Interpelacja w sprawie wpływu polityki migracyjnej państwa na możliwość pozyskiwania wysoko wykwalifikowanych pracowników przez polskich eksporterów usług
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18019
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wpływu polityki migracyjnej państwa na możliwość pozyskiwania wysoko wykwalifikowanych pracowników przez polskich eksporterów usług
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 22-06-2026
Szanowna Pani Minister,
od wielu lat Polska nie posiada spójnej polityki migracyjnej. Decyzje dotyczące napływu cudzoziemców były podejmowane nieroztropnie w sposób doraźny, bez jasnego określenia potrzeb polskiej gospodarki, rynku pracy oraz interesu państwa. W efekcie migracja do Polski przybrała w wielu obszarach charakter masowy i niekontrolowany, a państwo nie stworzyło skutecznych mechanizmów pozwalających określić, jakich i ilu pracowników rzeczywiście potrzebujemy oraz według jakich kryteriów i kwot powinien odbywać się ich napływ.
Do opinii publicznej docierają obecnie sygnały od przedsiębiorców wskazujące na problemy z dostępem do wysoko wykwalifikowanych pracowników z państw spoza Unii Europejskiej. Dotyczy to zwłaszcza firm realizujących specjalistyczne kontrakty usługowe na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej, gdzie kluczowe znaczenie mają konkretne kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i kompetencje pracowników.
Relacje przedsiębiorców rodzą pytania o to, czy obecnie obowiązujące regulacje oraz praktyka ich stosowania są elementem przemyślanej strategii migracyjnej państwa. Z dostępnych informacji trudno bowiem wywnioskować, jakie grupy zawodowe oraz jakie kwalifikacje są dziś uznawane przez państwo za pożądane z punktu widzenia gospodarki.
Szczególne wątpliwości budzi sytuacja przedsiębiorstw działających w branżach wymagających wysokich kwalifikacji zawodowych. W wielu przypadkach mowa o zawodach deficytowych, których przedstawicieli brakuje zarówno na rynku polskim, jak i europejskim.
Polscy przedsiębiorcy konkurują na wspólnym rynku Unii Europejskiej, a wartość eksportu usług wymagających delegowania pracowników do innych państw członkowskich sięga dziesiątek miliardów złotych rocznie. Tym bardziej zasadne wydaje się pytanie, czy państwo posiada plan pozwalający pogodzić kontrolę procesów migracyjnych z zapewnieniem gospodarce dostępu do specjalistów faktycznie potrzebnych do jej rozwoju.
Brak jasnych odpowiedzi w tym zakresie rodzi wątpliwości co do istnienia długofalowej strategii migracyjnej państwa.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy polityka migracyjna Polski, w tym regulacje dotyczące dostępu do polskiego rynku pracy dla cudzoziemców, realizowana jest w oparciu o jakąś strategię? Jeśli tak, to jakie są jej założenia?
Czy w ramach tej strategii promowana jest w jakikolwiek sposób imigracja specjalistów lub reprezentantów zawodów deficytowych, lub fachowców deficytowych na polskim lub unijnym rynku pracy?
Czy i jak w ramach praktyki imigracyjnej w zakresie zezwoleń na pracę w Polsce w praktyce się sprawdza, czy dany imigrant wpisuje się w potrzeby rynku pracy i czy może wykonywać pracę o deficytowej specjalności w Polsce lub na terenie UE?
Ile zezwoleń na pracę dla obywateli państw spoza UE zatrudnianych przez polskich eksporterów usług wydano w latach 2023, 2024, 2025 oraz w pierwszych miesiącach 2026 r.?
Ile decyzji odmownych w tego typu sprawach wydano w latach 2023–2026? Jakie były najczęstsze podstawy odmów?
Czy resort posiada dane dotyczące liczby wiz typu D niewydanych lub wniosków odmownie rozpatrzonych wobec pracowników spoza UE, którzy mieli podjąć pracę u polskich przedsiębiorców delegujących pracowników do państw UE?
Czy ministerstwo analizowało skutki gospodarcze obecnej praktyki administracyjnej dla polskich eksporterów usług, w szczególności w zakresie utraconych kontraktów, kar umownych, utraty przychodów oraz spadku wpływów do budżetu państwa?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jasnej procedury weryfikacyjnej, która pozwoliłaby legalnie działającym firmom eksportującym usługi na sprawne uzyskiwanie zezwoleń na pracę, wiz i dokumentów pobytowych dla niezbędnych specjalistów?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8212 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.401.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
w odpowiedzi na interpelację nr 18019 Pana Posła Witolda Tumanowicza, w sprawie
„wpływu polityki migracyjnej państwa na możliwość pozyskiwania wysoko
wykwalifikowanych pracowników przez polskich eksporterów usług”, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Podstawowe kierunki polityki Rządu w zakresie migracji wyznaczone zostały w dokumencie
„Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia
migracyjna Polski na lata 2025-2030“ (dalej jako: „Strategia"), przyjętym uchwałą nr 120
Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r.1
Strategia przyjmuje nadrzędny priorytet bezpieczeństwa rozumiany jako zobowiązanie dla
działań państwa na wszystkich poziomach, tak aby zachodzące procesy migracyjne były
szczegółowo regulowane i pozostawały pod kontrolą zarówno w zakresie celu przyjazdu,
skali napływu, jak i państw pochodzenia cudzoziemców.
W odniesieniu do migracji pracowniczych w strategii wskazano, że zachodzące w wielu
państwach wysokorozwiniętych zmiany demograficzne powodują kurczenie się zasobów
pracy. Przyjmuje ona jednak wynikającą z wcześniejszych doświadczeń innych krajów
zasadę, zgodnie z którą konsekwencjom tych zmian należy przeciwdziałać instrumentami
takimi jak aktywizacja zawodowa grup defaworyzowanych, wydłużenie czasu dobrowolnej
aktywności zawodowej bez konieczności podnoszenia wieku emerytalnego, czy
modernizacja i automatyzacja produkcji oraz świadczonych usług.
Strategia przyjmując priorytet bezpiecznej i kontrolowanej imigracji zarobkowej zakłada, że
Polska będzie dopuszczać do rynku pracy cudzoziemców w taki sposób, aby uzupełniać
niedobory dotyczące zawodów deficytowych, tworząc przy tym specjalne regulacje mające
zastosowanie do zawodów długotrwale deficytowych. Dopuszczanie cudzoziemców do
polskiego rynku pracy w specjalnej procedurze będzie uzależnione od spełnienia przez nich
warunków:
— posiadania obywatelstwa kraju należącego do Organizacji Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju (OECD) lub państwa, z którym Polska bądź UE ma podpisaną i skutecznie
realizuje umowę readmisji;
— posiadania unikatowych, wysoce specjalistycznych umiejętności (warunkiem może być
też brak możliwości znalezienia pracownika o potrzebnych i unikatowych
umiejętnościach w Polsce);
— otrzymywania wynagrodzenia miesięcznego co najmniej porównywalnego
z pracownikami polskimi w danej branży, tak aby nie tworzyć nieuczciwej konkurencji;
1 "Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo" - strategia migracyjna na lata 2025 - 2030 - Kancelaria Prezesa
Rady Ministrów - Portal Gov.pl (dostęp - 8.07.26).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— zatrudnienia na wniosek pracodawcy realizującego inwestycje w Polsce o strategicznym
znaczeniu dla gospodarki lub obronności państwa.
Prognozy dotyczące występowania na polskim rynku pracy zawodów deficytowych
zamieszcza się w corocznym badaniu pn. „Barometr zawodów"2, koordynowanym przez
Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Barometr zawodów jest krótkookresową
(jednoroczną) prognozą zapotrzebowania na pracowników w wybranych zawodach
realizowaną na poziomie powiatowym.
Kwestie związane z wydawaniem zezwoleń na pracę uregulowano ustawą z dnia 20 marca
2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktami wykonawczymi do tej ustawy. Zgodnie z jej
przepisami dostęp cudzoziemców do rynku pracy oparty jest na zasadzie
komplementarności. Zawarte w tym akcie rozwiązania zakładają, że najważniejsze jest
zapewnienie dostępu do polskiego rynku pracy pracownikom, którzy są obywatelami RP
oraz zagwarantowanie im odpowiedniej ochrony ich praw pracowniczych. Cudzoziemcy
powinni jedynie uzupełniać w niezbędnym zakresie braki kadrowe na krajowym rynku
pracy, mając jednocześnie zagwarantowaną ochronę praw pracowniczych, co jest istotne
zarówno dla ich bezpieczeństwa na polskim rynku pracy, jak i z punktu widzenia ochrony
praw pracowniczych polskich pracowników i nienarażanie ich na naciski do ich ograniczania.
W ramach dostosowywania procedur dotyczących dostępu do rynku pracy do jego potrzeb,
wydano rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada
2025 r. w sprawie szczególnych przypadków, w których cudzoziemiec uprawniony do
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać pracę bez zezwolenia na
pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi. Rozporządzeniem objęto m.in.
osoby wykonujące zawody medyczne (§ 1 pkt 26-30) oraz pracowników naukowych
i badawczo-technicznych w instytucie badawczym (§ 1 pkt 21).
W kontekście dopasowania wydawanych zezwoleń do potrzeb rynku pracy i występujących
na nim deficytów należ mieć również na uwadze, że to nie cudzoziemcy zainteresowani
pracą w Polsce, a poszukujący pracowników polscy pracodawcy inicjują postępowanie o
wydanie zezwolenia. Oznacza to, że osoby, które przybywają do Polski w związku z
wydaniem takiego zezwolenia zaspokajają potrzeby krajowych przedsiębiorców, również
tych eksportujących usługi. Świadczy o tym również fakt, że branże, w których wydaje się
najwięcej zezwoleń, takie jak przetwórstwo przemysłowe, transport i gospodarka
magazynowa czy budownictwo, są również branżami, w których występują deficyty
kadrowe.
W bazach danych MRPiPS nie ma możliwości sprawdzenia, które z podmiotów dla jakich
wydano zezwolenia na pracę są eksporterami usług, informacja w tym zakresie nie jest
bowiem podawana przy składaniu wniosku o udzielenie zezwolenia.
Informuję, że kierownictwo MRPiPS nie posiada „danych dotyczących liczby wiz typu D
niewydanych lub wniosków odmownie rozpatrzonych wobec pracowników spoza UE,
którzy mieli podjąć pracę u polskich przedsiębiorców delegujących pracowników do państw
UE”. Organem właściwym w sprawach polityki wizowej jest MSZ.
Kierownictwo ministerstwa stale monitoruję sytuację na rynku pracy oraz, we współpracy
z właściwymi resortami, również ogólną sytuację gospodarczą, nie dysponuje jednak
szczegółowymi informacjami na temat ewentualnego wpływu aktualnej praktyki
administracyjnej dotyczącej wydawania zezwoleń na pracę na działalność eksporterów
2 Barometr Zawodów (dostęp – 8.07.26).
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
usług w zakresie ich kontraktów, kar umownych, przychodów oraz wpływów do budżetu
państwa.
Obowiązujące zasady udzielania zezwoleń na pracę regulowane są przepisami ustawy z dnia
20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która weszła w życie 1 czerwca br., wprowadzając
szereg rozwiązań mających na celu zwalczanie nadużyć towarzyszących niekiedy
zatrudnianiu cudzoziemców w Polsce. Kolejnym celem któremu służyło jej uchwalenie było
usprawnienie prowadzenia postępowań dotyczących zezwoleń, przede wszystkim poprzez
ich elektronizację.
Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad projektem
nowelizacji ww. ustawy. Jej celem jest usunięcie wątpliwości interpretacyjnych, które
pojawiły w pierwszym roku obowiązywania przepisów tego aktu.3 Dotychczasowe
doświadczenia w ich stosowaniu wskazują na potrzebę doprecyzowania części regulacji,
uzupełnienia odesłań oraz poprawy spójności wewnętrznej ustawy, tak aby zapewnić jej
jednolitą i prawidłową wykładnię oraz stosowanie.
Planowane zmiany wpłyną korzystnie na sprawność prowadzonych postępowań
dotyczących zezwoleń na pracę, w tym tych wszczynanych z wniosku przedsiębiorców
eksportujących usługi.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 Projekt ustawy o zmianie ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl (dostęp – 9.07.26).
-- 3 of 3 --