Interpelacja nr 17793
Interpelacja w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Interpelacja nr 17793
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 16-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie standardów dostępności siedzib powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Zespoły te pełnią kluczową funkcję w systemie zabezpieczenia społecznego: ich orzeczenia warunkują dostęp do świadczeń, ulg, kart parkingowych, usług wsparcia, uprawnień pracowniczych i wielu innych instrumentów pomocy publicznej. Do mojego biura docierają sygnały dotyczące barier w siedzibach zespołów orzekających, w tym ciasnych poczekalni, braku realnie dostępnych toalet, braku miejsc parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, nieczytelnego systemu informacji w budynkach, braku oznaczeń dotykowych lub brajlowskich, niewystarczającej dostępności telefonicznej oraz organizacji pracy wymuszającej osobiste wizyty w sprawach, które mogłyby zostać wyjaśnione zdalnie. Przykłady z Krakowa pokazują problem szczególnie jaskrawo, ale z relacji organizacji społecznych wynika, że nie jest to wyłącznie problem jednej lokalizacji.
W mojej ocenie instytucje, których podstawowym zadaniem jest obsługa osób z niepełnosprawnościami, powinny spełniać najwyższy standard dostępności architektonicznej, informacyjno-komunikacyjnej i organizacyjnej. Nie wystarcza samo zapewnienie doraźnej asysty pracownika, jeżeli osoba z niepełnosprawnością nie może samodzielnie odnaleźć drogi, skorzystać z toalety, uzyskać informacji albo bezpiecznie ewakuować się z budynku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności funkcjonuje obecnie w Polsce i w ilu odrębnych lokalizacjach prowadzona jest bezpośrednia obsługa interesantów? Proszę o dane w podziale na województwa.
2. Czy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dysponuje aktualnymi danymi o dostępności architektonicznej i informacyjno-komunikacyjnej siedzib tych zespołów, w tym o dostępności toalet, parkingów, wejść, wind, poczekalni, sal obsługi, systemu informacji w budynku, pętli indukcyjnych, oznaczeń brajlowskich lub tyflograficznych oraz procedur ewakuacji? Jeżeli tak, proszę o przekazanie zbiorczych danych. Jeżeli nie, proszę o wskazanie, czy i kiedy taki audyt zostanie przeprowadzony.
3. Czy na poziomie krajowym istnieje minimalny standard lokalu przeznaczonego na siedzibę powiatowego albo wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, wykraczający poza ogólne obowiązki wynikające z ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami? Jeżeli tak, proszę o jego przekazanie. Jeżeli nie, proszę o informację, czy resort planuje opracować taki standard.
4. Czy organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające są zobowiązane do wykazania, że przed wyborem, najmem albo zmianą siedziby przeprowadzono audyt dostępności i ocenę potrzeb osób z różnymi niepełnosprawnościami? Jeżeli nie, czy rząd planuje wprowadzenie takiego obowiązku?
5. Czy rząd planuje rozwiązania prawne lub organizacyjne, które uniemożliwią finansowanie ze środków publicznych obsługi zespołów orzekających w lokalach, które nie zapewniają realnej dostępności osobom z niepełnosprawnościami, chyba że równolegle przyjęto wiążący plan usunięcia barier albo relokacji?
6. Jakie środki z budżetu państwa, PFRON, funduszy europejskich lub innych programów mogą zostać przeznaczone w latach 2026-2027 na dostosowanie lub zmianę siedzib zespołów orzekających? Proszę o wskazanie programów, kwot, beneficjentów i zasad naboru.
7. Ile wniosków o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak dostępności dotyczących powiatowych lub wojewódzkich zespołów orzekających wpłynęło od 2021 r. do PFRON, organów nadzorczych lub właściwych ministerstw? Proszę o dane zbiorcze z podziałem na typ bariery i sposób rozpatrzenia.
8. Czy minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, jako organ koordynujący politykę dostępności, prowadzi monitoring dostępności instytucji publicznych szczególnie istotnych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym zespołów orzekających? Jeżeli tak, proszę o wyniki. Jeżeli nie, proszę o wskazanie, czy taki monitoring zostanie uruchomiony.
9. Czy rząd planuje krajowy standard dostępnej infolinii i obsługi zdalnej dla zespołów orzekających, obejmujący m.in. maksymalny czas oczekiwania, oddzwanianie, obsługę w polskim języku migowym, dostępne formularze, możliwość sprawdzenia stanu sprawy oraz ograniczenie konieczności osobistych wizyt?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianą przepisów lub wytycznych dotyczących organizacji posiedzeń składów orzekających, tak aby osoby z niepełnosprawnościami nie były narażone na długie oczekiwanie w niedostępnych poczekalniach, wielokrotne wizyty osobiste albo konieczność przedstawiania tych samych informacji w kilku kanałach kontaktu?
11. Czy rząd planuje ogólnopolską kontrolę lub przegląd dostępności siedzib zespołów orzekających, prowadzony we współpracy z PFRON, wojewodami, organizacjami osób z niepełnosprawnościami i ekspertami dostępności? Jeżeli tak, proszę o harmonogram i zakres. Jeżeli nie, proszę o uzasadnienie.
12. Jakie działania zostaną podjęte, aby w procesie planowanej reformy systemu orzekania o niepełnosprawności dostępność siedzib, kanałów kontaktu i procedur obsługi była traktowana jako element podstawowy, a nie poboczny? Z wyrazami szacunku Marta Stożek
Interpelacja nr 17793
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 16-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie standardów dostępności siedzib powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Zespoły te pełnią kluczową funkcję w systemie zabezpieczenia społecznego: ich orzeczenia warunkują dostęp do świadczeń, ulg, kart parkingowych, usług wsparcia, uprawnień pracowniczych i wielu innych instrumentów pomocy publicznej. Do mojego biura docierają sygnały dotyczące barier w siedzibach zespołów orzekających, w tym ciasnych poczekalni, braku realnie dostępnych toalet, braku miejsc parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, nieczytelnego systemu informacji w budynkach, braku oznaczeń dotykowych lub brajlowskich, niewystarczającej dostępności telefonicznej oraz organizacji pracy wymuszającej osobiste wizyty w sprawach, które mogłyby zostać wyjaśnione zdalnie. Przykłady z Krakowa pokazują problem szczególnie jaskrawo, ale z relacji organizacji społecznych wynika, że nie jest to wyłącznie problem jednej lokalizacji.
W mojej ocenie instytucje, których podstawowym zadaniem jest obsługa osób z niepełnosprawnościami, powinny spełniać najwyższy standard dostępności architektonicznej, informacyjno-komunikacyjnej i organizacyjnej. Nie wystarcza samo zapewnienie doraźnej asysty pracownika, jeżeli osoba z niepełnosprawnością nie może samodzielnie odnaleźć drogi, skorzystać z toalety, uzyskać informacji albo bezpiecznie ewakuować się z budynku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności funkcjonuje obecnie w Polsce i w ilu odrębnych lokalizacjach prowadzona jest bezpośrednia obsługa interesantów? Proszę o dane w podziale na województwa.
2. Czy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dysponuje aktualnymi danymi o dostępności architektonicznej i informacyjno-komunikacyjnej siedzib tych zespołów, w tym o dostępności toalet, parkingów, wejść, wind, poczekalni, sal obsługi, systemu informacji w budynku, pętli indukcyjnych, oznaczeń brajlowskich lub tyflograficznych oraz procedur ewakuacji? Jeżeli tak, proszę o przekazanie zbiorczych danych. Jeżeli nie, proszę o wskazanie, czy i kiedy taki audyt zostanie przeprowadzony.
3. Czy na poziomie krajowym istnieje minimalny standard lokalu przeznaczonego na siedzibę powiatowego albo wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, wykraczający poza ogólne obowiązki wynikające z ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami? Jeżeli tak, proszę o jego przekazanie. Jeżeli nie, proszę o informację, czy resort planuje opracować taki standard.
4. Czy organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające są zobowiązane do wykazania, że przed wyborem, najmem albo zmianą siedziby przeprowadzono audyt dostępności i ocenę potrzeb osób z różnymi niepełnosprawnościami? Jeżeli nie, czy rząd planuje wprowadzenie takiego obowiązku?
5. Czy rząd planuje rozwiązania prawne lub organizacyjne, które uniemożliwią finansowanie ze środków publicznych obsługi zespołów orzekających w lokalach, które nie zapewniają realnej dostępności osobom z niepełnosprawnościami, chyba że równolegle przyjęto wiążący plan usunięcia barier albo relokacji?
6. Jakie środki z budżetu państwa, PFRON, funduszy europejskich lub innych programów mogą zostać przeznaczone w latach 2026-2027 na dostosowanie lub zmianę siedzib zespołów orzekających? Proszę o wskazanie programów, kwot, beneficjentów i zasad naboru.
7. Ile wniosków o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak dostępności dotyczących powiatowych lub wojewódzkich zespołów orzekających wpłynęło od 2021 r. do PFRON, organów nadzorczych lub właściwych ministerstw? Proszę o dane zbiorcze z podziałem na typ bariery i sposób rozpatrzenia.
8. Czy minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, jako organ koordynujący politykę dostępności, prowadzi monitoring dostępności instytucji publicznych szczególnie istotnych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym zespołów orzekających? Jeżeli tak, proszę o wyniki. Jeżeli nie, proszę o wskazanie, czy taki monitoring zostanie uruchomiony.
9. Czy rząd planuje krajowy standard dostępnej infolinii i obsługi zdalnej dla zespołów orzekających, obejmujący m.in. maksymalny czas oczekiwania, oddzwanianie, obsługę w polskim języku migowym, dostępne formularze, możliwość sprawdzenia stanu sprawy oraz ograniczenie konieczności osobistych wizyt?
10. Czy prowadzone są prace nad zmianą przepisów lub wytycznych dotyczących organizacji posiedzeń składów orzekających, tak aby osoby z niepełnosprawnościami nie były narażone na długie oczekiwanie w niedostępnych poczekalniach, wielokrotne wizyty osobiste albo konieczność przedstawiania tych samych informacji w kilku kanałach kontaktu?
11. Czy rząd planuje ogólnopolską kontrolę lub przegląd dostępności siedzib zespołów orzekających, prowadzony we współpracy z PFRON, wojewodami, organizacjami osób z niepełnosprawnościami i ekspertami dostępności? Jeżeli tak, proszę o harmonogram i zakres. Jeżeli nie, proszę o uzasadnienie.
12. Jakie działania zostaną podjęte, aby w procesie planowanej reformy systemu orzekania o niepełnosprawności dostępność siedzib, kanałów kontaktu i procedur obsługi była traktowana jako element podstawowy, a nie poboczny? Z wyrazami szacunku Marta Stożek
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8766 znaków
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 13 lipca 2026 r.
znak sprawy: DZF-XIII.054.2.2026.MN
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 17793 Pani Poseł Marty Stożek
w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, przedstawiam odpowiedzi na pytania, będące we
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) lub w zakresie
których MFiPR może udzielić uzupełniających informacji i wyjaśnień.
Pytanie 2. Czy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dysponuje
aktualnymi danymi o dostępności architektonicznej i informacyjno-
komunikacyjnej siedzib tych zespołów, w tym o dostępności toalet, parkingów,
wejść, wind, poczekalni, sal obsługi, systemu informacji w budynku, pętli
indukcyjnych, oznaczeń brajlowskich lub tyflograficznych oraz procedur
ewakuacji? Jeżeli tak, proszę o przekazanie zbiorczych danych. Jeżeli nie, proszę
o wskazanie, czy i kiedy taki audyt zostanie przeprowadzony.
Pytanie jest skierowane do MRPiPS jako podmiotu odpowiedzialnego za nadzór
nad zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że MFiPR odpowiada za działania koordynujące
politykę zapewniania dostępności, w tym wdrażanie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r.
o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1411) (dalej: UZD). Realizując zadania wynikające z art. 11 tej ustawy MFiPR
pozyskuje od podmiotów publicznych, w cyklach czteroletnich, informacje o stanie
zapewniania przez nie dostępności. Służą temu raporty, o których mowa w ww.
przepisie. Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności nie są odrębnymi
-- 1 of 4 --
2
podmiotami publicznymi – działają w strukturze starostw powiatowych i urzędów
wojewódzkich. Z uwagi na to nie mają obowiązku składania odrębnych raportów
o stanie zapewniania dostępności.
Warto także zaznaczyć, że informacje przekazywane w raportach, o którym
mowa powyżej, dotyczą przede wszystkim spełniania minimalnych wymagań
określonych w art. 6 UZD. Nie są w związku z tym tak szczegółowe, jak zakres
informacji wskazany w pytaniu.
Pytanie 3. Czy na poziomie krajowym istnieje minimalny standard lokalu
przeznaczonego na siedzibę powiatowego albo wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności, wykraczający poza ogólne obowiązki wynikające
z ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami? Jeżeli
tak, proszę o jego przekazanie. Jeżeli nie, proszę o informację, czy resort planuje
opracować taki standard.
Minimalne wymagania w zakresie zapewniania dostępności architektonicznej,
dotyczące podmiotów publicznych, już istnieją i zostały opisane w art. 6
wskazanej powyżej ustawy.
Pytanie 4. Czy organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające są
zobowiązane do wykazania, że przed wyborem, najmem albo zmianą siedziby
przeprowadzono audyt dostępności i ocenę potrzeb osób z różnymi
niepełnosprawnościami? Jeżeli nie, czy rząd planuje wprowadzenie takiego
obowiązku?
Organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające to podmioty publiczne
i w związku z tym zobowiązane są do zapewniania dostępności na zasadach
określonych w art. 4 UZD z uwzględnieniem minimalnych wymagań wskazanych
w art. 6 UZD. Zobowiązanie to dotyczy również podmiotów publicznych
prowadzących zespoły orzekające. Przepisy te nie formułują obowiązku
przeprowadzenia audytu dostępności przed wyborem, najmem albo zmianą
siedziby podmiotu publicznego, niemniej w myśl art. 4 ust. 2 audyt może być
elementem działań podejmowanych przez podmiot publiczny w ramach
zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Pytanie 5 . Czy rząd planuje rozwiązania prawne lub organizacyjne, które
uniemożliwią finansowanie ze środków publicznych obsługi zespołów
orzekających w lokalach, które nie zapewniają realnej dostępności osobom z
niepełnosprawnościami, chyba że równolegle przyjęto wiążący plan usunięcia
barier albo relokacji?
W oparciu o zapisy UZD, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
nie powinny działać w lokalach, w których nie zapewniono dostępności osobom
z niepełnosprawnościami. Jak wspomniano wcześniej zespoły działają w strukturze
-- 2 of 4 --
3
podmiotów publicznych, które na mocy UZD powinny zapewniać dostępność
osobom ze szczególnymi potrzebami co najmniej w minimalnym zakresie, o którym
mowa w art. 6. Jednocześnie, w oparciu o rozdział 4 UZD – Postępowanie
skargowe, brak zapewniania dostępności może być przedmiotem skargi zagrożonej
sankcją nałożenia na podmiot publiczny grzywny w celu przymuszenia.
Pytanie 6. Jakie środki z budżetu państwa, PFRON, Funduszy Europejskich lub
innych programów mogą zostać przeznaczone w latach 2026–2027 na
dostosowanie lub zmianę siedzib zespołów orzekających? Proszę o wskazanie
programów, kwot, beneficjentów i zasad naboru.
Co do zasady koszty związane z realizacją wymagań określonych w UZD powinny
zostać ujęte w planach i limitach finansowych podmiotów publicznych objętych
tą regulacją (w tym wypadku – samorządów), co zostało podkreślone w ocenie
skutków regulacji tej ustawy.
Jednocześnie, w celu wsparcia wdrażania UZD, w latach 2018-2025 realizowany
był program rządowy, w ramach którego finansowano projekty poprawiające
dostępność w różnego rodzaju podmiotach publicznych. W jego ramach
prowadzone były projekty (m.in. przez MSWiA), polegające na opracowaniu
standardów i przeznaczaniu grantów na poprawę dostępności podmiotów
publicznych działających w jednostkach samorządu terytorialnego.
Łącznie udzielono 1137 grantów dla jednostek samorządu terytorialnego o
wartości stu kilkudziesięciu mln zł. Realizując ww. granty JST miały możliwość
podjęcia decyzji jakie budynki, czy przestrzenie w budynkach będą podlegać
zmianom poprawiającym dostępność.
Mając na uwadze nadal identyfikowane potrzeby, dotyczące systemowego
wsparcia poprawy z zapewniania dostępności w Polsce, obecnie trwają prace nad
nowym programem rządowym dotyczącym dostępności.
Pytanie 7. Ile wniosków o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak
dostępności dotyczących powiatowych lub wojewódzkich zespołów orzekających
wpłynęło od 2021 r. do PFRON, organów nadzorczych lub właściwych
ministerstw? Proszę o dane zbiorcze z podziałem na typ bariery i sposób
rozpatrzenia.
MFiPR dysponuje ogólnymi informacjami na temat liczby wniosków
o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak dostępności dotyczących
wszystkich podmiotów publicznych. Pochodzą one z raportu o stanie
zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, sporządzanego
zgodnie z art. 11 UZD oraz informacji przekazywanych cyklicznie do MFiPR przez
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Dane te
wskazują, że w ciągu ostatnich 4 lat tylko 0,65% wszystkich podmiotów
publicznych otrzymało jakikolwiek wniosek o zapewnienie dostępności.
-- 3 of 4 --
4
Łącznie było to 1621 wniosków o zapewnienie dostępności architektonicznej
i/lub informacyjno-komunikacyjnej.
Z kolei zgodnie ze sprawozdaniem PFRON do 31 marca 2026 r. wniesiono ogółem
250 skarg na brak dostępności architektonicznej lub informacyjno-
komunikacyjnej, z czego procedowanych były 132 (pozostałe nie spełniły
wymagań formalnych). Dwie z tych skarg dotyczyły miejskiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności. W obu przypadkach PFRON wydał decyzje
umarzające postępowanie. Szczegółowe informacje dotyczące zakresu skarg i
sposobu ich procedowania pozostają w dyspozycji PFRON.
Pytanie 8. Czy minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, jako organ
koordynujący politykę dostępności, prowadzi monitoring dostępności instytucji
publicznych szczególnie istotnych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym
zespołów orzekających? Jeżeli tak, proszę o wyniki. Jeżeli nie, proszę
o wskazanie, czy taki monitoring zostanie uruchomiony.
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego prowadzi monitoring
dostępności podmiotów publicznych na zasadach określonych m.in. w art. 11
UZD. Raport ogólnopolski powstający na podstawie raportów poszczególnych
podmiotów publicznych zawiera analizę stanu zapewniania dostępności według
wybranych kategorii podmiotów publicznych np. działających w ochronie
zdrowia, kultury, edukacji oraz w przekrojach terytorialnych.
Przepisy UZD już dziś wymagają by raporty o stanie zapewniania dostępności
każdego podmiotu publicznego – zgodnie z ww. artykułem 11 UZD – były
publikowane na stronie BIP lub innej własnej stronie internetowej tego
podmiotu. A zatem każde starostwo powiatowe czy urząd wojewódzki ma
obowiązek publikować taki raport o dostępności.
Z poważaniem
wz. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 13 lipca 2026 r.
znak sprawy: DZF-XIII.054.2.2026.MN
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 17793 Pani Poseł Marty Stożek
w sprawie standardów dostępności siedzib zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, przedstawiam odpowiedzi na pytania, będące we
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) lub w zakresie
których MFiPR może udzielić uzupełniających informacji i wyjaśnień.
Pytanie 2. Czy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dysponuje
aktualnymi danymi o dostępności architektonicznej i informacyjno-
komunikacyjnej siedzib tych zespołów, w tym o dostępności toalet, parkingów,
wejść, wind, poczekalni, sal obsługi, systemu informacji w budynku, pętli
indukcyjnych, oznaczeń brajlowskich lub tyflograficznych oraz procedur
ewakuacji? Jeżeli tak, proszę o przekazanie zbiorczych danych. Jeżeli nie, proszę
o wskazanie, czy i kiedy taki audyt zostanie przeprowadzony.
Pytanie jest skierowane do MRPiPS jako podmiotu odpowiedzialnego za nadzór
nad zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że MFiPR odpowiada za działania koordynujące
politykę zapewniania dostępności, w tym wdrażanie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r.
o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1411) (dalej: UZD). Realizując zadania wynikające z art. 11 tej ustawy MFiPR
pozyskuje od podmiotów publicznych, w cyklach czteroletnich, informacje o stanie
zapewniania przez nie dostępności. Służą temu raporty, o których mowa w ww.
przepisie. Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności nie są odrębnymi
-- 1 of 4 --
2
podmiotami publicznymi – działają w strukturze starostw powiatowych i urzędów
wojewódzkich. Z uwagi na to nie mają obowiązku składania odrębnych raportów
o stanie zapewniania dostępności.
Warto także zaznaczyć, że informacje przekazywane w raportach, o którym
mowa powyżej, dotyczą przede wszystkim spełniania minimalnych wymagań
określonych w art. 6 UZD. Nie są w związku z tym tak szczegółowe, jak zakres
informacji wskazany w pytaniu.
Pytanie 3. Czy na poziomie krajowym istnieje minimalny standard lokalu
przeznaczonego na siedzibę powiatowego albo wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności, wykraczający poza ogólne obowiązki wynikające
z ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami? Jeżeli
tak, proszę o jego przekazanie. Jeżeli nie, proszę o informację, czy resort planuje
opracować taki standard.
Minimalne wymagania w zakresie zapewniania dostępności architektonicznej,
dotyczące podmiotów publicznych, już istnieją i zostały opisane w art. 6
wskazanej powyżej ustawy.
Pytanie 4. Czy organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające są
zobowiązane do wykazania, że przed wyborem, najmem albo zmianą siedziby
przeprowadzono audyt dostępności i ocenę potrzeb osób z różnymi
niepełnosprawnościami? Jeżeli nie, czy rząd planuje wprowadzenie takiego
obowiązku?
Organy tworzące lub prowadzące zespoły orzekające to podmioty publiczne
i w związku z tym zobowiązane są do zapewniania dostępności na zasadach
określonych w art. 4 UZD z uwzględnieniem minimalnych wymagań wskazanych
w art. 6 UZD. Zobowiązanie to dotyczy również podmiotów publicznych
prowadzących zespoły orzekające. Przepisy te nie formułują obowiązku
przeprowadzenia audytu dostępności przed wyborem, najmem albo zmianą
siedziby podmiotu publicznego, niemniej w myśl art. 4 ust. 2 audyt może być
elementem działań podejmowanych przez podmiot publiczny w ramach
zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Pytanie 5 . Czy rząd planuje rozwiązania prawne lub organizacyjne, które
uniemożliwią finansowanie ze środków publicznych obsługi zespołów
orzekających w lokalach, które nie zapewniają realnej dostępności osobom z
niepełnosprawnościami, chyba że równolegle przyjęto wiążący plan usunięcia
barier albo relokacji?
W oparciu o zapisy UZD, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
nie powinny działać w lokalach, w których nie zapewniono dostępności osobom
z niepełnosprawnościami. Jak wspomniano wcześniej zespoły działają w strukturze
-- 2 of 4 --
3
podmiotów publicznych, które na mocy UZD powinny zapewniać dostępność
osobom ze szczególnymi potrzebami co najmniej w minimalnym zakresie, o którym
mowa w art. 6. Jednocześnie, w oparciu o rozdział 4 UZD – Postępowanie
skargowe, brak zapewniania dostępności może być przedmiotem skargi zagrożonej
sankcją nałożenia na podmiot publiczny grzywny w celu przymuszenia.
Pytanie 6. Jakie środki z budżetu państwa, PFRON, Funduszy Europejskich lub
innych programów mogą zostać przeznaczone w latach 2026–2027 na
dostosowanie lub zmianę siedzib zespołów orzekających? Proszę o wskazanie
programów, kwot, beneficjentów i zasad naboru.
Co do zasady koszty związane z realizacją wymagań określonych w UZD powinny
zostać ujęte w planach i limitach finansowych podmiotów publicznych objętych
tą regulacją (w tym wypadku – samorządów), co zostało podkreślone w ocenie
skutków regulacji tej ustawy.
Jednocześnie, w celu wsparcia wdrażania UZD, w latach 2018-2025 realizowany
był program rządowy, w ramach którego finansowano projekty poprawiające
dostępność w różnego rodzaju podmiotach publicznych. W jego ramach
prowadzone były projekty (m.in. przez MSWiA), polegające na opracowaniu
standardów i przeznaczaniu grantów na poprawę dostępności podmiotów
publicznych działających w jednostkach samorządu terytorialnego.
Łącznie udzielono 1137 grantów dla jednostek samorządu terytorialnego o
wartości stu kilkudziesięciu mln zł. Realizując ww. granty JST miały możliwość
podjęcia decyzji jakie budynki, czy przestrzenie w budynkach będą podlegać
zmianom poprawiającym dostępność.
Mając na uwadze nadal identyfikowane potrzeby, dotyczące systemowego
wsparcia poprawy z zapewniania dostępności w Polsce, obecnie trwają prace nad
nowym programem rządowym dotyczącym dostępności.
Pytanie 7. Ile wniosków o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak
dostępności dotyczących powiatowych lub wojewódzkich zespołów orzekających
wpłynęło od 2021 r. do PFRON, organów nadzorczych lub właściwych
ministerstw? Proszę o dane zbiorcze z podziałem na typ bariery i sposób
rozpatrzenia.
MFiPR dysponuje ogólnymi informacjami na temat liczby wniosków
o zapewnienie dostępności oraz skarg na brak dostępności dotyczących
wszystkich podmiotów publicznych. Pochodzą one z raportu o stanie
zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, sporządzanego
zgodnie z art. 11 UZD oraz informacji przekazywanych cyklicznie do MFiPR przez
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Dane te
wskazują, że w ciągu ostatnich 4 lat tylko 0,65% wszystkich podmiotów
publicznych otrzymało jakikolwiek wniosek o zapewnienie dostępności.
-- 3 of 4 --
4
Łącznie było to 1621 wniosków o zapewnienie dostępności architektonicznej
i/lub informacyjno-komunikacyjnej.
Z kolei zgodnie ze sprawozdaniem PFRON do 31 marca 2026 r. wniesiono ogółem
250 skarg na brak dostępności architektonicznej lub informacyjno-
komunikacyjnej, z czego procedowanych były 132 (pozostałe nie spełniły
wymagań formalnych). Dwie z tych skarg dotyczyły miejskiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności. W obu przypadkach PFRON wydał decyzje
umarzające postępowanie. Szczegółowe informacje dotyczące zakresu skarg i
sposobu ich procedowania pozostają w dyspozycji PFRON.
Pytanie 8. Czy minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, jako organ
koordynujący politykę dostępności, prowadzi monitoring dostępności instytucji
publicznych szczególnie istotnych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym
zespołów orzekających? Jeżeli tak, proszę o wyniki. Jeżeli nie, proszę
o wskazanie, czy taki monitoring zostanie uruchomiony.
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego prowadzi monitoring
dostępności podmiotów publicznych na zasadach określonych m.in. w art. 11
UZD. Raport ogólnopolski powstający na podstawie raportów poszczególnych
podmiotów publicznych zawiera analizę stanu zapewniania dostępności według
wybranych kategorii podmiotów publicznych np. działających w ochronie
zdrowia, kultury, edukacji oraz w przekrojach terytorialnych.
Przepisy UZD już dziś wymagają by raporty o stanie zapewniania dostępności
każdego podmiotu publicznego – zgodnie z ww. artykułem 11 UZD – były
publikowane na stronie BIP lub innej własnej stronie internetowej tego
podmiotu. A zatem każde starostwo powiatowe czy urząd wojewódzki ma
obowiązek publikować taki raport o dostępności.
Z poważaniem
wz. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --