Interpelacja nr 17788
Interpelacja w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
Interpelacja nr 17788
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 16-06-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura wpłynęło wystąpienie gminy Kętrzyn z dnia 9 czerwca 2026 r. (znak RGG.7021.65.2026) w sprawie ratowania zabytkowego wiatraka holenderskiego w Starej Różance. Obiekt z 1863 r., wpisany do rejestru zabytków w 1960 r., pozostaje własnością prywatną i ulega postępującej degradacji - z sześciu skrzydeł zachowało się jedno, a dokumentacja gminy z czerwca 2026 r. wskazuje na ubytki cegieł, spoin i uszkodzenia konstrukcyjne zagrażające zachowaniu bryły. Gmina deklaruje gotowość nabycia nieruchomości do zasobu publicznego, lecz koszty zakupu oraz prac konserwatorskich przekraczają jej możliwości finansowe.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków, ustanowiony uchwałą Rady Ministrów nr 232/2022 i zmieniony uchwałą nr 72/2024, finansuje prace przy zabytkach będących w posiadaniu jednostek samorządu - nie obejmuje nabycia obiektu od właściciela prywatnego. Program przeprowadził dotychczas dwa nabory.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w dyspozycji ministra lub w programach rządowych istnieje instrument finansowania nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego zabytku wpisanego do rejestru i zagrożonego zniszczeniem od właściciela prywatnego? Jeśli tak - proszę o wskazanie nazwy programu, podstawy prawnej i maksymalnego poziomu dofinansowania. Jeśli nie - czy resort dostrzega lukę w tym zakresie?
Jakie programy MKiDN, w tym „Ochrona zabytków" oraz środki Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków, mogą sfinansować prace konserwatorskie przy wiatraku w Starej Różance i jaki jest ich budżet na 2026 r.? Proszę o wskazanie warunków, które musiałby spełnić wnioskodawca - obecny właściciel albo gmina po ewentualnym nabyciu.
Czy rząd planuje ogłoszenie kolejnego naboru Rządowego Programu Odbudowy Zabytków? Jeśli tak - proszę o planowany termin i budżet. Jeśli nie - jaki instrument zastąpi program jako główne źródło wsparcia samorządów w ochronie zabytków?
Ile środków z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków trafiło dotychczas do województwa warmińsko-mazurskiego oraz do powiatu kętrzyńskiego? Proszę o dane w podziale na nabory i beneficjentów.
Czy minister, we współpracy z Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, wskaże gminie Kętrzyn konkretną ścieżkę finansowania łączącą ewentualne nabycie obiektu z jego późniejszą rewitalizacją, i w jakim terminie taka informacja może zostać przekazana?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 17788
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 16-06-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura wpłynęło wystąpienie gminy Kętrzyn z dnia 9 czerwca 2026 r. (znak RGG.7021.65.2026) w sprawie ratowania zabytkowego wiatraka holenderskiego w Starej Różance. Obiekt z 1863 r., wpisany do rejestru zabytków w 1960 r., pozostaje własnością prywatną i ulega postępującej degradacji - z sześciu skrzydeł zachowało się jedno, a dokumentacja gminy z czerwca 2026 r. wskazuje na ubytki cegieł, spoin i uszkodzenia konstrukcyjne zagrażające zachowaniu bryły. Gmina deklaruje gotowość nabycia nieruchomości do zasobu publicznego, lecz koszty zakupu oraz prac konserwatorskich przekraczają jej możliwości finansowe.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków, ustanowiony uchwałą Rady Ministrów nr 232/2022 i zmieniony uchwałą nr 72/2024, finansuje prace przy zabytkach będących w posiadaniu jednostek samorządu - nie obejmuje nabycia obiektu od właściciela prywatnego. Program przeprowadził dotychczas dwa nabory.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w dyspozycji ministra lub w programach rządowych istnieje instrument finansowania nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego zabytku wpisanego do rejestru i zagrożonego zniszczeniem od właściciela prywatnego? Jeśli tak - proszę o wskazanie nazwy programu, podstawy prawnej i maksymalnego poziomu dofinansowania. Jeśli nie - czy resort dostrzega lukę w tym zakresie?
Jakie programy MKiDN, w tym „Ochrona zabytków" oraz środki Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków, mogą sfinansować prace konserwatorskie przy wiatraku w Starej Różance i jaki jest ich budżet na 2026 r.? Proszę o wskazanie warunków, które musiałby spełnić wnioskodawca - obecny właściciel albo gmina po ewentualnym nabyciu.
Czy rząd planuje ogłoszenie kolejnego naboru Rządowego Programu Odbudowy Zabytków? Jeśli tak - proszę o planowany termin i budżet. Jeśli nie - jaki instrument zastąpi program jako główne źródło wsparcia samorządów w ochronie zabytków?
Ile środków z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków trafiło dotychczas do województwa warmińsko-mazurskiego oraz do powiatu kętrzyńskiego? Proszę o dane w podziale na nabory i beneficjentów.
Czy minister, we współpracy z Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, wskaże gminie Kętrzyn konkretną ścieżkę finansowania łączącą ewentualne nabycie obiektu z jego późniejszą rewitalizacją, i w jakim terminie taka informacja może zostać przekazana?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwy”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4207 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2526844.11246892.10635810
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17788 posła Janusza Cieszyńskiego z 19 czerwca 2026 roku
w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości
Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków, ustanowiony uchwałą Rady Ministrów
nr 232/2022 i zmieniony uchwałą nr 72/2024, finansuje prace przy zabytkach będących
w posiadaniu jednostek samorządu. Ze względu na mechanizm rozliczania (fundusz celowy)
nadzór nad stroną finansową prowadzi Minister Finansów.
W związku z powyższym proszę o przyjęcie odpowiedzi na zadanie pytania:
Ad 1.
W programach rządowych nie istnieje instrument finansowania nabycia przez jednostkę
samorządu terytorialnego zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Na chwilę obecną nie są
prowadzone w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego prace, mające na celu
umożliwienie dofinansowania zakupu obiektu zabytkowego.
Ad 2.
Budżet programu „Ochrona zabytków”, w tym środki z Narodowego Funduszu Ochrony
Zabytków, wynosił w 2026 r. łącznie 201 625 000,00 zł. Budżet programu został zwiększony
o 3 699 918, 00 zł, co daje łączną kwotę 205 324 918,00 zł.
Finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku
wpisanym do rejestru zabytków odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w ramach ogłaszanego programu
Ochrona zabytków. Wnioskodawca, posiadacz lub właściciel zabytku ubiegający się o
dotację jest zobowiązany do wypełnienia warunków określonych w regulaminie programu.
Katalog prac, na które można otrzymać dofinansowanie, określa art. 77 wspomnianej ustawy
(jest to jednocześnie załącznik do regulaminu programu). Dotacja może być udzielona w
dwóch formach, tj. na prace planowane do wykonania przy zabytku w roku udzielenia dotacji
lub jako refundacja kosztów prac przeprowadzonych w okresie trzech lat poprzedzających
rok złożenia wniosku (po wykonaniu wszystkich prac lub robót określonych w pozwoleniu
wydanym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków).
Informuję, że w III kwartale bieżącego roku zostanie ogłoszona edycja programu Ochrona
zabytków na 2027 rok. Termin składania wniosków określony zostanie w ogłoszeniu
o naborze wniosków i będzie trwał minimum 30 dni od daty ogłoszenia.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Szczegółowe informacje na temat programu zamieszczone zostaną na stronie internetowej
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego:
https://www.gov.pl/web/kultura/programy-i-projekty
Ad 3.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na
to pytanie. Nadzór nad stroną finansową Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
prowadzi Minister Finansów.
Ad 4.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na
to pytanie, nie jest w posiadaniu danych dotyczących wydatkowania środków z Rządowego
Programu Odbudowy Zabytków. Ze względu na mechanizm rozliczania (fundusz celowy)
Rządowego Programu Odbudowy Zabytków nadzór nad stroną finansową prowadzi
Minister Finansów.
Ad 5.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie swoich kompetencji może
finansować jedynie prace przy obiekcie. Nie ma więc możliwości wskazania ścieżki
finansowania łączącej nabycie obiektu przez Gminę z jego późniejszą rewitalizacją.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2526844.11246892.10635810
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17788 posła Janusza Cieszyńskiego z 19 czerwca 2026 roku
w sprawie finansowania ratowania zabytkowego wiatraka w Starej Różance oraz przyszłości
Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków, ustanowiony uchwałą Rady Ministrów
nr 232/2022 i zmieniony uchwałą nr 72/2024, finansuje prace przy zabytkach będących
w posiadaniu jednostek samorządu. Ze względu na mechanizm rozliczania (fundusz celowy)
nadzór nad stroną finansową prowadzi Minister Finansów.
W związku z powyższym proszę o przyjęcie odpowiedzi na zadanie pytania:
Ad 1.
W programach rządowych nie istnieje instrument finansowania nabycia przez jednostkę
samorządu terytorialnego zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Na chwilę obecną nie są
prowadzone w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego prace, mające na celu
umożliwienie dofinansowania zakupu obiektu zabytkowego.
Ad 2.
Budżet programu „Ochrona zabytków”, w tym środki z Narodowego Funduszu Ochrony
Zabytków, wynosił w 2026 r. łącznie 201 625 000,00 zł. Budżet programu został zwiększony
o 3 699 918, 00 zł, co daje łączną kwotę 205 324 918,00 zł.
Finansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku
wpisanym do rejestru zabytków odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w ramach ogłaszanego programu
Ochrona zabytków. Wnioskodawca, posiadacz lub właściciel zabytku ubiegający się o
dotację jest zobowiązany do wypełnienia warunków określonych w regulaminie programu.
Katalog prac, na które można otrzymać dofinansowanie, określa art. 77 wspomnianej ustawy
(jest to jednocześnie załącznik do regulaminu programu). Dotacja może być udzielona w
dwóch formach, tj. na prace planowane do wykonania przy zabytku w roku udzielenia dotacji
lub jako refundacja kosztów prac przeprowadzonych w okresie trzech lat poprzedzających
rok złożenia wniosku (po wykonaniu wszystkich prac lub robót określonych w pozwoleniu
wydanym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków).
Informuję, że w III kwartale bieżącego roku zostanie ogłoszona edycja programu Ochrona
zabytków na 2027 rok. Termin składania wniosków określony zostanie w ogłoszeniu
o naborze wniosków i będzie trwał minimum 30 dni od daty ogłoszenia.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Szczegółowe informacje na temat programu zamieszczone zostaną na stronie internetowej
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego:
https://www.gov.pl/web/kultura/programy-i-projekty
Ad 3.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na
to pytanie. Nadzór nad stroną finansową Rządowego Programu Odbudowy Zabytków
prowadzi Minister Finansów.
Ad 4.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na
to pytanie, nie jest w posiadaniu danych dotyczących wydatkowania środków z Rządowego
Programu Odbudowy Zabytków. Ze względu na mechanizm rozliczania (fundusz celowy)
Rządowego Programu Odbudowy Zabytków nadzór nad stroną finansową prowadzi
Minister Finansów.
Ad 5.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie swoich kompetencji może
finansować jedynie prace przy obiekcie. Nie ma więc możliwości wskazania ścieżki
finansowania łączącej nabycie obiektu przez Gminę z jego późniejszą rewitalizacją.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --