Interpelacja w sprawie dalszych działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących Muzeum "Pamięć i Tożsamość" im. św. Jana Pawła II w Toruniu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17835
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie dalszych działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących Muzeum "Pamięć i Tożsamość" im. św. Jana Pawła II w Toruniu
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 18-06-2026
Racibórz, dnia 14.06.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do odpowiedzi udzielonej na interpelację nr 4186 dotyczącą finansowania oraz zasad funkcjonowania Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II w Toruniu, realizowanego we współpracy z Fundacją Lux Veritatis, zwracam się z prośbą o przedstawienie aktualnych informacji dotyczących dalszych działań podejmowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Od czasu udzielenia odpowiedzi ujawnione zostały kolejne okoliczności budzące poważne wątpliwości co do legalności, gospodarności i zasadności wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na tę inwestycję. Najwyższa Izba Kontroli wskazała m.in. na brak należytych analiz przed zawarciem umowy, wielokrotne zwiększanie finansowania projektu oraz finansowanie wydatków nieprzewidzianych w umowie.
Jednocześnie opinia publiczna została poinformowana o działaniach ministerstwa zmierzających do unieważnienia umów zawartych z Fundacją Lux Veritatis oraz dochodzenia zwrotu środków publicznych przekazanych na realizację inwestycji.
W tym kontekście, biorąc pod uwagę również złożoność i wielowątkowość realizacji inwestycji, zasadnym jest wyjaśnienie nie tylko kwestii finansowania i odpowiedzialności instytucjonalnej, ale również przebiegu realizacji poszczególnych elementów przedsięwzięcia przez wykonawców zewnętrznych, w tym sytuacji kontraktowej jednego z kluczowych wykonawców – spółki Rafako SA, która w międzyczasie znalazła się w stanie upadłości. Okoliczność ta rodzi dodatkowe pytania o ciągłość realizacji zobowiązań oraz zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się obecnie działania prawne podejmowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wobec Fundacji Lux Veritatis w związku z finansowaniem Muzeum „Pamięć i Tożsamość”?
Jaką kwotę środków publicznych ministerstwo uznaje obecnie za wydatkowaną niezgodnie z zasadami gospodarności lub obowiązującymi przepisami?
Czy ministerstwo wystąpiło już formalnie o zwrot środków publicznych przekazanych na realizację inwestycji? Jeśli tak – w jakiej wysokości?
Czy wobec osób odpowiedzialnych za podpisanie i realizację umów dotyczących muzeum skierowano zawiadomienia do prokuratury lub innych organów ścigania? Jeśli tak – jakiego zakresu dotyczą?
Jakie ustalenia przekazały dotychczas ministerstwu organy kontrolne i śledcze prowadzące postępowania w tej sprawie, w szczególności Najwyższa Izba Kontroli oraz prokuratura?
Czy ministerstwo prowadzi analizę odpowiedzialności politycznej i urzędniczej osób pełniących funkcje kierownicze w poprzednim kierownictwie resortu kultury, które podejmowały decyzje dotyczące finansowania tej inwestycji?
Czy obecnie prowadzone są dalsze wypłaty środków publicznych związanych z funkcjonowaniem muzeum lub podmiotów powiązanych z Fundacją Lux Veritatis?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby podobne mechanizmy przekazywania środków publicznych bez należytej kontroli nie mogły występować w przyszłości?
W odniesieniu do kontraktów realizowanych w ramach inwestycji uprzejmie proszę również o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących umowy zawartej ze spółką Rafako SA.
W szczególności proszę o wyjaśnienie:
Na jakim etapie znajduje się obecnie realizacja lub rozliczenie umowy zawartej z Rafako SA w związku z budową i wyposażeniem Muzeum „Pamięć i Tożsamość”?
Jakie skutki dla realizacji kontraktu wywołało ogłoszenie upadłości spółki Rafako SA oraz jakie działania zostały podjęte przez ministerstwo lub inne podmioty w celu zabezpieczenia interesu Skarbu Państwa?
Jaki jest aktualny stan wzajemnych roszczeń pomiędzy stronami umowy, w szczególności:
jakie roszczenia zgłosiło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub podmioty działające w jego imieniu,
jakie roszczenia wobec strony publicznej zgłosiła spółka Rafako SA lub zarządca masy upadłości,
na jakim etapie znajdują się ewentualne postępowania sądowe, ugodowe lub likwidacyjne w tym zakresie?
Czy ministerstwo dokonało analizy ryzyk finansowych i prawnych wynikających z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę będącego w stanie upadłości, oraz jakie działania zostały podjęte w celu ich minimalizacji?
Z poważaniem
Gabriela Lenartowicz
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3727 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2529407.11722308.11040790
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17835 poseł Gabrieli Lenartowicz z 23 czerwca 2026 roku
w sprawie dalszych działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących
Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II w Toruniu, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Ad 1, 2, 3, 4 i 5.
Przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt XXIV C 1078/25 toczy się
postępowanie z powództwa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeciwko
Fundacji Lux Veritatis oraz Muzeum Pamięć i Tożsamość im. św. Jana Pawła II w Toruniu o
stwierdzenie nieważności umowy o utworzeniu Muzeum oraz o zapłatę. Żądanie pozwu
dotyczy m.in. zwrotu środków w wysokości 210.407.554 zł przekazanych w ramach dotacji
celowych i podmiotowych. Obecnie Sąd rozpoznaje złożony przez pozwanych wniosek o
wyłączenie sędziego od rozpoznawania przedmiotowej sprawy.
W Prokuraturze Regionalnej w Rzeszowie pod sygn. akt 2008-3.Ds.37.2024 prowadzone
jest postępowanie dotyczące okoliczności powstania i funkcjonowania Muzeum Pamięć
i Tożsamość im. św. Jana Pawła II w Toruniu. Ministerstwo występuje w przedmiotowej
sprawie w charakterze pokrzywdzonego. Z uwagi na dobro sprawy oraz obowiązującą
tajemnicę postępowania przygotowawczego wszelkie dalsze pytania dotyczące szczegółów
sprawy winny być kierowane bezpośrednio do organu prowadzącego postępowanie.
Podobnie kwestia wygląda w przypadku udostępniania ustaleń pokontrolnych
poczynionych przez Najwyższą Izbę Kontroli – Ministerstwo odsyła do wyników kontroli na
oficjalnych stronach NIK-u https://www.nik.gov.pl/, ewentualnie w przypadku dalszych
wątpliwości rozważenie kontaktu bezpośrednio z organem prowadzącym postępowanie.
Ad 6.
Takie działania są prowadzone w ramach postępowań sądowych i prokuratorskich z
zawiadomienia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ad 7.
Zgodnie z aneksem nr 1 z dnia 19 października 2023 r. do umowy z 20 czerwca 2018 r.
o utworzeniu Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana Pawła II (w organizacji) Minister
Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazuje Muzeum kwotę dotacji podmiotowej
w wysokości 15 mln zł rocznie. Przedmiotowa umowa obowiązuje do 31 grudnia 2028 r.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 8.
Ministerstwo na bieżąco podejmuje działania zapobiegające ew. nieprawidłowościom w
ramach nadzoru wykonywanego nad instytucjami, których jest organizatorem lub
współorganizatorem. Oczekiwane jest także implementowanie wniosków, jakie wynikną dla
MKiDN po zakończeniu ww. postępowań prokuratorskich i sądowych.
Odnośnie do pytań stawianych w drugiej części interpelacji o numerach 1,2,3,4 wyjaśniam,
że umowa zawarta z Rafako S. A. w związku z budową i wyposażeniem Muzeum „Pamięć i
Tożsamość” została zrealizowana i rozliczona, a wszelkie pytania związane ze spółką Rafako
S.A. winny być kierowane bezpośrednio do Muzeum „Pamięć i Tożsamość” im. św. Jana
Pawła II (w organizacji).
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --