Interpelacja nr 18022
Interpelacja w sprawie zwolnienia z PCC działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (55%)
Infrastruktura i Transport (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwolnienia z PCC działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Interpelacja nr 18022
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zwolnienia z PCC działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Zgłaszający: Rafał Komarewicz
Data wpływu: 23-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1463) wprowadzono do art. 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych punkt 17 zwalniający z podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, pod określonymi w ustawie warunkami.
Deklarowanym celem tej regulacji było wsparcie obywateli nabywających swoje pierwsze lokum oraz obniżenie kosztów wejścia na rynek mieszkaniowy. Cel ten zasługuje na pełną aprobatę.
Chcę jednak zwrócić uwagę na istotną asymetrię, jaką ten przepis wprowadza. Zwolnienie obejmuje gotowy lokal mieszkalny lub budynek mieszkalny zdatny do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Tymczasem osoba, która zamierza zaspokoić tę samą potrzebę mieszkaniową poprzez wybudowanie domu i w tym celu nabywa niezabudowaną działkę budowlaną, zwolnienia tego zostaje pozbawiona i zobowiązana jest do zapłaty 2-procentowego podatku od czynności cywilnoprawnych. Co więcej, jak konsekwentnie wskazują organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych, o objęciu zwolnieniem przesądza nie sam fakt zabudowy działki, lecz to, czy znajdujący się na niej budynek został oddany do użytkowania i służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. W rezultacie działki zabudowane budynkiem mieszkalnym oddanym do użytkowania objęte są zwolnieniem, podczas gdy ta sama działka przed wzniesieniem domu, bądź z domem będącym dopiero w trakcie budowy, już nie.
W praktyce oznacza to, że obywatel realizujący swoje prawo do mieszkania w drodze budowy własnego domu traktowany jest mniej korzystnie niż osoba kupująca gotowy lokal, mimo że potrzeba mieszkaniowa obu tych osób jest tożsama. Rodzi to wątpliwości co do spójności tej regulacji z deklarowanym celem polityki mieszkaniowej oraz co do zgodności z zasadą równego traktowania podatników znajdujących się w porównywalnej sytuacji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Z jakich powodów zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ograniczono wyłącznie do gotowych lokali i domów mieszkalnych, z pominięciem niezabudowanych działek nabywanych z przeznaczeniem na budowę pierwszego domu?
Czy ministerstwo dostrzega, że obowiązująca regulacja różnicuje sytuację prawną obywateli wyłącznie ze względu na wybraną przez nich formę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych?
Czy resort rozważa rozszerzenie zakresu zwolnienia na niezabudowane działki budowlane przeznaczone pod budowę pierwszego domu jednorodzinnego, ewentualnie z zastrzeżeniem terminu na rozpoczęcie lub zakończenie budowy?
Jakie były merytoryczne i budżetowe przesłanki, które legły u podstaw wyłączenia działek z zakresu zwolnienia?
Czy w ocenie ministerstwa obecny kształt przepisu pozostaje spójny z celami polityki państwa w zakresie wspierania potrzeb mieszkaniowych obywateli?
Z góry dziękuję za udzielone odpowiedzi.
Z wyrazami szacunku
Rafał Komarewicz
Interpelacja nr 18022
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zwolnienia z PCC działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Zgłaszający: Rafał Komarewicz
Data wpływu: 23-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1463) wprowadzono do art. 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych punkt 17 zwalniający z podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, pod określonymi w ustawie warunkami.
Deklarowanym celem tej regulacji było wsparcie obywateli nabywających swoje pierwsze lokum oraz obniżenie kosztów wejścia na rynek mieszkaniowy. Cel ten zasługuje na pełną aprobatę.
Chcę jednak zwrócić uwagę na istotną asymetrię, jaką ten przepis wprowadza. Zwolnienie obejmuje gotowy lokal mieszkalny lub budynek mieszkalny zdatny do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Tymczasem osoba, która zamierza zaspokoić tę samą potrzebę mieszkaniową poprzez wybudowanie domu i w tym celu nabywa niezabudowaną działkę budowlaną, zwolnienia tego zostaje pozbawiona i zobowiązana jest do zapłaty 2-procentowego podatku od czynności cywilnoprawnych. Co więcej, jak konsekwentnie wskazują organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych, o objęciu zwolnieniem przesądza nie sam fakt zabudowy działki, lecz to, czy znajdujący się na niej budynek został oddany do użytkowania i służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. W rezultacie działki zabudowane budynkiem mieszkalnym oddanym do użytkowania objęte są zwolnieniem, podczas gdy ta sama działka przed wzniesieniem domu, bądź z domem będącym dopiero w trakcie budowy, już nie.
W praktyce oznacza to, że obywatel realizujący swoje prawo do mieszkania w drodze budowy własnego domu traktowany jest mniej korzystnie niż osoba kupująca gotowy lokal, mimo że potrzeba mieszkaniowa obu tych osób jest tożsama. Rodzi to wątpliwości co do spójności tej regulacji z deklarowanym celem polityki mieszkaniowej oraz co do zgodności z zasadą równego traktowania podatników znajdujących się w porównywalnej sytuacji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Z jakich powodów zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ograniczono wyłącznie do gotowych lokali i domów mieszkalnych, z pominięciem niezabudowanych działek nabywanych z przeznaczeniem na budowę pierwszego domu?
Czy ministerstwo dostrzega, że obowiązująca regulacja różnicuje sytuację prawną obywateli wyłącznie ze względu na wybraną przez nich formę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych?
Czy resort rozważa rozszerzenie zakresu zwolnienia na niezabudowane działki budowlane przeznaczone pod budowę pierwszego domu jednorodzinnego, ewentualnie z zastrzeżeniem terminu na rozpoczęcie lub zakończenie budowy?
Jakie były merytoryczne i budżetowe przesłanki, które legły u podstaw wyłączenia działek z zakresu zwolnienia?
Czy w ocenie ministerstwa obecny kształt przepisu pozostaje spójny z celami polityki państwa w zakresie wspierania potrzeb mieszkaniowych obywateli?
Z góry dziękuję za udzielone odpowiedzi.
Z wyrazami szacunku
Rafał Komarewicz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4700 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 16 lipca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 18022 w sprawie zwolnienia z PCC
działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Znak sprawy: DPL1.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18022
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18022 z dnia 2 lipca 2026 r. posła na Sejm RP
Pana Rafała Komarewicza, uprzejmie wyjaśniam co następuje.
Celem zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności
cywilnoprawnych1 jest wsparcie obywateli nabywających „na rynku wtórnym” swoje
pierwsze mieszkanie albo dom jednorodzinny. Konstrukcja zwolnienia zakłada, że
osoba nabywająca nieruchomość może w niej niezwłocznie zamieszkać i zaspokoić
swoje potrzeby mieszkaniowe. Zwolnienie jest elementem polityki władz
publicznych sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz
popierającej działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania,
zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej2.
W odniesieniu do kwestii objęcia zwolnieniem niezabudowanych działek
nabywanych z przeznaczeniem na budowę pierwszego domu jednorodzinnego,
należy zauważyć, że sama deklaracja nabywcy wskazująca zamiar wybudowania
na nieruchomości gruntowej domu jednorodzinnego jest niewystarczająca. Obecny
zakres zwolnienia pozostaje w zgodzie z jego ratio legis, którym jest wspieranie
1 Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2026 r.
poz. 191; dalej jako „uPCC”);
2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483
z późn. zm.; dalej jako „Konstytucja RP”);
-- 1 of 2 --
2/2
zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych przez obniżenie kosztów nabycia
pierwszej nieruchomości o charakterze mieszkalnym. W przypadku nabycia lokalu
mieszkalnego lub budynku mieszkalnego przedmiot czynności cywilnoprawnej już
w chwili zawarcia umowy sprzedaży posiada charakter mieszkalny, co pozwala
jednoznacznie stwierdzić, że zwolnienie realizuje cel przewidziany przez
ustawodawcę.
W chwili nabycia niezabudowanej działki nie jest możliwe ustalenie jaki obiekt
zostanie na niej wzniesiony ani czy w ogóle dojdzie do wybudowania domu
jednorodzinnego. Sam zamiar nabywcy wybudowania domu ma charakter
deklaratywny i może ulec zmianie. Celem uniknięcia ryzyka nadużyć w obszarze
prawa podatkowego konieczne byłoby określenie dodatkowych, szczegółowych
warunków zwolnienia, weryfikowanych przez organy podatkowe w toku kontroli.
W przypadku niezrealizowania inwestycji bądź zbycia nieruchomości przed
rozpoczęciem lub zakończeniem budowy, bez wykorzystania jej do zaspokojenia
własnych potrzeb mieszkaniowych, podatnik byłby zobowiązany do zapłaty
należnego podatku.
Objęcie zwolnieniem nabycia niezabudowanego gruntu wymagałoby uzależnienia
go od spełnienia przyszłych, niepewnych zdarzeń, których wystąpienia nie można
zweryfikować w chwili powstania obowiązku podatkowego. Konstrukcja zwolnienia
podatkowego opiera się na ocenie przedmiotu sprzedaży istniejącego w chwili
dokonania czynności cywilnoprawnej, a nie na przyszłym sposobie wykorzystania
nieruchomości. W konsekwencji ograniczenie zwolnienia do ,,gotowych” lokali
mieszkalnych i domów jednorodzinnych należy uznać za rozwiązanie racjonalne
i pozostające w związku z celem przepisu oraz celami polityki państwa w zakresie
wspierania potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Dodatkowo należy zauważyć, że wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych
stanowią w całości dochód gmin oraz miast na prawach powiatu i są przeznaczane
na realizację ich zadań własnych takich jak np. sprawy lokalnego transportu
zbiorowego, utrzymania czystości i porządku. Rozszerzenie zakresu zwolnienia
skutkuje obniżeniem dochodów budżetów tych jednostek i wymaga określenia
wysokości skutków finansowych takich zmian oraz zrekompensowania jednostkom
utraconych wpływów (art. 50 ust. 2 ustawy o finansach publicznych3) przez pokrycie
ich z innego źródła albo zmniejszenie zakresu zadań publicznych, do realizacji
których są zobowiązane (art. 167 Konstytucji RP).
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Finansów nie
rozważa rozszerzenia zakresu zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 uPCC.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 z późn.
zm.).
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 16 lipca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 18022 w sprawie zwolnienia z PCC
działek budowlanych przeznaczonych pod budowę pierwszego domu
Znak sprawy: DPL1.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18022
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18022 z dnia 2 lipca 2026 r. posła na Sejm RP
Pana Rafała Komarewicza, uprzejmie wyjaśniam co następuje.
Celem zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności
cywilnoprawnych1 jest wsparcie obywateli nabywających „na rynku wtórnym” swoje
pierwsze mieszkanie albo dom jednorodzinny. Konstrukcja zwolnienia zakłada, że
osoba nabywająca nieruchomość może w niej niezwłocznie zamieszkać i zaspokoić
swoje potrzeby mieszkaniowe. Zwolnienie jest elementem polityki władz
publicznych sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz
popierającej działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania,
zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej2.
W odniesieniu do kwestii objęcia zwolnieniem niezabudowanych działek
nabywanych z przeznaczeniem na budowę pierwszego domu jednorodzinnego,
należy zauważyć, że sama deklaracja nabywcy wskazująca zamiar wybudowania
na nieruchomości gruntowej domu jednorodzinnego jest niewystarczająca. Obecny
zakres zwolnienia pozostaje w zgodzie z jego ratio legis, którym jest wspieranie
1 Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2026 r.
poz. 191; dalej jako „uPCC”);
2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483
z późn. zm.; dalej jako „Konstytucja RP”);
-- 1 of 2 --
2/2
zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych przez obniżenie kosztów nabycia
pierwszej nieruchomości o charakterze mieszkalnym. W przypadku nabycia lokalu
mieszkalnego lub budynku mieszkalnego przedmiot czynności cywilnoprawnej już
w chwili zawarcia umowy sprzedaży posiada charakter mieszkalny, co pozwala
jednoznacznie stwierdzić, że zwolnienie realizuje cel przewidziany przez
ustawodawcę.
W chwili nabycia niezabudowanej działki nie jest możliwe ustalenie jaki obiekt
zostanie na niej wzniesiony ani czy w ogóle dojdzie do wybudowania domu
jednorodzinnego. Sam zamiar nabywcy wybudowania domu ma charakter
deklaratywny i może ulec zmianie. Celem uniknięcia ryzyka nadużyć w obszarze
prawa podatkowego konieczne byłoby określenie dodatkowych, szczegółowych
warunków zwolnienia, weryfikowanych przez organy podatkowe w toku kontroli.
W przypadku niezrealizowania inwestycji bądź zbycia nieruchomości przed
rozpoczęciem lub zakończeniem budowy, bez wykorzystania jej do zaspokojenia
własnych potrzeb mieszkaniowych, podatnik byłby zobowiązany do zapłaty
należnego podatku.
Objęcie zwolnieniem nabycia niezabudowanego gruntu wymagałoby uzależnienia
go od spełnienia przyszłych, niepewnych zdarzeń, których wystąpienia nie można
zweryfikować w chwili powstania obowiązku podatkowego. Konstrukcja zwolnienia
podatkowego opiera się na ocenie przedmiotu sprzedaży istniejącego w chwili
dokonania czynności cywilnoprawnej, a nie na przyszłym sposobie wykorzystania
nieruchomości. W konsekwencji ograniczenie zwolnienia do ,,gotowych” lokali
mieszkalnych i domów jednorodzinnych należy uznać za rozwiązanie racjonalne
i pozostające w związku z celem przepisu oraz celami polityki państwa w zakresie
wspierania potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Dodatkowo należy zauważyć, że wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych
stanowią w całości dochód gmin oraz miast na prawach powiatu i są przeznaczane
na realizację ich zadań własnych takich jak np. sprawy lokalnego transportu
zbiorowego, utrzymania czystości i porządku. Rozszerzenie zakresu zwolnienia
skutkuje obniżeniem dochodów budżetów tych jednostek i wymaga określenia
wysokości skutków finansowych takich zmian oraz zrekompensowania jednostkom
utraconych wpływów (art. 50 ust. 2 ustawy o finansach publicznych3) przez pokrycie
ich z innego źródła albo zmniejszenie zakresu zadań publicznych, do realizacji
których są zobowiązane (art. 167 Konstytucji RP).
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Finansów nie
rozważa rozszerzenia zakresu zwolnienia zawartego w art. 9 pkt 17 uPCC.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 z późn.
zm.).
-- 2 of 2 --