają osiąganie wspólnego celu, określają podział
zobowiązań i wysiłków pomiędzy państwa członkowskie, ustalają procedury i sposoby
kontroli. W wyniku negocjacji w ramach Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i
Komisji Europejskiej, doszło do przyjęcia proponowanych regulacji, w tym
znowelizowano rozporządzenie ESR (nESR6). Podniesiono cele redukcyjne na 2030 r. dla
systemu EU ETS z -43% do -62% w stosunku do 2005 r. oraz w obszarze non-ETS z -
30% do -40% w stosunku do 2005 r. Znowelizowane w 2023 r. rozporządzenie nESR, w
ramach wspólnego dla całej Unii Europejskiej celu redukcyjnego na 2030 r., przydziela
poszczególnym państwom członkowskim ich indywidualne cele krajowe na poziomie od
0% do -50% w stosunku do poziomu z 2005 r. Cel redukcyjny dla Polski na 2030 rok
wynosi -17,7% w stosunku do 2005 r.
1 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02003L0087-20230301
2 https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2009/406/oj
3 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20091301070
4 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02018R0842-20230516
5 https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2021/1119/oj
6 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32023R0857
-- 3 of 5 --
2. Jakie rozporządzenie Parlamentu i Rady Unii Europejskiej po raz pierwszy wprowadziło
cel redukcyjny dla gazów cieplarnianych w rolnictwie?
3. Czyli kiedy po raz pierwszy wyznaczono w sektorze rolnictwa cel redukcyjny, który miał
być zrealizowany w Polsce i UE?
5. Kiedy decyzje Rady Europejskiej, (z którego roku) wprowadziły do europejskiej polityki
klimatycznej rolnictwo jako sektor z celem redukcji gazów cieplarnianych?
W odniesieniu do pytań 2, 3 i 4 należy wyjaśnić, że nie istnieje akt prawny
wprowadzający cel redukcyjny dotyczący emisji gazów cieplarnianych dla sektora
rolnego.
Jak zostało to wyjaśnione w odpowiedzi do pytań 1 i 4, rozporządzenie (UE) 2018/842
w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa
członkowskie od 2021 r. do 2030 r. (…) tzw. rozporządzenie ESR określa zobowiązania
redukcyjne łącznie dla 4 sektorów gospodarki, tj. sektora komunalno-bytowego,
transportu, rolnictwa i gospodarki odpadami. Rozporządzenie to zostało znowelizowane
rozporządzeniem (UE) 2023/857 w lipcu 2023 r. Po nowelizacji cel redukcyjny dla
Polski łącznie dla 4 wymienionych sektorów wynosi -17,7% w stosunku do poziomu z
roku 2005 r.
6. Czy rząd premiera Donalda Tuska wycofa z TSUE skargę na rozporządzenie Effort
Sharing Regulation?
7. Czy rząd Donalda Tuska wycofa z TSUE skargę na rozporządzenie Land use, land use
change and forestry?
W zakresie pytań 6 i 7 należy wyjaśnić, że decyzją poprzedniego Rządu, Polska złożyła
14 lipca 2023 r. do Trybunału Sprawiedliwości UE skargi na rozporządzenie ESR oraz
LULUCF wchodzące w skład pakietu legislacji unijnej dotyczącej celów klimatycznych
(Fit for 55). Polskie skargi pozostają w mocy (znajdują się na etapie procedury pisemnej
w TSUE). Obecnie nie ma decyzji Rządu w sprawie wycofania przedmiotowych skarg.
-- 4 of 5 --
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --