Interpelacja w sprawie rozszerzenia uprawnień pracowników Inspekcji Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w ustawie o ochronie zwierząt
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18004
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rozszerzenia uprawnień pracowników Inspekcji Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w ustawie o ochronie zwierząt
Zgłaszający: Katarzyna Maria Piekarska, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 22-06-2026
Szanowny Panie Premierze,
zgodnie z art. 34a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (dalej jako: „u.o.z.”) Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad wykonywaniem tejże ustawy. W związku z tym, jak też z wykonywaniem nadzoru nad utrzymywaniem zwierząt wynikającego z innych ustaw, pracownicy powiatowych inspektoratów weterynarii często wykonują kontrole, podczas których zostają ujawnione popełnione wykroczenia właśnie statuowane przepisami u.o.z. Są to takie czyny chociażby, jak niezapewnienie stałego dostępu do wody zwierzęciu czy brak zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi (mowa o sytuacjach, w których nie dochodzi do powodowania lub dopuszczania do powodowania bólu lub cierpienia, które to zachowanie stanowi przestępstwo z art. 35a ust. 1a lub 2 u.o.z.). Jednak według § 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (dalej jako: rozporządzenie PRM z dnia 28 lipca 2008 r.) katalog wykroczeń określonych w u.o.z., za które pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej mogą nakładać mandaty, obejmuje tylko dwa przepisy: art. 37d ust. 1 – naruszenie przepisów dotyczących hodowli kurcząt brojlerów oraz art. 37e ust. 1 – naruszenie zakazu nabywania zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach oraz psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli.
Oczywiście wyżej wskazani funkcjonariusze mogą w sprawie np. braku zapewnienia zwierzęciu stale dostępnej wody do picia prowadzić postępowanie administracyjne czy też złożyć do sądu wniosek o ukaranie sprawcy wykroczenia. Jednak możliwość skorzystania z szybszej i prostszej procedury ukarania osoby naruszającej np. takie przepisy, jak art. 37 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1, 2 i 4a czy art. 14 u.o.z., byłaby znacznie efektywniejsza. Szybkie działanie i nieuniknioność kary mogą - pomimo jej relatywnie małej dotkliwości - znacznie przyczynić się do wzmocnienia ochrony zwierząt i roli funkcjonariuszy Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie przeciwdziałania naruszeniom u.o.z.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Czy Pan Prezes Rady Ministrów, prowadząc prace zmierzające do nowelizacji rozporządzenia PRM z dnia 28 lipca 2008 r. (o czym mowa w odpowiedzi ministra rolnictwa i rozwoju wsi na zapytanie nr 3430, odpowiedź z dnia 15.05.2026), uwzględnia możliwość rozszerzenia katalogu wykroczeń z u.o.z., za które pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej będą uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego?
2. Jakie jest stanowisko Rady Ministrów wobec dostrzegalnej dysproporcji pomiędzy ustawowym zakresem nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt (art. 34a ust. 1 u.o.z.) a faktycznym ograniczeniem jej uprawnień mandatowych w tym zakresie do dwóch przepisów (art. 37d i art. 37e u.o.z.)?
3. W jakim czasie Rada Ministrów zamierza zaproponować zmiany rozporządzenia PRM z dnia 28 lipca 2008 r. oraz, ewentualnie, zmiany ustawowe niezbędne do zapewnienia spójności uprawnień nadzorczych i mandatowych pracowników Inspekcji Weterynaryjnej w obszarze ochrony zwierząt?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Piekarska
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3336 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 17 lipca 2026 r.
znak sprawy: DŻW.orz.058.30.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18004
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18004 z dnia 2 lipca 2026 r. Posłanek na Sejm RP
Katarzyny Marii Piekarskiej i Małgorzaty Tracz w sprawie rozszerzenia uprawnień
pracowników Inspekcji Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu
karnego za wykroczenia określone w ustawie o ochronie zwierząt, przekazaną przez
Kancelarię Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia przez Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Należy zauważyć, że zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt1 przytoczone przez
Posłanki czyny, tj. niezapewnienie stałego dostępu do wody zwierzęciu czy brak
zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi nie są wykroczeniem, ale
przestępstwem znęcania się nad zwierzętami. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 pkt 17 i
19 tej ustawy1 wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie
warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu oraz
utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres
wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku są czynami z otwartego
katalogu zawartego w art. 6 ust. 2 ustawy1 dotyczącego znęcania się nad
zwierzętami. Na mocy art. 35 ust. 1 ustawy1 „Kto zabija, uśmierca zwierzę albo
dokonuje uboju zwierzęcia z naruszeniem przepisów art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34
ust. 1-4 podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”, a zgodnie z ust. 1a „Tej samej
karze podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem”.
-- 1 of 2 --
Odpowiednio do powyższego brak jest możliwości zakwalifikowania tożsamego
czynu jako zarówno przestępstwa, jak i wykroczenia. Biorąc pod uwagę zgłaszane
dotychczas postulaty zaostrzenia kar za znęcanie się nad zwierzętami nie wydaje się
ponadto zasadne podejmowanie prac mających na celu obniżenie rangi tych czynów,
tj. ustawowe przekształcenie przestępstwa w wykroczenie.
Tym niemniej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega potrzebę analizy
stopnia dostosowania uprawnień nadanych funkcjonariuszom Inspekcji
Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego do ustawowego
zakresu działania Inspekcji Weterynaryjnej.
Jednakże rozpatrując ewentualność uzupełnienia katalogu wykroczeń, w przypadku
których Inspekcja może nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego, szczególnie
w kontekście ustawy o ochronie zwierząt1, mieć należy na względzie możliwość
wyodrębnienia danego czynu od innych czynów, związanych sensu largo ze
zwierzętami, uznanych już przez ustawodawcę za przestępstwo znęcania się oraz
wyzwanie, jakie w tym kontekście stanowiłoby sformułowanie przepisu, który
precyzyjnie określałby czyn zabroniony, który dodatkowo jest bezprawny, karalny,
społecznie szkodliwy i zawiniony, ale nie wyczerpuje znamion przestępstwa znęcania
się nad zwierzętami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r.
poz. 1580 ze zm.)
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --