Interpelacja w sprawie skutków procedowania planów ogólnych gmin oraz masowego napływu wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17972
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków procedowania planów ogólnych gmin oraz masowego napływu wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
Zgłaszający: Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Krzysztof Tuduj
Data wpływu: 19-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z wejściem w życie reformy systemu planowania przestrzennego, w szczególności obowiązkiem uchwalenia przez gminy planów ogólnych, do urzędów gmin w całym kraju napływa obecnie bardzo duża liczba wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Z informacji przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego wynika, że w wielu przypadkach są to tysiące wniosków składanych w krótkim czasie.
W konsekwencji powstaje poważny problem systemowy – ze względu na ograniczone zasoby kadrowe urzędów gmin wiele postępowań o warunki zabudowy nie zostanie wszczętych przed uchwaleniem planów ogólnych, mimo że wnioski zostały złożone w odpowiednim czasie. Obywatele, którzy dochowali należytej staranności i złożyli wnioski zgodnie z obowiązującymi przepisami, mogą zostać pozbawieni możliwości ich rozpatrzenia wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organów administracji. Terminem granicznym jest 30 czerwca 2026 r. lub data uchwalenia planu ogólnego przez gminę.
Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości w świetle:
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zasada demokratycznego państwa prawnego i zaufania obywatela do państwa),
art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa),
art. 8 § 1 oraz art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego (zasada pogłębiania zaufania oraz obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki).
W praktyce konstrukcja przepisów przejściowych oraz uzależnienie skutków prawnych od momentu wszczęcia postępowania – na który obywatel nie ma realnego wpływu – prowadzi do sytuacji, w której prawa jednostki są determinowane wydolnością organizacyjną organu administracji, a nie jej własnym działaniem.
Taki stan rzeczy może prowadzić do arbitralnego różnicowania sytuacji prawnej obywateli znajdujących się w tożsamym stanie faktycznym, co rodzi istotne ryzyko naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
W ocenie wnioskodawcy, dla zapewnienia zgodności z Konstytucją RP, niezbędne jest jednoznaczne przesądzenie w przepisach, że o objęciu sprawy reżimem przepisów przejściowych decyduje data wpływu kompletnego wniosku do organu administracji, a nie data wszczęcia postępowania administracyjnego.
Brak takiego rozwiązania prowadzi do przerzucenia na obywatela negatywnych skutków niewydolności organizacyjnej administracji publicznej oraz nieprecyzyjnej legislacji.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo dostrzega problem polegający na uzależnieniu skutków prawnych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy od daty wszczęcia postępowania, a nie od daty ich złożenia?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu zapewnienia równego traktowania obywateli w opisanej sytuacji?
Czy ministerstwo rozważa pilną nowelizację przepisów przejściowych polegającą na wprowadzeniu zasady, zgodnie z którą o skutkach prawnych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy decyduje data wpływu do organu kompletnego wniosku?
Czy planowane jest wsparcie organizacyjne lub finansowe dla gmin w celu zwiększenia zdolności do terminowego rozpatrywania wniosków?
Jakie rozwiązania przewidziano dla wnioskodawców, których sprawy nie zostaną wszczęte przed uchwaleniem planów ogólnych z przyczyn niezależnych od nich?
Z poważaniem
Krzysztof Bosak
Wicemarszałek Sejmu RP
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7517 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.36.2026
Warszawa, 10 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17972 w sprawie skutków procedowania planów ogólnych gmin
oraz masowego napływu wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17972 z 2 lipca 2026 r. Posłów na Sejm RP: Pana
Krzysztofa Bosaka, Pana Michała Wawera i Pana Krzysztofa Tuduja, w sprawie skutków
procedowania planów ogólnych gmin oraz masowego napływu wniosków o wydanie
decyzji o warunkach zabudowy, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie
nowelizacja ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm., dalej: nowelizacja upzp), która zobligowała
gminy do sporządzenia planów ogólnych gmin tj. nowych opracowań planistycznych
w randze aktu prawa miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie
w formie cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze zastępuje dotychczasowe studia
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które na mocy
przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 781)
zachowują moc nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r.
Odpowiadając na pierwsze i drugie pytanie informuję, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)
datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi
administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym polegającym na wydaniu
decyzji o warunkach zabudowy ważna jest data założenia wniosku o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy i w tej kwestii wszyscy obywatele mają zapewnione równe
traktowanie.
W odpowiedzi na pytanie trzecie i piąte należy poinformować, że nowelizacja upzp
zawiera przepisy przejściowe regulujące zasady postępowania przy wydawaniu decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym pozwalające na dokończenie
wszczętych postępowań (art. 59 nowelizacji upzp). Od dnia 1 września 2026 r.
co do zasady będzie możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony
przed tym dniem, nawet jeżeli w danej gminie nie zostanie uchwalony plan ogólny gminy.
W takich przypadkach przepisy art. 59 ust. 1 i 2 nowelizacji upzp określają stan prawny,
który należy brać pod uwagę wydając decyzję o warunkach zabudowy.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Stosownie do art. 59 ust. 2 nowelizacji upzp, do spraw dotyczących m.in. wydania decyzji
o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie nowelizacji upzp i przed
dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy w danej gminie:
- stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r., poz. 538
z późn. zm.; dalej: upzp) w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji;
- nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a upzp.
Reasumując, należy podkreślić, że decyzje o warunkach zabudowy wydane
przed 1 września 2026 r. będą obowiązywać, a decyzje, w sprawie których wniosek został
złożony przed tym terminem, będą mogły zostać wydane na dotychczasowych zasadach.
Jednocześnie informuję, że na podstawie art. 59 ust. 3 nowelizacji upzp, na wniosek
złożony od dnia 1 września 2026 r. wydanie decyzji o warunkach zabudowy będzie nadal
możliwe, ale wyłącznie w sytuacji, kiedy w danej gminie wejdzie w życie plan ogólny,
a w przypadku, gdy wniosek dotyczyć będzie terenu położonego w więcej niż jednej
gminie - jeżeli w tych gminach wejdą w życie plany ogólne gmin.
Zgodnie z przepisami upzp, uchwalenie planu ogólnego jest obligatoryjne. Jak wynika
z art. 67 ust. 4 nowelizacji upzp, bez przyjętego przez gminę planu ogólnego,
po 1 września 2026 r. co do zasady nie będzie możliwości uchwalenia nowego lub zmiany
obowiązującego planu miejscowego. Jak również po 1 września 2026 r. w gminie, w której
nie wejdzie w życie plan ogólny, wydanie decyzji o warunkach zabudowy będzie możliwe
wyłącznie w ramach postępowań wszczętych przed tą datą. Powyższe regulacje nie
dotyczą decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach
zabudowy na terenach zamkniętych.
Należy podkreślić, że decyzje o warunkach zabudowy wydane przed wejściem w życie
nowelizacji upzp zachowują moc. Ponadto wszystkie prawomocne decyzje o warunkach
zabudowy stanowią podstawę do ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na budowę,
niezależnie od terminu, w którym zostały wydane. Wejście w życie planu ogólnego,
z którym wydane decyzje okazałyby się niezgodne nie wpłynie na ich ważność i możliwość
ich wykorzystania w procesie inwestycyjnym. Natomiast decyzje wydane na wniosek
złożony po wejściu w życie planu ogólnego muszą być zgodne z tym planem.
Biorąc pod uwagę treść pytania czwartego informuję, że Ministerstwo Rozwoju
i Technologii nie rozważa wprowadzenia dodatkowych mechanizmów finansowego
i kadrowego wsparcia dla gmin w celu zwiększenia zdolności do terminowego
rozpatrywania wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Wsparcie
samorządów w zakresie finansowym jest obecnie realizowane przy sporządzaniu m.in.
planów ogólnych gmin, w ramach środków finansowych Krajowego Planu Odbudowy,
Inwestycja A1.3.1 mająca na celu wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania
przestrzennego. Główną intencją realizowanej inwestycji jest wsparcie dla gmin
w przygotowaniu dokumentów planowania przestrzennego. Obecnie każda gmina
w Polsce może ubiegać się o uzyskanie dofinansowania w formie refundacji kosztów
poniesionych na sporządzenie planu ogólnego gminy, miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego oraz gminnego programu rewitalizacji. Po uchwaleniu
jednego z wyżej wymienionych dokumentów gmina może złożyć stosowany wniosek
i otrzymać dofinansowanie. Szczegółowe informacje dotyczące naboru wniosków znajdują
się na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii (link:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/nabor-wnioskow-dot-wdrozenia-reformy-
planowania-i-zagospodarowania-przestrzennego-wsparcie-dla-gmin--inwestycja-a131).
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ze względu na sygnalizowane przez samorządy znaczne zwiększenie liczby wniosków
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w art. 6 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1668) zawarto przepis epizodyczny mający na celu wstrzymanie do dnia
31 grudnia 2026 r. bieg terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary
za nieterminowe wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu
publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Ochroni to budżety gmin
przed ewentualnymi wydatkami z tytułu kar za przedłużające się postępowania.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --