Interpelacja w sprawie planów MKiDN wobec budowy Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1801
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie planów MKiDN wobec budowy Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie
Zgłaszający: Maria Koc
Data wpływu: 27-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ubiegłym roku, w ramach obchodów 80. rocznicy Rzezi Wołyńskiej, podpisana została umowa między miastem Chełm a Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia wspólnej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie. Inicjatywa powołania takiego muzeum zawiązała się w 2020 roku i spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem społecznym. Prawdą bowiem jest, że pomimo upływu wielu dziesiątków lat od czasu tragicznych wydarzeń na Wołyniu, w czasie których śmierć z rąk ukraińskich nacjonalistów poniosło ponad 100 tysięcy Polaków, do tej pory nie powstało w naszym kraju muzeum im poświęcone. 80. rocznica była dobrą okazją do tego, aby podjąć wspólne działania samorządu i państwa dla powołania instytucji, która przywróci pamięć pomordowanym oraz będzie działała na rzecz prawdy i pojednania obu naszych narodów. Powstała koncepcja nowego muzeum, zaś MKiDN zobowiązało się przekazać 180 mln zł na budowę Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania. Projekt miał być realizowany do 2027 roku. Wtedy to muzeum i centrum miały zostać oddane do użytku i udostępnione zwiedzającym. Na potrzeby projektu miasto Chełm zakupiło działkę oraz zabezpieczyło środki na wkład własny.
Niestety, w ostatnim czasie do społeczeństwa dochodzą niepokojące informacje dotyczące tej inwestycji. Media donoszą, że w styczniu 2024 roku umowa na współprowadzenie muzeum i centrum została jednostronnie wypowiedziana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wobec powyższego proszę Pana Ministra o udzielenie informacji:
1. Jakie są rzeczywiste plany ministerstwa kultury wobec tej inicjatywy?
2. Czy rzeczywiście MKiDN wypowiedziało miastu Chełm umowę na współprowadzenie tej instytucji? Czy oznacza to również wycofanie się ministerstwa kultury z finansowania budowy tej placówki? Czy podjęte wobec miasta Chełm zobowiązanie na kwotę 180 mln zł jest nadal aktualne?
3. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod Pana kierownictwem widzi w ogóle potrzebę powstania Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej, jako ważnego miejsca upamiętnienia zamordowanych Polaków, miejsca umacniania naszej narodowej tożsamości oraz pojednania z naszymi sąsiadami?
4. Jeśli nie chcą Państwo kontynuować tej inicjatywy, to co proponujecie w zamian? Czy macie jakikolwiek pomysł na powstanie instytucji upamiętniającej Ofiary Rzezi Wołyńskiej? I czy zaniechanie budowy muzeum w Chełmie w związku z pewnym już zaawansowaniem projektu nie jest marnotrawieniem środków publicznych?
Z wyrazami szacunku
Maria Koc
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3938 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1801 Pani Poseł Marii Koc z 7 marca 2024 roku w sprawie
planów MKiDN wobec budowy Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Zgodnie z zapisem § 8 ust. 3 umowy w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury
pod nazwą „Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania
im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie” (w organizacji) (dalej: Umowa), zawartej
27 listopada 2023 roku pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz
Miastem Chełm, 16 stycznia 2024 r. Umowa została wypowiedziana i w konsekwencji
zostanie rozwiązana z dniem 31 grudnia 2024 roku.
Podstawowym kryterium służącym podjęciu decyzji o wypowiedzeniu Umowy było
przeprowadzenie rachunku ekonomicznego oceniającego możliwości budżetu państwa
w części 24 – Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego. W czasie podpisywania Umowy
w dniu 27 listopada 2023 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie posiadało
jeszcze zabezpieczonych w planie finansowym pod ustawę budżetową na 2024 r. środków
finansowych dotyczących zobowiązań z jej tytułu - było to wówczas dopiero planowane.
Ostatecznie, po weryfikacji planów MKiDN, okazało się niemożliwe do wykonania. Zatem
decyzja ówczesnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o podpisaniu Umowy była
nieprzemyślana i przedwczesna, a przede wszystkim podjęta bez należytego zabezpieczenia
finansowego.
Ponadto Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wyrażał opinii w sprawie udzielenia
środków finansowych z ogólnej rezerwy budżetowej na zakup nieruchomości
przeznaczonych pod realizację inwestycji Muzeum Rzezi Wołyńskiej i Centrum Prawdy
i Pojednania im. Lecha Kaczyńskiego. Zakup nieruchomości był decyzją Miasta Chełm
i Miasto musi się mierzyć ze skutkami tej decyzji.
Nazwa instytucji Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy
i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie nawiązuje do działających
w różnych krajach świata komisji prawdy i pojednania, których głównym zadaniem było
ustalanie faktów historycznych dotyczących m.in. zbrodni wojennych oraz sposobu ich
upamiętnienia. Budowanie instytucji polityki pamięci zajmującej się zbrodnią ludobójstwa,
przy jednoczesnym braku wskazania przez Organizatora instytucji kultury udziału badaczy,
ekspertów, podmiotów naukowo-badawczych oraz działających w zakresie polityki pamięci
obu stron, nie spełniałoby idei „pojednania”.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ponadto należy wskazać, że dialog polsko-ukraiński w zakresie polityki międzynarodowej
jest prowadzony przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, zaś w zakresie polityki pamięci
przez Instytut Pamięci Narodowej. Żaden z ww. podmiotów nie opiniował przedstawionej
inicjatywy.
Sprostować należy stwierdzenie, że Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum
Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie zostało zlikwidowane.
Muzeum pozostaje samorządową instytucją kultury i może być prowadzone samodzielnie
przez jego założyciela i organizatora, którym jest Miasto Chełm.
W kontekście faktów oraz powyższych wyjaśnień, sugestia „marnotrawienia środków
publicznych” jest niezrozumiała.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --