Interpelacja w sprawie aktualnej sytuacji epidemiologicznej związanej z zakażeniami wirusem HIV na przykładzie inicjatyw w Lublinie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18033
do ministra zdrowia
w sprawie aktualnej sytuacji epidemiologicznej związanej z zakażeniami wirusem HIV na przykładzie inicjatyw w Lublinie
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 24-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o przygotowaniach do uruchomienia na terenie miasteczka akademickiego w Lublinie punktu wykonywania testów w kierunku HIV pod nazwą „Check Point”. Inicjatorem akcji jest AHF Poland (AIDS Healthcare Foundation), organizacja zajmująca się profilaktyką, testowaniem i wsparciem osób żyjących z HIV/AIDS. Inicjatywa ta wzbudza zainteresowanie opinii publicznej oraz rodzi pytania dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej związanej z zakażeniami wirusem HIV, zwłaszcza wśród osób młodych oraz studentów.
Jednocześnie w ostatnich latach Polska doświadcza istotnych zmian demograficznych związanych z napływem cudzoziemców, migrantów oraz studentów zagranicznych. W związku z tym zasadne wydaje się uzyskanie aktualnych danych dotyczących skali zakażeń HIV w Polsce oraz czynników wpływających na obserwowane trendy epidemiologiczne.
Należy podkreślić, że choć współczesna medycyna znacząco poprawiła skuteczność leczenia osób zakażonych HIV, a odpowiednio prowadzona terapia pozwala na wieloletnie funkcjonowanie pacjentów, choroba nadal stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia w przypadku późnego wykrycia lub braku leczenia. Jednocześnie w debacie publicznej HIV najczęściej kojarzony jest wyłącznie z kontaktami seksualnymi, podczas gdy do zakażenia może dojść również poprzez kontakt z zakażoną krwią, używanie wspólnych igieł i strzykawek czy inne sytuacje związane z naruszeniem ciągłości tkanek.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie są najnowsze dostępne dane dotyczące liczby nowo zdiagnozowanych zakażeń wirusem HIV w Polsce według stanu na koniec maja 2026 r.?
Jak kształtowała się dynamika nowych zakażeń HIV w latach 2020-2026 w skali całego kraju z uwzględnieniem obcokrajowców?
Jakie są analogiczne dane dla województwa lubelskiego, ze szczególnym uwzględnieniem miasta Lublin oraz osób w wieku studenckim (o ile ministerstwo ma do takich danych dostęp)?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada informacje wskazujące przyczyny uruchomienia punktu „Checking Point” na terenie miasteczka akademickiego w Lublinie? Jeśli tak, jakie przesłanki epidemiologiczne lub zdrowotne legły u podstaw tej inicjatywy?
Czy ministerstwo odnotowuje wzrost liczby zakażeń HIV wśród studentów lub młodych dorosłych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dostępnych danych i analiz.
Ilu spośród nowo diagnozowanych zakażonych HIV w Polsce stanowią cudzoziemcy i jakie kraje reprezentują? Proszę o przedstawienie danych za lata 2020-2026.
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizami dotyczącymi udziału migrantów oraz studentów zagranicznych w statystykach nowych zakażeń HIV? Jeśli tak, jakie są wnioski płynące z tych analiz?
Jakie działania prowadzi obecnie rząd w celu monitorowania i ograniczania rozprzestrzeniania się zakażeń HIV na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
W jaki sposób społeczeństwo jest informowane o aktualnych statystykach dotyczących zakażeń HIV?
Czy ministerstwo ocenia poziom wiedzy obywateli na temat dróg zakażenia jako wystarczający?
Czy prowadzone są badania dotyczące świadomości społecznej w zakresie HIV oraz wiedzy o drogach transmisji wirusa?
Jakie kampanie edukacyjne i profilaktyczne są obecnie realizowane przez Ministerstwo Zdrowia lub podległe mu instytucje?
Czy resort planuje nowe działania informacyjne skierowane do młodzieży, studentów, cudzoziemców oraz ogółu społeczeństwa w celu zwiększenia świadomości zagrożeń związanych z HIV i promowania regularnych badań diagnostycznych?
Czy ministerstwo zamierza rozszerzać sieć punktów testowania w kierunku HIV oraz prowadzić działania edukacyjne w środowiskach szczególnie narażonych na zakażenie?
Czy Ministerstwo Zdrowia ocenia obecny poziom wiedzy społecznej na temat HIV jako adekwatny do skali zagrożenia zdrowotnego? Jeśli nie, jakie działania naprawcze są planowane?
Zwracam się z prośbą o szczegółową odpowiedź wraz z aktualnymi danymi statystycznymi i analizami będącymi w posiadaniu resortu zdrowia.
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12535 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.33.2026.MB
Warszawa, 17 lipca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
Odpowiadając na interpelację nr 18033 pana posła Bartłomieja Pejo w sprawie aktualnej
sytuacji epidemiologicznej związanej z zakażeniami wirusem HIV na przykładzie inicjatyw w
Lublinie, przedstawiam poniższe informacje.
Dane epidemiologiczne dotyczące liczby nowo zdiagnozowanych zakażeń wirusem HIV w
Polsce są gromadzone, opracowywane i publikowane przez Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy (dalej NIZP PZH-PIB) w
Informacjach o
zachorowaniach na choroby zakaźne i zatruciach w Polsce, dostępnych na stronie Choroby
zakaźne i zatrucia w Polsce - 2026 r. Dynamika nowych zakażeń HIV w latach 2020–2026,
przygotowana przez NIZP PZH-PIB jest przedstawiona w
Sprawozdaniach z realizacji
Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS zamieszczonych na
stronie Krajowego Centrum ds. AIDS: https://www.gov.pl/web/aids/archiwum-
harmonogramow oraz https://www.gov.pl/web/aids/sprawozdania-z-harmonogramu-
2022---2026.
W ramach prowadzonych analiz nie dokonuje się szczegółowej dezagregacji danych według
kryterium statusu zawodowego, w tym z wyodrębnieniem studentów oraz osób
zatrudnionych w poszczególnych grupach zawodowych.
Krajowe Centrum ds. AIDS nie dysponuje aktualnymi informacjami dotyczącymi
działalności „Checking Point” w Lublinie. Przedsięwzięcie to nie jest realizowane w ramach
zadań Krajowego Centrum ds. AIDS ani nie podlega jego nadzorowi merytorycznemu.
„Checking Point” stanowi inicjatywę oddolną prowadzoną przez AHF Polska, będącą
częścią międzynarodowej organizacji pozarządowej AIDS Healthcare Foundation (AHF).
W latach 2020-2026 zakażenia HIV dotyczące osób z obywatelstwem innym niż polskie
stanowiły 20,3% wszystkich zgłoszonych rozpoznań zakażenia HIV w Polsce. Poniżej
zestawienie danych dotyczących przypadków w poszczególnych latach:
rok 2020: Białoruś – 5; Burundi – 1; Chiny – 1; Gruzja – 2; Hiszpania – 1; Kamerun –
1; Kazachstan - 1; Niemcy – 1; Rumunia – 1; Turcja – 1. Ukraina – 64;
rok 2021: Armenia – 1; Białoruś – 5; Brazylia – 1; Czechy – 1; Gruzja – 3; Irak – 1;
Iran – 1; Kolumbia – 1; Mołdawia – 2; Niemcy – 1; Rosja – 1; Tajlandia – 1; Ukraina
– 113; Wielka Brytania – 1; Republika Południowej Afryki – 1; Wybrzeże Kości
Słoniowej – 1; Zimbabwe – 8;
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
rok 2022: Białoruś – 9; Curaęao – 1; Gruzja – 4; Indie – 1; Indonezja – 1; Jordania –
1; Kazachstan – 2; Kongo – 1; Kuba – 2; Mołdawia – 4; Nigeria – 2; Republika
Południowej Afryki – 1; Rosja – 2; Rumunia – 1; Rwanda – 1; Tajlandia – 1; Turcja –
1; Uganda – 1; Ukraina – 650; Włochy – 1; Wybrzeże Kości Słoniowej – 1;
Zimbabwe – 3;
rok 2023: Algieria – 1; Argentyna – 1; Armenia – 1; Azerbejdżan – 1; Białoruś – 23;
Bułgaria – 1; Chiny – 1; Chorwacja – 1; Czechy – 2; Filipiny – 1; Francja – 2; Grecja
– 1; Gruzja – 5; Indie – 1; Indonezja – 1; Kamerun – 3; Kolumbia – 1; Kongo – 1;
Łotwa – 1; Mołdawia – 7; Nepal – 1; Nigeria – 4; Panama – 1; Peru – 2; Republika
Południowej Afryki – 1; Rosja – 7; Rumunia – 1; Rwanda – 1; Turcja – 1; Uganda – 1;
Ukraina – 615; Wenezuela – 1; Wietnam – 2; Włochy – 1; Zimbabwe – 6;
rok 2024: Argentyna – 1; Belgia – 1; Białoruś – 22; Chiny – 1; Filipiny – 5; Gambia –
1; Gruzja – 11; Indonezja – 3; Iran – 2; Kamerun – 1; Kolumbia – 9; Kongo – 1;
Mołdawia – 9; Niemcy – 3; Nigeria – 2; Peru – 2; Republika Południowej Afryki – 2;
Rosja – 5; Rumunia – 2; Stany Zjednoczone – 1; Sudan – 1; Tanzania – 1; Tunezja –
1; Turcja – 4; Ukraina – 375; Uzbekistan – 3; Wielka Brytania – 1; Wietnam – 1;
Zambia – 1 Zimbabwe – 11; Zjednoczone Emiraty Arabskie – 1.
rok 2025: Argentyna – 1; Armenia- 1; Azerbejdżan – 3; Białoruś – 18; Brazylia – 3;
Chiny – 1; Erytrea – 1; Etiopia – 1; Filipiny – 5; Gruzja – 7; Hiszpania – 1; Indie – 7;
Indonezja – 3; Kamerun – 2; Kenia – 1; Kirgistan – 1; Kolumbia – 19; Meksyk – 1;
Mołdawia – 5; Mongolia – 1; Nigeria – 5; Panama -1; Portugalia – 1; Republika
Południowej Afryki – 4; Rosja – 4; Rwanda – 1; Słowacja – 1; Syria – 1; Tunezja – 1;
Turcja – 2; Ukraina – 327; Uzbekistan – 4; Wenezuela – 2; Węgry -1; Wietnam – 1;
Zimbabwe – 19.
rok 2026: Angola – 1; Antarktyda – 1; Argentyna – 1; Armenia- 1; Białoruś – 10;
Birma – 2; Czechy – 1; Ghana - 1; Gruzja – 4; Hiszpania – 1; Indie – 1; Indonezja – 2;
Jordania – 1; Kirgistan – 1; Kolumbia – 12; Kongo – 1; Nigeria – 1; Peru -2; Rosja –
8; Stany Zjednoczone – 1; Turkmenistan - 1; Ukraina – 111; Uzbekistan – 2; Wielka
Brytania - 1; Włochy – 1; Zimbabwe – 6.
Najwyższy udział przypadków w śród obcokrajowców odnotowano w 2022 r. – 29,4% -
oraz w 2023 r. – 24,5% zakażeń. Należy jednocześnie zwrócić uwagę na wysoki odsetek
zgłoszeń bez informacji o obywatelstwie/kraju pochodzenia wynoszący 33,0% w całym
analizowanym okresie. Dane te nie pozwalają ustalić, gdzie ani kiedy doszło do zakażenia.
Natomiast w krajach UE/EOG około 48% nowych rozpoznań HIV w 2023 r. dotyczyło osób
z doświadczeniem migracji (urodzonych poza krajem diagnozy). Nie oznacza to jednak, że
wszystkie te zakażenia zostały nabyte po migracji – znaczna część osób mogła zakazić się
przed przyjazdem, a część została zdiagnozowana dopiero po migracji. Europejskie
Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) podkreśla, że migranci stanowią
bardzo zróżnicowaną grupę. Ryzyko zakażenia zależy bardziej od: kraju pochodzenia, drogi
transmisji, dostępu do testowania i leczenia, niż od samego faktu migracji. Nie prowadzi się
statystyk nowych zakażeń HIV dla studentów zagranicznych. Jeżeli student jest
cudzoziemcem, może zostać ujęty jedynie w ogólnej kategorii osób o innym obywatelstwie.
Nie istnieją publiczne dane pozwalające określić, jaki odsetek nowych rozpoznań dotyczy
tej grupy.
Na podstawie obecnie dostępnych danych nie można stwierdzić, że migranci są główną
przyczyną wzrostu liczby nowych zakażeń HIV w Polsce. Wiadomo jedynie, że liczba
rozpoznań wśród osób o obywatelstwie innym niż polskie wzrosła wraz ze wzrostem liczby
cudzoziemców przebywających w Polsce, ale braki w danych (zwłaszcza dotyczących
obywatelstwa i drogi zakażenia) uniemożliwiają przypisanie obserwowanego wzrostu
konkretnym grupom lub mechanizmom.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór epidemiologiczny w zakresie
chorób zakaźnych objętych ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym m.in. w zakresie zakażeń HIV. Nadzór
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
epidemiologiczny w zakresie zakażeń HIV należy rozumieć jako tzw. nadzór ogólny - stałe,
systematyczne gromadzenie, oraz analizę informacji o zachorowaniach lub innych
procesach zachodzących w sferze zdrowia publicznego, wykorzystywane w celu
zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Krajowe Centrum ds. AIDS
realizuje w sposób ciągły działania profilaktyczne w zakresie HIV/AIDS oraz innych zakażeń
przenoszonych drogą płciową (STI), zgodnie z polityką Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie
zapobiegania HIV/AIDS, która została określona w Krajowym Programie Zapobiegania
Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. Dokument stanowi rządową i krajową strategię
przeciwdziałania HIV/AIDS i realizowany jest od 1996 roku. Aktualnie obowiązuje
Harmonogram realizacji Krajowego Programu opracowany na lata 2022-2026, dostępny na
stronie: https://www.gov.pl/web/aids/krajowy-program-zapobiegania-zakazeniom-hiv-i-
zwalczania-aids
Badania dotyczące wiedzy społeczeństwa na temat HIV prowadzone są systematycznie.
Raporty oraz badania znajdują się na portalu https://www.gov.pl/web/aids/badania-
spoleczne Kampanie profilaktyczne dotyczące tematyki HIV/AIDS prowadzone są w
sposób ciągły przez m.in. przez Krajowe Centrum ds. AIDS. Szczegółowe informacje
dotyczące działań dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/aids/profilaktyka-i-
edukacja. Główny Inspektorat Sanitarny upowszechnia informacje o aktualnym stanie
prawnym, profilaktyce i treści edukacyjne w zakresie HIV/AIDS na stronie urzędu i na
platformach społecznościowych.
W 2026 r. planowana jest realizacja zadań mających na celu zarówno podniesienie wiedzy
osób zajmujących się edukacją w zakresie profilaktyki HIV/AIDS jak również bezpośrednio
skierowanych do odbiorców w różnym wieku, w tym osób żyjących z HIV. Więcej informacji
nt. działań prowadzonych przez Krajowe Centrum ds. AIDS dostępne są na stronie
https://www.gov.pl/web/aids. W celu zwiększania świadomości młodzieży i młodych
dorosłych w zakresie profilaktyki zakażeń przenoszonych drogą płciową, w tym HIV,
Główny Inspektorat Sanitarny realizuje ogólnopolski program profilaktyczno-edukacyjny
#MłodziŚwiadomi. Więcej informacji na stronie https://www.gov.pl/web/gis/mlodzi-
swiadomi.
W 2025 roku na terenie całego kraju funkcjonowało 29 punktów konsultacyjno-
diagnostycznych wykonujących anonimowo, bezpłatnie i bez skierowania badania w
kierunku HIV, połączone z poradnictwem okołotestowym (a od roku 2022 w większości
PKD także testy w kierunku kiły i HCV). Zwiększanie potencjału sieci PKD, warunkuje wiele
czynników – od finansowego, przez czynnik ludzki (społeczny), po organizacyjny. Krajowe
Centrum ds. AIDS, zwiększa liczbę PKD w miarę potrzeb i możliwości finansowych. Wiąże
się to jednak z różnymi trudnościami natury organizacyjnej, niezależnymi od Ministerstwa
Zdrowia i Krajowego Centrum ds. AIDS, związanymi m.in. z poszukiwaniem lokalu na
działalność związaną z wykonywaniem testów w kierunku HIV/kiły/HCV. Nie mniej istotna
jest tu również przychylność władz miasta, wola współpracy poszczególnych jednostek
publicznych. Należy mieć również na uwadze fakt, że rozwój sieci PKD, bardzo istotny z
punktu widzenia zdrowia publicznego, nie może się odbywać kosztem anonimowości osób
testujących się w PKD. Dodatkowo trzeba również pamiętać o racjonalnym wydatkowaniu
środków publicznych – punkty są tworzone tam, gdzie nie tylko są ku temu możliwości, lecz
także, przede wszystkim, gdzie widoczne jest zainteresowanie społeczeństwa
wykonywaniem takich testów. Informacje nt. PKD dostępne są na stronie
https://aids.gov.pl/pkd/
Aby upowszechnić i ułatwić dostęp do diagnostyki w kierunku HIV, szczególnie w małych
ośrodkach, od maja 2025 r. można wykonać szybki test przesiewowy w placówkach POZ
(nieanonimowo). Drugi rok z rzędu prowadzone jest też akcyjne testowanie przesiewowego
w kierunku HIV, kiły i HCV poza placówkami medycznymi, np. podczas imprez masowych, w
klubach (anonimowo).
Epidemia HIV/AIDS jest obecna w Polsce od 1985 r., kiedy to wykryto pierwszy przypadek
zakażenia tym wirusem. Od tego czasu konsekwentnie budowano spójną politykę państwa,
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
opierając się na sprawdzonych standardach międzynarodowych oraz własnych
doświadczeniach. Po blisko 40 latach trwania epidemii Polska zaliczana jest do krajów o
niskiej prewalencji HIV.
Tematyka HIV/AIDS w odbiorze społecznym była i nadal jest marginalizowana jako
problem zdrowotny, m.in. ze względu na względnie stabilną sytuację epidemiologiczną w
tym zakresie, a także z uwagi na fakt, iż w dużej mierze wiąże się ze sferą seksualną.
Zmieniające się zachowania społeczne w sferze seksualnej (przede wszystkim w populacji
młodzieży i młodych dorosłych) oraz pojawiające się nowe, realne ryzyka stanowią
wyzwanie dla zdrowia publicznego. Tocząca się za wschodnią granicą naszego kraju wojna,
której jednym ze skutków jest napływ uchodźców wojennych z Ukrainy, również wymagała
i wciąż wymaga wzmocnienia działań ograniczających rozprzestrzenianie się HIV oraz
innych zakażeń przenoszonych drogą płciową.
Należy podkreślić, że poziom wiedzy społecznej na temat HIV jest zagadnieniem złożonym,
wymagającym prowadzenia stałych, długofalowych działań edukacyjnych we współpracy z
innymi resortami. Pomimo postępów w zakresie dostępności informacji oraz realizowanych
inicjatyw profilaktycznych, podnoszenie świadomości społecznej w tym obszarze pozostaje
istotnym wyzwaniem zdrowia publicznego, wykraczającym poza zakres kompetencji
Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --