Interpelacja w sprawie zasadności nałożenia mandatu przez Opolski Urząd Celno-Skarbowy na osobę prowadzącą działalność handlową na targowisku miejskim w Rybniku oraz praktyki stosowania przepisów systemu SENT
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17808
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasadności nałożenia mandatu przez Opolski Urząd Celno-Skarbowy na osobę prowadzącą działalność handlową na targowisku miejskim w Rybniku oraz praktyki stosowania przepisów systemu SENT
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 17-06-2026
Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedsiębiorców prowadzących działalność handlową, transportową oraz dystrybucyjną dotyczące problemów związanych ze stosowaniem przepisów regulujących funkcjonowanie systemu SENT. Szczególne obawy budzi praktyka nakładania wysokich kar finansowych w sytuacjach, w których stan faktyczny sprawy nie jest jednoznaczny, istnieją wątpliwości interpretacyjne lub zachodzi konieczność uwzględnienia dokumentów funkcjonujących w systemach elektronicznych administracji skarbowej.
Przedsiębiorcy wskazują, że podczas kontroli drogowych funkcjonariusze często muszą podejmować decyzje w bardzo krótkim czasie, co może prowadzić do sytuacji, w których nie wszystkie okoliczności sprawy zostają wystarczająco zweryfikowane. Dotyczy to w szczególności przypadków związanych z funkcjonowaniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), dokumentacją elektroniczną oraz przewidzianymi w przepisach wyjątkami od obowiązku zgłoszenia przewozu w systemie SENT.
Przykładem może być sprawa przedsiębiorcy prowadzącego działalność handlową na targowisku miejskim w Rybniku, wobec którego funkcjonariusz Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego nałożył mandat karny w wysokości 5 000 zł za rzekome naruszenie obowiązków związanych z systemem SENT. Po przeanalizowaniu dokumentacji przedsiębiorca zakwestionował zasadność nałożonej kary, wskazując między innymi na możliwość zastosowania ustawowego wyłączenia od obowiązku zgłoszenia przewozu oraz na fakt posiadania dokumentacji w systemie KSeF. W konsekwencji skierował do właściwego sądu wniosek o uchylenie prawomocnego mandatu.
Przedstawiona sprawa rodzi pytania nie tylko o prawidłowość działań organów w konkretnej sprawie, ale również o jednolitość stosowania przepisów przez organy Krajowej Administracji Skarbowej w skali całego kraju oraz o adekwatność obowiązujących procedur kontrolnych.
Dokumentacja dotycząca opisanej sprawy zawiera dane osobowe i nie jest publikowana w treści niniejszej interpelacji. Zostaje przekazana ministrowi finansów i gospodarki w załączeniu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile mandatów karnych związanych z naruszeniem obowiązków wynikających z funkcjonowania systemu SENT nałożono w latach 2023-2025 oraz w pierwszej połowie 2026 r.?
Jaka była łączna wartość mandatów nałożonych w tym okresie?
W ilu przypadkach ukarani złożyli do sądów wnioski o uchylenie prawomocnych mandatów związanych z systemem SENT?
W ilu przypadkach sądy uchyliły takie mandaty?
Jakie były najczęstsze przyczyny uchylania mandatów nakładanych w związku z funkcjonowaniem systemu SENT?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące błędnego lub niejednolitego stosowania przepisów systemu SENT przez funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej?
Czy funkcjonariusze KAS posiadają wytyczne dotyczące oceny dokumentów funkcjonujących w systemie KSeF podczas kontroli przewozu towarów?
W jaki sposób weryfikowane jest występowanie ustawowych wyłączeń od obowiązku zgłoszenia przewozu w systemie SENT przed nałożeniem mandatu?
Czy Ministerstwo Finansów odnotowuje przypadki nakładania kar w sytuacjach, w których po analizie dokumentacji okazuje się, że nie doszło do popełnienia wykroczenia?
Czy planowane są zmiany proceduralne lub legislacyjne mające na celu ograniczenie ryzyka nakładania kar w sprawach budzących uzasadnione wątpliwości interpretacyjne?
Czy Ministerstwo Finansów zamierza przeanalizować załączoną dokumentację dotyczącą przedsiębiorcy prowadzącego działalność handlową na targowisku miejskim w Rybniku pod kątem prawidłowości działania organów Krajowej Administracji Skarbowej?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie mechanizmów pozwalających na wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania przez sąd wniosku o uchylenie mandatu w sprawach budzących poważne wątpliwości prawne?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7710 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 22 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 17808
Znak sprawy: DZP1.K43.54.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17808 z 2 lipca 2026 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Michała Wosia w sprawie zasadności nałożenia
mandatu przez Opolski Urząd Celno-Skarbowy na osobę prowadzącą działalność
handlową na targowisku miejskim w Rybniku oraz praktyki stosowania przepisów
systemu SENT, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. i ad 2.
W okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2026 r. Krajowa Administracja
Skarbowa (KAS) nałożyła łącznie 914 mandatów karnych na łączną kwotę blisko
4,71 mln zł z tytułu wykroczeń polegających na naruszeniu przepisów ustawy z dnia
9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, z późn. zm.), dalej „ustawa
SENT”.
Ad 3., ad 4. i ad 5.
W okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2026 r. złożono do sądów dwa
wnioski o uchylenie mandatów karnych nałożonych przez KAS z tytułu wykroczeń
polegających na naruszeniu przepisów ustawy SENT (w tym wniosek w sprawie
mandatu karnego, o którym mowa w interpelacji). Na dzień 9 lipca br. nie
odnotowano uchylenia przez sądy nałożonych mandatów karnych z tytułu ww.
wykroczeń.
Ad 6.
Ujawnione w trakcie kontroli drogowej nieprawidłowości sankcjonowane
przepisami administracyjnymi ustawy SENT, dotyczące naruszeń obowiązków
-- 1 of 4 --
2/4
wynikających z tej ustawy, m.in. przez przewoźników, podmioty wysyłające
i podmioty odbierające, podlegają karze pieniężnej w postępowaniu
administracyjnym. Protokoły z kontroli w takich przypadkach są przekazywane do
właściwych – ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli – naczelników
urzędów celno-skarbowych. W sprawie nakładania kar pieniężnych decyzja
w sprawie nałożenia kary lub odstąpienia od jej nałożenia jest wydawana
w indywidualnej sprawie przez właściwy organ, tj. naczelnika urzędu celno-
skarbowego, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na
podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W tym przypadku ma
zastosowanie tryb odwoławczy do organu wyższej instancji sądów
administracyjnych.
W przypadku przyjęcia mandatu karnego, ukaranemu przysługuje prawo zwrócenia
się do sądu powszechnego o jego uchylenie. Zastosowanie ma tu szczególny tryb
określony w art. 101 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania
w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn. zm.).
Ministerstwo Finansów monitoruje funkcjonowanie systemu SENT, w tym sygnały
dotyczące stosowania przepisów przez organy KAS. Analizy prowadzone są
w szczególności w oparciu o informacje pochodzące
z bieżącego nadzoru nad funkcjonowaniem systemu, orzecznictwa sądów
administracyjnych, rozstrzygnięć organów odwoławczych, skarg i wniosków
kierowanych przez uczestników obrotu gospodarczego, a także doświadczeń
wynikających ze stosowania przepisów w praktyce.
W przypadku zidentyfikowania rozbieżności interpretacyjnych lub niejednolitej
praktyki podejmowane są działania mające na celu zapewnienie jednolitego
stosowania prawa, w szczególności poprzez przekazywanie wyjaśnień lub
organizację szkoleń. Celem tych działań jest zapewnienie jednolitego, zgodnego
z przepisami oraz proporcjonalnego stosowania regulacji SENT przez organy KAS.
Jednocześnie należy podkreślić, że nie każde odmienne rozstrzygnięcie
w indywidualnej sprawie świadczy o niejednolitym, nieprawidłowym stosowaniu
przepisów. Ocena prawidłowości działania organów dokonywana jest
z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy oraz obowiązujących przepisów
prawa.
Ad 7. i ad 8.
Celem ustawy SENT jest zapewnienie transparentności i monitorowania przewozu
towarów oraz obrotu wybranymi kategoriami towarów, w celu przeciwdziałania
oszustwom podatkowym, ograniczenia szarej strefy oraz zwiększenia skuteczności
kontroli wykonywanej przez organy KAS.
Zgodnie z art. 13 ustawy SENT kontrola drogowa polega na sprawdzeniu
przestrzegania obowiązków w zakresie odpowiednio:
1) dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia;
2) zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym;
3) posiadania nr referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie
i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo
dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy SENT;
4) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
W toku kontroli przewozu towarów kontrolującemu przysługują uprawnienia
określone w przepisach regulujących zakres działania kontrolującego.
W trakcie szkoleń funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pełniących służbę
w urzędach celno-skarbowych przekazywane są wszystkie niezbędne informacje
-- 2 of 4 --
3/4
dotyczące realizacji kontroli oraz wprowadzanych w życie zmian przepisów prawa
i tam gdzie to jest niezbędne dostępu do systemów KAS.
Ad 9.
Ministerstwo Finansów posiada informacje o przypadkach uchylania przez sądy
mandatów karnych nałożonych przez organy KAS z tytułu wykroczeń polegających
na naruszeniu przepisów ustawy SENT. Orzekając o uchyleniu mandatu karnego sąd
analizuje sprawę m.in. po kątem przesłanki nałożenia kary grzywny w drodze
mandatu karnego za czyn niebędący czynem zabronionym, która stanowi jedną
z przesłanek uchylenia prawomocnego mandatu karnego określonych w art. 101 §
1-1b Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Ad 10.
W Ministerstwie Finansów przeprowadzono prace ewaluacyjne dotyczące
funkcjonowania przepisów ustawy SENT regulujących system administracyjnych
kar pieniężnych, mające na celu ocenę ich skuteczności, proporcjonalności oraz
adekwatności do realiów obecnego obrotu gospodarczego i katalogu towarów
objętych tym systemem.
Ad 11.
W przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność handlową na targowisku
miejskim w Rybniku istotne znaczenie ma skierowany do sądu wniosek o uchylenie
prawomocnego mandatu karnego. W tej sprawie o prawidłowości działań organu
KAS rozstrzygnie sąd.
Ad 12.
Ministerstwo Finansów nie przewiduje występowania z inicjatywą zmian przepisów
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2026 r. poz. 268, z późn. zm.), w zakresie wprowadzania mechanizmów
pozwalających na wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania
przez sąd wniosku o uchylenie mandatu.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje bowiem szereg
instytucji ochronnych, które w ocenie Ministerstwa Finansów w sposób należyty
zabezpieczają interesy zobowiązanych, m.in. zarzuty w sprawie egzekucji
administracyjnej, zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadkach
określonych ustawą, a także zwolnienia określonych składników majątkowych spod
egzekucji. Ponadto przepisy z urzędu chronią minima socjalne zobowiązanego,
w tym kwoty wolne od potrąceń na rachunkach bankowych, określone limity
wynagrodzenia za pracę oraz przedmioty codziennego użytku niezbędne do
egzystencji i pracy zarobkowej.
Mając na uwadze powyższe obecne instrumenty prawne należy uznać za w pełni
wystarczające do ochrony interesu zobowiązanego.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
-- 3 of 4 --
4/4
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --