Interpelacja nr 17964
Interpelacja w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (81%)
Klimat, Energia i Środowisko (70%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Interpelacja nr 17964
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
produkcja trzody chlewnej ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski, stabilności ekonomicznej wielu gospodarstw rodzinnych, rozwoju obszarów wiejskich, funkcjonowania zakładów ubojowych i przetwórczych oraz krajowego rynku paszowego.
Jednocześnie sektor ten od lat mierzy się z licznymi problemami: spadkiem liczby gospodarstw utrzymujących świnie, zmniejszaniem stada loch, rosnącym udziałem produkcji opartej na imporcie warchlaków, rozwojem tuczu kontraktowego, wahaniami opłacalności, skutkami ASF, presją kosztową, ograniczeniami administracyjnymi i weterynaryjnymi, a także rosnącą koncentracją rynku.
Bez rzetelnej, długookresowej diagnozy nie jest możliwe przygotowanie skutecznej polityki państwa wobec sektora trzody chlewnej. Konieczne jest więc przedstawienie danych nie tylko o aktualnej sytuacji, lecz także o zmianach zachodzących w ostatnich dwóch dekadach, skuteczności dotychczasowych instrumentów wsparcia oraz realnych skutkach krajowych i unijnych regulacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania.
1. Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006–2025, z uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Proszę o przedstawienie danych rocznych, a tam, gdzie to możliwe, także półrocznych lub kwartalnych, obejmujących:
- całkowite pogłowie świń w Polsce;
- liczbę loch, w tym loch prośnych;
- liczbę prosiąt, warchlaków i tuczników;
- liczbę gospodarstw utrzymujących świnie;
- średnią i medianę liczby świń przypadających na gospodarstwo;
- strukturę gospodarstw według skali produkcji, w szczególności gospodarstw utrzymujących do 10, do 50, do 200, do 500, do 1 000 oraz powyżej 1 000 świń;
- dane według województw i, o ile są dostępne, według powiatów;
- liczbę gospodarstw, które w każdym roku zaprzestały chowu świń, wraz z informacją, czy ministerstwo posiada dane dotyczące powodów rezygnacji z produkcji.
2. Jak w tym okresie zmieniał się model produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Proszę o przedstawienie danych i analiz dotyczących:
- udziału gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
- udziału gospodarstw specjalizujących się w utrzymywaniu loch i produkcji prosiąt;
- udziału gospodarstw prowadzących tucz w oparciu o zakupione warchlaki;
- udziału gospodarstw prowadzących tucz nakładczy lub kontraktowy;
- liczby świń utrzymywanych w systemie tuczu nakładczego lub kontraktowego oraz ich udziału w krajowej produkcji;
- liczby podmiotów organizujących tucz nakładczy, w tym podmiotów będących właścicielami dostarczanych warchlaków, pasz, leków lub odbiorcami gotowych tuczników;
- skali zaangażowania kapitału zagranicznego w organizację produkcji trzody chlewnej, skup żywca, handel warchlakami, ubój i przetwórstwo;
- zakresu, w jakim producenci prowadzący tucz nakładczy zachowują faktyczny wpływ na cenę, wybór odbiorcy, warunki kontraktu i ryzyko ekonomiczne.
3. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące importu i eksportu związanego z sektorem trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie za lata 2006–2025, a także za dostępny okres 2026 r.:
- wolumenu i wartości importu prosiąt oraz warchlaków, z podziałem na państwa pochodzenia;
- wolumenu i wartości eksportu żywych świń;
- wolumenu i wartości importu oraz eksportu mięsa wieprzowego, podrobów, tłuszczów i produktów przetworzonych;
- udziału importowanych warchlaków w krajowym tuczu;
- informacji, czy ministerstwo ocenia, że Polska jest samowystarczalna w zakresie produkcji prosiąt i warchlaków;
- danych dotyczących stopnia wykorzystania krajowych mocy ubojowych i przetwórczych;
- informacji, czy ministerstwo analizowało, w jakim stopniu spadek krajowego pogłowia świń został zastąpiony importem żywych zwierząt albo mięsa.
4. Czy ministerstwo posiada porównywalne dane dotyczące opłacalności produkcji trzody chlewnej w latach 2006–2025?
Proszę o przedstawienie, w ujęciu rocznym, a w miarę możliwości miesięcznym lub kwartalnym:
- średnich cen skupu żywca wieprzowego;
- średnich cen sprzedaży tuczników w przeliczeniu na kilogram żywca i kilogram wagi poubojowej;
- kosztu produkcji kilograma żywca wieprzowego;
- kosztu produkcji jednego tucznika;
- kosztu produkcji prosięcia i warchlaka;
- relacji ceny skupu żywca do cen pasz, w szczególności zbóż i śruty sojowej;
- udziału kosztów pasz, energii, paliw, pracy, weterynarii, leków, bioasekuracji, amortyzacji, kredytów i kosztów pracy najemnej w całkowitym koszcie produkcji;
- szacowanej marży producenta w gospodarstwach prowadzących cykl zamknięty, tucz własny oraz tucz nakładczy;
- informacji, czy ministerstwo prowadziło analizy dotyczące różnicy opłacalności między gospodarstwami małymi, średnimi i dużymi;
- zestawienia lat, w których produkcja trzody chlewnej była według dostępnych analiz opłacalna, granicznie opłacalna albo nierentowna.
5. Jakie czynniki ministerstwo uznaje za najważniejsze dla opłacalności produkcji trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie analiz dotyczących wpływu na opłacalność w szczególności:
- cen pasz i dostępności krajowych źródeł białka;
- cen energii, gazu, paliw i nawozów;
- kosztów pracy i dostępności pracowników;
- cen warchlaków, w tym importowanych;
- kursu euro i zmian cen w innych państwach UE;
- ograniczeń eksportowych i stref ASF;
- kosztów bioasekuracji, kontroli weterynaryjnych oraz dostosowania budynków;
- koncentracji rynku ubojowego i przetwórczego;
- siły negocjacyjnej producentów wobec zakładów mięsnych i pośredników;
- kosztów finansowania inwestycji i dostępności kredytów;
- zmian regulacyjnych dotyczących dobrostanu zwierząt, ochrony środowiska, weterynarii i identyfikacji zwierząt.
6. Jak zmieniały się wskaźniki produkcyjne i biologiczne w sektorze trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie danych dotyczących:
- liczby prosiąt odchowanych od jednej lochy w ciągu roku;
- liczby prosiąt odsadzonych od jednej lochy;
- śmiertelności prosiąt, warchlaków i tuczników;
- średniego przyrostu dziennego;
- zużycia paszy na kilogram przyrostu;
- przeciętnego wieku i masy sprzedaży tuczników;
- skali korzystania z materiału hodowlanego i genetyki pochodzącej z kraju oraz z importu;
- oceny, czy Polska utrzymuje wystarczający potencjał krajowej hodowli zarodowej i produkcji prosiąt.
7. Jak wygląda pełny bilans gospodarczych skutków ASF dla polskiego sektora trzody chlewnej od pierwszego wystąpienia choroby w Polsce?
Proszę o przedstawienie danych obejmujących:
- liczbę ognisk ASF u świń w każdym roku;
- liczbę przypadków ASF u dzików w każdym roku;
- liczbę gospodarstw objętych nakazem likwidacji stada;
- liczbę świń zabitych lub poddanych ubojowi z nakazu organów weterynaryjnych;
- liczbę gospodarstw objętych strefami ograniczeń;
- powierzchnię stref ASF w poszczególnych latach;
- liczbę gospodarstw, które zaprzestały chowu świń po objęciu ich strefami ASF;
- wysokość odszkodowań, rekompensat, dopłat i innych form pomocy wypłaconych producentom;
- łączny koszt działań państwa związanych z ASF, w tym kosztów służb weterynaryjnych, odstrzału sanitarnego, poszukiwania padłych dzików, ogrodzeń, dezynfekcji, badań laboratoryjnych, rekompensat i działań informacyjnych;
- poziom współfinansowania tych działań ze środków Unii Europejskiej;
- średni czas oczekiwania producentów na wypłatę odszkodowania lub pomocy.
8. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę działań podjętych przez inne państwa UE, którym udało się ograniczyć lub wyeliminować ASF, w szczególności przez Czechy i Belgię?
Jeżeli tak, proszę o przekazanie tych analiz oraz odpowiedź:
- jakie konkretne instrumenty uznano za najskuteczniejsze;
- jakie były koszty tych instrumentów;
- jaką rolę odegrały: szybkie poszukiwanie i usuwanie padłych dzików, redukcja populacji dzików, ogrodzenia, ograniczenia przemieszczania, bioasekuracja, monitoring, współpraca z myśliwymi, samorządami i rolnikami;
- które rozwiązania zastosowane w Czechach i Belgii zostały wdrożone w Polsce;
- które rozwiązania nie zostały wdrożone i z jakiego powodu;
- czy ministerstwo zlecało analizy porównawcze skuteczności polskiej strategii zwalczania ASF ze strategiami innych państw członkowskich;
- czy ministerstwo posiada harmonogram dojścia Polski do stanu wolnego od ASF na całym terytorium kraju?
9. Jak ministerstwo ocenia stan organizacyjny i kadrowy Inspekcji Weterynaryjnej w kontekście walki z ASF i obsługi gospodarstw utrzymujących świnie?
Proszę o przedstawienie danych dotyczących:
- liczby lekarzy weterynarii i pracowników Inspekcji Weterynaryjnej zajmujących się ASF i nadzorem nad trzodą chlewną;
- wakatów w Inspekcji Weterynaryjnej;
- wynagrodzeń i fluktuacji kadr;
- liczby kontroli bioasekuracji w gospodarstwach;
- liczby stwierdzonych nieprawidłowości;
- najczęstszych przyczyn niespełniania wymogów bioasekuracji;
- działań edukacyjnych i doradczych prowadzonych wobec rolników;
- oceny, czy obecne zasoby kadrowe i finansowe Inspekcji Weterynaryjnej są wystarczające.
10. Proszę o sporządzenie pełnego wykazu najważniejszych polskich i unijnych aktów prawnych regulujących produkcję trzody chlewnej.
Wykaz powinien obejmować w szczególności przepisy dotyczące:
- zwalczania chorób zakaźnych zwierząt i ASF;
- bioasekuracji;
- identyfikacji i rejestracji zwierząt;
- dobrostanu świń;
- transportu zwierząt;
- uboju;
- stosowania produktów leczniczych weterynaryjnych, antybiotyków i pasz leczniczych;
- wymogów środowiskowych, w tym gospodarki nawozami naturalnymi, emisji i pozwoleń dla budynków inwentarskich;
- produkcji pasz;
- organizacji rynku, obrotu żywymi zwierzętami i mięsem;
- pomocy publicznej i instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej;
- kontroli urzędowych i wymogów sanitarnych.
Dla każdego aktu prawnego proszę wskazać:
- nazwę aktu;
- datę przyjęcia;
- datę wejścia w życie;
- zakres regulacji;
- najważniejsze zmiany wprowadzone od 1 stycznia 2006 r.;
- przewidywany lub stwierdzony wpływ na producentów trzody chlewnej;
- czy przed zmianą regulacji przeprowadzono ocenę skutków dla sektora trzody chlewnej.
11. Czy ministerstwo posiada obowiązującą, formalnie przyjętą strategię rozwoju produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Jeżeli tak, proszę o przekazanie jej treści oraz wskazanie:
- daty przyjęcia;
- podstawy prawnej;
- podmiotu odpowiedzialnego za realizację;
- harmonogramu wdrażania;
- mierników realizacji;
- budżetu;
- celów dotyczących pogłowia świń, liczby loch, liczby gospodarstw, krajowej produkcji prosiąt, eksportu, ograniczenia ASF oraz poprawy opłacalności.
Jeżeli ministerstwo nie posiada takiej strategii, proszę o wyjaśnienie przyczyn oraz wskazanie, czy i kiedy zostanie przygotowana.
12. Jakie programy wsparcia dla producentów trzody chlewnej zostały uruchomione od 1 stycznia 2006 r.?
Proszę o przedstawienie pełnego zestawienia wszystkich instrumentów krajowych i unijnych, w tym w szczególności:
- programów inwestycyjnych;
- programów dotyczących bioasekuracji;
- rekompensat ASF;
- pomocy kryzysowej;
- dopłat do ubezpieczeń;
- dopłat do oprocentowania kredytów;
- gwarancji kredytowych;
- wsparcia dobrostanu świń;
- wsparcia odbudowy stada podstawowego i produkcji prosiąt;
- wsparcia dla gospodarstw dotkniętych skutkami COVID-19;
- instrumentów PROW 2007–2013, PROW 2014–2020 wraz z okresem przejściowym oraz Planu Strategicznego WPR 2023–2027;
- działań dotyczących systemów jakości, grup producentów, współpracy, promocji i skracania łańcuchów dostaw.
Dla każdego instrumentu proszę podać:
- podstawę prawną;
- okres realizacji;
- planowaną kwotę pomocy;
- faktycznie wypłaconą kwotę;
- liczbę beneficjentów;
- liczbę beneficjentów według województw;
- średnią wysokość wsparcia;
- strukturę beneficjentów według skali produkcji;
- cel instrumentu;
- ocenę jego skuteczności.
13. Czy ministerstwo oceniało skuteczność dotychczasowych programów wsparcia dla sektora trzody chlewnej?
Proszę o odpowiedź:
- które instrumenty doprowadziły do realnego wzrostu produkcji prosiąt, liczby loch lub pogłowia świń;
- które instrumenty ograniczyły liczbę gospodarstw rezygnujących z chowu;
- które instrumenty poprawiły bioasekurację;
- które instrumenty nie przyniosły zakładanych rezultatów;
- czy ministerstwo badało koszt osiągnięcia konkretnego efektu, np. utrzymania jednego gospodarstwa, zwiększenia liczby loch lub odbudowy określonej części pogłowia;
- czy ministerstwo posiada dane wskazujące, czy pomoc trafiała przede wszystkim do gospodarstw rodzinnych, czy do największych podmiotów?
14. Jakie postulaty dotyczące trzody chlewnej zgłaszały w latach 2021–2026 organizacje rolnicze, branżowe i samorząd rolniczy?
Proszę o przedstawienie tabeli zawierającej:
- nazwę organizacji;
- datę zgłoszenia postulatu;
- dokładną treść postulatu;
- obszar, którego dotyczył postulat;
- odpowiedź ministerstwa;
- informację, czy postulat został zrealizowany;
- jeżeli nie został zrealizowany – uzasadnienie;
- informację, czy postulat jest obecnie analizowany.
Proszę uwzględnić w szczególności postulaty zgłaszane przez Krajową Radę Izb Rolniczych, wojewódzkie izby rolnicze, związki producentów trzody chlewnej, organizacje branżowe, związki zawodowe rolników oraz organizacje zrzeszające małe i średnie gospodarstwa rodzinne.
15. Czy ministerstwo analizowało relacje ekonomiczne w łańcuchu dostaw wieprzowiny?
Proszę o przedstawienie danych i analiz dotyczących:
- udziału producenta rolnego w cenie detalicznej mięsa wieprzowego;
- udziału zakładów ubojowych, przetwórców, hurtowników i sieci handlowych w marży w łańcuchu dostaw;
- skali koncentracji w sektorze ubojowym i przetwórczym;
- liczby zakładów skupujących świnie w poszczególnych województwach;
- liczby i rodzaju umów kontraktacyjnych zawieranych z producentami;
- występowania postanowień umownych przerzucających większość ryzyka ekonomicznego na rolnika;
- działań podejmowanych przez ministerstwo, UOKiK lub inne organy w związku z możliwym wykorzystywaniem przewagi kontraktowej wobec producentów trzody chlewnej.
16. Jakie zagrożenia dla krajowej produkcji trzody chlewnej ministerstwo identyfikuje w perspektywie do 2030 r. i 2035 r.?
Proszę o przedstawienie oceny ryzyka dotyczącej:
- ASF i innych chorób zakaźnych zwierząt;
- wzrostu kosztów energii, pasz i kredytów;
- dalszego spadku liczby loch w Polsce;
- uzależnienia od importu prosiąt i warchlaków;
- zmian unijnych przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt;
- zmian regulacji środowiskowych, w tym dotyczących emisji i gospodarki nawozami naturalnymi;
- ograniczeń w stosowaniu leków weterynaryjnych i antybiotyków;
- umów handlowych Unii Europejskiej i ich wpływu na rynek wieprzowiny;
- wzrostu koncentracji produkcji i wypierania gospodarstw rodzinnych;
- niedoborów kadrowych w gospodarstwach, zakładach mięsnych i Inspekcji Weterynaryjnej.
17. Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć, aby odbudować krajową produkcję trzody chlewnej?
Proszę o wskazanie działań wraz z terminami ich realizacji, źródłami finansowania oraz miernikami skuteczności, w szczególności w zakresie:
- odbudowy stada loch;
- zwiększenia krajowej produkcji prosiąt;
- ograniczenia zależności od importowanych warchlaków;
- poprawy opłacalności gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
- wsparcia gospodarstw rodzinnych;
- ograniczenia skutków ASF;
- poprawy skuteczności Inspekcji Weterynaryjnej;
- inwestycji w bioasekurację, dobrostan i modernizację budynków;
- poprawy pozycji negocjacyjnej rolników wobec zakładów ubojowych i sieci handlowych;
- zwiększenia krajowego przetwórstwa i udziału polskiej wieprzowiny w handlu detalicznym.
Jednocześnie proszę, aby odpowiedź nie ograniczała się do informacji opisowych. Proszę o przekazanie danych w tabelach umożliwiających ich dalszą analizę, z podaniem źródeł, metodologii, daty aktualizacji oraz – tam, gdzie to możliwe – w formie edytowalnej.
W przypadku braku danych w odniesieniu do któregoś z pytań proszę o jednoznaczne wskazanie:
- czy dane nie są gromadzone przez ministerstwo lub podległe mu instytucje;
- jaka instytucja może być ich dysponentem;
- dlaczego dane nie są gromadzone;
- czy ministerstwo planuje ich pozyskanie lub stworzenie stałego systemu monitorowania sytuacji sektora trzody chlewnej?
Z poważaniem
Interpelacja nr 17964
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
produkcja trzody chlewnej ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski, stabilności ekonomicznej wielu gospodarstw rodzinnych, rozwoju obszarów wiejskich, funkcjonowania zakładów ubojowych i przetwórczych oraz krajowego rynku paszowego.
Jednocześnie sektor ten od lat mierzy się z licznymi problemami: spadkiem liczby gospodarstw utrzymujących świnie, zmniejszaniem stada loch, rosnącym udziałem produkcji opartej na imporcie warchlaków, rozwojem tuczu kontraktowego, wahaniami opłacalności, skutkami ASF, presją kosztową, ograniczeniami administracyjnymi i weterynaryjnymi, a także rosnącą koncentracją rynku.
Bez rzetelnej, długookresowej diagnozy nie jest możliwe przygotowanie skutecznej polityki państwa wobec sektora trzody chlewnej. Konieczne jest więc przedstawienie danych nie tylko o aktualnej sytuacji, lecz także o zmianach zachodzących w ostatnich dwóch dekadach, skuteczności dotychczasowych instrumentów wsparcia oraz realnych skutkach krajowych i unijnych regulacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania.
1. Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006–2025, z uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Proszę o przedstawienie danych rocznych, a tam, gdzie to możliwe, także półrocznych lub kwartalnych, obejmujących:
- całkowite pogłowie świń w Polsce;
- liczbę loch, w tym loch prośnych;
- liczbę prosiąt, warchlaków i tuczników;
- liczbę gospodarstw utrzymujących świnie;
- średnią i medianę liczby świń przypadających na gospodarstwo;
- strukturę gospodarstw według skali produkcji, w szczególności gospodarstw utrzymujących do 10, do 50, do 200, do 500, do 1 000 oraz powyżej 1 000 świń;
- dane według województw i, o ile są dostępne, według powiatów;
- liczbę gospodarstw, które w każdym roku zaprzestały chowu świń, wraz z informacją, czy ministerstwo posiada dane dotyczące powodów rezygnacji z produkcji.
2. Jak w tym okresie zmieniał się model produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Proszę o przedstawienie danych i analiz dotyczących:
- udziału gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
- udziału gospodarstw specjalizujących się w utrzymywaniu loch i produkcji prosiąt;
- udziału gospodarstw prowadzących tucz w oparciu o zakupione warchlaki;
- udziału gospodarstw prowadzących tucz nakładczy lub kontraktowy;
- liczby świń utrzymywanych w systemie tuczu nakładczego lub kontraktowego oraz ich udziału w krajowej produkcji;
- liczby podmiotów organizujących tucz nakładczy, w tym podmiotów będących właścicielami dostarczanych warchlaków, pasz, leków lub odbiorcami gotowych tuczników;
- skali zaangażowania kapitału zagranicznego w organizację produkcji trzody chlewnej, skup żywca, handel warchlakami, ubój i przetwórstwo;
- zakresu, w jakim producenci prowadzący tucz nakładczy zachowują faktyczny wpływ na cenę, wybór odbiorcy, warunki kontraktu i ryzyko ekonomiczne.
3. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące importu i eksportu związanego z sektorem trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie za lata 2006–2025, a także za dostępny okres 2026 r.:
- wolumenu i wartości importu prosiąt oraz warchlaków, z podziałem na państwa pochodzenia;
- wolumenu i wartości eksportu żywych świń;
- wolumenu i wartości importu oraz eksportu mięsa wieprzowego, podrobów, tłuszczów i produktów przetworzonych;
- udziału importowanych warchlaków w krajowym tuczu;
- informacji, czy ministerstwo ocenia, że Polska jest samowystarczalna w zakresie produkcji prosiąt i warchlaków;
- danych dotyczących stopnia wykorzystania krajowych mocy ubojowych i przetwórczych;
- informacji, czy ministerstwo analizowało, w jakim stopniu spadek krajowego pogłowia świń został zastąpiony importem żywych zwierząt albo mięsa.
4. Czy ministerstwo posiada porównywalne dane dotyczące opłacalności produkcji trzody chlewnej w latach 2006–2025?
Proszę o przedstawienie, w ujęciu rocznym, a w miarę możliwości miesięcznym lub kwartalnym:
- średnich cen skupu żywca wieprzowego;
- średnich cen sprzedaży tuczników w przeliczeniu na kilogram żywca i kilogram wagi poubojowej;
- kosztu produkcji kilograma żywca wieprzowego;
- kosztu produkcji jednego tucznika;
- kosztu produkcji prosięcia i warchlaka;
- relacji ceny skupu żywca do cen pasz, w szczególności zbóż i śruty sojowej;
- udziału kosztów pasz, energii, paliw, pracy, weterynarii, leków, bioasekuracji, amortyzacji, kredytów i kosztów pracy najemnej w całkowitym koszcie produkcji;
- szacowanej marży producenta w gospodarstwach prowadzących cykl zamknięty, tucz własny oraz tucz nakładczy;
- informacji, czy ministerstwo prowadziło analizy dotyczące różnicy opłacalności między gospodarstwami małymi, średnimi i dużymi;
- zestawienia lat, w których produkcja trzody chlewnej była według dostępnych analiz opłacalna, granicznie opłacalna albo nierentowna.
5. Jakie czynniki ministerstwo uznaje za najważniejsze dla opłacalności produkcji trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie analiz dotyczących wpływu na opłacalność w szczególności:
- cen pasz i dostępności krajowych źródeł białka;
- cen energii, gazu, paliw i nawozów;
- kosztów pracy i dostępności pracowników;
- cen warchlaków, w tym importowanych;
- kursu euro i zmian cen w innych państwach UE;
- ograniczeń eksportowych i stref ASF;
- kosztów bioasekuracji, kontroli weterynaryjnych oraz dostosowania budynków;
- koncentracji rynku ubojowego i przetwórczego;
- siły negocjacyjnej producentów wobec zakładów mięsnych i pośredników;
- kosztów finansowania inwestycji i dostępności kredytów;
- zmian regulacyjnych dotyczących dobrostanu zwierząt, ochrony środowiska, weterynarii i identyfikacji zwierząt.
6. Jak zmieniały się wskaźniki produkcyjne i biologiczne w sektorze trzody chlewnej?
Proszę o przedstawienie danych dotyczących:
- liczby prosiąt odchowanych od jednej lochy w ciągu roku;
- liczby prosiąt odsadzonych od jednej lochy;
- śmiertelności prosiąt, warchlaków i tuczników;
- średniego przyrostu dziennego;
- zużycia paszy na kilogram przyrostu;
- przeciętnego wieku i masy sprzedaży tuczników;
- skali korzystania z materiału hodowlanego i genetyki pochodzącej z kraju oraz z importu;
- oceny, czy Polska utrzymuje wystarczający potencjał krajowej hodowli zarodowej i produkcji prosiąt.
7. Jak wygląda pełny bilans gospodarczych skutków ASF dla polskiego sektora trzody chlewnej od pierwszego wystąpienia choroby w Polsce?
Proszę o przedstawienie danych obejmujących:
- liczbę ognisk ASF u świń w każdym roku;
- liczbę przypadków ASF u dzików w każdym roku;
- liczbę gospodarstw objętych nakazem likwidacji stada;
- liczbę świń zabitych lub poddanych ubojowi z nakazu organów weterynaryjnych;
- liczbę gospodarstw objętych strefami ograniczeń;
- powierzchnię stref ASF w poszczególnych latach;
- liczbę gospodarstw, które zaprzestały chowu świń po objęciu ich strefami ASF;
- wysokość odszkodowań, rekompensat, dopłat i innych form pomocy wypłaconych producentom;
- łączny koszt działań państwa związanych z ASF, w tym kosztów służb weterynaryjnych, odstrzału sanitarnego, poszukiwania padłych dzików, ogrodzeń, dezynfekcji, badań laboratoryjnych, rekompensat i działań informacyjnych;
- poziom współfinansowania tych działań ze środków Unii Europejskiej;
- średni czas oczekiwania producentów na wypłatę odszkodowania lub pomocy.
8. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę działań podjętych przez inne państwa UE, którym udało się ograniczyć lub wyeliminować ASF, w szczególności przez Czechy i Belgię?
Jeżeli tak, proszę o przekazanie tych analiz oraz odpowiedź:
- jakie konkretne instrumenty uznano za najskuteczniejsze;
- jakie były koszty tych instrumentów;
- jaką rolę odegrały: szybkie poszukiwanie i usuwanie padłych dzików, redukcja populacji dzików, ogrodzenia, ograniczenia przemieszczania, bioasekuracja, monitoring, współpraca z myśliwymi, samorządami i rolnikami;
- które rozwiązania zastosowane w Czechach i Belgii zostały wdrożone w Polsce;
- które rozwiązania nie zostały wdrożone i z jakiego powodu;
- czy ministerstwo zlecało analizy porównawcze skuteczności polskiej strategii zwalczania ASF ze strategiami innych państw członkowskich;
- czy ministerstwo posiada harmonogram dojścia Polski do stanu wolnego od ASF na całym terytorium kraju?
9. Jak ministerstwo ocenia stan organizacyjny i kadrowy Inspekcji Weterynaryjnej w kontekście walki z ASF i obsługi gospodarstw utrzymujących świnie?
Proszę o przedstawienie danych dotyczących:
- liczby lekarzy weterynarii i pracowników Inspekcji Weterynaryjnej zajmujących się ASF i nadzorem nad trzodą chlewną;
- wakatów w Inspekcji Weterynaryjnej;
- wynagrodzeń i fluktuacji kadr;
- liczby kontroli bioasekuracji w gospodarstwach;
- liczby stwierdzonych nieprawidłowości;
- najczęstszych przyczyn niespełniania wymogów bioasekuracji;
- działań edukacyjnych i doradczych prowadzonych wobec rolników;
- oceny, czy obecne zasoby kadrowe i finansowe Inspekcji Weterynaryjnej są wystarczające.
10. Proszę o sporządzenie pełnego wykazu najważniejszych polskich i unijnych aktów prawnych regulujących produkcję trzody chlewnej.
Wykaz powinien obejmować w szczególności przepisy dotyczące:
- zwalczania chorób zakaźnych zwierząt i ASF;
- bioasekuracji;
- identyfikacji i rejestracji zwierząt;
- dobrostanu świń;
- transportu zwierząt;
- uboju;
- stosowania produktów leczniczych weterynaryjnych, antybiotyków i pasz leczniczych;
- wymogów środowiskowych, w tym gospodarki nawozami naturalnymi, emisji i pozwoleń dla budynków inwentarskich;
- produkcji pasz;
- organizacji rynku, obrotu żywymi zwierzętami i mięsem;
- pomocy publicznej i instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej;
- kontroli urzędowych i wymogów sanitarnych.
Dla każdego aktu prawnego proszę wskazać:
- nazwę aktu;
- datę przyjęcia;
- datę wejścia w życie;
- zakres regulacji;
- najważniejsze zmiany wprowadzone od 1 stycznia 2006 r.;
- przewidywany lub stwierdzony wpływ na producentów trzody chlewnej;
- czy przed zmianą regulacji przeprowadzono ocenę skutków dla sektora trzody chlewnej.
11. Czy ministerstwo posiada obowiązującą, formalnie przyjętą strategię rozwoju produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Jeżeli tak, proszę o przekazanie jej treści oraz wskazanie:
- daty przyjęcia;
- podstawy prawnej;
- podmiotu odpowiedzialnego za realizację;
- harmonogramu wdrażania;
- mierników realizacji;
- budżetu;
- celów dotyczących pogłowia świń, liczby loch, liczby gospodarstw, krajowej produkcji prosiąt, eksportu, ograniczenia ASF oraz poprawy opłacalności.
Jeżeli ministerstwo nie posiada takiej strategii, proszę o wyjaśnienie przyczyn oraz wskazanie, czy i kiedy zostanie przygotowana.
12. Jakie programy wsparcia dla producentów trzody chlewnej zostały uruchomione od 1 stycznia 2006 r.?
Proszę o przedstawienie pełnego zestawienia wszystkich instrumentów krajowych i unijnych, w tym w szczególności:
- programów inwestycyjnych;
- programów dotyczących bioasekuracji;
- rekompensat ASF;
- pomocy kryzysowej;
- dopłat do ubezpieczeń;
- dopłat do oprocentowania kredytów;
- gwarancji kredytowych;
- wsparcia dobrostanu świń;
- wsparcia odbudowy stada podstawowego i produkcji prosiąt;
- wsparcia dla gospodarstw dotkniętych skutkami COVID-19;
- instrumentów PROW 2007–2013, PROW 2014–2020 wraz z okresem przejściowym oraz Planu Strategicznego WPR 2023–2027;
- działań dotyczących systemów jakości, grup producentów, współpracy, promocji i skracania łańcuchów dostaw.
Dla każdego instrumentu proszę podać:
- podstawę prawną;
- okres realizacji;
- planowaną kwotę pomocy;
- faktycznie wypłaconą kwotę;
- liczbę beneficjentów;
- liczbę beneficjentów według województw;
- średnią wysokość wsparcia;
- strukturę beneficjentów według skali produkcji;
- cel instrumentu;
- ocenę jego skuteczności.
13. Czy ministerstwo oceniało skuteczność dotychczasowych programów wsparcia dla sektora trzody chlewnej?
Proszę o odpowiedź:
- które instrumenty doprowadziły do realnego wzrostu produkcji prosiąt, liczby loch lub pogłowia świń;
- które instrumenty ograniczyły liczbę gospodarstw rezygnujących z chowu;
- które instrumenty poprawiły bioasekurację;
- które instrumenty nie przyniosły zakładanych rezultatów;
- czy ministerstwo badało koszt osiągnięcia konkretnego efektu, np. utrzymania jednego gospodarstwa, zwiększenia liczby loch lub odbudowy określonej części pogłowia;
- czy ministerstwo posiada dane wskazujące, czy pomoc trafiała przede wszystkim do gospodarstw rodzinnych, czy do największych podmiotów?
14. Jakie postulaty dotyczące trzody chlewnej zgłaszały w latach 2021–2026 organizacje rolnicze, branżowe i samorząd rolniczy?
Proszę o przedstawienie tabeli zawierającej:
- nazwę organizacji;
- datę zgłoszenia postulatu;
- dokładną treść postulatu;
- obszar, którego dotyczył postulat;
- odpowiedź ministerstwa;
- informację, czy postulat został zrealizowany;
- jeżeli nie został zrealizowany – uzasadnienie;
- informację, czy postulat jest obecnie analizowany.
Proszę uwzględnić w szczególności postulaty zgłaszane przez Krajową Radę Izb Rolniczych, wojewódzkie izby rolnicze, związki producentów trzody chlewnej, organizacje branżowe, związki zawodowe rolników oraz organizacje zrzeszające małe i średnie gospodarstwa rodzinne.
15. Czy ministerstwo analizowało relacje ekonomiczne w łańcuchu dostaw wieprzowiny?
Proszę o przedstawienie danych i analiz dotyczących:
- udziału producenta rolnego w cenie detalicznej mięsa wieprzowego;
- udziału zakładów ubojowych, przetwórców, hurtowników i sieci handlowych w marży w łańcuchu dostaw;
- skali koncentracji w sektorze ubojowym i przetwórczym;
- liczby zakładów skupujących świnie w poszczególnych województwach;
- liczby i rodzaju umów kontraktacyjnych zawieranych z producentami;
- występowania postanowień umownych przerzucających większość ryzyka ekonomicznego na rolnika;
- działań podejmowanych przez ministerstwo, UOKiK lub inne organy w związku z możliwym wykorzystywaniem przewagi kontraktowej wobec producentów trzody chlewnej.
16. Jakie zagrożenia dla krajowej produkcji trzody chlewnej ministerstwo identyfikuje w perspektywie do 2030 r. i 2035 r.?
Proszę o przedstawienie oceny ryzyka dotyczącej:
- ASF i innych chorób zakaźnych zwierząt;
- wzrostu kosztów energii, pasz i kredytów;
- dalszego spadku liczby loch w Polsce;
- uzależnienia od importu prosiąt i warchlaków;
- zmian unijnych przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt;
- zmian regulacji środowiskowych, w tym dotyczących emisji i gospodarki nawozami naturalnymi;
- ograniczeń w stosowaniu leków weterynaryjnych i antybiotyków;
- umów handlowych Unii Europejskiej i ich wpływu na rynek wieprzowiny;
- wzrostu koncentracji produkcji i wypierania gospodarstw rodzinnych;
- niedoborów kadrowych w gospodarstwach, zakładach mięsnych i Inspekcji Weterynaryjnej.
17. Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć, aby odbudować krajową produkcję trzody chlewnej?
Proszę o wskazanie działań wraz z terminami ich realizacji, źródłami finansowania oraz miernikami skuteczności, w szczególności w zakresie:
- odbudowy stada loch;
- zwiększenia krajowej produkcji prosiąt;
- ograniczenia zależności od importowanych warchlaków;
- poprawy opłacalności gospodarstw prowadzących cykl zamknięty;
- wsparcia gospodarstw rodzinnych;
- ograniczenia skutków ASF;
- poprawy skuteczności Inspekcji Weterynaryjnej;
- inwestycji w bioasekurację, dobrostan i modernizację budynków;
- poprawy pozycji negocjacyjnej rolników wobec zakładów ubojowych i sieci handlowych;
- zwiększenia krajowego przetwórstwa i udziału polskiej wieprzowiny w handlu detalicznym.
Jednocześnie proszę, aby odpowiedź nie ograniczała się do informacji opisowych. Proszę o przekazanie danych w tabelach umożliwiających ich dalszą analizę, z podaniem źródeł, metodologii, daty aktualizacji oraz – tam, gdzie to możliwe – w formie edytowalnej.
W przypadku braku danych w odniesieniu do któregoś z pytań proszę o jednoznaczne wskazanie:
- czy dane nie są gromadzone przez ministerstwo lub podległe mu instytucje;
- jaka instytucja może być ich dysponentem;
- dlaczego dane nie są gromadzone;
- czy ministerstwo planuje ich pozyskanie lub stworzenie stałego systemu monitorowania sytuacji sektora trzody chlewnej?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
31%
Konkretność
69%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
38758 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 23 lipca 2026 r.
znak sprawy: RRE.wpz.058.14.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17964 w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17964 złożoną przez posłów Annę Gembicką i
Jarosława Sachajko w sprawie trzody chlewnej w Polsce informuję, co następuje.
Pyt. 1. Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006-2025 z
uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Pyt. 2. Jak w tym okresie zmieniał się model produkcji trzody chlewnej w Polsce ?
Dane statystyczne dotyczące pogłowia świń w Polsce w podziale na poszczególne
kategorie zwierząt, w tym liczba loch i loch prośnych dostępne są na stronie
Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) pod adresem: https://stat.gov.pl/obszary-
tematyczne/rolnictwo-lesnictwo/produkcja-zwierzeca-zwierzeta-
gospodarskie/poglowie-swin-wedlug-stanu-w-grudniu-2025-r-,7,18.html
Jednocześnie w załączniku nr 1 przestawione zostały dane liczbowe przygotowane
przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące pogłowia i zmian
w strukturze produkcji świń w latach 2006-2026.
3. Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące importu i eksportu związanego z sektorem
trzody chlewnej?
-- 1 of 16 --
Dane dotyczące handlu zagranicznego są publicznie dostępne na stronie GUS
https://dbw.stat.gov.pl oraz EUROSTAT
https://ec.europa.eu/eurostat/comext/newxtweb
Ponadto dane w zakresie handlu , w tym struktury geograficznej eksportu i importu
mięsem wieprzowym oraz zwierzętami żywymi dostępne są na stronie Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakładce Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji
Rynkowej https://zsrir.minrol.gov.pl/reports
Polska nie jest samowystarczalna na rynku wieprzowiny, jest importerem netto
zarówno w zakresie mięsa wieprzowego, jak również świń do tuczu.
Pyt. 4. Czy Ministerstwo posiada porównywalne dane dotyczące opłacalności produkcji
trzody chlewnej w latach 2026-2025?
Pyt. 5. Jakie czynniki Ministerstwo uznaje za najważniejsze dla opłacalności produkcji
trzody chlewnej
Ministerstwo na bieżąco korzysta z analiz i informacji wykonywanych przez Instytut
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Analizy te wykonywane są
corocznie, dodatkowo w przypadku potrzeby wykonywane są zadania ad hoc.
Dochodowość produkcji żywca wieprzowego charakteryzuje się bardzo dużą
zmiennością w poszczególnych latach, która w znacznym stopniu jest determinowana
cyklicznością produkcji. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych
w produkcji żywca wieprzowego występuje w warunkach wysokich cen skupu i ich
korzystnej relacji do cen pasz. Spadek dochodów natomiast w okresie głębokich
spadków cen skupu żywca wieprzowego i pogorszenia się wspomnianej relacji.
Zmiany dochodowości produkcji żywca wieprzowego są w związku z tym
determinowane cyklicznymi wahaniami pogłowia świń i cen skupu. Cykliczne
wahania koniunkturalne oraz ogniska ASF pozostają głównymi obszarami ryzyka
produkcyjnego i inwestycyjnego w krajowej branży mięsa wieprzowego.
Informacja o dochodach i kosztach gospodarstw wyspecjalizowanych w chowie
trzody chlewnej została zamieszczona w załączniku 2 i 3 do niniejszego pisma.
-- 2 of 16 --
Dane statystyczne dotyczące relacji cen skupu żywca do cen pasz dostępne są na
stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod następującym
adresem: https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/8/files . Natomiast dane dotyczące
średnich cen skupu żywca wieprzowego i średnich cen sprzedaży świń dostępne są
pod adresem: https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
Pyt. 6. Jak zmieniały się wskaźniki produkcyjne i biologiczne w sektorze trzody chlewnej
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych
warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i
mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich
materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na
terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy
Rady 89/608/EWG i 90/425/EWG i uchylającego niektóre akty w dziedzinie
hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 171 z
29.06.2016 r., str. 66), hodowlę prowadzą uznane związki hodowców, które realizują
zatwierdzone programy hodowlane dla danych ras oraz, w przypadku świń, uznane
przedsiębiorstwa hodowlane, które realizują zatwierdzone programy hodowlane dla
mieszańców. Aktualnie na terytorium Polski dwa podmioty realizują zatwierdzone
programy hodowlane dla świń ras czystych:
Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”: (7 ras, tj.:
wielka biała polska, polska biała zwisłoucha, puławska, duroc, hampshire, pietrain,
wielka biała ojcowska).
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (dla ras: złotnicka biała i złotnicka pstra).
Mając na względzie powyższe, przekazuję w poniższej tabeli, dane produkcyjne dla
zwierząt hodowlanych, w zakresie o który wystąpiono w interpelacji, otrzymane od:
1) Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”:
Cecha /rasa wbp pbz puławska duroc hampshire piertrain
Liczba prosiąt żywo
urodzonych
13,07 12,67 9,75 12,1 11,79 11,94
-- 3 of 16 --
Liczba prosiąt
odchowanych do 21.
dnia
11,97 11,64 8,83 10,95 10,47 11,13
Liczba prosiąt
odchowanych od
jednej lochy w ciągu
roku*
26,01 24 15,96 21,84 17,53 21,61
Śmiertelność prosiąt
(%)
8,42 8,1 12,5 9,5 11,2 6,8
Przyrost dzienny
stand.**
Knurki (g) 741 756 576 750 Brak danych 703
Loszki (g) 656 669 544 682 642 661
Zużycie paszy
SKURTCH za 2024
(dane IZ)
3,4 3,27 3,92 2,96 Brak danych 3,05
* W najlepszych stadach hodowlanych można otrzymać po 30 i więcej prosiąt od
lochy w ciągu roku, co potwierdza rzeczywisty potencjał produkcyjny loch.
** Przyrosty dzienne standaryzowane na wiek 180 dni. (zgodnie z metodyką oceny
przyżyciowej). Jest to przyrost dzienny zwierzęcia hodowlanego (nie w tuczu), który
pozwala na harmonijny wzrost i rozwój zwierząt hodowlanych i umożliwia
porównywanie zwierząt między sobą.
2) Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu:
Cecha /rasa złotnicka
biała
złotnicka
pstra
Liczba prosiąt odchowanych od jednej lochy w
ciągu roku
7,07 6,64
Śmiertelność prosiąt (%) 7 7
-- 4 of 16 --
Średni przyrost dzienny (g) 496 460
Skalę korzystania z materiału hodowlanego i genetyki pochodzącej z kraju oraz z
importu można ocenić na podstawie otrzymywanych zgodnie z rozporządzeniem
Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na
rok 2025 (Dz.U. z 2024 r. poz. 1653, z późn. zm.) od podmiotów gospodarki
narodowej prowadzących działalność w zakresie pozyskiwania, konfekcjonowania,
przechowywania lub dostarczania nasienia knurów sprawozdań RRW -18 o liczbie
porcji nasienia knurów wprowadzonych do obrotu.
Według danych za II półrocze 2025 r., liczba porcji nasienia jest następująca:
758 044 – liczba porcji nasienia knurów ras i mieszańców polskiej hodowli
246 719 - liczba porcji nasienia knurów ras i mieszańców pochodzących
spoza Polski.
Pyt. 7. Jak wygląda pełny bilans gospodarczych skutków ASF dla polskiego sektora
trzody chlewnej od pierwszego wystąpienia choroby w Polsce?
Pyt. 9 Jak Ministerstwo ocenia stan organizacyjny i kadrowy Inspekcji Weterynaryjnej w
kontekście walki z ASF i obsługi gospodarstw utrzymujących świnie?
Dane dotyczące ognisk ASF u świń i dzików, podejrzeń wystąpienia choroby, liczby
zabitych zwierząt, zasięgu obszarów objętych ograniczeniami wysokości
wypłaconych odszkodowań oraz kosztów poniesionych przez Inspekcję
Weterynaryjną (IW) są w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii.
Należy podkreślić, że ASF jest jednym z najpoważniejszych wyzwań epizootycznych,
z jakimi mierzy się Polska i wiele państw europejskich. Walka z chorobą wymagała
wdrożenia kosztownych działań obejmujących bioasekurację, monitoring, wypłatę
odszkodowań, działania weterynaryjne oraz ograniczanie ryzyka rozprzestrzeniania
się wirusa.
-- 5 of 16 --
Ministerstwo dostrzega obciążenia, jakie ponieśli producenci świń, w szczególności
związane z dodatkowymi wymogami bioasekuracyjnymi, ograniczeniami handlowymi
oraz funkcjonowaniem w obszarach objętych restrykcjami.
Aktualnie czynności szacowania prowadzone są na podstawie przepisów ustawy z
dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795) oraz rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 marca 2026 r. w sprawie szacowania
zwierząt oraz zniszczonych z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej produktów
pochodzenia zwierzęcego, materiału biologicznego, pasz i sprzętu (Dz.U. poz. 350).
Jednocześnie uwzględniając utrudnienia identyfikowane w czasie stosowania
przepisów dotyczących odszkodowań przyznawanych przy zwalczaniu chorób
zwierząt odnoszące się do procesu wyceny zwierząt oraz ustalania wysokości
należnych rekompensat podjęto prace nad przygotowaniem podstaw do reformy
systemu takich odszkodowań w szerszym zakresie.
W ramach tych prac Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
Państwowy Instytut Badawczy (IERiGŻ-PIB) realizuje aktualnie zadanie pn. Reforma
systemu odszkodowań przyznawanych w procesie zwalczania chorób zwierząt.
Pyt. 8. Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę działań podjętych przez inne państwa
UE, którym udało się ograniczyć lub wyeliminować ASF, w szczególności przez Czechy i
Belgię?
Działania w zakresie zwalczania afrykańskiego pomoru świń (ASF) prowadzone są na
terytorium Polski przez organy IW pod przewodnictwem Głównego Lekarza
Weterynarii w oparciu o obowiązujące prawodawstwo krajowe i UE.
Należy podkreślić, że przyjęte w ww. dokumentach rozwiązania zostały
wypracowane na poziomie eksperckim w oparciu o badania naukowe oraz
doświadczenia poszczególnych państwa członkowskich UE. Ponadto w razie
potrzeby Komisja Europejska (KE) przeprowadza aktualizację przepisów i wytycznych
w oparciu normy międzynarodowe, oceny naukowe (przede wszystkim
prezentowane przez EFSA), najlepsze praktyki i doświadczenia państw
członkowskich UE i innych państw oraz misje i zalecenia EUVET.
-- 6 of 16 --
Równocześnie ustalanie ogólnych kierunków działania IW w zakresie zwalczania nie
tylko ASF, ale także innych chorób zwierząt, w tym wydawanie instrukcji i
opracowywanie procedur, to domena GLW. Wparcia w tym zakresie udziela temu
organowi Rada Sanitarno - Epizootyczna oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny –
Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. Wnioski Rady oraz opinie Instytutu
wspierają podejmowanie decyzji opartych na analizie danych epidemiologicznych i
naukowych.
Współpraca z właściwymi organami weterynaryjnymi państw członkowskich Unii
Europejskiej, Komisją Europejską oraz Światową Organizacją Zdrowia Zwierząt
(WOAH) odbywa się na bieżąco. Współpraca obejmuje wymianę informacji
epidemiologicznych, koordynację działań związanych z monitorowaniem sytuacji
epizootycznej, uzgadnianie środków kontroli oraz wspólne działania dotyczące
regionalizacji obszarów objętych ograniczeniami. Ważnym elementem współpracy
jest również wymiana doświadczeń i wiedzy eksperckiej pomiędzy służbami
weterynaryjnymi oraz instytutami badawczymi, co przyczynia się do doskonalenia
metod diagnostycznych, oceny ryzyka i skuteczniejszego zwalczania ASF.
Pyt. 10. Proszę o sporządzenie pełnego wykazu najważniejszych polskich i unijnych
aktów prawnych regulujących produkcje trzody chlewnej
Pełny wykaz aktów prawnych regulujących produkcję trzody chlewnej znajduje się w
oficjalnej bazie aktów prawnych Unii Europejskiej dostępnej pod następującym
adresem:
https://eur-lex.europa.eu/advanced-search-
form.html?action=update&qid=1784030348108
Wykaz ten umożliwia wyświetlenie pełnej treści aktu prawnego, datę przyjęcia
wejścia w życie wraz zakresem regulacji, publikatorem i wszystkimi zmianami aktu.
Akty prawne wymagające wdrożenia do prawa polskiego implementowane są
zgodnie z Regulamin pracy Rady Ministrów określającym sposób postępowania i
opracowywania dokumentów rządowych, w tym ich uzgadniania, przeprowadzania
konsultacji publicznych i opiniowania, a także sporządzania w uzasadnieniu do
dokumentu rządowego oceny skutków regulacji.
-- 7 of 16 --
Przebieg procesu legislacyjnego oraz wykaz wszystkich krajowych aktów prawnych
regulujących rynek wieprzowiny, w tym Dzienniki Ustaw dostępne są na stronie
podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji.
https://rcl.gov.pl/
Pyt. 11. Czy Ministerstwo posiada obowiązującą, formalnie przyjętą strategię rozwoju
produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Rynek trzody chlewnej uwzględniany jest przez Ministerstwo w polityce rolnej.
Oprócz monitoringu sytuacji rynkowej, na bieżąco analizowane są możliwości i
uruchamiane instrumenty inwestycyjne i wsparcia. Producenci świń zainteresowani
rozwojem swojej produkcji mogli i mogą korzystać z szeregu interwencji
przewidzianych w Krajowym Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027, wsparcia krajowego i unijnego. Aktualnie trwają prace dotyczące
założeń strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce. Instytut Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowy Instytut Badawczy, na zlecenie
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, realizuje zadanie „Założenia strategii rozwoju
sektora produkcji zwierzęcej w Polsce – koordynacja debaty publicznej”. Celem tego
zadania jest:
opracowanie diagnozy uwarunkowań rozwoju sektora produkcji zwierzęcej
w Polsce (rynkowych, regulacyjnych, środowiskowych i strukturalnych) wraz
z identyfikacją kluczowych ograniczeń i czynników ryzyka,
ocena adekwatności obecnych instrumentów wsparcia w ramach WPR oraz
sformułowanie propozycji kierunków/interwencji w nowych ramach po 2027 r.,
zdefiniowanie strategicznych dylematów rozwojowych sektora oraz
przygotowanie wariantowych ścieżek rozwoju i polityki (scenariusze) wraz
z kryteriami porównawczymi,
koordynacja debaty publicznej: mapowanie interesariuszy, zebranie i synteza
stanowisk, wypracowanie obszarów konsensusu i rozbieżności oraz przełożenie
wniosków z konsultacji na warianty polityki.
-- 8 of 16 --
Wynikiem będzie zestaw wariantów polityki (2–3 scenariusze) wraz z opisem
konsekwencji, ryzyk wdrożeniowych oraz propozycją instrumentów (w tym
w odniesieniu do ram WPR po 2027 r.).
Jednocześnie Komisja Europejska przyjęła w dniu 7 lipca 2026 r. dokument
„Strategia dla produkcji zwierzęcej”, którego celem jest stworzenie
długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora,
przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji w UE. Strategia ma zwiększyć
przewidywalność, wspierać inwestycje i wzmacniać odporność sektora, a także
ukierunkować odpowiednie wykorzystania WPR i innych instrumentów finansowych.
Pyt. 12. Jakie instrumenty wsparcia dla producentów trzody chlewnej zostały
uruchomione od 1 stycznia 2006 r.
Od 1 stycznia 2006 r. producenci działający w sektorze wieprzowiny mogli korzystać
z licznych instrumentów wsparcia realizowanych zarówno ze środków krajowych, jak
i unijnych, w szczególności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, w tym Sektorowego
Programu Operacyjnego na lata 2004-2006, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2007–2013, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 oraz
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Wsparcie
obejmowało m.in. płatności bezpośrednie, działania inwestycyjne, pomoc
nadzwyczajną związaną z sytuacjami kryzysowymi, działania na rzecz dobrostanu
zwierząt, ochrony zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich,
bioasekuracji, zarządzania ryzykiem oraz poprawy konkurencyjności gospodarstw
rolnych. Wsparcie było i jest realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych
instrumentów wsparcia dostępne są w dokumentacji opublikowanej na stronach
internetowych MRiRW oraz ARiMR:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/plan-strategiczny-dla-wspolnej-polityki-
rolnej-na-lata-2023-27
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/-program-rozwoju-obszarow-wiejskich-
2014-2020-prow-2014-2020
-- 9 of 16 --
https://www.gov.pl/web/arimr/roznicowanie-w-kierunku-dzialalnosci-
nierolniczej3
https://www.gov.pl/web/arimr/sektorowy-program-operacyjny---rolnictwo-
2004-2006
https://www.gov.pl/web/arimr/sprawozdania-z-dzialalnosci-agencji-
restrukturyzacji-i-modernizacji-rolnictwa
https://www.gov.pl/web/arimr/platnosci-bezposrednie2
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/platnosci-bezposrednie-do-2022
https://www.gov.pl/web/arimr/platnosci-bezposrednie3?page=1&size=10
W latach 2006 – 2025 obowiązywały następujące akty prawne, na podstawie
których udzielana była pomoc w ramach pomocy krajowej:
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr
22, poz. 121, z późn. zm.).
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 77, poz. 514 i Nr
250, poz. 1868 oraz z 2008 r. Nr 8, poz. 42 i Nr 107, poz. 680).
Aktualnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.)
Szczegóły dotyczące poszczególnych programów w latach 2006 – 2025 znajdują się
w załączonych sprawozdaniach z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa.
Pyt. 13. Czy Ministerstwo oceniało skuteczność dotychczasowych programów wsparcia
sektora trzody chlewnej?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje sytuację w
poszczególnych sektorach produkcji zwierzęcej oraz analizuje efekty funkcjonowania
wdrażanych instrumentów wsparcia. Ocena poszczególnych działań prowadzona jest
-- 10 of 16 --
m.in. na podstawie dostępnych danych statystycznych, informacji pochodzących od
ARiMR, wyników ewaluacji programów, a także wniosków płynących z konsultacji z
organizacjami branżowymi, organizacjami rolniczymi i samorządem rolniczym.
Uzyskane informacje są wykorzystywane przy projektowaniu i ewentualnym
modyfikowaniu instrumentów wsparcia, tak aby odpowiadały one aktualnym
potrzebom producentów oraz uwarunkowaniom rynkowym.
Pyt. 14. Jakie postulaty dotyczące trzody chlewnej zgłaszały w latach 2021-2026
organizacje rolnicze, branżowe i samorząd rolniczy?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco współpracuje z organizacjami
rolniczymi, branżowymi oraz samorządem rolniczym. W latach 2021–2026 w ramach
prowadzonych konsultacji, spotkań roboczych oraz innych form współpracy
zgłaszane były liczne postulaty odnoszące się do poszczególnych sektorów produkcji
zwierzęcej. Wszystkie zgłaszane wnioski i propozycje są analizowane przez MRiRW
pod kątem możliwości ich wdrożenia, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów
prawa krajowego i unijnego, dostępnych środków finansowych oraz kierunków
polityki rolnej.
Pyt. 15. Czy Ministerstwo analizowało relacje ekonomiczne w łańcuchu dostaw
wieprzowiny?
W Polsce zadania wynikające z przepisów unijnych w zakresie monitorowania i
zwiększania transparentności rynku rolno-spożywczego realizowane są przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za pośrednictwem Zintegrowanego Systemu
Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR), funkcjonującego już od blisko 25 lat. System
ten stanowi podstawowe narzędzie gromadzenia, przetwarzania i udostępniania
informacji o aktualnych i historycznych cenach produktów rolno-spożywczych na
poszczególnych etapach krajowego łańcucha dostaw żywności. Link do strony
Systemu z dostępnymi informacjami: https://zsrir.minrol.gov.pl
W związku z wejściem w życie nowych przepisów unijnych od 2021 r. został
rozszerzony zakres krajowych badań rynkowych w zakresie produktów rolno-
spożywczych. Objęto nimi m.in. dodatkowe grupy produktów oraz włączono do
systemu raportowania podmioty handlu detalicznego. Dzięki temu pozyskiwane są
-- 11 of 16 --
informacje dotyczące cen podstawowych produktów na kolejnych etapach obrotu,
od producenta rolnego, poprzez przetwórstwo i handel hurtowy, aż po handel
detaliczny.
Biuletyn informacyjny dotyczący Rynku wieprzowiny zawiera informacje o cenach na
różnych etapach obrotu rynkowego, obejmujące nie tylko średnie ceny zakupu
(skupu) żywca wieprzowego od producentów, ale również ceny sprzedaży półtusz i
elementów mięsa wieprzowego przez zakłady ubojowe i przetwórcze, a także ceny
zakupu wybranych produktów wieprzowych przez sieci handlowe. Ponadto
publikowane są, porównania cen krajowych i w innych państwach UE oraz analizy
zmian cen w czasie. Dzięki temu rolnicy i inni uczestnicy rynku mają dostęp do
publicznie dostępnych informacji obrazujących relacje cenowe pomiędzy kolejnymi
ogniwami łańcucha dostaw, co istotnie zwiększa przejrzystość rynku.
ZSRIR pełni ważną rolę w analizie sytuacji rynkowej, umożliwiając obserwację zmian
cen i relacji cenowych na kolejnych etapach łańcucha dostaw żywności. Należy
jednak podkreślić, że system ten nie monitoruje bezpośrednio marż osiąganych przez
poszczególne podmioty gospodarcze. Gromadzone dane dotyczą przede wszystkim
cen zakupu i sprzedaży określonych produktów. Tym samym ZSRIR pozwala
analizować proces transmisji cen w łańcuchu żywnościowym.
Ministerstwo zgłasza do właściwego w sprawie badania relacji rynkowych w
łańcuchu dostaw Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wnioski o zbadanie
praktyk rynkowych oraz zachowań przedsiębiorców w stosunku do dostawców świń.
Ostatnie wystąpienie do UOKIK w sprawie rynku wieprzowiny miało miejsce w maju
br. Ministerstwo zwróciło się z prośbą o zbadanie czy na rynku wieprzowiny
stosowane są praktyki mające znamiona zmowy cenowej, czy w relacjach producent
– przetwórca żywca wieprzowego zachodzą nieuczciwe praktyki handlowe.
Pyt. 16. Jakie zagrożenia dla krajowej produkcji trzody chlewnej Ministerstwo
identyfikuje w perspektywie do 2030 i 2035 r.
Wyzwania dla produkcji trzody chlewnej dotyczą wielu obszarów, które mają
bezpośredni wpływ na opłacalność i ryzyko produkcyjne. Brane są pod uwagę przede
wszystkim zmienność cen skupu świń, kosztów produkcji oraz występowanie
-- 12 of 16 --
afrykańskiego pomoru świń. Rynek wieprzowiny podobnie, jak pozostałe kierunki
produkcji zwierzęcej stoi przed wyzwaniami związanymi z dużą presją społeczną na
zrównoważone metody produkcji, ochronę klimatu i środowiska. W środowisku
coraz większej globalizacji i liberalizacji handlu zagrożeniem dla rynku jest coraz
większa konkurencyjność dla unijnej wieprzowiny, trudności w handlu związane z
nieuznawaniem regionalizacji w zakresie ASF czy odbudowa krajowej produkcji na
rynku chińskim.
Afrykański pomór świń (ASF) pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń
epizootycznych dla sektora produkcji trzody chlewnej w Polsce i w Europie.
Kluczowym wyzwaniem w dalszym ograniczaniu rozprzestrzeniania się ASF pozostaje
utrzymywanie się wirusa w populacji dzików. Dziki stanowią naturalny rezerwuar
choroby, a przemieszczanie się zakażonych zwierząt oraz obecność padłych dzików
zakażonych wirusem sprzyjają utrzymywaniu się ASF w środowisku i zwiększają
ryzyko przeniesienia choroby do gospodarstw utrzymujących świnie. Z tego względu
szczególne znaczenie mają działania związane z monitoringiem populacji dzików,
poszukiwaniem i usuwaniem padłych zwierząt oraz ograniczaniem możliwości
kontaktu dzików ze świniami utrzymywanymi w gospodarstwach (bioasekuracja).
W związku z tym konieczne było wdrożenie wielu środków, które są stosowane w
odniesieniu do zwierząt wolno żyjących (np. badania, odstrzały sanitarne zarządzane
przez lub na wniosek organów IW, usuwanie padłych zwierząt, kontrola migracji itp.).
Realizacja wielu z tych zadań wymaga współpracy m. in. z Ministerstwem Klimatu i
Środowiska, Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, Polskim
Związkiem Łowieckim oraz Inspekcją Ochrony Środowiska.
Ważnym aspektem jest również utrzymywanie odpowiedniej bioasekuracji w
gospodarstwach.
W zakresie ograniczeń w stosowaniu leków weterynaryjnych i antybiotyków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie identyfikuje zagrożeń dla krajowej
produkcji trzody chlewnej w zakresie ograniczeń w stosowaniu
przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych u zwierząt.
-- 13 of 16 --
Ograniczone i rozważne stosowanie przeciwdrobnoustrojowych produktów
leczniczych u zwierząt ma na celu ograniczenie ryzyka rozwoju oporności
drobnoustrojów, która stanowi coraz większy problem zdrowotny w Unii
Europejskiej i na świecie.
Wprowadzane ograniczenia są konieczne i mają na celu zagwarantowanie
najwyższego poziomu ochrony zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt oraz ochrony
środowiska.
W kontekście ostatnio dyskutowanych umów handlowych (z Ukrainą, krajami
Mercosur, Meksykiem, Nową Zelandią, Australią, Indonezją, Malezją, Tajlandią,
Filipinami, Indiami) sektor wieprzowiny w UE raczej nie był wskazywany jako
szczególnie narażony na ryzyko nadmiernego importu z tych kierunków (w
porównaniu z na przykład sektorem wołowym, drobiowym czy cukrowym).
Niezależnie od tego MRiRW opowiada się za ścisłym monitorowaniem przez KE
wpływu zawieranych umów, za większym dostosowaniem produktów
importowanych do standardów produkcji UE, za uwzględnianiem w umowach oraz w
przepisach unijnych postanowień umożliwiających skuteczne działania w razie
nadmiernego importu powodującego zagrożenia dla krajowej produkcji, za
pogłębieniem analiz skumulowanego wpływu umów na sektor rolny UE.
Umowy handlowe UE z krajami trzecimi, ze względu na przyznanie preferencji
taryfowych w dostępie do rynku UE na objęte umową produkty, umożliwiają
obniżenie ich ceny oferowanej na rynku i tym samym zwiększają konkurencyjność
importu w porównaniu z produkcją krajową. Może to prowadzić do wzrostu importu i
problemów rynkowych. Jednocześnie oferują określone preferencje taryfowe i inne
ułatwienia w dostępie do rynków krajów trzecich, co może być korzystne dla
eksportu państw członkowskich UE, w tym Polski.
Umowy handlowe nie uchylają wymogu celnej, weterynaryjnej i fitosanitarnej
kontroli granicznej, ani wymogu spełnienia unijnych standardów bezpieczeństwa i
jakości żywności. Część unijnych standardów produkcji (np. dobrostanu zwierząt) nie
jest obecnie wymagana wobec produktów importowanych, co zniekształca warunki
konkurowania. Polska stale zwraca uwagę na konieczność dostosowania produktów
importowanych do unijnych wymogów produkcji.
-- 14 of 16 --
Jeśli chodzi o ocenę zagrożeń i korzyści w związku z zawieraniem umów handlowych
jest to stały temat dyskusji na forum Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH).
Komisja Europejska w ostatnich latach zlecała kilka analiz skumulowanego wpływu
umów na sektor rolny. Wynikał z nich ogólny wniosek, że sektor rolno-spożywczy UE
generalnie zyskuje na umowach handlowych, przy czym ocena wpływu w
poszczególnych segmentach rynku może się różnić. Wśród beneficjentów liberalizacji
handlu wskazywany był najczęściej sektor produktów wysoce przetworzonych, win i
alkoholi, mleczarski, wieprzowy. Z kolei wśród sektorów w większym stopniu
zagrożonych negatywnymi skutkami liberalizacji wskazywane były sektory mięsa
wołowego, cukru, mięsa drobiowego, baraniny i ryżu (dwa ostatnie mają mniejsze
znaczenie dla Polski). Jednocześnie Komisja przyznawała, że wykorzystywane w tych
analizach metody modelowania skutków liberalizacji przy użyciu modeli
ekonometrycznych opierają się na licznych metodologicznych uproszczeniach
(ograniczone możliwości modelowania barier pozataryfowych w handlu i
implementacji w modelu konkretnych wielkości kontyngentów taryfowych). Każe to
podchodzić z pewną ostrożnością do wniosków płynących z tych analiz.
Pyt. 17. Jakie konkretne działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby odbudować
krajową produkcję trzody chlewnej
W chwili obecnej trwa proces dotyczący analizy i ukierunkowania instrumentów
wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Sektor produkcji zwierzęcej
będzie uwzględniany w tych pracach mając na uwadze definiowane potrzeby i
wyzwania, w tym potrzebę wzmacniania i zachowania potencjału produkcyjnego
rolnictwa.
W wyborze instrumentów wsparcia będą brane pod uwagę m.in. przeprowadzony
proces konsultacji, scenariusze zdefiniowane w pracach prowadzonych przez IERiGŻ
w ramach przygotowania założeń do strategii rozwoju produkcji zwierzęcej w Polsce
oraz przyjęta przez Komisję Europejską Strategia dla produkcji zwierzęcej.
-- 15 of 16 --
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Pogłowie świń i zmiany w strukturze produkcji świń (dane ARiMR)
2. Koszty produkcji wybranych produktów zwierzęcych w latach 2025–2026
(dane IERiGŻ-PIB)
3. Dochody gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie trzody
chlewnej (dane IERiGŻ-PIB)
4. Sprawozdania z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 16 of 16 --
stan_na liczba_stad liczba_swin srednia_swin mediana_swin stan_na przedzial_poglowia liczba_stad liczba_swin
2006-12-31 354 751 17 977 568 50,68 16 2006-12-31 1-10 sztuk 131 020 661 941
2007-12-31 333 225 17 378 045 52,15 15 2006-12-31 11-50 sztuk 158 128 3 826 430
2008-12-31 302 212 16 411 480 54,30 13 2006-12-31 51-200 sztuk 53 913 5 011 654
2009-12-31 292 579 17 160 024 58,65 15 2006-12-31 201-500 sztuk 8 529 2 538 807
2010-12-31 274 297 17 057 921 62,19 15 2006-12-31 501-1000 sztuk 1 807 1 224 275
2011-12-31 245 045 15 482 719 63,18 13 2006-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 354 4 714 461
2012-12-31 226 545 14 693 407 64,86 13 2007-12-31 1-10 sztuk 134 550 649 015
2013-12-31 211 023 14 023 360 66,45 13 2007-12-31 11-50 sztuk 140 861 3 382 812
2014-12-31 196 431 13 420 212 68,32 14 2007-12-31 51-200 sztuk 46 884 4 335 841
2015-12-31 179 945 12 361 212 68,69 14 2007-12-31 201-500 sztuk 7 561 2 251 964
2016-12-31 143 963 7 157 159 49,72 12 2007-12-31 501-1000 sztuk 1 897 1 307 166
2017-12-31 146 512 11 478 741 78,35 15 2007-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 472 5 451 247
2018-12-31 118 467 10 866 573 91,73 16 2008-12-31 1-10 sztuk 130 218 605 963
2019-12-31 93 255 10 223 225 109,63 18 2008-12-31 11-50 sztuk 122 998 2 917 499
2020-12-31 84 439 10 611 660 125,67 23 2008-12-31 51-200 sztuk 39 034 3 603 138
2021-12-31 70 700 9 902 489 140,06 23 2008-12-31 201-500 sztuk 6 635 1 999 862
2022-12-31 56 206 8 888 109 158,13 21 2008-12-31 501-1000 sztuk 1 806 1 248 292
2023-12-31 51 893 9 264 530 178,53 25 2008-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 521 6 036 726
2024-12-31 48 349 9 112 230 188,47 26 2009-12-31 1-10 sztuk 115 196 563 698
2025-12-31 43 648 9 334 729 213,86 28 2009-12-31 11-50 sztuk 127 052 3 019 109
2026-06-30 40 839 9 227 516 225,95 27 2009-12-31 51-200 sztuk 39 917 3 687 274
2009-12-31 201-500 sztuk 6 951 2 093 687
2009-12-31 501-1000 sztuk 1 828 1 264 075
2009-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 635 6 532 181
2010-12-31 1-10 sztuk 108 127 527 483
2010-12-31 11-50 sztuk 117 701 2 806 158
2010-12-31 51-200 sztuk 38 319 3 551 867
2010-12-31 201-500 sztuk 6 592 1 986 262
2010-12-31 501-1000 sztuk 1 815 1 250 308
2010-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 743 6 935 843
2011-12-31 1-10 sztuk 104 360 494 355
2011-12-31 11-50 sztuk 99 239 2 336 686
2011-12-31 51-200 sztuk 32 007 2 988 679
2011-12-31 201-500 sztuk 6 048 1 844 905
2011-12-31 501-1000 sztuk 1 735 1 196 548
2011-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 656 6 621 546
2012-12-31 1-10 sztuk 95 408 452 653
2012-12-31 11-50 sztuk 92 080 2 170 614
2012-12-31 51-200 sztuk 29 764 2 786 211
2012-12-31 201-500 sztuk 5 876 1 790 030
2012-12-31 501-1000 sztuk 1 795 1 238 703
2012-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 622 6 255 196
2013-12-31 1-10 sztuk 89 244 421 403
2013-12-31 11-50 sztuk 84 780 1 999 313
2013-12-31 51-200 sztuk 27 803 2 609 682
2013-12-31 201-500 sztuk 5 748 1 767 289
2013-12-31 501-1000 sztuk 1 850 1 277 616
2013-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 598 5 948 057
2014-12-31 1-10 sztuk 81 538 385 368
2014-12-31 11-50 sztuk 78 875 1 865 363
2014-12-31 51-200 sztuk 26 731 2 505 604
2014-12-31 201-500 sztuk 5 691 1 745 565
2014-12-31 501-1000 sztuk 1 940 1 336 818
2014-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 656 5 581 494
Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006–2025, z uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Proszę o przedstawienie danych rocznych, a tam, gdzie to możliwe, także półrocznych lub
kwartalnych, obejmujących:
- całkowite pogłowie świń w Polsce;
- liczbę gospodarstw utrzymujących świnie;
- średnią i medianę liczby świń przypadających na gospodarstwo;
- strukturę gospodarstw według skali produkcji, w szczególności gospodarstw utrzymujących do 10, do 50, do 200, do 500, do 1 000 oraz powyżej
1 000 świń;
Interpelacja nr 17964
-- 1 of 3 --
2015-12-31 1-10 sztuk 75 104 354 413
2015-12-31 11-50 sztuk 71 244 1 686 683
2015-12-31 51-200 sztuk 24 449 2 308 661
2015-12-31 201-500 sztuk 5 504 1 697 689
2015-12-31 501-1000 sztuk 1 983 1 372 051
2015-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 661 4 941 715
2016-12-31 1-10 sztuk 66 563 307 860
2016-12-31 11-50 sztuk 57 662 1 337 553
2016-12-31 51-200 sztuk 15 242 1 384 829
2016-12-31 201-500 sztuk 2 714 829 930
2016-12-31 501-1000 sztuk 948 654 572
2016-12-31 powyżej 1000 sztuk 834 2 642 415
2017-12-31 1-10 sztuk 58 181 271 218
2017-12-31 11-50 sztuk 58 220 1 379 898
2017-12-31 51-200 sztuk 20 812 1 967 968
2017-12-31 201-500 sztuk 5 430 1 705 011
2017-12-31 501-1000 sztuk 2 179 1 521 916
2017-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 690 4 632 730
2018-12-31 1-10 sztuk 44 569 209 134
2018-12-31 11-50 sztuk 46 909 1 122 741
2018-12-31 51-200 sztuk 17 903 1 704 776
2018-12-31 201-500 sztuk 5 150 1 613 230
2018-12-31 501-1000 sztuk 2 173 1 512 278
2018-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 763 4 704 414
2019-12-31 1-10 sztuk 32 264 151 175
2019-12-31 11-50 sztuk 37 204 895 481
2019-12-31 51-200 sztuk 15 031 1 453 506
2019-12-31 201-500 sztuk 4 778 1 522 255
2019-12-31 501-1000 sztuk 2 155 1 518 118
2019-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 823 4 682 690
2020-12-31 1-10 sztuk 24 633 120 617
2020-12-31 11-50 sztuk 34 866 862 362
2020-12-31 51-200 sztuk 15 794 1 523 830
2020-12-31 201-500 sztuk 4 892 1 553 066
2020-12-31 501-1000 sztuk 2 248 1 574 020
2020-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 006 4 977 765
2021-12-31 1-10 sztuk 20 241 99 185
2021-12-31 11-50 sztuk 29 008 715 192
2021-12-31 51-200 sztuk 13 204 1 274 693
2021-12-31 201-500 sztuk 4 168 1 334 188
2021-12-31 501-1000 sztuk 2 104 1 485 719
2021-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 975 4 993 512
2022-12-31 1-10 sztuk 18 006 85 002
2022-12-31 11-50 sztuk 21 469 522 117
2022-12-31 51-200 sztuk 9 236 913 222
2022-12-31 201-500 sztuk 3 514 1 134 490
2022-12-31 501-1000 sztuk 2 004 1 406 437
2022-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 977 4 826 841
2023-12-31 1-10 sztuk 14 771 70 571
2023-12-31 11-50 sztuk 19 627 485 207
2023-12-31 51-200 sztuk 9 531 945 017
2023-12-31 201-500 sztuk 3 790 1 221 263
2023-12-31 501-1000 sztuk 2 045 1 434 182
2023-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 129 5 108 290
2024-12-31 1-10 sztuk 13 296 64 604
2024-12-31 11-50 sztuk 17 980 449 335
2024-12-31 51-200 sztuk 9 146 922 403
2024-12-31 201-500 sztuk 3 698 1 195 767
2024-12-31 501-1000 sztuk 2 137 1 511 374
2024-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 092 4 968 747
2025-12-31 1-10 sztuk 11 886 57 138
2025-12-31 11-50 sztuk 15 467 386 389
2025-12-31 51-200 sztuk 8 232 839 314
2025-12-31 201-500 sztuk 3 663 1 196 063
2025-12-31 501-1000 sztuk 2 177 1 547 088
2025-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 223 5 308 737
2026-06-30 1-10 sztuk 11 819 55 210
-- 2 of 3 --
2026-06-30 11-50 sztuk 13 820 342 910
2026-06-30 51-200 sztuk 7 352 754 976
2026-06-30 201-500 sztuk 3 455 1 129 588
2026-06-30 501-1000 sztuk 2 091 1 464 243
2026-06-30 powyżej 1000 sztuk 2 302 5 480 589
-- 3 of 3 --
Załącznik 2. Koszty produkcji wybranych produktów zwierzęcych w latach 2025–2026 – stan
na czerwiec 2026 roku (badania IERiGŻ -PIB wykonane na bazie danych źródłowych
zgromadzonych w systemie AGROKOSZTY w 2024 roku)
a Koszty ogółem to suma kosztów bezpośrednich ogółem i kosztów pośrednich ogółem.
KB – koszty bezpośrednie, WS – wymiana stada, PzZ – pasze z zewnątrz gospodarstwa, PWT –
pasze własne towarowe, PWNT – pasze własne nietowarowe.
Źródło: IERiGŻ opracowano na podstawie wyników badań własnych.
Wskaźnik
zmiany
Śr. w I półr.
2026 r.
Średnio
w 2025 r.
4918 4977 1,01
w tym: wymiana stada 1104 1204 1,09 24,2
pasze z zewnątrz gospodarstwa 2219 2177 0,98 43,7
pasze własne towarowe 834 812 0,97 16,3
pasze własne nietowarowe 304 304 1,00 6,1
5026 5117 1,02
9944 10094 1,02
931 1022 1,10
w tym: wymiana stada 772 865 1,12 84,6
pasze z zewnątrz gospodarstwa 40 39 0,97 3,8
pasze własne towarowe 53 51 0,96 5,0
pasze własne nietowarowe 64 64 1,00 6,3
379 385 1,02
1310 1407 1,07
595 565 0,95
w tym: wymiana stada 235 253 1,08 44,8
pasze z zewnątrz gospodarstwa 255 209 0,82 37,0
pasze własne towarowe 85 82 0,96 14,5
265 268 1,01
860 833 0,97
Wyszczególnienie
Wartość Struktura kosztów
produkcji
- stan na czerwiec
2026 r., %
Średnio
w 2025 r.
Średnio
w I półroczu
2026 r.
Mleko krowie (zł w przeliczeniu na 1 krowę mleczną)
Koszty bezpośrednie ogółem 49,3
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ, PWT
i PWNT =
Koszty pośrednie ogółem 50,7
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
Żywiec wołowy (zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto)
Koszty bezpośrednie ogółem 72,6
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ, PWT
i PWNT =
Koszty pośrednie ogółem 27,4
Żywiec wieprzowy (zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto)
Koszty bezpośrednie ogółem 67,8
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ
i PWT =
Koszty pośrednie ogółem 32,2
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
-- 1 of 1 --
Załącznik 3. Dochody gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie trzody chlewnej
Lata
Dochód z rodzinnego gospodarstwa
rolnego Dopłaty bezpośrednie
[tys. PLN] [tys. PLN/AWU] [tys. PLN] [% dochodu]
2014 50,8 33,5 24,0 47,4
2015 38,3 25,5 21,9 57,2
2016 68,7 42,0 25,1 36,5
2017 75,6 47,5 25,5 33,7
2018 50,9 31,7 29,1 57,2
2019 96,9 60,4 26,6 27,5
2020 97,1 62,1 32,6 33,6
2021 106,7 68,5 34,9 32,7
2022 187,4 118,1 52,3 27,9
2023 185,1 122,3 53,6 29,0
2024 204,8 124,5 44,6 21,8
2025* 155,3 61,6 59,6 38,4
* dane wstępne
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB, dane Polski FSDN.
-- 1 of 1 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 23 lipca 2026 r.
znak sprawy: RRE.wpz.058.14.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17964 w sprawie trzody chlewnej w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17964 złożoną przez posłów Annę Gembicką i
Jarosława Sachajko w sprawie trzody chlewnej w Polsce informuję, co następuje.
Pyt. 1. Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006-2025 z
uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Pyt. 2. Jak w tym okresie zmieniał się model produkcji trzody chlewnej w Polsce ?
Dane statystyczne dotyczące pogłowia świń w Polsce w podziale na poszczególne
kategorie zwierząt, w tym liczba loch i loch prośnych dostępne są na stronie
Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) pod adresem: https://stat.gov.pl/obszary-
tematyczne/rolnictwo-lesnictwo/produkcja-zwierzeca-zwierzeta-
gospodarskie/poglowie-swin-wedlug-stanu-w-grudniu-2025-r-,7,18.html
Jednocześnie w załączniku nr 1 przestawione zostały dane liczbowe przygotowane
przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące pogłowia i zmian
w strukturze produkcji świń w latach 2006-2026.
3. Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące importu i eksportu związanego z sektorem
trzody chlewnej?
-- 1 of 16 --
Dane dotyczące handlu zagranicznego są publicznie dostępne na stronie GUS
https://dbw.stat.gov.pl oraz EUROSTAT
https://ec.europa.eu/eurostat/comext/newxtweb
Ponadto dane w zakresie handlu , w tym struktury geograficznej eksportu i importu
mięsem wieprzowym oraz zwierzętami żywymi dostępne są na stronie Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakładce Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji
Rynkowej https://zsrir.minrol.gov.pl/reports
Polska nie jest samowystarczalna na rynku wieprzowiny, jest importerem netto
zarówno w zakresie mięsa wieprzowego, jak również świń do tuczu.
Pyt. 4. Czy Ministerstwo posiada porównywalne dane dotyczące opłacalności produkcji
trzody chlewnej w latach 2026-2025?
Pyt. 5. Jakie czynniki Ministerstwo uznaje za najważniejsze dla opłacalności produkcji
trzody chlewnej
Ministerstwo na bieżąco korzysta z analiz i informacji wykonywanych przez Instytut
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Analizy te wykonywane są
corocznie, dodatkowo w przypadku potrzeby wykonywane są zadania ad hoc.
Dochodowość produkcji żywca wieprzowego charakteryzuje się bardzo dużą
zmiennością w poszczególnych latach, która w znacznym stopniu jest determinowana
cyklicznością produkcji. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych
w produkcji żywca wieprzowego występuje w warunkach wysokich cen skupu i ich
korzystnej relacji do cen pasz. Spadek dochodów natomiast w okresie głębokich
spadków cen skupu żywca wieprzowego i pogorszenia się wspomnianej relacji.
Zmiany dochodowości produkcji żywca wieprzowego są w związku z tym
determinowane cyklicznymi wahaniami pogłowia świń i cen skupu. Cykliczne
wahania koniunkturalne oraz ogniska ASF pozostają głównymi obszarami ryzyka
produkcyjnego i inwestycyjnego w krajowej branży mięsa wieprzowego.
Informacja o dochodach i kosztach gospodarstw wyspecjalizowanych w chowie
trzody chlewnej została zamieszczona w załączniku 2 i 3 do niniejszego pisma.
-- 2 of 16 --
Dane statystyczne dotyczące relacji cen skupu żywca do cen pasz dostępne są na
stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod następującym
adresem: https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/8/files . Natomiast dane dotyczące
średnich cen skupu żywca wieprzowego i średnich cen sprzedaży świń dostępne są
pod adresem: https://zsrir.minrol.gov.pl/reports/14/files
Pyt. 6. Jak zmieniały się wskaźniki produkcyjne i biologiczne w sektorze trzody chlewnej
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych
warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i
mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich
materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na
terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy
Rady 89/608/EWG i 90/425/EWG i uchylającego niektóre akty w dziedzinie
hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 171 z
29.06.2016 r., str. 66), hodowlę prowadzą uznane związki hodowców, które realizują
zatwierdzone programy hodowlane dla danych ras oraz, w przypadku świń, uznane
przedsiębiorstwa hodowlane, które realizują zatwierdzone programy hodowlane dla
mieszańców. Aktualnie na terytorium Polski dwa podmioty realizują zatwierdzone
programy hodowlane dla świń ras czystych:
Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”: (7 ras, tj.:
wielka biała polska, polska biała zwisłoucha, puławska, duroc, hampshire, pietrain,
wielka biała ojcowska).
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (dla ras: złotnicka biała i złotnicka pstra).
Mając na względzie powyższe, przekazuję w poniższej tabeli, dane produkcyjne dla
zwierząt hodowlanych, w zakresie o który wystąpiono w interpelacji, otrzymane od:
1) Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”:
Cecha /rasa wbp pbz puławska duroc hampshire piertrain
Liczba prosiąt żywo
urodzonych
13,07 12,67 9,75 12,1 11,79 11,94
-- 3 of 16 --
Liczba prosiąt
odchowanych do 21.
dnia
11,97 11,64 8,83 10,95 10,47 11,13
Liczba prosiąt
odchowanych od
jednej lochy w ciągu
roku*
26,01 24 15,96 21,84 17,53 21,61
Śmiertelność prosiąt
(%)
8,42 8,1 12,5 9,5 11,2 6,8
Przyrost dzienny
stand.**
Knurki (g) 741 756 576 750 Brak danych 703
Loszki (g) 656 669 544 682 642 661
Zużycie paszy
SKURTCH za 2024
(dane IZ)
3,4 3,27 3,92 2,96 Brak danych 3,05
* W najlepszych stadach hodowlanych można otrzymać po 30 i więcej prosiąt od
lochy w ciągu roku, co potwierdza rzeczywisty potencjał produkcyjny loch.
** Przyrosty dzienne standaryzowane na wiek 180 dni. (zgodnie z metodyką oceny
przyżyciowej). Jest to przyrost dzienny zwierzęcia hodowlanego (nie w tuczu), który
pozwala na harmonijny wzrost i rozwój zwierząt hodowlanych i umożliwia
porównywanie zwierząt między sobą.
2) Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu:
Cecha /rasa złotnicka
biała
złotnicka
pstra
Liczba prosiąt odchowanych od jednej lochy w
ciągu roku
7,07 6,64
Śmiertelność prosiąt (%) 7 7
-- 4 of 16 --
Średni przyrost dzienny (g) 496 460
Skalę korzystania z materiału hodowlanego i genetyki pochodzącej z kraju oraz z
importu można ocenić na podstawie otrzymywanych zgodnie z rozporządzeniem
Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na
rok 2025 (Dz.U. z 2024 r. poz. 1653, z późn. zm.) od podmiotów gospodarki
narodowej prowadzących działalność w zakresie pozyskiwania, konfekcjonowania,
przechowywania lub dostarczania nasienia knurów sprawozdań RRW -18 o liczbie
porcji nasienia knurów wprowadzonych do obrotu.
Według danych za II półrocze 2025 r., liczba porcji nasienia jest następująca:
758 044 – liczba porcji nasienia knurów ras i mieszańców polskiej hodowli
246 719 - liczba porcji nasienia knurów ras i mieszańców pochodzących
spoza Polski.
Pyt. 7. Jak wygląda pełny bilans gospodarczych skutków ASF dla polskiego sektora
trzody chlewnej od pierwszego wystąpienia choroby w Polsce?
Pyt. 9 Jak Ministerstwo ocenia stan organizacyjny i kadrowy Inspekcji Weterynaryjnej w
kontekście walki z ASF i obsługi gospodarstw utrzymujących świnie?
Dane dotyczące ognisk ASF u świń i dzików, podejrzeń wystąpienia choroby, liczby
zabitych zwierząt, zasięgu obszarów objętych ograniczeniami wysokości
wypłaconych odszkodowań oraz kosztów poniesionych przez Inspekcję
Weterynaryjną (IW) są w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii.
Należy podkreślić, że ASF jest jednym z najpoważniejszych wyzwań epizootycznych,
z jakimi mierzy się Polska i wiele państw europejskich. Walka z chorobą wymagała
wdrożenia kosztownych działań obejmujących bioasekurację, monitoring, wypłatę
odszkodowań, działania weterynaryjne oraz ograniczanie ryzyka rozprzestrzeniania
się wirusa.
-- 5 of 16 --
Ministerstwo dostrzega obciążenia, jakie ponieśli producenci świń, w szczególności
związane z dodatkowymi wymogami bioasekuracyjnymi, ograniczeniami handlowymi
oraz funkcjonowaniem w obszarach objętych restrykcjami.
Aktualnie czynności szacowania prowadzone są na podstawie przepisów ustawy z
dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795) oraz rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 marca 2026 r. w sprawie szacowania
zwierząt oraz zniszczonych z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej produktów
pochodzenia zwierzęcego, materiału biologicznego, pasz i sprzętu (Dz.U. poz. 350).
Jednocześnie uwzględniając utrudnienia identyfikowane w czasie stosowania
przepisów dotyczących odszkodowań przyznawanych przy zwalczaniu chorób
zwierząt odnoszące się do procesu wyceny zwierząt oraz ustalania wysokości
należnych rekompensat podjęto prace nad przygotowaniem podstaw do reformy
systemu takich odszkodowań w szerszym zakresie.
W ramach tych prac Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
Państwowy Instytut Badawczy (IERiGŻ-PIB) realizuje aktualnie zadanie pn. Reforma
systemu odszkodowań przyznawanych w procesie zwalczania chorób zwierząt.
Pyt. 8. Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę działań podjętych przez inne państwa
UE, którym udało się ograniczyć lub wyeliminować ASF, w szczególności przez Czechy i
Belgię?
Działania w zakresie zwalczania afrykańskiego pomoru świń (ASF) prowadzone są na
terytorium Polski przez organy IW pod przewodnictwem Głównego Lekarza
Weterynarii w oparciu o obowiązujące prawodawstwo krajowe i UE.
Należy podkreślić, że przyjęte w ww. dokumentach rozwiązania zostały
wypracowane na poziomie eksperckim w oparciu o badania naukowe oraz
doświadczenia poszczególnych państwa członkowskich UE. Ponadto w razie
potrzeby Komisja Europejska (KE) przeprowadza aktualizację przepisów i wytycznych
w oparciu normy międzynarodowe, oceny naukowe (przede wszystkim
prezentowane przez EFSA), najlepsze praktyki i doświadczenia państw
członkowskich UE i innych państw oraz misje i zalecenia EUVET.
-- 6 of 16 --
Równocześnie ustalanie ogólnych kierunków działania IW w zakresie zwalczania nie
tylko ASF, ale także innych chorób zwierząt, w tym wydawanie instrukcji i
opracowywanie procedur, to domena GLW. Wparcia w tym zakresie udziela temu
organowi Rada Sanitarno - Epizootyczna oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny –
Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. Wnioski Rady oraz opinie Instytutu
wspierają podejmowanie decyzji opartych na analizie danych epidemiologicznych i
naukowych.
Współpraca z właściwymi organami weterynaryjnymi państw członkowskich Unii
Europejskiej, Komisją Europejską oraz Światową Organizacją Zdrowia Zwierząt
(WOAH) odbywa się na bieżąco. Współpraca obejmuje wymianę informacji
epidemiologicznych, koordynację działań związanych z monitorowaniem sytuacji
epizootycznej, uzgadnianie środków kontroli oraz wspólne działania dotyczące
regionalizacji obszarów objętych ograniczeniami. Ważnym elementem współpracy
jest również wymiana doświadczeń i wiedzy eksperckiej pomiędzy służbami
weterynaryjnymi oraz instytutami badawczymi, co przyczynia się do doskonalenia
metod diagnostycznych, oceny ryzyka i skuteczniejszego zwalczania ASF.
Pyt. 10. Proszę o sporządzenie pełnego wykazu najważniejszych polskich i unijnych
aktów prawnych regulujących produkcje trzody chlewnej
Pełny wykaz aktów prawnych regulujących produkcję trzody chlewnej znajduje się w
oficjalnej bazie aktów prawnych Unii Europejskiej dostępnej pod następującym
adresem:
https://eur-lex.europa.eu/advanced-search-
form.html?action=update&qid=1784030348108
Wykaz ten umożliwia wyświetlenie pełnej treści aktu prawnego, datę przyjęcia
wejścia w życie wraz zakresem regulacji, publikatorem i wszystkimi zmianami aktu.
Akty prawne wymagające wdrożenia do prawa polskiego implementowane są
zgodnie z Regulamin pracy Rady Ministrów określającym sposób postępowania i
opracowywania dokumentów rządowych, w tym ich uzgadniania, przeprowadzania
konsultacji publicznych i opiniowania, a także sporządzania w uzasadnieniu do
dokumentu rządowego oceny skutków regulacji.
-- 7 of 16 --
Przebieg procesu legislacyjnego oraz wykaz wszystkich krajowych aktów prawnych
regulujących rynek wieprzowiny, w tym Dzienniki Ustaw dostępne są na stronie
podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji.
https://rcl.gov.pl/
Pyt. 11. Czy Ministerstwo posiada obowiązującą, formalnie przyjętą strategię rozwoju
produkcji trzody chlewnej w Polsce?
Rynek trzody chlewnej uwzględniany jest przez Ministerstwo w polityce rolnej.
Oprócz monitoringu sytuacji rynkowej, na bieżąco analizowane są możliwości i
uruchamiane instrumenty inwestycyjne i wsparcia. Producenci świń zainteresowani
rozwojem swojej produkcji mogli i mogą korzystać z szeregu interwencji
przewidzianych w Krajowym Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027, wsparcia krajowego i unijnego. Aktualnie trwają prace dotyczące
założeń strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce. Instytut Ekonomiki
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowy Instytut Badawczy, na zlecenie
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, realizuje zadanie „Założenia strategii rozwoju
sektora produkcji zwierzęcej w Polsce – koordynacja debaty publicznej”. Celem tego
zadania jest:
opracowanie diagnozy uwarunkowań rozwoju sektora produkcji zwierzęcej
w Polsce (rynkowych, regulacyjnych, środowiskowych i strukturalnych) wraz
z identyfikacją kluczowych ograniczeń i czynników ryzyka,
ocena adekwatności obecnych instrumentów wsparcia w ramach WPR oraz
sformułowanie propozycji kierunków/interwencji w nowych ramach po 2027 r.,
zdefiniowanie strategicznych dylematów rozwojowych sektora oraz
przygotowanie wariantowych ścieżek rozwoju i polityki (scenariusze) wraz
z kryteriami porównawczymi,
koordynacja debaty publicznej: mapowanie interesariuszy, zebranie i synteza
stanowisk, wypracowanie obszarów konsensusu i rozbieżności oraz przełożenie
wniosków z konsultacji na warianty polityki.
-- 8 of 16 --
Wynikiem będzie zestaw wariantów polityki (2–3 scenariusze) wraz z opisem
konsekwencji, ryzyk wdrożeniowych oraz propozycją instrumentów (w tym
w odniesieniu do ram WPR po 2027 r.).
Jednocześnie Komisja Europejska przyjęła w dniu 7 lipca 2026 r. dokument
„Strategia dla produkcji zwierzęcej”, którego celem jest stworzenie
długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora,
przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji w UE. Strategia ma zwiększyć
przewidywalność, wspierać inwestycje i wzmacniać odporność sektora, a także
ukierunkować odpowiednie wykorzystania WPR i innych instrumentów finansowych.
Pyt. 12. Jakie instrumenty wsparcia dla producentów trzody chlewnej zostały
uruchomione od 1 stycznia 2006 r.
Od 1 stycznia 2006 r. producenci działający w sektorze wieprzowiny mogli korzystać
z licznych instrumentów wsparcia realizowanych zarówno ze środków krajowych, jak
i unijnych, w szczególności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, w tym Sektorowego
Programu Operacyjnego na lata 2004-2006, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2007–2013, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 oraz
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Wsparcie
obejmowało m.in. płatności bezpośrednie, działania inwestycyjne, pomoc
nadzwyczajną związaną z sytuacjami kryzysowymi, działania na rzecz dobrostanu
zwierząt, ochrony zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich,
bioasekuracji, zarządzania ryzykiem oraz poprawy konkurencyjności gospodarstw
rolnych. Wsparcie było i jest realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych
instrumentów wsparcia dostępne są w dokumentacji opublikowanej na stronach
internetowych MRiRW oraz ARiMR:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/plan-strategiczny-dla-wspolnej-polityki-
rolnej-na-lata-2023-27
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/-program-rozwoju-obszarow-wiejskich-
2014-2020-prow-2014-2020
-- 9 of 16 --
https://www.gov.pl/web/arimr/roznicowanie-w-kierunku-dzialalnosci-
nierolniczej3
https://www.gov.pl/web/arimr/sektorowy-program-operacyjny---rolnictwo-
2004-2006
https://www.gov.pl/web/arimr/sprawozdania-z-dzialalnosci-agencji-
restrukturyzacji-i-modernizacji-rolnictwa
https://www.gov.pl/web/arimr/platnosci-bezposrednie2
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/platnosci-bezposrednie-do-2022
https://www.gov.pl/web/arimr/platnosci-bezposrednie3?page=1&size=10
W latach 2006 – 2025 obowiązywały następujące akty prawne, na podstawie
których udzielana była pomoc w ramach pomocy krajowej:
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji
niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr
22, poz. 121, z późn. zm.).
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 77, poz. 514 i Nr
250, poz. 1868 oraz z 2008 r. Nr 8, poz. 42 i Nr 107, poz. 680).
Aktualnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.)
Szczegóły dotyczące poszczególnych programów w latach 2006 – 2025 znajdują się
w załączonych sprawozdaniach z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa.
Pyt. 13. Czy Ministerstwo oceniało skuteczność dotychczasowych programów wsparcia
sektora trzody chlewnej?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje sytuację w
poszczególnych sektorach produkcji zwierzęcej oraz analizuje efekty funkcjonowania
wdrażanych instrumentów wsparcia. Ocena poszczególnych działań prowadzona jest
-- 10 of 16 --
m.in. na podstawie dostępnych danych statystycznych, informacji pochodzących od
ARiMR, wyników ewaluacji programów, a także wniosków płynących z konsultacji z
organizacjami branżowymi, organizacjami rolniczymi i samorządem rolniczym.
Uzyskane informacje są wykorzystywane przy projektowaniu i ewentualnym
modyfikowaniu instrumentów wsparcia, tak aby odpowiadały one aktualnym
potrzebom producentów oraz uwarunkowaniom rynkowym.
Pyt. 14. Jakie postulaty dotyczące trzody chlewnej zgłaszały w latach 2021-2026
organizacje rolnicze, branżowe i samorząd rolniczy?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco współpracuje z organizacjami
rolniczymi, branżowymi oraz samorządem rolniczym. W latach 2021–2026 w ramach
prowadzonych konsultacji, spotkań roboczych oraz innych form współpracy
zgłaszane były liczne postulaty odnoszące się do poszczególnych sektorów produkcji
zwierzęcej. Wszystkie zgłaszane wnioski i propozycje są analizowane przez MRiRW
pod kątem możliwości ich wdrożenia, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów
prawa krajowego i unijnego, dostępnych środków finansowych oraz kierunków
polityki rolnej.
Pyt. 15. Czy Ministerstwo analizowało relacje ekonomiczne w łańcuchu dostaw
wieprzowiny?
W Polsce zadania wynikające z przepisów unijnych w zakresie monitorowania i
zwiększania transparentności rynku rolno-spożywczego realizowane są przez
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za pośrednictwem Zintegrowanego Systemu
Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR), funkcjonującego już od blisko 25 lat. System
ten stanowi podstawowe narzędzie gromadzenia, przetwarzania i udostępniania
informacji o aktualnych i historycznych cenach produktów rolno-spożywczych na
poszczególnych etapach krajowego łańcucha dostaw żywności. Link do strony
Systemu z dostępnymi informacjami: https://zsrir.minrol.gov.pl
W związku z wejściem w życie nowych przepisów unijnych od 2021 r. został
rozszerzony zakres krajowych badań rynkowych w zakresie produktów rolno-
spożywczych. Objęto nimi m.in. dodatkowe grupy produktów oraz włączono do
systemu raportowania podmioty handlu detalicznego. Dzięki temu pozyskiwane są
-- 11 of 16 --
informacje dotyczące cen podstawowych produktów na kolejnych etapach obrotu,
od producenta rolnego, poprzez przetwórstwo i handel hurtowy, aż po handel
detaliczny.
Biuletyn informacyjny dotyczący Rynku wieprzowiny zawiera informacje o cenach na
różnych etapach obrotu rynkowego, obejmujące nie tylko średnie ceny zakupu
(skupu) żywca wieprzowego od producentów, ale również ceny sprzedaży półtusz i
elementów mięsa wieprzowego przez zakłady ubojowe i przetwórcze, a także ceny
zakupu wybranych produktów wieprzowych przez sieci handlowe. Ponadto
publikowane są, porównania cen krajowych i w innych państwach UE oraz analizy
zmian cen w czasie. Dzięki temu rolnicy i inni uczestnicy rynku mają dostęp do
publicznie dostępnych informacji obrazujących relacje cenowe pomiędzy kolejnymi
ogniwami łańcucha dostaw, co istotnie zwiększa przejrzystość rynku.
ZSRIR pełni ważną rolę w analizie sytuacji rynkowej, umożliwiając obserwację zmian
cen i relacji cenowych na kolejnych etapach łańcucha dostaw żywności. Należy
jednak podkreślić, że system ten nie monitoruje bezpośrednio marż osiąganych przez
poszczególne podmioty gospodarcze. Gromadzone dane dotyczą przede wszystkim
cen zakupu i sprzedaży określonych produktów. Tym samym ZSRIR pozwala
analizować proces transmisji cen w łańcuchu żywnościowym.
Ministerstwo zgłasza do właściwego w sprawie badania relacji rynkowych w
łańcuchu dostaw Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wnioski o zbadanie
praktyk rynkowych oraz zachowań przedsiębiorców w stosunku do dostawców świń.
Ostatnie wystąpienie do UOKIK w sprawie rynku wieprzowiny miało miejsce w maju
br. Ministerstwo zwróciło się z prośbą o zbadanie czy na rynku wieprzowiny
stosowane są praktyki mające znamiona zmowy cenowej, czy w relacjach producent
– przetwórca żywca wieprzowego zachodzą nieuczciwe praktyki handlowe.
Pyt. 16. Jakie zagrożenia dla krajowej produkcji trzody chlewnej Ministerstwo
identyfikuje w perspektywie do 2030 i 2035 r.
Wyzwania dla produkcji trzody chlewnej dotyczą wielu obszarów, które mają
bezpośredni wpływ na opłacalność i ryzyko produkcyjne. Brane są pod uwagę przede
wszystkim zmienność cen skupu świń, kosztów produkcji oraz występowanie
-- 12 of 16 --
afrykańskiego pomoru świń. Rynek wieprzowiny podobnie, jak pozostałe kierunki
produkcji zwierzęcej stoi przed wyzwaniami związanymi z dużą presją społeczną na
zrównoważone metody produkcji, ochronę klimatu i środowiska. W środowisku
coraz większej globalizacji i liberalizacji handlu zagrożeniem dla rynku jest coraz
większa konkurencyjność dla unijnej wieprzowiny, trudności w handlu związane z
nieuznawaniem regionalizacji w zakresie ASF czy odbudowa krajowej produkcji na
rynku chińskim.
Afrykański pomór świń (ASF) pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń
epizootycznych dla sektora produkcji trzody chlewnej w Polsce i w Europie.
Kluczowym wyzwaniem w dalszym ograniczaniu rozprzestrzeniania się ASF pozostaje
utrzymywanie się wirusa w populacji dzików. Dziki stanowią naturalny rezerwuar
choroby, a przemieszczanie się zakażonych zwierząt oraz obecność padłych dzików
zakażonych wirusem sprzyjają utrzymywaniu się ASF w środowisku i zwiększają
ryzyko przeniesienia choroby do gospodarstw utrzymujących świnie. Z tego względu
szczególne znaczenie mają działania związane z monitoringiem populacji dzików,
poszukiwaniem i usuwaniem padłych zwierząt oraz ograniczaniem możliwości
kontaktu dzików ze świniami utrzymywanymi w gospodarstwach (bioasekuracja).
W związku z tym konieczne było wdrożenie wielu środków, które są stosowane w
odniesieniu do zwierząt wolno żyjących (np. badania, odstrzały sanitarne zarządzane
przez lub na wniosek organów IW, usuwanie padłych zwierząt, kontrola migracji itp.).
Realizacja wielu z tych zadań wymaga współpracy m. in. z Ministerstwem Klimatu i
Środowiska, Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, Polskim
Związkiem Łowieckim oraz Inspekcją Ochrony Środowiska.
Ważnym aspektem jest również utrzymywanie odpowiedniej bioasekuracji w
gospodarstwach.
W zakresie ograniczeń w stosowaniu leków weterynaryjnych i antybiotyków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie identyfikuje zagrożeń dla krajowej
produkcji trzody chlewnej w zakresie ograniczeń w stosowaniu
przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych u zwierząt.
-- 13 of 16 --
Ograniczone i rozważne stosowanie przeciwdrobnoustrojowych produktów
leczniczych u zwierząt ma na celu ograniczenie ryzyka rozwoju oporności
drobnoustrojów, która stanowi coraz większy problem zdrowotny w Unii
Europejskiej i na świecie.
Wprowadzane ograniczenia są konieczne i mają na celu zagwarantowanie
najwyższego poziomu ochrony zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt oraz ochrony
środowiska.
W kontekście ostatnio dyskutowanych umów handlowych (z Ukrainą, krajami
Mercosur, Meksykiem, Nową Zelandią, Australią, Indonezją, Malezją, Tajlandią,
Filipinami, Indiami) sektor wieprzowiny w UE raczej nie był wskazywany jako
szczególnie narażony na ryzyko nadmiernego importu z tych kierunków (w
porównaniu z na przykład sektorem wołowym, drobiowym czy cukrowym).
Niezależnie od tego MRiRW opowiada się za ścisłym monitorowaniem przez KE
wpływu zawieranych umów, za większym dostosowaniem produktów
importowanych do standardów produkcji UE, za uwzględnianiem w umowach oraz w
przepisach unijnych postanowień umożliwiających skuteczne działania w razie
nadmiernego importu powodującego zagrożenia dla krajowej produkcji, za
pogłębieniem analiz skumulowanego wpływu umów na sektor rolny UE.
Umowy handlowe UE z krajami trzecimi, ze względu na przyznanie preferencji
taryfowych w dostępie do rynku UE na objęte umową produkty, umożliwiają
obniżenie ich ceny oferowanej na rynku i tym samym zwiększają konkurencyjność
importu w porównaniu z produkcją krajową. Może to prowadzić do wzrostu importu i
problemów rynkowych. Jednocześnie oferują określone preferencje taryfowe i inne
ułatwienia w dostępie do rynków krajów trzecich, co może być korzystne dla
eksportu państw członkowskich UE, w tym Polski.
Umowy handlowe nie uchylają wymogu celnej, weterynaryjnej i fitosanitarnej
kontroli granicznej, ani wymogu spełnienia unijnych standardów bezpieczeństwa i
jakości żywności. Część unijnych standardów produkcji (np. dobrostanu zwierząt) nie
jest obecnie wymagana wobec produktów importowanych, co zniekształca warunki
konkurowania. Polska stale zwraca uwagę na konieczność dostosowania produktów
importowanych do unijnych wymogów produkcji.
-- 14 of 16 --
Jeśli chodzi o ocenę zagrożeń i korzyści w związku z zawieraniem umów handlowych
jest to stały temat dyskusji na forum Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH).
Komisja Europejska w ostatnich latach zlecała kilka analiz skumulowanego wpływu
umów na sektor rolny. Wynikał z nich ogólny wniosek, że sektor rolno-spożywczy UE
generalnie zyskuje na umowach handlowych, przy czym ocena wpływu w
poszczególnych segmentach rynku może się różnić. Wśród beneficjentów liberalizacji
handlu wskazywany był najczęściej sektor produktów wysoce przetworzonych, win i
alkoholi, mleczarski, wieprzowy. Z kolei wśród sektorów w większym stopniu
zagrożonych negatywnymi skutkami liberalizacji wskazywane były sektory mięsa
wołowego, cukru, mięsa drobiowego, baraniny i ryżu (dwa ostatnie mają mniejsze
znaczenie dla Polski). Jednocześnie Komisja przyznawała, że wykorzystywane w tych
analizach metody modelowania skutków liberalizacji przy użyciu modeli
ekonometrycznych opierają się na licznych metodologicznych uproszczeniach
(ograniczone możliwości modelowania barier pozataryfowych w handlu i
implementacji w modelu konkretnych wielkości kontyngentów taryfowych). Każe to
podchodzić z pewną ostrożnością do wniosków płynących z tych analiz.
Pyt. 17. Jakie konkretne działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby odbudować
krajową produkcję trzody chlewnej
W chwili obecnej trwa proces dotyczący analizy i ukierunkowania instrumentów
wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 r. Sektor produkcji zwierzęcej
będzie uwzględniany w tych pracach mając na uwadze definiowane potrzeby i
wyzwania, w tym potrzebę wzmacniania i zachowania potencjału produkcyjnego
rolnictwa.
W wyborze instrumentów wsparcia będą brane pod uwagę m.in. przeprowadzony
proces konsultacji, scenariusze zdefiniowane w pracach prowadzonych przez IERiGŻ
w ramach przygotowania założeń do strategii rozwoju produkcji zwierzęcej w Polsce
oraz przyjęta przez Komisję Europejską Strategia dla produkcji zwierzęcej.
-- 15 of 16 --
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Pogłowie świń i zmiany w strukturze produkcji świń (dane ARiMR)
2. Koszty produkcji wybranych produktów zwierzęcych w latach 2025–2026
(dane IERiGŻ-PIB)
3. Dochody gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie trzody
chlewnej (dane IERiGŻ-PIB)
4. Sprawozdania z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 16 of 16 --
stan_na liczba_stad liczba_swin srednia_swin mediana_swin stan_na przedzial_poglowia liczba_stad liczba_swin
2006-12-31 354 751 17 977 568 50,68 16 2006-12-31 1-10 sztuk 131 020 661 941
2007-12-31 333 225 17 378 045 52,15 15 2006-12-31 11-50 sztuk 158 128 3 826 430
2008-12-31 302 212 16 411 480 54,30 13 2006-12-31 51-200 sztuk 53 913 5 011 654
2009-12-31 292 579 17 160 024 58,65 15 2006-12-31 201-500 sztuk 8 529 2 538 807
2010-12-31 274 297 17 057 921 62,19 15 2006-12-31 501-1000 sztuk 1 807 1 224 275
2011-12-31 245 045 15 482 719 63,18 13 2006-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 354 4 714 461
2012-12-31 226 545 14 693 407 64,86 13 2007-12-31 1-10 sztuk 134 550 649 015
2013-12-31 211 023 14 023 360 66,45 13 2007-12-31 11-50 sztuk 140 861 3 382 812
2014-12-31 196 431 13 420 212 68,32 14 2007-12-31 51-200 sztuk 46 884 4 335 841
2015-12-31 179 945 12 361 212 68,69 14 2007-12-31 201-500 sztuk 7 561 2 251 964
2016-12-31 143 963 7 157 159 49,72 12 2007-12-31 501-1000 sztuk 1 897 1 307 166
2017-12-31 146 512 11 478 741 78,35 15 2007-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 472 5 451 247
2018-12-31 118 467 10 866 573 91,73 16 2008-12-31 1-10 sztuk 130 218 605 963
2019-12-31 93 255 10 223 225 109,63 18 2008-12-31 11-50 sztuk 122 998 2 917 499
2020-12-31 84 439 10 611 660 125,67 23 2008-12-31 51-200 sztuk 39 034 3 603 138
2021-12-31 70 700 9 902 489 140,06 23 2008-12-31 201-500 sztuk 6 635 1 999 862
2022-12-31 56 206 8 888 109 158,13 21 2008-12-31 501-1000 sztuk 1 806 1 248 292
2023-12-31 51 893 9 264 530 178,53 25 2008-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 521 6 036 726
2024-12-31 48 349 9 112 230 188,47 26 2009-12-31 1-10 sztuk 115 196 563 698
2025-12-31 43 648 9 334 729 213,86 28 2009-12-31 11-50 sztuk 127 052 3 019 109
2026-06-30 40 839 9 227 516 225,95 27 2009-12-31 51-200 sztuk 39 917 3 687 274
2009-12-31 201-500 sztuk 6 951 2 093 687
2009-12-31 501-1000 sztuk 1 828 1 264 075
2009-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 635 6 532 181
2010-12-31 1-10 sztuk 108 127 527 483
2010-12-31 11-50 sztuk 117 701 2 806 158
2010-12-31 51-200 sztuk 38 319 3 551 867
2010-12-31 201-500 sztuk 6 592 1 986 262
2010-12-31 501-1000 sztuk 1 815 1 250 308
2010-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 743 6 935 843
2011-12-31 1-10 sztuk 104 360 494 355
2011-12-31 11-50 sztuk 99 239 2 336 686
2011-12-31 51-200 sztuk 32 007 2 988 679
2011-12-31 201-500 sztuk 6 048 1 844 905
2011-12-31 501-1000 sztuk 1 735 1 196 548
2011-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 656 6 621 546
2012-12-31 1-10 sztuk 95 408 452 653
2012-12-31 11-50 sztuk 92 080 2 170 614
2012-12-31 51-200 sztuk 29 764 2 786 211
2012-12-31 201-500 sztuk 5 876 1 790 030
2012-12-31 501-1000 sztuk 1 795 1 238 703
2012-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 622 6 255 196
2013-12-31 1-10 sztuk 89 244 421 403
2013-12-31 11-50 sztuk 84 780 1 999 313
2013-12-31 51-200 sztuk 27 803 2 609 682
2013-12-31 201-500 sztuk 5 748 1 767 289
2013-12-31 501-1000 sztuk 1 850 1 277 616
2013-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 598 5 948 057
2014-12-31 1-10 sztuk 81 538 385 368
2014-12-31 11-50 sztuk 78 875 1 865 363
2014-12-31 51-200 sztuk 26 731 2 505 604
2014-12-31 201-500 sztuk 5 691 1 745 565
2014-12-31 501-1000 sztuk 1 940 1 336 818
2014-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 656 5 581 494
Jak zmieniało się pogłowie trzody chlewnej w Polsce w latach 2006–2025, z uwzględnieniem danych dostępnych za 2026 r.?
Proszę o przedstawienie danych rocznych, a tam, gdzie to możliwe, także półrocznych lub
kwartalnych, obejmujących:
- całkowite pogłowie świń w Polsce;
- liczbę gospodarstw utrzymujących świnie;
- średnią i medianę liczby świń przypadających na gospodarstwo;
- strukturę gospodarstw według skali produkcji, w szczególności gospodarstw utrzymujących do 10, do 50, do 200, do 500, do 1 000 oraz powyżej
1 000 świń;
Interpelacja nr 17964
-- 1 of 3 --
2015-12-31 1-10 sztuk 75 104 354 413
2015-12-31 11-50 sztuk 71 244 1 686 683
2015-12-31 51-200 sztuk 24 449 2 308 661
2015-12-31 201-500 sztuk 5 504 1 697 689
2015-12-31 501-1000 sztuk 1 983 1 372 051
2015-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 661 4 941 715
2016-12-31 1-10 sztuk 66 563 307 860
2016-12-31 11-50 sztuk 57 662 1 337 553
2016-12-31 51-200 sztuk 15 242 1 384 829
2016-12-31 201-500 sztuk 2 714 829 930
2016-12-31 501-1000 sztuk 948 654 572
2016-12-31 powyżej 1000 sztuk 834 2 642 415
2017-12-31 1-10 sztuk 58 181 271 218
2017-12-31 11-50 sztuk 58 220 1 379 898
2017-12-31 51-200 sztuk 20 812 1 967 968
2017-12-31 201-500 sztuk 5 430 1 705 011
2017-12-31 501-1000 sztuk 2 179 1 521 916
2017-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 690 4 632 730
2018-12-31 1-10 sztuk 44 569 209 134
2018-12-31 11-50 sztuk 46 909 1 122 741
2018-12-31 51-200 sztuk 17 903 1 704 776
2018-12-31 201-500 sztuk 5 150 1 613 230
2018-12-31 501-1000 sztuk 2 173 1 512 278
2018-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 763 4 704 414
2019-12-31 1-10 sztuk 32 264 151 175
2019-12-31 11-50 sztuk 37 204 895 481
2019-12-31 51-200 sztuk 15 031 1 453 506
2019-12-31 201-500 sztuk 4 778 1 522 255
2019-12-31 501-1000 sztuk 2 155 1 518 118
2019-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 823 4 682 690
2020-12-31 1-10 sztuk 24 633 120 617
2020-12-31 11-50 sztuk 34 866 862 362
2020-12-31 51-200 sztuk 15 794 1 523 830
2020-12-31 201-500 sztuk 4 892 1 553 066
2020-12-31 501-1000 sztuk 2 248 1 574 020
2020-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 006 4 977 765
2021-12-31 1-10 sztuk 20 241 99 185
2021-12-31 11-50 sztuk 29 008 715 192
2021-12-31 51-200 sztuk 13 204 1 274 693
2021-12-31 201-500 sztuk 4 168 1 334 188
2021-12-31 501-1000 sztuk 2 104 1 485 719
2021-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 975 4 993 512
2022-12-31 1-10 sztuk 18 006 85 002
2022-12-31 11-50 sztuk 21 469 522 117
2022-12-31 51-200 sztuk 9 236 913 222
2022-12-31 201-500 sztuk 3 514 1 134 490
2022-12-31 501-1000 sztuk 2 004 1 406 437
2022-12-31 powyżej 1000 sztuk 1 977 4 826 841
2023-12-31 1-10 sztuk 14 771 70 571
2023-12-31 11-50 sztuk 19 627 485 207
2023-12-31 51-200 sztuk 9 531 945 017
2023-12-31 201-500 sztuk 3 790 1 221 263
2023-12-31 501-1000 sztuk 2 045 1 434 182
2023-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 129 5 108 290
2024-12-31 1-10 sztuk 13 296 64 604
2024-12-31 11-50 sztuk 17 980 449 335
2024-12-31 51-200 sztuk 9 146 922 403
2024-12-31 201-500 sztuk 3 698 1 195 767
2024-12-31 501-1000 sztuk 2 137 1 511 374
2024-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 092 4 968 747
2025-12-31 1-10 sztuk 11 886 57 138
2025-12-31 11-50 sztuk 15 467 386 389
2025-12-31 51-200 sztuk 8 232 839 314
2025-12-31 201-500 sztuk 3 663 1 196 063
2025-12-31 501-1000 sztuk 2 177 1 547 088
2025-12-31 powyżej 1000 sztuk 2 223 5 308 737
2026-06-30 1-10 sztuk 11 819 55 210
-- 2 of 3 --
2026-06-30 11-50 sztuk 13 820 342 910
2026-06-30 51-200 sztuk 7 352 754 976
2026-06-30 201-500 sztuk 3 455 1 129 588
2026-06-30 501-1000 sztuk 2 091 1 464 243
2026-06-30 powyżej 1000 sztuk 2 302 5 480 589
-- 3 of 3 --
Załącznik 2. Koszty produkcji wybranych produktów zwierzęcych w latach 2025–2026 – stan
na czerwiec 2026 roku (badania IERiGŻ -PIB wykonane na bazie danych źródłowych
zgromadzonych w systemie AGROKOSZTY w 2024 roku)
a Koszty ogółem to suma kosztów bezpośrednich ogółem i kosztów pośrednich ogółem.
KB – koszty bezpośrednie, WS – wymiana stada, PzZ – pasze z zewnątrz gospodarstwa, PWT –
pasze własne towarowe, PWNT – pasze własne nietowarowe.
Źródło: IERiGŻ opracowano na podstawie wyników badań własnych.
Wskaźnik
zmiany
Śr. w I półr.
2026 r.
Średnio
w 2025 r.
4918 4977 1,01
w tym: wymiana stada 1104 1204 1,09 24,2
pasze z zewnątrz gospodarstwa 2219 2177 0,98 43,7
pasze własne towarowe 834 812 0,97 16,3
pasze własne nietowarowe 304 304 1,00 6,1
5026 5117 1,02
9944 10094 1,02
931 1022 1,10
w tym: wymiana stada 772 865 1,12 84,6
pasze z zewnątrz gospodarstwa 40 39 0,97 3,8
pasze własne towarowe 53 51 0,96 5,0
pasze własne nietowarowe 64 64 1,00 6,3
379 385 1,02
1310 1407 1,07
595 565 0,95
w tym: wymiana stada 235 253 1,08 44,8
pasze z zewnątrz gospodarstwa 255 209 0,82 37,0
pasze własne towarowe 85 82 0,96 14,5
265 268 1,01
860 833 0,97
Wyszczególnienie
Wartość Struktura kosztów
produkcji
- stan na czerwiec
2026 r., %
Średnio
w 2025 r.
Średnio
w I półroczu
2026 r.
Mleko krowie (zł w przeliczeniu na 1 krowę mleczną)
Koszty bezpośrednie ogółem 49,3
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ, PWT
i PWNT =
Koszty pośrednie ogółem 50,7
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
Żywiec wołowy (zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto)
Koszty bezpośrednie ogółem 72,6
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ, PWT
i PWNT =
Koszty pośrednie ogółem 27,4
Żywiec wieprzowy (zł w przeliczeniu na 100 kg żywca brutto)
Koszty bezpośrednie ogółem 67,8
jeśli przyjmiemy, że
KB = 100%,
to WS, PzZ
i PWT =
Koszty pośrednie ogółem 32,2
KOSZTY OGÓŁEMa 100,0
-- 1 of 1 --
Załącznik 3. Dochody gospodarstw rolnych wyspecjalizowanych w chowie trzody chlewnej
Lata
Dochód z rodzinnego gospodarstwa
rolnego Dopłaty bezpośrednie
[tys. PLN] [tys. PLN/AWU] [tys. PLN] [% dochodu]
2014 50,8 33,5 24,0 47,4
2015 38,3 25,5 21,9 57,2
2016 68,7 42,0 25,1 36,5
2017 75,6 47,5 25,5 33,7
2018 50,9 31,7 29,1 57,2
2019 96,9 60,4 26,6 27,5
2020 97,1 62,1 32,6 33,6
2021 106,7 68,5 34,9 32,7
2022 187,4 118,1 52,3 27,9
2023 185,1 122,3 53,6 29,0
2024 204,8 124,5 44,6 21,8
2025* 155,3 61,6 59,6 38,4
* dane wstępne
Źródło: opracowanie IERiGŻ-PIB, dane Polski FSDN.
-- 1 of 1 --