Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w systemie opieki okołoporodowej ujawnionych przez Najwyższą Izbę Kontroli
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18000
do ministra zdrowia
w sprawie nieprawidłowości w systemie opieki okołoporodowej ujawnionych przez Najwyższą Izbę Kontroli
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 23-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała w dniu 22 czerwca 2026 r. wyniki kontroli dotyczącej funkcjonowania systemu opieki okołoporodowej w Polsce. Raport wskazuje na liczne nieprawidłowości występujące pomimo obowiązywania standardów organizacyjnych opieki okołoporodowej oraz podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia działań legislacyjnych.
NIK stwierdziła m.in. przypadki wykonywania świadczeń medycznych bez wymaganej zgody pacjentek, ograniczania dostępu do metod łagodzenia bólu porodowego, skracania zalecanego kontaktu matki z dzieckiem po porodzie, pobierania opłat za świadczenia finansowane ze środków publicznych oraz nieprawidłowości organizacyjne dotyczące opieki poporodowej. Szczególne zaniepokojenie budzą ujawnione przez izbę przypadki skrajnie długich dyżurów personelu medycznego oraz utrzymujące się problemy z dostępnością świadczeń w części regionów kraju.
Wnioski NIK są szczególnie niepokojące w sytuacji trwającego kryzysu demograficznego oraz systematycznego spadku liczby urodzeń w Polsce. Państwo powinno zapewnić kobietom ciężarnym najwyższy standard bezpieczeństwa, poszanowania godności oraz dostępności świadczeń medycznych niezależnie od miejsca zamieszkania. Tymczasem raport wskazuje, że nawet po wejściu w życie nowych standardów opieki okołoporodowej nadal dochodzi do naruszeń praw pacjentek oraz występują istotne różnice w jakości udzielanych świadczeń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile podmiotów leczniczych prowadzących oddziały położniczo-ginekologiczne funkcjonuje obecnie w Polsce, z podziałem na województwa?
2. Ile oddziałów położniczo-ginekologicznych zostało zamkniętych od 1 stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, z podaniem lokalizacji oraz przyczyn zamknięcia?
3. Ilu mieszkańców Polski zamieszkuje obecnie powiaty, w których nie funkcjonuje oddział położniczo-ginekologiczny?
4. Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia po zapoznaniu się z wynikami kontroli NIK?
5. Które ze stwierdzonych przez NIK nieprawidłowości Ministerstwo Zdrowia uznaje za najpoważniejsze zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentek?
6. W ilu przypadkach w latach 2024-2026 stwierdzono wykonywanie procedur medycznych podczas porodu bez uzyskania wymaganej zgody pacjentki?
7. W ilu szpitalach stwierdzono ograniczanie dostępu do farmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego?
8. Jaki odsetek porodów naturalnych w poszczególnych województwach odbył się przy zastosowaniu znieczulenia farmakologicznego w latach 2024-2025?
9. Ile skarg dotyczących naruszenia praw pacjentek podczas porodu wpłynęło do rzecznika praw pacjenta w latach 2024-2026?
10. W ilu przypadkach skargi te zostały uznane za zasadne?
11. Ilu lekarzy pełniących dyżury na oddziałach położniczo-ginekologicznych wykonywało pracę nieprzerwanie przez okres przekraczający: 24 godziny, 48 godzin, 72 godziny, 96 godzin?
12. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy wpływu wielogodzinnych dyżurów personelu medycznego na bezpieczeństwo matek i noworodków?
13. Czy planowane jest ustawowe ograniczenie maksymalnego czasu nieprzerwanej pracy lekarzy wykonujących świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii?
14. W ilu przypadkach w latach 2024-2026 doszło do porodów poza szpitalem lub w trakcie transportu do placówki medycznej?
15. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia dostępu do świadczeń kobietom zamieszkującym obszary oddalone od oddziałów położniczych?
16. Ile środków finansowych przeznaczono w latach 2024-2026 na poprawę dostępności świadczeń z zakresu opieki okołoporodowej?
17. W ilu szpitalach stwierdzono pobieranie opłat za świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia?
18. Jakie sankcje zostały zastosowane wobec podmiotów dopuszczających się takich praktyk?
19. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza przeprowadzić ogólnopolską kontrolę przestrzegania standardów organizacyjnych opieki okołoporodowej?
20. Jaki jest harmonogram wdrażania zaleceń pokontrolnych sformułowanych przez Najwyższą Izbę Kontroli?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (35)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace koncepcyjne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25717 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
AST.050.8.2026.JI.5
Warszawa, 31 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją nr 18000 Pana Bartosza Józefa Kownackiego Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie nieprawidłowości w systemie opieki okołoporodowej
ujawnionych przez Najwyższą Izbę Kontroli, zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie
poniższego.
Ad.1.
Dane na temat liczby świadczeniodawców, którzy na dzień 30 czerwca 2026 r. realizowali
świadczenia z zakresu opieki okołoporodowej w warunkach leczenia szpitalnego
zaprezentowano w poniżej tabeli.
Informacja została opracowana na podstawie danych sprawozdawczych gromadzonych
przez centralę NFZ, według stanu na 16.07.2026 r.
Oddział Wojewódzki NFZ Liczba świadczeniodawców
DOLNOŚLĄSKI 21
KUJAWSKO-POMORSKI 15
LUBELSKI 16
LUBUSKI 10
ŁÓDZKI 20
MAŁOPOLSKI 23
MAZOWIECKI 40
OPOLSKI 8
PODKARPACKI 15
PODLASKI 14
POMORSKI 12
ŚLĄSKI 32
ŚWIĘTOKRZYSKI 9
WARMIŃSKO-MAZURSKI 13
WIELKOPOLSKI 27
ZACHODNIOPOMORSKI 18
-- 1 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad. 2.
Dane na temat oddziałów położniczo-ginekologicznych, które zakończyły działalność
leczniczą od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2026 r. zostały zaprezentowane w arkuszu
Oddziały zlikwidowane załącznika nr 1 do niniejszego materiału.
Ad. 3.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi zestawień obejmujących liczbę mieszkańców
powiatów, na terenie których nie funkcjonuje oddział położniczo-ginekologiczny.
Udzielenie odpowiedzi wymagałoby dokonania dodatkowych analiz danych pozostających
poza zakresem bieżącej sprawozdawczości i opracowań prowadzonych przez Ministerstwo.
Ad. 4.
Ministerstwo Zdrowia systematycznie podejmuje działania, których celem jest poprawa
jakości opieki okołoporodowej, czego potwierdzeniem jest m.in. obowiązujący od 7 maja
b2026 r. nowy standard organizacyjny opieki okołoporodowej1. Ujęte w ww. standardzie
rozwiązania mają wpływ na sposób postępowanie personelu medycznego, bez względu
na miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych oraz powinny zapewnić właściwą i jednolitą
organizację pracy, w sposób najbardziej efektywny wykorzystujący cały potencjał kadry,
przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa pacjentom. Po otrzymaniu wyników
kontroli NIK P/25/061przeanalizowane zostały ujęte w nich wnioski i zalecenia. Poruszona
w nich kwestia ankiety oceny jakości opieki okołoporodowej została przedstawiona
członkom Zespołu ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet. Aktualnie trwają
prace koncepcyjne dotyczące obszaru, jaki ma monitorować ankieta oraz sposobu, w jaki
powinny być prezentowane i wykorzystywane jej wyniki.
Podjęte zostały także prace w zakresie opracowania wzoru karty przebiegu ciąży,
zapewniającej możliwość dokumentowania realizacji świadczeń profilaktycznych i działań
w zakresie promocji zdrowia oraz badań diagnostycznych i konsultacji medycznych
wykonywanych u kobiet w ciąży, wymaganych standardem organizacyjnym opieki
okołoporodowej. W tym celu Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do konsultantów
krajowych w dziedzinach: położnictwa i ginekologii, perinatologii, pielęgniarstwa
położniczo-ginekologicznego o opracowanie przedmiotowego wzoru celem wprowadzenia
stosownej zmiany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie
rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania2.
Ad. 5.
Ministerstwo Zdrowia z należytą powagą traktuje wszystkie nieprawidłowości wskazane
przez Najwyższą Izbę Kontroli. Z uwagi na ich różnorodny charakter oraz potencjalny
wpływ na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwo pacjentek,
Ministerstwo nie dokonuje gradacji stwierdzonych nieprawidłowości pod kątem ich
ważności. Każda z uwag i rekomendacji NIK podlega analizie, a działania podejmowane są
adekwatnie do zidentyfikowanych obszarów wymagających poprawy.
Ad. 6, 7, 17, 18
W okresie od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia nie
realizował kontroli lub czynności sprawdzających dotyczących opieki okołoporodowej,
w których stwierdzono:
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz. U. poz. 1525)
2 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji
medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2024 r. poz. 798, ze zm.)
-- 2 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wykonywanie procedur medycznych podczas porodu bez uzyskania wymaganej
zgody pacjentki,
ograniczanie dostępu do farmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego,
pobieranie opłat za świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Ad. 8.
Dane na temat udziału liczby porodów drogami natury ze znieczuleniem w ogólnej liczbie
porodów prezentuje poniższa tabela.
Informacja została opracowana na podstawie danych dostępnych pod adresem
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-
dane/monitorowanie/porody-opieka-okoloporodowa
udział liczby porodów drogami natury ze znieczuleniem w
ogólnej liczbie porodów
województwo
2024 2025
Dolnośląskie 14,41% 16,67%
Kujawsko-pomorskie 2,19% 3,71%
Lubelskie 2,19% 3,98%
Lubuskie 2,91% 7,39%
Łódzkie 15,19% 14,57%
Małopolskie 15,83% 19,49%
Mazowieckie 26,59% 28,87%
Opolskie 9,08% 10,77%
Podkarpackie 5,27% 7,05%
Podlaskie 12,40% 12,24%
Pomorskie 12,29% 14,51%
Śląskie 7,42% 9,83%
Świętokrzyskie 5,36% 9,30%
Warmińsko-mazurskie 9,15% 12,88%
Wielkopolskie 3,87% 6,65%
Zachodniopomorskie 4,59% 5,17%
Ad. 9 i 10
Rzecznik Praw Pacjenta prowadzi na podstawie ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku
praw pacjenta zarówno sprawy indywidualne, jak i zbiorowe, mając na celu ochronę praw
i interesów osób, które zwracają się o pomoc.
Sprawy indywidualne dotyczą konkretnej osoby i jej sytuacji. Rzecznik analizuje
przedstawiony stan faktyczny, udziela informacji o przysługujących prawach, wskazuje
możliwe sposoby rozwiązania problemu, a w przypadkach przewidzianych przepisami może
podejmować interwencje lub występuje do właściwych instytucji.
W 2024 roku do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęły 127 spraw indywidulanych
dotyczących zastrzeżeń związanych z porodem u pacjentek.
W 86 sprawach przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, stwierdzając:
35 stwierdzeń naruszenia praw pacjenta
22 niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta
29 wszczęć postępowania wyjaśniającego są w toku.
-- 3 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
W 19 zgłoszonych sprawach wystąpiono do podmiotu leczniczego lub tez podjęto
interwencje.
W 22 sprawach pouczono o kompetencjach RPP oraz wezwano do uzupełnienia braków
formalnych w przekazanym piśmie.
W 2025 roku do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęły 155 spraw indywidulanych
dotyczących zastrzeżeń związanych z porodem u pacjentek.
W 86 sprawach przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, stwierdzając:
16 stwierdzeń naruszenia praw pacjenta
9 niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta
6 wszczęć postępowania wyjaśniającego są w toku.
W 34 zgłoszonych sprawach wystąpiono do podmiotu leczniczego lub tez podjęto
interwencje.
W 40 sprawach pouczono o kompetencjach RPP oraz wezwano do uzupełnienia braków
formalnych w przekazanym piśmie.
Umorzono 1 wniosek.
W 2026 roku do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęły 32 spraw indywidulanych dotyczących
zastrzeżeń związanych z porodem u pacjentek.
w 18 sprawach przeprowadzono postępowanie wyjaśniające obecnie w toku
w 6 zgłoszonych sprawach wystąpiono do podmiotu leczniczego lub tez podjęto
interwencje
w 8 sprawach pouczono o kompetencjach RPP oraz wezwano do uzupełnienia
braków formalnych w przekazanym piśmie.
Sprawy zbiorowe dotyczą naruszeń praw lub interesów większej grupy pacjentów. W takich
przypadkach rzecznik podejmuje działania mające na celu usunięcie nieprawidłowości,
współpracuje z odpowiednimi organami oraz może inicjować postępowania lub
występować z wnioskami o podjęcie działań naprawczych.
W przypadku stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów Rzecznik Praw Pacjenta
może:
przeprowadzić postępowanie wyjaśniające,
wydać decyzję administracyjną uznającą daną praktykę za naruszającą zbiorowe
prawa pacjentów,
nakazać zaniechanie stosowania tej praktyki oraz usunięcie skutków naruszenia,
nałożyć karę pieniężną do 500 000 zł, jeżeli podmiot nie wykonuje decyzji
Rzecznika lub nadal stosuje praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów.
W praktyce celem postępowania prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta jest przede
wszystkim wyeliminowanie bezprawnej praktyki i zapewnienie przestrzegania praw
pacjentów, natomiast kara pieniężna stanowi środek dyscyplinujący stosowany
w przypadkach niewykonania decyzji lub kontynuowania naruszeń.
Rzecznik Praw Pacjenta prowadził w latach 2024-2026 9 spraw z zakresu opieki
okołoporodowej. Wszystkie z nich zostały zakończone.
W 7 z nich wydano decyzje uznające praktyki stosowane przez podmiot leczniczy za
naruszające zbiorowe prawa pacjentów (6 z tych decyzji dotyczyło realizacji standardu w
zakresie łagodzenia bólu porodowego).
1. RzPP-DPR-WPZ.450.44.2024:
NOWY SZPITAL W OLKUSZU SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
wszczęcie postępowania - styczeń 2024
-- 4 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
uznanie z nakazem (maj 2025) – uznanie praktyk organizacji procesu udzielania
świadczeń zdrowotnych bez należytej staranności w zakresie braku opracowania
i wdrożenia w podmiocie leczniczym do stosowania procedury postępowania
medycznego w łagodzeniu bólu porodowego
decyzja wykonana
2. RzPP-DPR-WPZ.450.45.2024:
SZPITAL MIEJSKI IM. FRANCISZKA RASZEI
wszczęcie postępowania – styczeń 2024
uznanie z zaniechaniem (wrzesień 2025)- uznanie praktyki za naruszającą
zbiorowe prawa pacjenta w zakresie zapewnienia rodzącej prawa do łagodzenia
bólu porodowego, a także niezgodności procedury łagodzenia bólu z faktyczną
praktyką Szpitala
3. RzPP-DPR-WPZ.450.46.2024:
SZPITAL MRĄGOWSKI IM. MICHAŁA KAJKI SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
wszczęcie postępowania – styczeń 2024
uznanie z nakazem (wrzesień 2025 )- uznanie praktyk za naruszające zbiorowe
prawa pacjenta w zakresie zapewnienia każdej rodzącej pacjentce, która wyrazi
taką chęć (a nie będzie posiadała przeciwwskazać zdrowotnych), dostępu do
skutecznych metod farmakologicznego łagodzenia bólu
decyzja wykonana
4. RzPP-DPR-WPZ.450.47.2024:
SZPITAL SPECJALISTYCZNY IM. EDMUNDA BIERNACKIEGO W MIELCU
wszczęcie postępowania – styczeń 2024
uznanie z nakazem (lipiec 2025) uznanie za naruszającą zbiorowe prawa pacjenta
praktyki polegającej na organizacji procesu udzielania świadczeń zdrowotnych bez
należytej staranności w zakresie realizacji postanowień wynikających ze standardu
organizacyjnego opieki okołoporodowej, w części dotyczącej łagodzenia bólu
porodowego w zakresie zapewnienia rodzącej prawa do łagodzenia bólu
porodowego, a także niezgodność procedury łagodzenia bólu z faktyczną praktyką
Szpitala
decyzja wykonana
5. RzPP-DPR-WPZ.450.138.2024”
SAMODZIELNY PUBLICZNY SPECJALISTYCZNY ZAKŁAD OPIEKI
ZDROWOTNEJ w Lęborku
wszczęcie postepowania – maj 2024
uznanie z nakazem (lipiec 2025) - uznanie za naruszającą zbiorowe prawa
pacjentów praktykę polegającą na organizacji procesu udzielania świadczeń
zdrowotnych bez należytej staranności, w zakresie realizacji i zapewnienia każdej
rodzącej pacjentce prawa pacjenta do leczenia bólu, poprzez ograniczenie dostępu
do skutecznej farmakologicznej metody łagodzenia bólu porodowego wymienionej
standardzie
decyzja wykonana
6. RzPP-DPR-WPZ.450.157.2024:
WIELOSPECJALISTYCZNY SZPITAL WOJEWÓDZKI W GORZOWIE WLKP.
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
wszczęcie postępowania – maj 2024
uznanie z nakazem (sierpień 2025) – uznanie za naruszającą zbiorowe prawa
pacjenta praktyki polegającej na organizacji procesu udzielania świadczeń
zdrowotnych bez zachowania należytej staranności w zakresie realizacji
-- 5 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
STANDARDU w zakresie zapewnienia każdej rodzącej pacjentce, która wyrazi taką
chęć, dostępu do skutecznych metod farmakologicznego łagodzenia bólu przez
brak zgodności pisemnej procedury dotyczącej trybu łagodzenia bólu porodowego
z treścią informacji przekazywanych pacjentkom oraz faktyczną dostępnością
metod wedle wyjaśnień podmiotu leczniczego
decyzja wykonana
7. RzPP-DPR-WPZ.450.158.2024:
SAMODZIELNY PUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ W WOLSZTYNIE
wszczęcie postępowanie – maj 2024
uznanie z nakazem (wrzesień 2025) – uznanie praktyki za naruszającą zbiorowe
prawa pacjenta polegającej na organizacji procesu udzielania świadczeń
zdrowotnych bez należytej staranności w zakresie realizacji postanowień
wynikających z załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia
2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej – standard
organizacyjny opieki zdrowotnej w podmiotach wykonujących działalność
leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki okołoporodowej
(dalej: załącznik do rozporządzenia, rozporządzanie, standard organizacyjny opieki
okołoporodowej), w zakresie ograniczenia prawa pacjentki do obecności osoby
bliskiej, co wynika z procedury Standard postępowania: Poród fizjologiczny
w obecności osoby bliskiej
decyzja wykonana
8. RzPP-DPR-WPZ.450.161.2024:
WOJEWÓDZKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY IM. JANUSZA KORCZAKA W
SŁUPSKU SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
wszczęcie postepowania maj 2024
umorzenie po opinii konsultanta wojewódzkiego (październik 2025) – badana
kwestia znieczuleń, zgodności procedury łagodzenia bólu z praktyką faktyczną,
kwestia podawania oksytocyny;
9. RzPP-DPR-WPZ.450.176.2024:
SZPITAL POMNIK CHRZTU POLSKI
Wszczęcie postepowania - czerwiec 2024
umorzenie po opinii konsultanta wojewódzkiego (maj 2025) – sprawa prowadzona
w zakresie oceny zasadności nacinania krocza u rodzących pacjentek.
Ad. 11 i 13
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami w ramach realizacji umów zawartych
z Narodowym Funduszem Zdrowia w rodzaju leczenie szpitalne świadczeniodawcy
raportują dane dotyczące czasu pracy personelu medycznego udzielającego świadczeń jako
średniotygodniowego wymiar czasu pracy. Zatem nie jest możliwe przedstawienie
wnioskowanych na temat liczby lekarzy dyżurujących nieprzerwanie przez czas wskazany
w treści pytania nr 11.
Jednakże należy wskazać, że Minister Zdrowia podjął już działania mające na celu
wprowadzenie obowiązku przekazywania przez świadczeniodawców realizujących
świadczenia w rodzaju leczenie szpitalne godzinowych zestawień obecności osób
wykonujących zawody medyczne. Rozwiązanie to służy zwiększeniu przejrzystości
realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wzmocnieniu mechanizmów
nadzoru nad prawidłowością wykonywania świadczeń finansowanych ze środków
publicznych. Projekt
rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w
sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (MZ1925)
-- 6 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
został przekazany do konsultacji publicznych i jest dostępny jest pod adresem
https://legislacja.gov.pl/projekt/12412553/katalog/13215952#13215952
Ad. 12.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi odrębnych analiz wpływu wielogodzinnych dyżurów
personelu medycznego na bezpieczeństwo matek i noworodków. Zagadnienia związane
z organizacją pracy personelu medycznego są regulowane obowiązującymi przepisami
prawa, natomiast za właściwą organizację udzielania świadczeń oraz bezpieczeństwo
pacjentów odpowiadają podmioty lecznicze.
Ad. 14.
Informacje o porodach z rozpoznaniem O62.3 Poród nagły (uliczny) zostały
zaprezentowane w poniżej tabeli i zostały one przygotowane przez Narodowy Fundusz
Zdrowia według stanu na dzień 17 lipca 2026 r.
Okres Liczba
pacjentek z
rozpoznaniem
głównym O62.3
Liczba
pacjentek z
JGP
porodowym
Liczba pacjentek z JGP
noworodkowym (bez
porodu)
Liczba pacjentek z
JGP porodowym lub
noworodkowym
Udział liczby pacjentek z
JGP porodowym lub
noworodkowym w
liczbie pacjentek z
rozpoznaniem głównym
O62.3
2024 863 718 38 756 88%
2025 702 572 50 622 89%
I - V
2026
302 218 23 241 80%
Należy wyjaśnić, że powyższa tabela zawiera dane dla leczenia szpitalnego oraz
ratownictwa medycznego, dotyczące świadczeń z rozpoznaniem głównym O62.3 Poród
nagły (uliczny). Z uwagi na mnogość zakresów, mogących świadczyć o udzielaniu świadczeń
następczych lub pośrednio związanych względem analizowanych przeanalizowano
strukturę pod kątem odnotowania świadczenia porodowego/noworodkowego. W tym celu
dla pacjentek, dla których odnotowano świadczenie z rozpoznaniem O62.3 Poród nagły
(uliczny), sprawdzono czy równolegle (rozumiane jak w tym samym dniu lub w dniu
kolejnym) zostało wykazane w systemie inne świadczenie wskazujące na poród lub opiekę
nad noworodkiem. Określono to na podstawie JGP porodowego (N01, N02, N03, N09, N11,
N13 oraz świadczenie porodowe w ramach KOC) lub noworodkowego (N20, N21, N21A,
N22, N22A, N23, N24, N25).
Dane o liczbie oraz udziale pacjentek ze świadczeniem głównym O62.3 Poród nagły
(uliczny) dla których w tym samym dniu lub kolejnym odnotowano świadczenie z JGP
porodowym lub noworodkowym oraz ze świadczeniodawcą, który sprawozdał to
świadczenie, znajdują się w powyższej tabeli.
Po przeprowadzonej analizie wskazać należy, że w 2024 r.:
1. spośród 863 pacjentek z rozpoznaniem O62.3 Poród nagły (uliczny), dla 756
odnaleziono następcze świadczenia położnicze lub związane z opieką nad
noworodkiem;
2. dla 718 odnaleziono świadczenia wskazujące na poród w szpitalu;
3. dla 38 pacjentek stwierdzono brak świadczeń wskazujących na odbycie porodu
w szpitalu za to wskazujących na udzielenie im świadczeń z zakresu opieki nad
noworodkiem.
-- 7 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Można więc wysnuć tezę o prawdopodobnie o co najmniej 38 porodach poza szpitalem
w 2024 roku. (w 2025 – 50 porodach, w okresie od stycznia do maja 2026 – 23 porodach).
Jednakże, że z uwagi na charakter danych Narodowego Funduszu Zdrowia (dane
sprawozdawcze, służące rozliczeniu świadczeń), potwierdzenie tej liczby wymagałoby
wykonania analizy dokumentacji medycznej lub dysponowaniem dostępem do dojrzałego
rejestru medycznego z obszaru położnictwa.
Ad. 15.
Z dniem 31 stycznia 2026 r. weszło w życie
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
15 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych
z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 51) na mocy, którego wprowadzono
świadczenie gwarantowane
Opieka nad kobietą w ciąży i kobietą rodzącą realizowana
przez położną. Celem wprowadzenia ww. świadczenia jest zapewnienie kobietom w ciąży
oraz kobietom rodzącym dostępu do całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej
realizowanych przez położną, w szpitalach gdzie nie funkcjonuje oddział położniczo-
ginekologiczny.
Ponadto na mocy
zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 czerwca 2026 r w sprawie
powołania Zespołu do spraw Domów Narodzin i porodów domowych (Dz. Urz. Min. Zdrow.
z 2026 r. poz. 43) został powołany Zespół, którego zadaniem jest przygotowanie propozycji
rozwiązań systemowych zapewniających możliwości finansowania ze środków publicznych
Domów Narodzin i porodów domowych z określeniem zasad ich funkcjonowania
zapewniających bezpieczeństwo matki i dziecka w porodzie pozaszpitalnym.
Ad. 16.
Świadczenia związane z przyjęciem porodu są świadczeniami nielimitowanym, co oznacza,
że po przekroczeniu wartości umowy zarezerwowanej dla tych świadczeń, na wniosek
świadczeniodawcy składany po upływie kwartału, następuję zwiększenie wartości umowy
do rzeczywistego wykonania.
Poniższa tabela prezentuje dane na temat wartości umów na realizację świadczeń
związanych z przyjęciem porodu.
Informacje zostały przygotowane w oparciu do dane Narodowego Fundusz Zdrowia,
według stanu na dzień 16 lipca 2026 r.
Sumaryczna kwota kontraktu {mln PLN} Oddział Wojewódzki NFZ
2024 2025 I-VI 2026
DOLNOŚLĄSKI 182,019 193,758 95,522
KUJAWSKO-POMORSKI 79,799 83,362 44,137
LUBELSKI 168,660 172,226 83,328
LUBUSKI 83,869 86,293 44,655
ŁÓDZKI 149,738 162,775 80,605
MAŁOPOLSKI 305,069 329,422 155,947
MAZOWIECKI 277,176 297,993 138,819
OPOLSKI 45,157 48,907 25,183
PODKARPACKI 101,131 105,641 54,119
PODLASKI 82,941 85,378 40,239
POMORSKI 115,679 123,645 62,702
ŚLĄSKI 182,347 188,672 85,745
-- 8 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
ŚWIĘTOKRZYSKI 48,676 48,681 27,093
WARMIŃSKO-MAZURSKI 54,908 60,006 27,817
WIELKOPOLSKI 178,822 188,364 99,470
ZACHODNIOPOMORSKI 132,857 137,430 74,152
Suma końcowa 2 188,848 2 312,553 1 139,533
Ad. 19.
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac związanych z przeprowadzeniem
ogólnopolskiej kontroli przestrzegania standardów organizacyjnych opieki
okołoporodowej. Kwestie związane z jakością i organizacją udzielania świadczeń
zdrowotnych pozostają jednak przedmiotem bieżącego monitorowania w ramach
dostępnych mechanizmów nadzorczych.
Istotne działania mające na celu zapewnienie realizacji praw pacjentek, w tym prawa do
świadczeń zdrowotnych udzielanych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wiedzą
medyczną oraz poszanowaniem godności pacjentki, podejmuje Rzecznik Praw Pacjenta,
który ze szczególną uwagą monitoruje sytuacje, w których może dochodzić do ograniczenia
dostępu do świadczeń zdrowotnych. W celu ułatwienia dostępu do informacji oraz wsparcia
pacjentów Rzecznik prowadzi całodobową, bezpłatną Telefoniczną Informację Pacjenta,
gdzie pacjentki mogą zgłaszać sygnały o napotkanych trudnościach – także anonimowo.
Rzecznik podejmuje postępowania wyjaśniające, a w przypadku zidentyfikowania
nieprawidłowości, wydaje zalecenia lub decyzje nakazujące zaniechanie niewłaściwej
praktyki w celu właściwego załatwienia sprawy i wyeliminowania nieprawidłowości.
Minister Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta wspólnie organizowali działania na rzecz
upowszechniania informacji o nowym standardzie organizacyjnym opieki okołoporodowej
podczas konferencji „Siła kobiet w budowaniu zdrowia – bezpieczeństwo w okresie ciąży,
porodu i połogu”, która odbyła się 11 grudnia 2025 roku w Poznaniu. Wydarzenie było
skierowane głównie do pracowników ochrony zdrowia z obszaru położnictwa. Ponadto
przedstawiciel Rzecznika Praw Pacjenta bierze udział w posiedzeniach Zespołu do spraw
poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, który został powołany do opracowywania
propozycji działań w zakresie poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, ze
szczególnym uwzględnieniem zdrowia prokreacyjnego oraz opieki okołoporodowej. Należy
zatem podkreślić współpracę Rzecznika z Ministrem Zdrowia przy doskonaleniu
standardów opieki okołoporodowej oraz monitorowaniu ich wdrażania. W przypadku, gdy
naruszenie praw pacjenta ma miejsce w zakładzie opieki zdrowotnej czy praktyce lekarskiej
lub pielęgniarskiej mającej kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, a naruszenia to
polega na niewykonywaniu bądź nieprawidłowym wykonywaniu umowy z Funduszem,
pacjent ma możliwość złożenia skargi do NFZ.
Ponadto w związku z wejściem w życie z dniem 7 maja 2026 r. przepisów standardu
organizacyjnego opieki okołoporodowej oraz mając na uwadze zagwarantowanie wysokiej
jakości świadczeń w zakresie opieki okołoporodowej Centrala NFZ zwróciła się z prośbą do
Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich NFZ o monitorowanie gotowości podmiotów do
spełnienia ww. standardu oraz przekazywanie na bieżąco informacji o zidentyfikowanych
problemach a także czynnościach poczynionych przez oddziały wojewódzkie. Dodatkowo
przekazano informacje o najważniejszych zmianach i zadaniach dla podmiotów
wykonujących działalność leczniczą wynikających z ww. rozporządzenia za pośrednictwem
SZOI/Portalu Świadczeniodawcy do podmiotów wykonujących działalność leczniczą
udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki okołoporodowej. Minister Zdrowia
pozostaje również w stałej współpracy z Konsultantami Krajowymi w dziedzinach mających
zastosowanie w opiece okołoporodowej w celu monitorowania jej jakości.
Ad. 20.
-- 9 of 10 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
W Ministerstwie Zdrowia nie został opracowany odrębny harmonogram wdrażania zaleceń
pokontrolnych sformułowanych przez Najwyższą Izbę Kontroli. Zalecenia te są
analizowane i realizowane w ramach bieżących działań, z uwzględnieniem ich zakresu,
charakteru oraz obowiązujących uwarunkowań organizacyjnych i prawnych.
Dla przykładu w celu realizacji wniosku de lege ferenda i wyeliminowania niespójności oraz
zapewnienia zgodności przepisów regulujących termin pierwszej wizyty patronażowej
położnej podstawowej opieki zdrowotnej, które określono w dwóch odrębnych
rozporządzeniach Ministra Zdrowia, tj. w sprawie świadczeń gwarantowanych zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej oraz w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej, zaplanowano go do realizacji przy najbliższej nowelizacji rozporządzenia
Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych zakresu podstawowej opieki
zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 10 of 10 --