Interpelacja nr 17809
Interpelacja w sprawie profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy
Interpelacja nr 17809
do ministra zdrowia
w sprawie profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy
Zgłaszający: Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Agnieszka Anna Soin, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 17-06-2026
Szanowna Pani Minister,
rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Co roku zapada na niego niemal 19 tysięcy Polek, a ponad 6 tysięcy umiera. Wczesne wykrycie daje ponad 90% szans przeżycia. Późne — mniej niż 30%. Dlatego skryning mammograficzny jest jednym z najważniejszych narzędzi, jakie system ochrony zdrowia może zaoferować. W poprzedniej kadencji Sejmu RP podjęto w tym obszarze decyzje, które należy ocenić pozytywnie: minister zdrowia Katarzyna Sójka rozszerzyła grupy wiekowe uprawnione do badań przesiewowych, wprowadzono płynną cytologię, uruchomiono e-rejestrację na mammografię. To były kroki w dobrym kierunku. Tym bardziej niepokojące są dostępne dane.
Wskaźnik objęcia Polek mammografią wynosi dziś około 33%, przy średniej unijnej przekraczającej 60% i rekomendowanym progu 70%. W ciągu 11 miesięcy — między majem 2025 a kwietniem 2026 roku — wskaźnik ten zmienił się z 32.41% do 32.45%. Zmiana mieszcząca się w granicach błędu statystycznego. Nasuwają się pytania, na które rząd powinien publicznie odpowiedzieć. Mamy e-rejestrację na badania — ale systemy informatyczne nie są ze sobą zintegrowane, nie wysyłają kobietom aktywnych zaproszeń ani przypomnień, nie monitorują kto z uprawnienia skorzystał, a kto nie. Kobieta, która kwalifikuje się do bezpłatnego badania, nie otrzymuje żadnego sygnału z systemu. W krajach osiągających 70% objęcia model działa odwrotnie — to system wychodzący do pacjentki, nie pacjentka szukająca systemu. Nie jest jasne, czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi o tym, w jakim stopniu nowe instrumenty — Program Moje Zdrowie, bilanse zdrowotne, ankiety — przekładają się na wzrost zgłaszalności do badań. Jeśli takie dane istnieją, powinny być publicznie dostępne. Jeśli nie — to samo w sobie jest problemem wymagającym wyjaśnienia. Zasadnym jest, mając na uwadze, że Sejm RP swoją decyzją rok 2026 oficjalnie ustanowił Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej, oraz że jest miejscem aktywnych debat w temacie profilaktyki, zadanie ministrowi zdrowia konkretnych pytań.
Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie mierzalne wskaźniki efektywności przyjęto dla programu Moje Zdrowie w obszarze profilaktyki onkologicznej — w szczególności w odniesieniu do zgłaszalności kobiet na mammografię i cytologię — i czy wskaźniki te są regularnie monitorowane oraz publicznie raportowane?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi pozwalającymi ocenić, w jakim stopniu wdrożenie programu Moje Zdrowie — w tym ankiety zdrowotne i bilanse — przełożyło się na wzrost liczby kobiet trafiających na badania przesiewowe w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy?
3. Jakie działania systemowe — w tym w zakresie integracji rejestrów i systemów e-rejestracji oraz wdrożenia aktywnego modelu imiennego zapraszania kobiet do badań — ministerstwo planuje podjąć, aby wskaźnik objęcia Polek skryningiem mammograficznym i cytologicznym zbliżył się do rekomendowanego przez Unię Europejską progu 70%?
4. Czy i kiedy planowane jest przeprowadzenie niezależnej ewaluacji programu Moje Zdrowie pod kątem jego realnego wpływu na zgłaszalność do badań przesiewowych w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy — jako kluczowego wskaźnika skuteczności programu w obszarze zdrowia publicznego?
Z poważaniem
Tadeusz Chrzan
Interpelacja nr 17809
do ministra zdrowia
w sprawie profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy
Zgłaszający: Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Agnieszka Anna Soin, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 17-06-2026
Szanowna Pani Minister,
rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Co roku zapada na niego niemal 19 tysięcy Polek, a ponad 6 tysięcy umiera. Wczesne wykrycie daje ponad 90% szans przeżycia. Późne — mniej niż 30%. Dlatego skryning mammograficzny jest jednym z najważniejszych narzędzi, jakie system ochrony zdrowia może zaoferować. W poprzedniej kadencji Sejmu RP podjęto w tym obszarze decyzje, które należy ocenić pozytywnie: minister zdrowia Katarzyna Sójka rozszerzyła grupy wiekowe uprawnione do badań przesiewowych, wprowadzono płynną cytologię, uruchomiono e-rejestrację na mammografię. To były kroki w dobrym kierunku. Tym bardziej niepokojące są dostępne dane.
Wskaźnik objęcia Polek mammografią wynosi dziś około 33%, przy średniej unijnej przekraczającej 60% i rekomendowanym progu 70%. W ciągu 11 miesięcy — między majem 2025 a kwietniem 2026 roku — wskaźnik ten zmienił się z 32.41% do 32.45%. Zmiana mieszcząca się w granicach błędu statystycznego. Nasuwają się pytania, na które rząd powinien publicznie odpowiedzieć. Mamy e-rejestrację na badania — ale systemy informatyczne nie są ze sobą zintegrowane, nie wysyłają kobietom aktywnych zaproszeń ani przypomnień, nie monitorują kto z uprawnienia skorzystał, a kto nie. Kobieta, która kwalifikuje się do bezpłatnego badania, nie otrzymuje żadnego sygnału z systemu. W krajach osiągających 70% objęcia model działa odwrotnie — to system wychodzący do pacjentki, nie pacjentka szukająca systemu. Nie jest jasne, czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi o tym, w jakim stopniu nowe instrumenty — Program Moje Zdrowie, bilanse zdrowotne, ankiety — przekładają się na wzrost zgłaszalności do badań. Jeśli takie dane istnieją, powinny być publicznie dostępne. Jeśli nie — to samo w sobie jest problemem wymagającym wyjaśnienia. Zasadnym jest, mając na uwadze, że Sejm RP swoją decyzją rok 2026 oficjalnie ustanowił Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej, oraz że jest miejscem aktywnych debat w temacie profilaktyki, zadanie ministrowi zdrowia konkretnych pytań.
Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie mierzalne wskaźniki efektywności przyjęto dla programu Moje Zdrowie w obszarze profilaktyki onkologicznej — w szczególności w odniesieniu do zgłaszalności kobiet na mammografię i cytologię — i czy wskaźniki te są regularnie monitorowane oraz publicznie raportowane?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje danymi pozwalającymi ocenić, w jakim stopniu wdrożenie programu Moje Zdrowie — w tym ankiety zdrowotne i bilanse — przełożyło się na wzrost liczby kobiet trafiających na badania przesiewowe w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy?
3. Jakie działania systemowe — w tym w zakresie integracji rejestrów i systemów e-rejestracji oraz wdrożenia aktywnego modelu imiennego zapraszania kobiet do badań — ministerstwo planuje podjąć, aby wskaźnik objęcia Polek skryningiem mammograficznym i cytologicznym zbliżył się do rekomendowanego przez Unię Europejską progu 70%?
4. Czy i kiedy planowane jest przeprowadzenie niezależnej ewaluacji programu Moje Zdrowie pod kątem jego realnego wpływu na zgłaszalność do badań przesiewowych w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy — jako kluczowego wskaźnika skuteczności programu w obszarze zdrowia publicznego?
Z poważaniem
Tadeusz Chrzan
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8456 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.48.2026.WSK
Warszawa, 07 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17809 Posła Tadeusza Chrzana i grupy posłów w sprawie
profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Program „Moje Zdrowie - Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej” jest ogólnopolskim programem
profilaktycznym dla dorosłych (od 20 lat), którego głównym celem jest wczesne
wykrywanie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, choroby serca, nowotwory) oraz
promowanie zdrowego stylu życia. Program umożliwia wykonywanie regularnych badań
(bilans zdrowia) oraz ocenę stanu zdrowia. W programie profilaktycznym Moje Zdrowie
częstotliwość wykonywania bezpłatnych bilansów i badań zależy od wieku:
1) osoby w wieku 20–49 lat – badania raz na 5 lat;
2) osoby powyżej 49 roku życia - raz na 3 lata.
Program rozpoczyna się wypełnieniem samodzielnie przez pacjenta ankiety w systemie IKP
lub stacjonarnie (z pomocą personelu) w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Po
wypełnieniu przez pacjenta ankiety w systemie, jest ona przekazywana do
świadczeniodawcy, do którego złożono deklarację wyboru lekarza POZ. Po analizie ankiety,
świadczeniodawca wystawia skierowanie na badania biochemiczne, których zakres jest
dobrany indywidualnie, na podstawie ankiety. Katalog przesiewowych badań
biochemicznych w programie został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia1. Wykaz
badań spełnia warunki dla badań przesiewowych, jest wystarczający i optymalny do
diagnozowania chorób przewlekłych, w tym chorób nowotworowych. W kolejnym etapie,
po uzyskaniu wyników badań, pacjent jest zapraszany na wizytę podsumowująca, podczas
której pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) i omawiane są wyniki
przeprowadzonych badań, zidentyfikowane czynniki ryzyka oraz przedstawiane są
zalecenia dotyczące dalszego postępowania, w tym wskazanie właściwych badań
profilaktycznych oraz zasad ich realizacji.
W pierwszym roku realizacji programu Moje Zdrowie dla 3,7 tys. pacjentów wystawiono
karty DiLO i uruchomiono przyspieszoną diagnostykę onkologiczną – w dniu bilansu
i w kolejnych tygodniach (najwięcej kart w ciągu 7 dni od wizyty), a blisko 1,9 tys. pacjentów
z kartą DiLO miała rozliczone świadczenia w ramach karty.
Lekarza POZ rozpoczyna w systemie proces diagnostyczno‑terapeutyczny u pacjenta
z chorobą nowotworową, identyfikuje czynniki ryzyka, kieruje na odpowiednie badania
diagnostyczne i motywuje pacjenta do udziału w programach profilaktycznych. W tym
obszarze program Moje Zdrowie ma znaczenie szczególne, bo umożliwia kompleksową
ocenę stanu zdrowia pacjenta, identyfikację czynników ryzyka oraz ukierunkowanie na
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1427 z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
właściwe badania profilaktyczne, w tym zachęcanie do udziału w populacyjnych
programach przesiewowych. Elementem programu jest wizyta podsumowująca, podczas
której przedstawiane są zalecenia dotyczące dalszego postępowania, w tym wskazanie
właściwych badań profilaktycznych oraz zasad ich realizacji. Takie podejście sprzyja
wzmocnieniu koordynacji opieki, poprawie świadomości zdrowotnej pacjentów oraz
zwiększeniu zgłaszalności na badania przesiewowe, w tym w kierunku raka szyjki macicy
i raka piersi. Niezbędnym elementem posiadania większego zakresu danych do analizy
efektów programu „Moje Zdrowie” jest większa cyfryzacja realizacji programu (nie tylko
ankieta, ale także Indywidualny Plan Zdrowotny), co jest planowane na do końca 2026.
Dzięki cyfryzacji IPZ będzie można wdrażać narzędzia motywacji pacjentów do realizacji
zaleceń, a także śledzić ścieżkę pacjenta (m.in. realizację profilaktyki onkologicznej
zaleconej w IPZ). Na program „Moje Zdrowie” należy obecnie patrzeć jako na narzędzie
kompleksowej profilaktyki, które będzie rozwijane o kolejne funkcjonalności.
Wskaźniki efektywności działań profilaktycznych w obszarze onkologii, w tym
w odniesieniu do zgłaszalności kobiet na badania mammograficzne i cytologiczne, są
definiowane na poziomie populacyjnych programów przesiewowych. Kluczowym
mierzalnym wskaźnikiem pozostaje odsetek populacji objętej programem, która faktycznie
skorzystała z badania (tzw. zgłaszalność). Wskaźnik ten jest monitorowany przez
Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Ministerstwo Zdrowia. Program „Moje Zdrowie - bilans
zdrowia osoby dorosłej” w POZ pełni funkcję wspierającą poprawę tych wskaźników.
Świadczenia gwarantowane dotyczące profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki
macicy są bowiem realizowane odrębnie na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych2. Katalog
programów zdrowotnych, z których część ma charakter profilaktyczny i jest skierowana do
określonych grup wiekowych, umożliwiając wykonywanie badań przesiewowych w
kierunku wykrywania najczęstszych nowotworów, w tym raka szyjki macicy oraz raka
piersi. Programy profilaktyczne adresowane są do osób zdrowych, bez objawów
chorobowych, a udział w nich jest dobrowolny i nie wymaga skierowania.
Programu „Profilaktyka raka piersi” skierowany jest do kobiet w wieku 45–74 lata, które
mogą wykonać co 24 miesiące badanie mammograficzne przeprowadzone w stacjonarnej
pracowni mammografii lub w pracowni mobilnej (mammobusie). W przypadku uzyskania
nieprawidłowego wyniku pacjentka kierowana jest do drugiego etapu programu – etapu
pogłębionej diagnostyki, w ramach którego - w zależności od wskazań medycznych -
wykonywane są dalsze badania, w szczególności: mammografia uzupełniająca,
ultrasonografia piersi lub biopsja.
Program „Profilaktyki raka szyjki macicy” skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lata
i aktualnie realizowany w dwóch schematach:
1) schemat oparty na cytologii klasycznej – badanie wykonywane co 3 lata (lub co 12
miesięcy w grupach ryzyka), przy czym przewiduje się wycofanie cytologii klasycznej
z programu z dniem 1 sierpnia 2026 r.;
2) schemat oparty na teście HPV HR oraz cytologii na podłożu płynnym (LBC), który
wprowadzono od lipca 2025 r.; test HPV HR wykonywany jest co 5 lat, natomiast w
przypadku wyniku dodatniego z tego samego materiału wykonywana jest
dodatkowo cytologia LBC (triage).
W przypadku nieprawidłowego wyniku badania pacjentka kierowana jest do etapu
pogłębionej diagnostyki, gdzie wykonuje się kolposkopię lub kolposkopię
połączoną z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Badania mogą być
wykonywane w poradniach ginekologicznych posiadających umowę z NFZ, a także w
zakresie pobrania materiału przez wybrane położne POZ.
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
programów zdrowotnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 916 z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odniesieniu do kwestii działań systemowych i integracji rejestrów i systemów e-
rejestracji oraz wdrożenia aktywnego modelu imiennego zapraszania kobiet na badania
informuję, że:
1) wdrożona Centralna e-Rejestracja ułatwia dostęp do zapisu na badania
profilaktyczne - test HPV HR oraz mammografia (w jednym miejscu informacja o
dostępnych terminach w najbliższej okolicy zamieszkania pacjentek);
2) w programie Moje Zdrowie pacjent może wypełnić ankietę poprzez kanały cyfrowe
(IKP/mojeIKP), co skraca czas i upraszcza dostęp do pierwszego etapu programu
profilaktycznego. Potwierdzają to dane – pacjenci, zwłaszcza młodzi, chętniej
wybierają ten sposób rejestracji do programu;
3) w ramach wizyty podsumowującej „Moje Zdrowie” jednym z zaleceń dla pacjentów
jest skorzystanie z badań profilaktycznych i wykorzystanie Centralnej e-Rejestracji
do zapisu na te badania;
4) wysyłka powiadomień o programach profilaktycznych dla użytkowników aplikacji,
którzy spełniają kryteria np. wiek czy płeć (akcje celowane w ramach profilaktyki
kobiet oraz mężczyzn), która odbywa się poprzez mojeIKP zwiększa zgłaszalność na
badania profilaktyczne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.48.2026.WSK
Warszawa, 07 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17809 Posła Tadeusza Chrzana i grupy posłów w sprawie
profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Program „Moje Zdrowie - Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej” jest ogólnopolskim programem
profilaktycznym dla dorosłych (od 20 lat), którego głównym celem jest wczesne
wykrywanie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, choroby serca, nowotwory) oraz
promowanie zdrowego stylu życia. Program umożliwia wykonywanie regularnych badań
(bilans zdrowia) oraz ocenę stanu zdrowia. W programie profilaktycznym Moje Zdrowie
częstotliwość wykonywania bezpłatnych bilansów i badań zależy od wieku:
1) osoby w wieku 20–49 lat – badania raz na 5 lat;
2) osoby powyżej 49 roku życia - raz na 3 lata.
Program rozpoczyna się wypełnieniem samodzielnie przez pacjenta ankiety w systemie IKP
lub stacjonarnie (z pomocą personelu) w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. Po
wypełnieniu przez pacjenta ankiety w systemie, jest ona przekazywana do
świadczeniodawcy, do którego złożono deklarację wyboru lekarza POZ. Po analizie ankiety,
świadczeniodawca wystawia skierowanie na badania biochemiczne, których zakres jest
dobrany indywidualnie, na podstawie ankiety. Katalog przesiewowych badań
biochemicznych w programie został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia1. Wykaz
badań spełnia warunki dla badań przesiewowych, jest wystarczający i optymalny do
diagnozowania chorób przewlekłych, w tym chorób nowotworowych. W kolejnym etapie,
po uzyskaniu wyników badań, pacjent jest zapraszany na wizytę podsumowująca, podczas
której pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) i omawiane są wyniki
przeprowadzonych badań, zidentyfikowane czynniki ryzyka oraz przedstawiane są
zalecenia dotyczące dalszego postępowania, w tym wskazanie właściwych badań
profilaktycznych oraz zasad ich realizacji.
W pierwszym roku realizacji programu Moje Zdrowie dla 3,7 tys. pacjentów wystawiono
karty DiLO i uruchomiono przyspieszoną diagnostykę onkologiczną – w dniu bilansu
i w kolejnych tygodniach (najwięcej kart w ciągu 7 dni od wizyty), a blisko 1,9 tys. pacjentów
z kartą DiLO miała rozliczone świadczenia w ramach karty.
Lekarza POZ rozpoczyna w systemie proces diagnostyczno‑terapeutyczny u pacjenta
z chorobą nowotworową, identyfikuje czynniki ryzyka, kieruje na odpowiednie badania
diagnostyczne i motywuje pacjenta do udziału w programach profilaktycznych. W tym
obszarze program Moje Zdrowie ma znaczenie szczególne, bo umożliwia kompleksową
ocenę stanu zdrowia pacjenta, identyfikację czynników ryzyka oraz ukierunkowanie na
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1427 z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
właściwe badania profilaktyczne, w tym zachęcanie do udziału w populacyjnych
programach przesiewowych. Elementem programu jest wizyta podsumowująca, podczas
której przedstawiane są zalecenia dotyczące dalszego postępowania, w tym wskazanie
właściwych badań profilaktycznych oraz zasad ich realizacji. Takie podejście sprzyja
wzmocnieniu koordynacji opieki, poprawie świadomości zdrowotnej pacjentów oraz
zwiększeniu zgłaszalności na badania przesiewowe, w tym w kierunku raka szyjki macicy
i raka piersi. Niezbędnym elementem posiadania większego zakresu danych do analizy
efektów programu „Moje Zdrowie” jest większa cyfryzacja realizacji programu (nie tylko
ankieta, ale także Indywidualny Plan Zdrowotny), co jest planowane na do końca 2026.
Dzięki cyfryzacji IPZ będzie można wdrażać narzędzia motywacji pacjentów do realizacji
zaleceń, a także śledzić ścieżkę pacjenta (m.in. realizację profilaktyki onkologicznej
zaleconej w IPZ). Na program „Moje Zdrowie” należy obecnie patrzeć jako na narzędzie
kompleksowej profilaktyki, które będzie rozwijane o kolejne funkcjonalności.
Wskaźniki efektywności działań profilaktycznych w obszarze onkologii, w tym
w odniesieniu do zgłaszalności kobiet na badania mammograficzne i cytologiczne, są
definiowane na poziomie populacyjnych programów przesiewowych. Kluczowym
mierzalnym wskaźnikiem pozostaje odsetek populacji objętej programem, która faktycznie
skorzystała z badania (tzw. zgłaszalność). Wskaźnik ten jest monitorowany przez
Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Ministerstwo Zdrowia. Program „Moje Zdrowie - bilans
zdrowia osoby dorosłej” w POZ pełni funkcję wspierającą poprawę tych wskaźników.
Świadczenia gwarantowane dotyczące profilaktyki w kierunku raka piersi i raka szyjki
macicy są bowiem realizowane odrębnie na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych2. Katalog
programów zdrowotnych, z których część ma charakter profilaktyczny i jest skierowana do
określonych grup wiekowych, umożliwiając wykonywanie badań przesiewowych w
kierunku wykrywania najczęstszych nowotworów, w tym raka szyjki macicy oraz raka
piersi. Programy profilaktyczne adresowane są do osób zdrowych, bez objawów
chorobowych, a udział w nich jest dobrowolny i nie wymaga skierowania.
Programu „Profilaktyka raka piersi” skierowany jest do kobiet w wieku 45–74 lata, które
mogą wykonać co 24 miesiące badanie mammograficzne przeprowadzone w stacjonarnej
pracowni mammografii lub w pracowni mobilnej (mammobusie). W przypadku uzyskania
nieprawidłowego wyniku pacjentka kierowana jest do drugiego etapu programu – etapu
pogłębionej diagnostyki, w ramach którego - w zależności od wskazań medycznych -
wykonywane są dalsze badania, w szczególności: mammografia uzupełniająca,
ultrasonografia piersi lub biopsja.
Program „Profilaktyki raka szyjki macicy” skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lata
i aktualnie realizowany w dwóch schematach:
1) schemat oparty na cytologii klasycznej – badanie wykonywane co 3 lata (lub co 12
miesięcy w grupach ryzyka), przy czym przewiduje się wycofanie cytologii klasycznej
z programu z dniem 1 sierpnia 2026 r.;
2) schemat oparty na teście HPV HR oraz cytologii na podłożu płynnym (LBC), który
wprowadzono od lipca 2025 r.; test HPV HR wykonywany jest co 5 lat, natomiast w
przypadku wyniku dodatniego z tego samego materiału wykonywana jest
dodatkowo cytologia LBC (triage).
W przypadku nieprawidłowego wyniku badania pacjentka kierowana jest do etapu
pogłębionej diagnostyki, gdzie wykonuje się kolposkopię lub kolposkopię
połączoną z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Badania mogą być
wykonywane w poradniach ginekologicznych posiadających umowę z NFZ, a także w
zakresie pobrania materiału przez wybrane położne POZ.
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
programów zdrowotnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 916 z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odniesieniu do kwestii działań systemowych i integracji rejestrów i systemów e-
rejestracji oraz wdrożenia aktywnego modelu imiennego zapraszania kobiet na badania
informuję, że:
1) wdrożona Centralna e-Rejestracja ułatwia dostęp do zapisu na badania
profilaktyczne - test HPV HR oraz mammografia (w jednym miejscu informacja o
dostępnych terminach w najbliższej okolicy zamieszkania pacjentek);
2) w programie Moje Zdrowie pacjent może wypełnić ankietę poprzez kanały cyfrowe
(IKP/mojeIKP), co skraca czas i upraszcza dostęp do pierwszego etapu programu
profilaktycznego. Potwierdzają to dane – pacjenci, zwłaszcza młodzi, chętniej
wybierają ten sposób rejestracji do programu;
3) w ramach wizyty podsumowującej „Moje Zdrowie” jednym z zaleceń dla pacjentów
jest skorzystanie z badań profilaktycznych i wykorzystanie Centralnej e-Rejestracji
do zapisu na te badania;
4) wysyłka powiadomień o programach profilaktycznych dla użytkowników aplikacji,
którzy spełniają kryteria np. wiek czy płeć (akcje celowane w ramach profilaktyki
kobiet oraz mężczyzn), która odbywa się poprzez mojeIKP zwiększa zgłaszalność na
badania profilaktyczne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --