Interpelacja nr 17772
Interpelacja w sprawie prac nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych oraz przyszłości Funduszu Kościelnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Zdrowie i Lecznictwo (45%)
Obrona i Bezpieczeństwo (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prac nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych oraz przyszłości Funduszu Kościelnego
Interpelacja nr 17772
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prac nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych oraz przyszłości Funduszu Kościelnego
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 14-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Fundusz Kościelny od lat budzi poważne wątpliwości społeczne, prawne i finansowe, w szczególności w zakresie przejrzystości wydatkowania środków publicznych oraz zasadności finansowania z budżetu państwa składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Zgodnie z publicznie dostępnymi informacjami znaczna część środków Funduszu Kościelnego jest przeznaczana właśnie na finansowanie składek emerytalnych, rentowych i wypadkowych duchownych niepodlegających ubezpieczeniom z innych tytułów. Archiwalne informacje administracji rządowej wskazują, że fundusz finansuje składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe duchownych niepodlegających tym ubezpieczeniom z innych tytułów.
Jednocześnie w ostatnich latach wydatki budżetowe na Fundusz Kościelny pozostają znaczące. W projekcie budżetu na 2025 r. zapisano na ten cel 275 mln 710 tys. zł, podczas gdy w budżecie państwa na 2024 r. było to 257 mln zł. W przestrzeni publicznej pojawiają się również informacje, że w 2026 r. na Fundusz Kościelny zarezerwowano około 272,56 mln zł.
Z informacji przekazywanych publicznie wynika, że są prowadzone prace analityczne nad zmianą modelu regulacji ubezpieczenia społecznego duchownych, w tym nad rozwiązaniami polegającymi na przeniesieniu ciężaru finansowania składek z Funduszu Kościelnego na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych, przy zachowaniu gwarancji konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego. Powołany został również międzyresortowy zespół, którego celem było przygotowanie koncepcji zmiany systemu finansowania Funduszu Kościelnego oraz innych źródeł finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych.
Sprawa wymaga jednoznacznego przedstawienia harmonogramu, założeń oraz skutków finansowych planowanych zmian. Obywatele mają prawo wiedzieć, czy państwo rzeczywiście zmierza do ograniczenia finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych, czy też prowadzone prace mają wyłącznie charakter analityczny, bez realnego przełożenia na projekt ustawy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Na jakim etapie znajdują się obecnie prace Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych?
Czy ministerstwo przygotowało już założenia projektu ustawy lub innego aktu prawnego dotyczącego przeniesienia ciężaru finansowania składek duchownych z Funduszu Kościelnego na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych?
Jeżeli takie założenia zostały przygotowane, proszę o wskazanie ich głównych elementów, w szczególności: kto miałby być płatnikiem składek, w jakiej proporcji oraz od kiedy nowe rozwiązania miałyby obowiązywać.
Czy ministerstwo zakłada całkowite odejście od finansowania składek duchownych ze środków budżetu państwa, czy jedynie ograniczenie obecnego modelu?
Czy jest rozważany model, w którym składki byłyby finansowane przez samych duchownych oraz kościelne osoby prawne, analogicznie do rozwiązań obowiązujących inne grupy zawodowe i osoby wykonujące działalność zarobkową?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków finansowych dla budżetu państwa wynikających z likwidacji lub ograniczenia Funduszu Kościelnego w części dotyczącej ubezpieczeń społecznych duchownych?
Jakie byłyby szacunkowe oszczędności budżetu państwa w latach 2026–2030 w przypadku całkowitego przeniesienia finansowania składek duchownych poza budżet państwa?
Ile środków z Funduszu Kościelnego w latach 2020–2025 przeznaczono na składki emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne osób duchownych? Proszę o przedstawienie danych w podziale na lata oraz rodzaje składek.
Ilu duchownych korzystało z finansowania składek z Funduszu Kościelnego w latach 2020–2025? Proszę o przedstawienie danych w podziale na lata oraz — o ile jest to możliwe — kościoły i związki wyznaniowe.
Czy ministerstwo ma dane dotyczące liczby duchownych, którzy mogliby zostać objęci nowym modelem finansowania składek po likwidacji lub ograniczeniu Funduszu Kościelnego?
Czy w ramach prowadzonych prac analizowano konstytucyjny aspekt równego traktowania obywateli w zakresie dostępu do zabezpieczenia społecznego, w tym pytanie, dlaczego określona grupa osób ma mieć składki finansowane ze środków publicznych, podczas gdy inne grupy zawodowe samodzielnie partycypują w kosztach ubezpieczeń?
Czy ministerstwo analizowało zgodność obecnego modelu finansowania Funduszu Kościelnego z zasadą bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych?
Czy były prowadzone konsultacje z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczące technicznego i organizacyjnego przejęcia obsługi nowego modelu finansowania składek duchownych?
Czy były prowadzone konsultacje z kościołami i związkami wyznaniowymi w sprawie przeniesienia finansowania składek na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, z jakimi podmiotami, kiedy i jakie stanowiska zostały przedstawione.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie okresu przejściowego dla osób duchownych znajdujących się obecnie w systemie finansowania składek z Funduszu Kościelnego? Jeżeli tak, jaki miałby być jego zakres i czas trwania?
Czy planowane zmiany obejmą wyłącznie finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych, czy również inne wydatki realizowane obecnie za pośrednictwem Funduszu Kościelnego?
Jakie inne formy finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych zostały zidentyfikowane przez międzyresortowy zespół jako wymagające zmiany, ograniczenia lub uregulowania?
Czy powstał raport, rekomendacje, protokół lub inny dokument podsumowujący dotychczasowe prace międzyresortowego zespołu ds. Funduszu Kościelnego? Jeżeli tak, proszę o jego udostępnienie lub wskazanie terminu publikacji.
Ile posiedzeń odbył międzyresortowy zespół ds. Funduszu Kościelnego od momentu powołania do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację? Proszę o wskazanie dat posiedzeń, uczestniczących resortów oraz głównych tematów.
Czy ministerstwo przewiduje przedstawienie projektu ustawy dotyczącej zmiany modelu finansowania Funduszu Kościelnego w 2026 r.? Jeżeli tak, proszę o wskazanie planowanego terminu wpisu projektu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
Jeżeli projekt nie zostanie przedstawiony w 2026 r., proszę o wskazanie przyczyn opóźnienia oraz aktualnego harmonogramu prac.
Czy w projekcie budżetu państwa na kolejne lata jest planowane dalsze zabezpieczanie środków na Fundusz Kościelny w obecnej formule?
Czy ministerstwo rekomendowało ministrowi finansów i gospodarki zmniejszenie środków przeznaczanych na Fundusz Kościelny w związku z pracami nad zmianą modelu jego funkcjonowania?
Czy rząd rozważa wariant całkowitej likwidacji Funduszu Kościelnego jako odrębnej pozycji budżetowej, czy jedynie jego przekształcenie?
Czy ministerstwo przewiduje pełną jawność wydatkowania środków publicznych przekazywanych kościołom i związkom wyznaniowym, w tym publikację danych o beneficjentach, wysokości wsparcia, tytule prawnym oraz celu finansowania?
Czy ministerstwo analizowało możliwość zastąpienia obecnego modelu rozwiązaniem dobrowolnego odpisu podatkowego na rzecz kościołów i związków wyznaniowych? Jeżeli tak, jakie są wnioski z tej analizy?
Czy przygotowywane rozwiązania będą obejmowały mechanizmy kontroli, aby środki publiczne nie były wykorzystywane do finansowania działalności religijnej, światopoglądowej lub politycznej?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie konsultacji publicznych projektu zmian z udziałem organizacji obywatelskich, ekspertów od finansów publicznych, przedstawicieli ZUS, organizacji świeckich oraz reprezentantów kościołów i związków wyznaniowych?
Czy ministerstwo ma analizę porównawczą modeli finansowania składek duchownych i kościołów w innych państwach Unii Europejskiej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
Kiedy obywatele otrzymają jednoznaczną informację, czy Fundusz Kościelny zostanie zlikwidowany, przekształcony, czy utrzymany w obecnej formule?
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17772
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie prac nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych oraz przyszłości Funduszu Kościelnego
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 14-06-2026
Szanowna Pani Minister,
Fundusz Kościelny od lat budzi poważne wątpliwości społeczne, prawne i finansowe, w szczególności w zakresie przejrzystości wydatkowania środków publicznych oraz zasadności finansowania z budżetu państwa składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Zgodnie z publicznie dostępnymi informacjami znaczna część środków Funduszu Kościelnego jest przeznaczana właśnie na finansowanie składek emerytalnych, rentowych i wypadkowych duchownych niepodlegających ubezpieczeniom z innych tytułów. Archiwalne informacje administracji rządowej wskazują, że fundusz finansuje składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe duchownych niepodlegających tym ubezpieczeniom z innych tytułów.
Jednocześnie w ostatnich latach wydatki budżetowe na Fundusz Kościelny pozostają znaczące. W projekcie budżetu na 2025 r. zapisano na ten cel 275 mln 710 tys. zł, podczas gdy w budżecie państwa na 2024 r. było to 257 mln zł. W przestrzeni publicznej pojawiają się również informacje, że w 2026 r. na Fundusz Kościelny zarezerwowano około 272,56 mln zł.
Z informacji przekazywanych publicznie wynika, że są prowadzone prace analityczne nad zmianą modelu regulacji ubezpieczenia społecznego duchownych, w tym nad rozwiązaniami polegającymi na przeniesieniu ciężaru finansowania składek z Funduszu Kościelnego na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych, przy zachowaniu gwarancji konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego. Powołany został również międzyresortowy zespół, którego celem było przygotowanie koncepcji zmiany systemu finansowania Funduszu Kościelnego oraz innych źródeł finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych.
Sprawa wymaga jednoznacznego przedstawienia harmonogramu, założeń oraz skutków finansowych planowanych zmian. Obywatele mają prawo wiedzieć, czy państwo rzeczywiście zmierza do ograniczenia finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych, czy też prowadzone prace mają wyłącznie charakter analityczny, bez realnego przełożenia na projekt ustawy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Na jakim etapie znajdują się obecnie prace Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych?
Czy ministerstwo przygotowało już założenia projektu ustawy lub innego aktu prawnego dotyczącego przeniesienia ciężaru finansowania składek duchownych z Funduszu Kościelnego na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych?
Jeżeli takie założenia zostały przygotowane, proszę o wskazanie ich głównych elementów, w szczególności: kto miałby być płatnikiem składek, w jakiej proporcji oraz od kiedy nowe rozwiązania miałyby obowiązywać.
Czy ministerstwo zakłada całkowite odejście od finansowania składek duchownych ze środków budżetu państwa, czy jedynie ograniczenie obecnego modelu?
Czy jest rozważany model, w którym składki byłyby finansowane przez samych duchownych oraz kościelne osoby prawne, analogicznie do rozwiązań obowiązujących inne grupy zawodowe i osoby wykonujące działalność zarobkową?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków finansowych dla budżetu państwa wynikających z likwidacji lub ograniczenia Funduszu Kościelnego w części dotyczącej ubezpieczeń społecznych duchownych?
Jakie byłyby szacunkowe oszczędności budżetu państwa w latach 2026–2030 w przypadku całkowitego przeniesienia finansowania składek duchownych poza budżet państwa?
Ile środków z Funduszu Kościelnego w latach 2020–2025 przeznaczono na składki emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne osób duchownych? Proszę o przedstawienie danych w podziale na lata oraz rodzaje składek.
Ilu duchownych korzystało z finansowania składek z Funduszu Kościelnego w latach 2020–2025? Proszę o przedstawienie danych w podziale na lata oraz — o ile jest to możliwe — kościoły i związki wyznaniowe.
Czy ministerstwo ma dane dotyczące liczby duchownych, którzy mogliby zostać objęci nowym modelem finansowania składek po likwidacji lub ograniczeniu Funduszu Kościelnego?
Czy w ramach prowadzonych prac analizowano konstytucyjny aspekt równego traktowania obywateli w zakresie dostępu do zabezpieczenia społecznego, w tym pytanie, dlaczego określona grupa osób ma mieć składki finansowane ze środków publicznych, podczas gdy inne grupy zawodowe samodzielnie partycypują w kosztach ubezpieczeń?
Czy ministerstwo analizowało zgodność obecnego modelu finansowania Funduszu Kościelnego z zasadą bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych?
Czy były prowadzone konsultacje z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczące technicznego i organizacyjnego przejęcia obsługi nowego modelu finansowania składek duchownych?
Czy były prowadzone konsultacje z kościołami i związkami wyznaniowymi w sprawie przeniesienia finansowania składek na instytucje diecezjalne, zakonne lub samych duchownych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, z jakimi podmiotami, kiedy i jakie stanowiska zostały przedstawione.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie okresu przejściowego dla osób duchownych znajdujących się obecnie w systemie finansowania składek z Funduszu Kościelnego? Jeżeli tak, jaki miałby być jego zakres i czas trwania?
Czy planowane zmiany obejmą wyłącznie finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych, czy również inne wydatki realizowane obecnie za pośrednictwem Funduszu Kościelnego?
Jakie inne formy finansowania kościołów i związków wyznaniowych ze środków publicznych zostały zidentyfikowane przez międzyresortowy zespół jako wymagające zmiany, ograniczenia lub uregulowania?
Czy powstał raport, rekomendacje, protokół lub inny dokument podsumowujący dotychczasowe prace międzyresortowego zespołu ds. Funduszu Kościelnego? Jeżeli tak, proszę o jego udostępnienie lub wskazanie terminu publikacji.
Ile posiedzeń odbył międzyresortowy zespół ds. Funduszu Kościelnego od momentu powołania do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację? Proszę o wskazanie dat posiedzeń, uczestniczących resortów oraz głównych tematów.
Czy ministerstwo przewiduje przedstawienie projektu ustawy dotyczącej zmiany modelu finansowania Funduszu Kościelnego w 2026 r.? Jeżeli tak, proszę o wskazanie planowanego terminu wpisu projektu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
Jeżeli projekt nie zostanie przedstawiony w 2026 r., proszę o wskazanie przyczyn opóźnienia oraz aktualnego harmonogramu prac.
Czy w projekcie budżetu państwa na kolejne lata jest planowane dalsze zabezpieczanie środków na Fundusz Kościelny w obecnej formule?
Czy ministerstwo rekomendowało ministrowi finansów i gospodarki zmniejszenie środków przeznaczanych na Fundusz Kościelny w związku z pracami nad zmianą modelu jego funkcjonowania?
Czy rząd rozważa wariant całkowitej likwidacji Funduszu Kościelnego jako odrębnej pozycji budżetowej, czy jedynie jego przekształcenie?
Czy ministerstwo przewiduje pełną jawność wydatkowania środków publicznych przekazywanych kościołom i związkom wyznaniowym, w tym publikację danych o beneficjentach, wysokości wsparcia, tytule prawnym oraz celu finansowania?
Czy ministerstwo analizowało możliwość zastąpienia obecnego modelu rozwiązaniem dobrowolnego odpisu podatkowego na rzecz kościołów i związków wyznaniowych? Jeżeli tak, jakie są wnioski z tej analizy?
Czy przygotowywane rozwiązania będą obejmowały mechanizmy kontroli, aby środki publiczne nie były wykorzystywane do finansowania działalności religijnej, światopoglądowej lub politycznej?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie konsultacji publicznych projektu zmian z udziałem organizacji obywatelskich, ekspertów od finansów publicznych, przedstawicieli ZUS, organizacji świeckich oraz reprezentantów kościołów i związków wyznaniowych?
Czy ministerstwo ma analizę porównawczą modeli finansowania składek duchownych i kościołów w innych państwach Unii Europejskiej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
Kiedy obywatele otrzymają jednoznaczną informację, czy Fundusz Kościelny zostanie zlikwidowany, przekształcony, czy utrzymany w obecnej formule?
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
8%
Konkretność
92%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8728 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.379.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17772 Pana Posła Marcina Józefaciuka, w sprawie prac
nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych
oraz przyszłości Funduszu Kościelnego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W odpowiedziach na interpelacje nr 5733 i 5889 Pan Poseł został poinformowany, że
w zakresie zasad finansowania składek za duchownych oraz reformy Funduszu Kościelnego
(FK) prowadzone są prace w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu
Kościelnego pod kierownictwem Pana Władysława Kosiniaka-Kamysza, Wicepremiera
i Ministra Obrony Narodowej, mające na celu wypracowanie wspólnego stanowiska oraz
przedstawienie projektu ustawy dotyczącej funduszu. Stan ten nie zmienił się od tamtej
chwili.
Międzyresortowy Zespół do spraw Funduszu Kościelnego nie zrealizował jak dotąd zadań
nałożonych zarządzeniem nr 5 Prezesa Rady Ministrów w sprawie Międzyresortowego
Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego1, w tym w szczególności nie przedstawił
propozycji działań legislacyjnych, wynikających z wypracowanej koncepcji, zgodnie z § 2
przywołanego zarządzenia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 9 stycznia 2025 r. skierował do
przewodniczącego Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego (FK)
pismo z prośbą o zwołanie kolejnego posiedzenia zespołu, które do dnia dzisiejszego nie
zostało zwołane.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w sposób krytyczny odnosi się do
półrocznych sprawozdań z pracy Międzyresortowego Zespołu (za pierwsze i drugie
półrocze 2025 r. oraz za pierwsze półrocze 2026 r.) wskazując na zastój w pracach oraz
niepodjęcie realnych działań w sprawie FK.
Kierownictwo resortu polityki społecznej zdecydowało wobec tego o podjęciu odrębnej
inicjatywy ustawodawczej poprzez złożenie wniosku o wprowadzenie do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych2 oraz niektórych innych ustaw wraz z Oceną Skutków
Regulacji. Projekt zawiera propozycję kompleksowej reformy FK.
Zagadnienia związane z finasowaniem składek na ubezpieczenia społeczne osób
duchownych z FK należą do działu „zabezpieczenie społeczne”, o którym mowa w art. 5 pkt
26 ustawy o działach administracji rządowej3. Działem tym kieruje Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, co wynika z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
1 Zarządzenie nr 5 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do
spraw Funduszu Kościelnego (M.P. z 2024 r. poz. 17).
2 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn.
zm.).
3 Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej4.
Z uwagi na to opracowana reforma ma na celu:
— określenie nowych źródeł finansowania zadań FK w odniesieniu do wydatków na
utrzymanie, ochronę i odbudowę budynków sakralnych mających status zabytków
należących do kościołów i związków wyznaniowych;
— rozłożenie ponoszenia kosztów składek na ubezpieczenia społeczne za duchownych
między kościoły i związki wyznaniowe oraz duchownych;
— zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego osobom
duchownym (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP) w takim samym zakresie, w jakim korzystają
z niego inne grupy społeczno-zawodowe;
— zapewnienie możliwości kontroli przez ZUS prawidłowości zgłoszeń do ubezpieczeń
społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego osoby duchownej w celu weryfikacji
posiadania przez nią tego statusu oraz celem weryfikacji zasadności i prawidłowości
finansowania lub opłacania za nią składek przez instytucje kościelne lub związki
wyznaniowe.
Jednym z zasadniczych elementów wskazanej propozycji jest likwidacja Funduszu
Kościelnego, która ma pozwolić na zmniejszenie wydatków z budżetu państwa o około 3,2
mld zł w okresie 10 lat. Wprowadzenie zmian spowoduje niewielkie zmniejszenie dochodów
do NFZ z tytułu składki zdrowotnej dla osób duchownych. Saldo szacuje się na kwotę
łącznie ok. 25,4 mln zł w okresie 10 lat od wejścia w życie przepisów ustawy (rocznie od 2,1
mln zł do 3 mln zł). Omawiana propozycja ma też uregulować kwestię weryfikacji
przynależności do kościoła lub związku wyznaniowego przez osobę uprawnioną do
opłacania składek na zasadach obowiązujących osoby duchowne.
Rozwiązania, które znajdą się w projekcie muszą oczywiście zachować zgodność z zasadami
konstytucyjnymi, m.in. z zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP), prawem do
zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji RP) czy zasadą poszanowania autonomii i
niezależności kościołów i związków wyznaniowych oraz z zasadą bezstronności władz
publicznych RP w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych (art.
25 Konstytucji RP).
Informuję, że pismem z 7 sierpnia 2025 r. skierowanym do Sekretarza Zespołu
ds. Programowania Prac Rządu resort polityki społecznej odniósł się do otrzymanych
w korespondencji z 1 sierpnia 2025 r. uwag dotyczących wniosku o wprowadzenie do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów ww. projektu ustawy,
wskazując przy tym, że inicjatywa podjęta przez ministra do spraw zabezpieczenia
społecznego w żaden sposób nie podważa roli i wyników prac prowadzonych w ramach
Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego.
Do chwili obecnej projekt przygotowany w resorcie pracy nie został rozpatrzony
(posiedzenie ZPPR w tej sprawie - wyznaczone na 4 sierpnia 2025 r., a następnie przełożone
na 11 sierpnia 2025 r. – nie odbyło się i zostało odroczone bez wskazywania daty). Dopiero
po wpisaniu do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, projekt
ustawy przejdzie standardową ścieżkę rządowego procesu legislacyjnego obejmującą
wszystkie etapy, w tym etap konsultacji społecznych.
Informuję, że plany rządu dotyczące FK nakreślono w ww. zarządzeniu nr 5 Prezesa Rady
Ministrów z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw
Funduszu Kościelnego. Zaznaczam przy tym, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
nie jest umocowany do udzielenia informacji dotyczącej dalszych losów i ewentualnych
4 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zmian w FK, które dotyczyłyby finansowania składek na ubezpieczenia społeczne
duchownych.
Niżej przedstawiam uzyskane z ZUS informacje dotyczące finansowanych z FK ubezpieczeń
społecznych duchownych. Dane z poprzednich lat przekazane zostały w odpowiedzi na
interpelację nr 5733.
Liczba płatników składek, którzy w dokumentach
rozliczeniowych wykazali finansowanie składki na
ubezpieczenia społeczne z Funduszu Kościelnego
w roku:
2024 2025
11 031 12 574
Liczba osób z podziałem na poszczególne kody tytułów ubezpieczenia, za
które opłacane były składki na ubezpieczenia społeczne z Funduszu
Kościelnego
w roku:
Kod tytułu
ubezpieczenia5
2024 2025
1010 19 081 20 478
1012 0 0
1020 3 054 3 004
Razem: 22 135 23 482
Przypis składek na ubezpieczenia społeczne (w zł) płatników składek, którzy
w dokumentach rozliczeniowych wykazali finansowanie z Funduszu
Kościelnego6
w roku:
2024 2025
243 108 857,40 257 490 189,50
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
5 10 10 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający składkę od minimalnej
podstawy wymiaru,
10 12 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający składkę od
zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną podstawę wymiaru,
10 20 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, będący członkiem zakonu
kontemplacyjno-klauzurowego lub misjonarzem, opłacający składkę od minimalnej podstawy wymiaru.
6 kwoty przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Kościelnego na sfinansowanie składek na
ubezpieczenia społeczne osób duchownych.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.379.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 17772 Pana Posła Marcina Józefaciuka, w sprawie prac
nad zmianą modelu finansowania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych
oraz przyszłości Funduszu Kościelnego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W odpowiedziach na interpelacje nr 5733 i 5889 Pan Poseł został poinformowany, że
w zakresie zasad finansowania składek za duchownych oraz reformy Funduszu Kościelnego
(FK) prowadzone są prace w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu
Kościelnego pod kierownictwem Pana Władysława Kosiniaka-Kamysza, Wicepremiera
i Ministra Obrony Narodowej, mające na celu wypracowanie wspólnego stanowiska oraz
przedstawienie projektu ustawy dotyczącej funduszu. Stan ten nie zmienił się od tamtej
chwili.
Międzyresortowy Zespół do spraw Funduszu Kościelnego nie zrealizował jak dotąd zadań
nałożonych zarządzeniem nr 5 Prezesa Rady Ministrów w sprawie Międzyresortowego
Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego1, w tym w szczególności nie przedstawił
propozycji działań legislacyjnych, wynikających z wypracowanej koncepcji, zgodnie z § 2
przywołanego zarządzenia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 9 stycznia 2025 r. skierował do
przewodniczącego Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego (FK)
pismo z prośbą o zwołanie kolejnego posiedzenia zespołu, które do dnia dzisiejszego nie
zostało zwołane.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w sposób krytyczny odnosi się do
półrocznych sprawozdań z pracy Międzyresortowego Zespołu (za pierwsze i drugie
półrocze 2025 r. oraz za pierwsze półrocze 2026 r.) wskazując na zastój w pracach oraz
niepodjęcie realnych działań w sprawie FK.
Kierownictwo resortu polityki społecznej zdecydowało wobec tego o podjęciu odrębnej
inicjatywy ustawodawczej poprzez złożenie wniosku o wprowadzenie do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych2 oraz niektórych innych ustaw wraz z Oceną Skutków
Regulacji. Projekt zawiera propozycję kompleksowej reformy FK.
Zagadnienia związane z finasowaniem składek na ubezpieczenia społeczne osób
duchownych z FK należą do działu „zabezpieczenie społeczne”, o którym mowa w art. 5 pkt
26 ustawy o działach administracji rządowej3. Działem tym kieruje Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, co wynika z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
1 Zarządzenie nr 5 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do
spraw Funduszu Kościelnego (M.P. z 2024 r. poz. 17).
2 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn.
zm.).
3 Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej4.
Z uwagi na to opracowana reforma ma na celu:
— określenie nowych źródeł finansowania zadań FK w odniesieniu do wydatków na
utrzymanie, ochronę i odbudowę budynków sakralnych mających status zabytków
należących do kościołów i związków wyznaniowych;
— rozłożenie ponoszenia kosztów składek na ubezpieczenia społeczne za duchownych
między kościoły i związki wyznaniowe oraz duchownych;
— zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego osobom
duchownym (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP) w takim samym zakresie, w jakim korzystają
z niego inne grupy społeczno-zawodowe;
— zapewnienie możliwości kontroli przez ZUS prawidłowości zgłoszeń do ubezpieczeń
społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego osoby duchownej w celu weryfikacji
posiadania przez nią tego statusu oraz celem weryfikacji zasadności i prawidłowości
finansowania lub opłacania za nią składek przez instytucje kościelne lub związki
wyznaniowe.
Jednym z zasadniczych elementów wskazanej propozycji jest likwidacja Funduszu
Kościelnego, która ma pozwolić na zmniejszenie wydatków z budżetu państwa o około 3,2
mld zł w okresie 10 lat. Wprowadzenie zmian spowoduje niewielkie zmniejszenie dochodów
do NFZ z tytułu składki zdrowotnej dla osób duchownych. Saldo szacuje się na kwotę
łącznie ok. 25,4 mln zł w okresie 10 lat od wejścia w życie przepisów ustawy (rocznie od 2,1
mln zł do 3 mln zł). Omawiana propozycja ma też uregulować kwestię weryfikacji
przynależności do kościoła lub związku wyznaniowego przez osobę uprawnioną do
opłacania składek na zasadach obowiązujących osoby duchowne.
Rozwiązania, które znajdą się w projekcie muszą oczywiście zachować zgodność z zasadami
konstytucyjnymi, m.in. z zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP), prawem do
zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji RP) czy zasadą poszanowania autonomii i
niezależności kościołów i związków wyznaniowych oraz z zasadą bezstronności władz
publicznych RP w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych (art.
25 Konstytucji RP).
Informuję, że pismem z 7 sierpnia 2025 r. skierowanym do Sekretarza Zespołu
ds. Programowania Prac Rządu resort polityki społecznej odniósł się do otrzymanych
w korespondencji z 1 sierpnia 2025 r. uwag dotyczących wniosku o wprowadzenie do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów ww. projektu ustawy,
wskazując przy tym, że inicjatywa podjęta przez ministra do spraw zabezpieczenia
społecznego w żaden sposób nie podważa roli i wyników prac prowadzonych w ramach
Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu Kościelnego.
Do chwili obecnej projekt przygotowany w resorcie pracy nie został rozpatrzony
(posiedzenie ZPPR w tej sprawie - wyznaczone na 4 sierpnia 2025 r., a następnie przełożone
na 11 sierpnia 2025 r. – nie odbyło się i zostało odroczone bez wskazywania daty). Dopiero
po wpisaniu do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, projekt
ustawy przejdzie standardową ścieżkę rządowego procesu legislacyjnego obejmującą
wszystkie etapy, w tym etap konsultacji społecznych.
Informuję, że plany rządu dotyczące FK nakreślono w ww. zarządzeniu nr 5 Prezesa Rady
Ministrów z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw
Funduszu Kościelnego. Zaznaczam przy tym, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
nie jest umocowany do udzielenia informacji dotyczącej dalszych losów i ewentualnych
4 Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zmian w FK, które dotyczyłyby finansowania składek na ubezpieczenia społeczne
duchownych.
Niżej przedstawiam uzyskane z ZUS informacje dotyczące finansowanych z FK ubezpieczeń
społecznych duchownych. Dane z poprzednich lat przekazane zostały w odpowiedzi na
interpelację nr 5733.
Liczba płatników składek, którzy w dokumentach
rozliczeniowych wykazali finansowanie składki na
ubezpieczenia społeczne z Funduszu Kościelnego
w roku:
2024 2025
11 031 12 574
Liczba osób z podziałem na poszczególne kody tytułów ubezpieczenia, za
które opłacane były składki na ubezpieczenia społeczne z Funduszu
Kościelnego
w roku:
Kod tytułu
ubezpieczenia5
2024 2025
1010 19 081 20 478
1012 0 0
1020 3 054 3 004
Razem: 22 135 23 482
Przypis składek na ubezpieczenia społeczne (w zł) płatników składek, którzy
w dokumentach rozliczeniowych wykazali finansowanie z Funduszu
Kościelnego6
w roku:
2024 2025
243 108 857,40 257 490 189,50
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
5 10 10 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający składkę od minimalnej
podstawy wymiaru,
10 12 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający składkę od
zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną podstawę wymiaru,
10 20 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, będący członkiem zakonu
kontemplacyjno-klauzurowego lub misjonarzem, opłacający składkę od minimalnej podstawy wymiaru.
6 kwoty przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Kościelnego na sfinansowanie składek na
ubezpieczenia społeczne osób duchownych.
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --