Interpelacja w sprawie objęcia ochroną prawną zidentyfikowanych starolasów w rejonie Bielska-Białej oraz gminach ościennych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18014
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie objęcia ochroną prawną zidentyfikowanych starolasów w rejonie Bielska-Białej oraz gminach ościennych
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 22-06-2026
Szanowna Pani Minister!
Inicjatywa „Las Wokół Miast” oraz Stowarzyszenie „Olszówka” w Bielsku-Białej przeprowadziły społeczną identyfikację najstarszych fragmentów lasów w Beskidzie Śląskim i Beskidzie Małym. W ramach tego przedsięwzięcia grupa blisko 50 wolontariuszy, przy merytorycznym wsparciu przyrodników, sporządziła dokumentację dla 42 wydzieleń leśnych, określanych mianem starolasów, które charakteryzują się wysokim stopniem naturalności, występowaniem gatunków reliktowych oraz pełnią kluczową rolę w retencji wody i magazynowaniu węgla. Przedłożone opracowania wskazują na konieczność otoczenia tych terenów szczególną ochroną państwa ze względu na ich znaczenie dla bezpieczeństwa ekologicznego i klimatycznego regionu.
Z racji wysokich walorów przyrodniczych tych miejsc, konieczne jest podjęcie niezwłocznych działań systemowych zmierzających do ich trwałej ochrony. Niezbędna w tym zakresie jest ścisła współpraca właściwych organów i służb podległych ministerstwu ze społecznikami i przyrodnikami, którzy dysponują fachową wiedzą terenową. Włączanie wyników takich społecznych inwentaryzacji do oficjalnych procesów decyzyjnych jest niezbędnym krokiem w celu skutecznego zabezpieczenia tych starolasów przed degradacją oraz zapewnienia ich długofalowej odporności na zmiany klimatu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło już kroki w celu merytorycznej weryfikacji dokumentacji dotyczącej starolasów, przekazanej przez społeczników z inicjatywy „Las Wokół Miast” oraz Stowarzyszenia „Olszówka”?
Jakie procedury przewiduje ministerstwo w celu nadania ochrony prawnej zidentyfikowanym starolasom, aby zabezpieczyć je przed intensywną gospodarką leśną, zgodnie z celami adaptacji do zmian klimatu?
Czy resort planuje zainicjowanie bezpośredniego kontaktu właściwych jednostek z przedstawicielami ww. organizacji w celu włączenia wypracowanej przez nich dokumentacji do planów ochrony przyrody na poziomie regionalnym?
Jakie formy ochrony – w ocenie ministerstwa – byłyby najbardziej adekwatne dla rozproszonych fragmentów starolasów?
Czy w związku z ustaleniami Ogólnopolskiej Narady o Lasach, zakładającymi udział starolasów na poziomie 2 proc. powierzchni lasów do 2027 roku, ministerstwo przewiduje systemowy mechanizm włączania społecznych inwentaryzacji przyrodniczych do oficjalnych rejestrów Lasów Państwowych?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5366 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.59.2026.AS
4450867.18265141.14835743
Warszawa, 22-07-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację nr K10INT18014 Posłanki Pani Małgorzaty Pępek
Temat: Objęcie ochroną prawną zidentyfikowanych starolasów w rejonie Bielska-Białej
oraz gminach ościennych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Pani Małgorzaty Pępek w sprawie tzw. starolasów
(old-growth forests) w rejonie Bielska-Białej, poniżej przekazuję odpowiedź w zakresie
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Proces wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych dla społeczeństwa, z uwagi
na swoją złożoność, przebiega wieloetapowo, w szerokim dialogu i ścisłej współpracy
ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym samorządami oraz organizacjami
przyrodniczymi i społecznymi. Ścieżka wypracowania i wdrożenia docelowych rozwiązań
uwzględnia przesłanki klimatyczne, gospodarcze i społeczne.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło działania w celu merytorycznej weryfikacji
dokumentacji dotyczącej starolasów. Dla wszystkich potencjalnych starolasów opracowano
szeroki zestaw informacji, który przekazano zarówno do Instytutu Ochrony Środowiska-
Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB), jak i Lasów Państwowych (włączając
w to otrzymane od strony społecznej karty weryfikacji terenowej, m.in. dot. regionu Beskidu
Małego i Beskidu Śląskiego). Ministerstwo dostrzega zatem wartość społecznych
inwentaryzacji przyrodniczych jako źródła informacji mogącego wspierać identyfikację
cennych przyrodniczo obszarów, w tym starolasów. Z tego właśnie powodu w listopadzie
2025 roku zainicjowany został proces społecznej akcji identyfikacji starolasów.
IOŚ-PIB otrzymane dane wykorzysta w prowadzonych pracach związanych z dokończeniem
pilotażu wyznaczania tzw. lasów społecznych, natomiast Lasy Państwowe w pracach
nad wyznaczeniem starolasów w całej Polsce. Ministerstwo zobowiązało ponadto Lasy
Państwowe, aby każda ewentualnie nieuwzględniona propozycja społeczna dotycząca
ustanowienia tzw. starolasu została opatrzona stosownym uzasadnieniem. Z uwagi na fakt,
że zgłoszone propozycje strony społecznej zostały przekazane do Lasów Państwowych
w celu ich wykorzystania w końcowym etapie wyznaczania starolasów, strona społeczna
w sprawach dotyczących zgłoszonych obszarów powinna kontaktować się bezpośrednio
z właściwymi nadleśnictwami.
Jednocześnie wyjaśniam, że kwestia uwzględniania wyników społecznych inwentaryzacji
przyrodniczych w zasobach informacyjnych Lasów Państwowych jest niezależna od ustaleń
Ogólnopolskiej Narady o Lasach. Lasy Państwowe wykorzystują informacje o zasobach
przyrodniczych pochodzące z różnych źródeł, w szczególności z inwentaryzacji i opracowań
-- 1 of 2 --
wykonywanych na potrzeby urządzania lasu oraz danych przekazywanych przez organy
ochrony przyrody. Informacje te mogą być wykorzystywane, po ich weryfikacji zgodnie
z obowiązującymi procedurami, przy realizacji zadań związanych z gospodarką leśną
oraz ochroną przyrody.
W aktualnym systemie prawnym istnieją podstawy do objęcia szczególną ochroną
najcenniejszych pod względem przyrodniczym ekosystemów leśnych, w tym starolasów.
Starolasy mogą zostać zabezpieczone na podstawie art. 15 ustawy o lasach1, poprzez nadanie
im statusu lasu ochronnego. Zgodnie z art. 15 ust. 6 za lasy ochronne mogą zostać uznane
lasy, które mają szczególne znaczenie przyrodniczo-naukowe. Nadanie obszarowi statusu
lasu ochronnego skutkuje obowiązkiem prowadzenia gospodarki leśnej w sposób
zapewniający zachowanie lub wzmocnienie jego funkcji ochronnych.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o lasach, minister właściwy do spraw środowiska, w drodze
decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru, na wniosek Dyrektora
Generalnego LP, zaopiniowany przez radę gminy – w odniesieniu do lasów stanowiących
własność Skarbu Państwa.
Należy również podkreślić, że w prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej wpisana jest
ochrona lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty
rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na zachowanie różnorodności
przyrodniczej, leśnych zasobów genetycznych, walory krajobrazowe czy potrzeby nauki
(zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach).
W ocenie Ministerstwa ochrona rozproszonych fragmentów starolasów powinna
być rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem wartości przyrodniczej danego obszaru,
jego powierzchni, stopnia zachowania oraz uwarunkowań przestrzennych. W lasach
zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe istotnym narzędziem
są decyzje dotyczące wyłączenia najcenniejszych drzewostanów z użytkowania
gospodarczego oraz odpowiednie zapisy planów urządzenia lasu. Wybór formy ochrony
powinien zapewniać rzeczywistą i trwałą ochronę walorów przyrodniczych starolasów,
przy jednoczesnym zachowaniu spójności krajowego systemu ochrony przyrody.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
1 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2026 r. poz. 663).
-- 2 of 2 --