telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKSO.050.22.2026.EN
Warszawa, 21 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z Interpelacją nr 17985 Pana Posła Marcina Józefaciuka, przekazaną w dniu
2 lipca br., w sprawie uwzględniania różnic biologicznych między kobietami i mężczyznami
w profilaktyce, diagnostyce oraz leczeniu chorób nowotworowych, uprzejmie informuję, że
realizując obowiązek wynikający z art. 68 Konstytucji RP, dotyczący zapewnienia
wszystkim obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, Ministerstwo Zdrowia określa priorytety polityki zdrowotnej
w oparciu o najistotniejsze problemy zdrowotne społeczeństwa i najważniejsze wyzwania
epidemiologiczne, a istniejące różnice między kobietami i mężczyznami wpływające na
częstość występowania, zapadalność oraz przebieg wielu chorób są nie do uniknięcia.
Jednocześnie przekazuję poniżej odpowiedź na zadane pytania.
Ad. 1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące różnic w zachorowalności
i śmiertelności nowotworowej kobiet i mężczyzn w Polsce?
W celu monitorowania stanu zdrowia społeczeństwa w Polsce Ministerstwo Zdrowia
analizuje świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych. Na
podstawie danych rozliczeniowych Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wyliczane są
wskaźniki epidemiologiczne (m.in. liczba chorych oraz liczba nowych zachorowań),
z uwzględnieniem podziału na płeć. Przykładowa analiza wskaźników epidemiologicznych
(na podstawie danych NFZ i GUS) znajduje się w Bazie Analiz Systemowych
i Wdrożeniowych (BASiW) pod adresem: https://basiw.mz.gov.pl.
W zakresie zachorowalności i śmiertelności z powodu nowotworów złośliwych, w resorcie
analizowane są dane dla obu płci pochodzące z Krajowego Rejestru Nowotworów.
Ad. 2. Jakie są aktualne wskaźniki zachorowalności i śmiertelności mężczyzn oraz kobiet w
odniesieniu do poszczególnych nowotworów?
Najbardziej aktualne wskaźniki dotyczą roku 2023 i pochodzą z Krajowego Rejestru
Nowotworów – statystyki są prezentowane z dwuletnim opóźnieniem, niezbędnym na
opracowanie i rzetelną analizę zgromadzonych danych.
Według tych informacji, współczynniki zapadalności na nowotwory złośliwe oraz
umieralności z ich powodu były wyższe dla mężczyzn niż dla kobiet. Dane zbiorcze
przedstawiono w Tabeli 1.

-- 1 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tabela 1. Zachorowalność i umieralność na nowotwory w Polsce w 2023 r. Źródło: Krajowy Rejestr
Nowotworów.
Zachorowalność dla mężczyzn i kobiet dla dziesięciu najczęstszych nowotworów
złośliwych w każdej grupie płci przedstawiono na Rysunkach 1 i 2.
Rysunek 1. Struktura zachorowań mężczyzn na nowotwory złośliwe w 2023 r. (10 najczęstszych nowotworów
złośliwych). Źródło: Opracowanie Ministerstwa Zdrowia na podstawie danych Krajowego Rejestru
Nowotworów.
Rysunek 2. Struktura zachorowań kobiet na nowotwory złośliwe w 2023 r. (10 najczęstszych nowotworów
złośliwych). Źródło: Opracowanie Ministerstwa Zdrowia na podstawie danych Krajowego Rejestru
Nowotworów.
W 2023 r. w grupie mężczyzn największy odsetek zgonów nowotworowych stanowiły
zgony z powodu nowotworu złośliwego oskrzela i płuca (25,4%), nowotworu złośliwego
gruczołu krokowego (11,0%) i nowotworu złośliwego jelita grubego (7,9%). Dla
porównania, wśród kobiet był to kolejno nowotwór złośliwy oskrzela i płuca (18,6%),
nowotwór złośliwy piersi (14,6%) i nowotwór złośliwy jelita grubego (8,1%)1. Oznacza to, że
1 Szczegółowe dane epidemiologiczne dotyczące zachorowalności i umieralności dla poszczególnych nowotworów
złośliwych dostępne są na stronie internetowej Krajowego Rejestru Nowotworów:
https://onkologia.org.pl/pl/raporty.

-- 2 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
rak płuca pozostaje szczególnie istotnym problemem zdrowotnym wśród mężczyzn, którzy
częściej niż kobiety palą tytoń i częściej umierają z powodu tego nowotworu.
Wysoka umieralność związana z nowotworami płuca i oskrzela wynika w dużej mierze
z późnego wykrywania choroby, już na zaawansowanym etapie. Z tego względu szczególne
znaczenie mają działania ukierunkowane na grupy najwyższego ryzyka, w tym przede
wszystkim mężczyzn. Wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse na skuteczne leczenie,
dlatego program badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii
komputerowej (NDTK) stanowi ważne narzędzie ograniczania liczby zgonów z powodu raka
płuca.
W pilotażu realizowanym w latach 2021–2024 wykonano ponad 42 tys. badań NDTK. Tylko
w 2024 r. wykryto 267 zmian wymagających diagnostyki torakochirurgicznej lub
pulmonologicznej, 178 zmian wymagających konsultacji innych specjalistów, a 817 osób
skierowano na kontrolę po 3–6 miesiącach. Wyniki te potwierdzają, że badania
przesiewowe pozwalają identyfikować osoby wymagające dalszej diagnostyki jeszcze przed
wystąpieniem zaawansowanych objawów choroby.
Aktualnie, na ostatnim etapie jest proces legislacyjny realizowany w celu włączenia z dniem
1 października 2026 r. badania NDTK do koszyka świadczeń gwarantowanych z zakresu
programów zdrowotnych jako bezpłatnego badania dla osób spełniających kryteria
programu, bez konieczności uzyskiwania klasycznego skierowania. To szczególnie ważna
zmiana dla grup najbardziej narażonych na rozwój raka płuca, zwłaszcza mężczyzn, wśród
których zarówno częstość palenia tytoniu, jak i obciążenie umieralnością z powodu tego
nowotworu są wyższe niż w populacji kobiet. Dzięki temu więcej osób z grupy ryzyka będzie
mogło skorzystać z wczesnej diagnostyki i leczenia na etapie dającym większe szanse na
przeżycie.
Ad. 3. Czy przy opracowywaniu programów profilaktycznych i badań przesiewowych
uwzględniane są różnice biologiczne pomiędzy kobietami i mężczyznami?
Przy opracowywaniu programów profilaktycznych i badań przesiewowych uwzględniane są
różnice biologiczne pomiędzy kobietami i mężczyznami w zakresie, w jakim wynikają one z
aktualnej wiedzy medycznej, danych epidemiologicznych oraz rekomendacji ekspertów i
instytucji oceniających technologie medyczne.
Określając warunki realizacji programów profilaktycznych, Minister Zdrowia jest
zobowiązany kierować się oceną wpływu danego świadczenia na poprawę zdrowia
obywateli, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 31a ust. 1 ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych2. Zgodnie z tym przepisem, podstawą kwalifikowania świadczeń opieki
zdrowotnej jako świadczeń gwarantowanych są m.in. skuteczność kliniczna
i bezpieczeństwo świadczenia, oceniane z uwzględnieniem wskaźników zapadalności,
chorobowości oraz śmiertelności, określonych na podstawie aktualnej wiedzy medycznej.
W konsekwencji, kryteria kwalifikacji do programów profilaktycznych i badań
przesiewowych są ustalane w oparciu o dowody naukowe dotyczące ryzyka występowania
określonych chorób w poszczególnych grupach populacji, w tym różnic związanych z płcią
biologiczną. W praktyce oznacza to, że niektóre programy są kierowane wyłącznie do
kobiet, jeśli wynika to ze specyfiki danej choroby (np. programy dotyczące nowotworów
narządów płciowych), natomiast w przypadku schorzeń występujących u obu płci zakres i
warunki realizacji badań mogą uwzględniać różnice w częstości zachorowań, przebiegu
choroby lub skuteczności działań profilaktycznych.
Jednocześnie należy podkreślić, że kryteria kwalifikacji nie mają charakteru
dyskryminującego, lecz służą zapewnieniu najwyższej skuteczności zdrowotnej
i efektywności programów profilaktycznych poprzez kierowanie interwencji do grup
2 (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.146 ze zm.).

-- 3 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
populacji odnoszących największe korzyści z badań przesiewowych. Uwzględnianie różnic
biologicznych między kobietami i mężczyznami stanowi zatem element opartego na
dowodach naukowych procesu projektowania programów zdrowotnych, którego celem jest
poprawa wyników zdrowotnych całej populacji.
Ad. 4. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje skuteczność nowoczesnych terapii
onkologicznych, w tym immunoterapii, z uwzględnieniem płci pacjentów?
W obowiązujących programach lekowych monitorowanie skuteczności terapii prowadzone
jest na podstawie jednolitych kryteriów medycznych i co do zasady nie jest różnicowane ze
względu na płeć pacjentów. Każdy pacjent jest oceniany indywidualnie, z uwzględnieniem
jego stanu klinicznego, przebiegu choroby, chorób współistniejących oraz uzyskiwanych
efektów leczenia. Ocena ogólnej skuteczności danej technologii opiera się na wynikach
ogólnej populacji pacjentów objętych terapią, bez podziału na płeć.
Odmienna sytuacja dotyczy programów lekowych odnoszących się do nowotworów
bezpośrednio związanych z płcią, takich jak m.in. rak jajnika czy rak gruczołu krokowego,
gdzie sama specyfika schorzenia determinuje grupę pacjentów kwalifikowanych do
leczenia. Poza tego rodzaju przypadkami kryteria monitorowania skuteczności terapii
pozostają niezależne od płci.
Informuję, że dotychczas eksperci kliniczni nie zgłaszali potrzeby modyfikacji
obowiązujących rozwiązań w tym zakresie, co potwierdza ich adekwatność do aktualnych
potrzeb praktyki klinicznej.
Ad. 5. Czy Narodowa Strategia Onkologiczna zawiera działania skierowane szczególnie do
grupy mężczyzn, którzy wykazują wyższą śmiertelność z powodu wielu nowotworów?
Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO, Strategia), została przyjęta uchwałą nr 10 Rady
Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia programu wieloletniego pn.
Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020–2030 (M.P. z 2022 r. poz. 814, z późn. zm.),
na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o Narodowej Strategii
Onkologicznej (Dz. U. poz. 969). Jest strategicznym, kompleksowym programem,
który wytycza kierunki rozwoju w obszarze onkologii w Polsce na lata 2020-2030.
Celem nadrzędnym jest wzrost odsetka osób przeżywających 5 lat od zakończenia terapii
onkologicznej, a także obniżenie zachorowalności na choroby nowotworowe oraz poprawa
skuteczności i jakości leczenia onkologicznego.
Strategia obejmuje szereg działań o charakterze systemowym, ukierunkowanych na
poprawę stanu zdrowia populacji, w tym również mężczyzn, w obszarze nowotworów
złośliwych, zaplanowanych do podjęcia w latach 2020-2030, które skoncentrowane są
wokół pięciu kluczowych obszarów:
1) Rozwój systemu kształcenia personelu medycznego przez inwestycje w kadry
medyczne,
2) Zwiększenie świadomości społecznej na temat profilaktyki nowotworów oraz
kształtowanie postaw prozdrowotnych przez inwestycje w edukację,
3) Zwiększenie dostępności i zgłaszalności na badania przesiewowe oraz poprawa ich
jakości przez inwestycje w pacjenta,
4) Wsparcie badań naukowych w onkologii oraz zapewnienie dostępu do nowoczesnych
metod diagnostycznych i leczniczych przez inwestycje w naukę i innowacje,
5) Optymalizacja procesu leczenia, a także doposażenie ośrodków w nowoczesny sprzęt
i infrastrukturę przez inwestycje w system opieki onkologicznej.
Działania realizowane w ramach NSO obejmują interwencje w zakresie profilaktyki, w tym
edukacji i promocji zdrowia oraz wczesnego wykrywania nowotworów złośliwych, a także
leczenia i organizacji opieki nad pacjentami onkologicznymi. Warto podkreślić, że NSO,

-- 4 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
wskazując kierunki rozwoju obszaru onkologii w Polsce, ma charakter uniwersalny i jest
adresowana do całej populacji, zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Odnosząc się do działań profilaktycznych skierowanych do grupy mężczyzn można wskazać
następujące kluczowe przedsięwzięcia, zgodne z założeniami NSO:
 W ramach kampanii Planuję Długie Życie prowadzone są liczne działania edukacyjne,
informacyjne i promocyjne dotyczące profilaktyki onkologicznej, skierowane ogółu
społeczeństwa oraz do wybranych grup, w tym mężczyzn, ukierunkowane na poprawę
świadomości, w szczególności w zakresie wpływu stylu życia i postaw zdrowotnych na
rozwój chorób nowotworowych, a także korzyści wynikających z uczestnictwa w
badaniach przesiewowych;
 Konsekwentnie rozwijane są nowe instrumenty komunikacji ze społeczeństwem m.in.
IKP oraz aplikacja mojeIKP. Narzędzia te stanowią innowacyjne rozwiązanie
w systemie ochrony zdrowia - pomagają uporządkować w jednym miejscu rozproszone
dotąd informacje medyczne o stanie zdrowia i ułatwiają pacjentom korzystanie z usług
cyfrowych;
 W 2025 r. uruchomiono Narodowy Portal Onkologiczny, który jest narzędziem
wspierającym realizację celów edukacyjnych NSO. Portal stanowi instrument wsparcia
informacyjnego w poszukiwaniu rzetelnych, wiarygodnych, aktualnych
i uporządkowanych informacji w zakresie onkologii, a także sprzyja podejmowaniu
świadomych decyzji zdrowotnych. Ponadto, ułatwia pacjentom orientację w systemie
ochrony zdrowia oraz pomaga przeciwdziałać dezinformacji w obszarze onkologii;
 Od 2022 r. uruchomiono finansowany ze środków NFZ Program badań
przesiewowych raka jelita grubego. Program skierowany jest do osób w wieku od 50
do 65 lat lub od 40 do 49 lat (jeśli u najbliższych krewnych pacjenta, rozpoznano
nowotwór jelita grubego), które nie miały wykonywanej kolonoskopii w ciągu
ostatnich 10 lat;
 Od 1 czerwca 2023 r. umożliwiono bezpłatne szczepienia chłopców i dziewcząt
w okresie dojrzewania w ramach Powszechnego programu szczepień przeciw HPV;
 W latach 2021-2025 realizowano Program badań w kierunku wykrywania raka płuca,
finansowany z budżetu NSO. W 2026 r. planowane jest wdrożenie programu
w profilaktyce raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii
komputerowej, finansowanego ze środków NFZ (szczegóły w odpowiedzi na pytanie
nr 2);
 W 2028 r. planowane jest wprowadzenie finansowanego ze środków NFZ programu
badań przesiewowych, w grupach wysokiego ryzyka w kierunku wykrywania
nowotworów gruczołu krokowego.
Uzupełnieniem działań realizowanych w ramach NSO jest wdrażanie rozwiązań
wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz
wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO)
wprowadziła nowy model skoordynowanej opieki nad pacjentami onkologicznymi,
umożliwiający współpracę ośrodków różnych poziomów zabezpieczenia, zapewniając
ciągłość diagnostyki, leczenia, rehabilitacji oraz dalszej opieki nad pacjentem. Celem jest
zapewnienie każdemu pacjentowi, niezależnie od miejsca zamieszkania, kompleksowej
opieki opartej o jednakowe standardy i wysoką jakość.
KSO wprowadza standaryzację opieki onkologicznej, poprzez wdrożenie tzw. „ścieżek
pacjenta” dla najważniejszych nowotworów, w tym dla raka pęcherza moczowego
i gruczołu krokowego. „Ścieżki pacjenta” to zbiór rekomendacji dotyczących kompleksowej
opieki nad pacjentem – od podejrzenia choroby, przez diagnostykę i leczenie, aż po kontrolę
po zakończeniu terapii i rehabilitację. Ich głównym celem jest wspieranie podejmowania

-- 5 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
decyzji klinicznych, racjonalizacja procesu leczenia oraz zapewnienie pacjentom najwyższej
jakości opieki zdrowotnej, zgodnej z aktualnym stanem wiedzy medycznej.
Działania realizowane w ramach NSO oraz KSO mają charakter populacyjny, lecz pozostają
istotne również z perspektywy poprawy zdrowia mężczyzn.
Ad. 6. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje opracowanie kompleksowej strategii zdrowia
mężczyzn obejmującej profilaktykę nowotworową, choroby układu krążenia, zdrowie
psychiczne oraz inne główne przyczyny przedwczesnej umieralności mężczyzn?
Informacje w zakresie planowania strategii zdrowia mężczyzn zostały przekazane Panu
Posłowi Marcinowi Józefaciukowi w dniu 10 czerwca 2026 r. (znak sprawy:
ZPN.050.23.2026), w odpowiedzi na Interpelację nr 17230 w sprawie kryzysu zdrowia
mężczyzn w Polsce oraz konieczności pilnych działań systemowych.
Polityka zdrowotna państwa realizowana jest w oparciu o podejście systemowe
i populacyjne. Podejście to pozwala na adresowanie problemów zdrowotnych o złożonym
podłożu społecznym i ekonomicznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki grup
szczególnie narażonych.
Obecnie nie są prowadzone prace nad strategią kierowaną jedynie do mężczyzn.
Największe wyzwania zdrowia publicznego dotyczą całej populacji i różnorodnych grup
społecznych. Z perspektywy Ministerstwa Zdrowia, kluczowe jest, aby poprawić zasięg i
skuteczność działań już realizowanych. W tym celu, planując swoje działania, dużą uwagę
skupia się na umiejętności skutecznego planowania i realizowania interwencji zdrowia
publicznego na poziomie lokalnym. To podejście pozwoli tworzyć interwencje, które będą
skuteczniej oddziaływać na daną grupę, uwzględniając jej specyfikę. Jednocześnie,
Narodowy Program Zdrowia będący strategią zdrowia publicznego, którego celem jest
wydłużenie życia w zdrowiu oraz ograniczanie nierówności zdrowotnych, zarówno
w aktualnej jak i planowanej edycji wskazuje na jakich czynnikach ryzyka i problemach
można skupić swoją uwagę podczas planowania działań lokalnych.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi szereg działań odpowiadających na główne ryzyka
zdrowotne mężczyzn, m.in.: poprzez program „Moje Zdrowie”, profilaktykę chorób układu
krążenia, chorób odtytoniowych oraz nowotworów m.in. jelita grubego i płuca, które
w dużym stopniu dotyczą mężczyzn. Ponadto, dokumenty o charakterze strategicznym tj.
„Zdrowa Przyszłość. Ramy strategiczne rozwoju systemu ochrony zdrowia na lata 2021-
2027, z perspektywą do 2030” oraz „Krajowy Plan Transformacji (KPT)” wskazują działania
nakierowane na poprawę jakości życia i zdrowia pacjentów, w tym mężczyzn. W KPT
wskazano na konieczność podjęcia działań mających na celu zwiększenie zgłaszalności
mężczyzn na działania profilaktyczne oraz konieczność promowania prawidłowego
sposobu odżywiania i zapobiegania nadwadze i otyłości, szczególnie wśród mężczyzn oraz
dzieci i młodzieży.
Jednocześnie, działania w zakresie profilaktyki onkologicznej uwzględnia NSO (opisane
szczegółowo w odpowiedzi na pytanie nr 5).
Z kolei, w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032
(NPChUK) realizowane są przedsięwzięcia w zakresie profilaktyki, wczesnego wykrywania,
leczenia oraz organizacji opieki nad pacjentami z chorobami układu krążenia. Z danych
zawartych w Mapie Potrzeb Zdrowotnych na lata 2022-2026 wynika, że mężczyźni
charakteryzują się wyższą umieralnością oraz krótszą oczekiwaną długością życia niż
kobiety. Istotny udział w tym zjawisku mają choroby układu krążenia oraz związane z nimi
czynniki ryzyka. W szczególności istotne znaczenie mają czynniki behawioralne, które
odpowiadają za znaczną część obciążenia chorobami oraz zgonów, co uzasadnia
konieczność wzmacniania działań profilaktycznych w tej grupie.
W związku z tym działania realizowane w ramach NPChUK koncentrują się na wzmacnianiu
profilaktyki, zwiększaniu świadomości zdrowotnej oraz ograniczaniu modyfikowalnych

-- 6 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, co pozostaje szczególnie istotne również
z perspektywy poprawy zdrowia mężczyzn.
Uzupełnieniem działań realizowanych w ramach NPChUK jest wdrażanie rozwiązań
wynikających z ustawy z dnia 4 czerwca 2025 r. o Krajowej Sieci Kardiologicznej oraz
wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Krajowa Sieć Kardiologiczna (KSK)
wprowadza model opieki skoordynowanej, oparty na współpracy ośrodków różnych
poziomów zabezpieczenia, zapewniający ciągłość diagnostyki, leczenia, rehabilitacji oraz
dalszej opieki nad pacjentem. Jednocześnie wprowadzono mechanizmy monitorowania
jakości udzielanych świadczeń oraz oceny efektów leczenia.
Działania realizowane w ramach NPChUK oraz KSK mają charakter populacyjny i nie są
kierowane do określonej grupy ze względu na płeć. Pozostają jednak istotne również
z perspektywy poprawy zdrowia mężczyzn.
Ad. 7. Czy w ostatnich pięciu latach finansowano badania naukowe dotyczące wpływu płci
biologicznej na skuteczność leczenia nowotworów? Jeśli tak, proszę o ich wykaz.
Ministerstwo Zdrowia nie jest jednostką odpowiedzialną za ocenę merytoryczną projektów
badawczych ani za przyznawanie finansowania większości badań naukowych
w tym obszarze. Finansowanie badań medycznych i klinicznych realizowane jest przede
wszystkim przez wyspecjalizowane agencje i instytucje, takie jak Agencja Badań
Medycznych (ABM), Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz – w przypadku
badań podstawowych – Narodowe Centrum Nauki (NCN). Instytucje te prowadzą własne
konkursy i dysponują informacjami dotyczącymi finansowanych projektów badawczych.
Informacje o konkretnych projektach można uzyskać bezpośrednio od podmiotów
odpowiedzialnych za finansowanie badań, tj. ABM, NCBR oraz NCN.
Ad. 8. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie wcześniejszych lub bardziej
intensywnych działań profilaktycznych dla grup mężczyzn szczególnie narażonych na
rozwój nowotworów?
Ministerstwo Zdrowia na bieżąco analizuje dane epidemiologiczne, wyniki badań
naukowych oraz rekomendacje ekspertów w zakresie profilaktyki nowotworów.
Ewentualne decyzje dotyczące wdrożenia wcześniejszych lub bardziej intensywnych
działań profilaktycznych dla grup mężczyzn szczególnie narażonych na zachorowanie
podejmowane są w oparciu o aktualną wiedzę medyczną oraz ocenę skuteczności
i bezpieczeństwa proponowanych interwencji.
Należy podkreślić, że już obecnie przy planowaniu działań profilaktycznych uwzględniane
są czynniki zwiększonego ryzyka, takie jak wiek, obciążenia rodzinne czy predyspozycje
genetyczne.
Ponadto, zgodnie z celami NSO, planowany jest rozwój profilaktyki nowotworów
urologicznych, w tym uruchomienie w 2028 r. finansowanego przez NFZ programu badań
przesiewowych w kierunku wczesnego wykrywania raka prostaty skierowanego dla grup
wysokiego ryzyka.
Jednocześnie, w Polsce realizowany jest projekt pilotażowy PRAISE-U, będący elementem
europejskich działań prowadzonych zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej w zakresie
badań przesiewowych raka prostaty. Projekt obejmuje mężczyzn z grup wysokiego ryzyka
zachorowania, a jednym z polskich partnerów i ośrodków pilotażowych jest Dolnośląskie
Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we Wrocławiu. Planowane jest
wykorzystanie doświadczeń oraz wniosków wypracowanych w ramach projektu PRAISE-U
przy opracowywaniu ogólnopolskiego programu badań przesiewowych raka gruczołu
krokowego finansowanego ze środków NFZ.
W przypadku pojawienia się nowych dowodów naukowych potwierdzających korzyści
zdrowotne wynikające z wcześniejszego lub bardziej intensywnego objęcia określonych

-- 7 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
grup mężczyzn działaniami profilaktycznymi, mogą one stanowić podstawę do dalszego
rozwoju programów profilaktycznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 8 of 8 --