Interpelacja w sprawie skutków finansowych wprowadzenia systemu kaucyjnego dla instalacji przetwarzania odpadów komunalnych oraz samorządów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17769
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie skutków finansowych wprowadzenia systemu kaucyjnego dla instalacji przetwarzania odpadów komunalnych oraz samorządów
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 15-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z wdrożeniem systemu kaucyjnego oraz wynikającym z tego znaczącym ograniczeniem strumienia najcenniejszych surowców wtórnych, takich jak butelki PET i puszki aluminiowe, trafiających do systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego, choć służy zwiększeniu poziomu recyklingu wybranych frakcji odpadów, jednocześnie powoduje istotne konsekwencje ekonomiczne dla instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, spółek komunalnych oraz samorządów. Podmioty te w ostatnich latach poniosły znaczne nakłady finansowe na budowę i modernizację nowoczesnych instalacji do segregacji oraz przetwarzania odpadów, opierając swoje modele finansowe m.in. na przychodach ze sprzedaży surowców wtórnych. Ograniczenie dostępu do najbardziej wartościowych frakcji może skutkować spadkiem przychodów, pogorszeniem wyników finansowych oraz koniecznością podnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami ponoszonych przez mieszkańców.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo zamierza wesprzeć finansowo instalacje, które zainwestowały miliony w nowoczesne instalacje, a teraz zostały pozbawione najcenniejszego produktu?
Jaką kwotę Skarb Państwa przeznaczył w postaci różnych dotacji do powstających instalacji w latach 2020-2025?
Ile zostało zawartych umów kredytowych na preferencyjnych warunkach (WIOŚ) latach 2020-2026 na inwestycje w instalacje do segregowania odpadów komunalnych?
Jak ministerstwo zamierza zadośćuczynić samorządom straty w wyniku wprowadzenia systemu kaucyjnego, aby nie podnosiły opłaty za zagospodarowanie odpadu mieszkańcom?
Czy ministerstwo posiada analizy finansowe wprowadzenia systemu kaucyjnego? Jak tak – proszę o kopię opracowań.
Czy ministerstwo prowadzi dialog z gminami w celu rekompensat za straty?
Czy ministerstwo planuje wycofać się z systemu kaucyjnego?
Czy ministerstwo planuje zwiększyć opłatę kaucyjną?
Proszę o analizę jaki procent opakowań kaucyjnych nie wraca do systemu?
Jaki środki ministerstwo zamierza przekazać na modernizację lub inwestycje związane z powstawaniem nowoczesnych instalacji do segregacji odpadów?
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „Ministerstwo nie posiada” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8893 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Geolog Kraju
Krzysztof Galos
DGO-OP.0500.27.2026.AK
4432317.18271622.14914172
Warszawa, 04-08-2026
Dot. Odpowiedź na interpelację posła Bartosza Józefa Kownackiego w sprawie skutków
finansowych wprowadzenia systemu kaucyjnego dla instalacji przetwarzania odpadów
komunalnych oraz samorządów, K10INT17769
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam wyjaśnienia w oparciu o przepisy ustawy z dnia
13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U.
z 2025 r. poz. 870, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”.
1. Czy ministerstwo zamierza wesprzeć finansowo instalacje, które zainwestowały
miliony w nowoczesne instalacje, a teraz zostały pozbawione najcenniejszego
produktu?
4. Jak Ministerstwo zamierza zadośćuczynić samorządom straty w wyniku wprowadzenia
systemu kaucyjnego, aby nie podnosiły opłaty za zagospodarowanie odpadu
mieszkańcom?
6. Czy Ministerstwo prowadzi dialog z Gminami w celu rekompensat za straty?
10. Jaki środki Ministerstwo zamierza przekazać na modernizację lub inwestycje związane
z powstawaniem nowoczesnych instalacji do segregacji odpadów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi prac nad utworzeniem dedykowanych
funduszy lub programów wsparcia finansowego dla instalacji, które poniosły nakłady
inwestycyjne związane z prowadzeniem działalności w zakresie gospodarowania
opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Podkreślić należy, że podmioty dysponujące
odpowiednimi instalacjami mogą z własnej inicjatywy zostać włączone w funkcjonowanie
systemu kaucyjnego. W przypadku zawarcia stosownych umów z operatorami systemu
kaucyjnego będą mogły realizować zadania przewidziane w ramach tego systemu, zgodnie
z posiadanymi decyzjami administracyjnymi oraz zakresem prowadzonej działalności.
Oznacza to, że istniejące instalacje zachowują możliwość uczestnictwa w rynku
i świadczenia usług związanych z obsługą strumienia opakowań objętych systemem
kaucyjnym.
Warto zauważyć, że rozwój infrastruktury do recyklingu zakładany jest zarówno
w sporządzanych na poziomie wojewódzkim – w wojewódzkich planach gospodarki
odpadami (wpgo), jak i odnoszącym się do terytorium całego kraju Krajowym planie
-- 1 of 4 --
gospodarki odpadami (Kpgo)1. Obowiązek uchwalania wpgo i Kpgo jest natomiast wprost
wskazany w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587,
z późn. zm.) (art. 36 ust. 1 i 2). Inwestycje przeznaczone do przetwarzania odpadów
komunalnych ujęte w ramach wpgo mają możliwość uzyskania dofinansowania ze środków
krajowych i Unii Europejskiej.
Dodatkowo trwają prace nad nowym modelem rozszerzonej odpowiedzialności producenta
(ROP) dla opakowań (projekt ustawy u numerze UC100). Jednym z planowanych rozwiązań
jest wprowadzenie opłaty opakowaniowej wnoszonej przez przedsiębiorców
wprowadzających opakowania do obrotu i przekazywanej za pośrednictwem marszałków
województw do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW). NFOŚiGW będzie odpowiedzialny m.in. za wspieranie recyklingu odpadów
opakowaniowych o ujemnej wartości rynkowej. Oznacza to, że recyklerzy odpadów,
z których powstaje produkt o wartości niższej niż proces ich zagospodarowania, będą mogli
liczyć na dofinansowanie w tym zakresie. Ponadto z opłaty opakowaniowej dofinansowane
będą zadania gmin związane ze zbieraniem, transportem i przetwarzaniem odpadów
opakowaniowych zbieranych w gminnych systemach gospodarowania odpadami
komunalnymi.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że od wielu lat przedsiębiorcy zajmujący się
przetwarzaniem odpadów mogą ubiegać się o różnego rodzaju dofinasowanie na realizację
proekologicznych przedsięwzięć. Szczególną rolę pełni tutaj Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej, który oferuje pożyczki i dotacje na inwestycje z zakresu
gospodarki odpadami.
Dodatkowo od 2026 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
prowadzi nabór wniosków w ramach programu wspierającego zagospodarowanie odpadów
powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Dotacje dla
samorządów pochodzą z opłaty SUP2. Oferowane samorządom wsparcie pozwoli zwiększyć
skuteczność ich zbiórki i zagospodarowania oraz ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia wód
i gleb. Dofinansowanie może być przeznaczone na działania związane z gospodarowaniem
odpadami powstałymi z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych:
zbieranie, transport i przetwarzanie odpadów z produktów jednorazowego użytku
z tworzyw sztucznych pozostawionych w publicznych systemach zbierania odpadów, oraz
na utworzenie i utrzymanie publicznych systemów zbierania odpadów. Budżet naboru
wynosi 60 mln zł. Program realizowany będzie w latach 2026-2030.
W związku z powyższym Ministerstwo nie przewiduje obecnie tworzenia odrębnych
mechanizmów finansowych mających na celu wsparcie przedmiotowych instalacji ani
innych form finansowego wparcia samorządów.
2. Jaką kwotę Skarb Państwa przeznaczył w postaci różnych dotacji do powstających
instalacji w latach 2020 – 2025?
W latach 2020-2025 w NFOŚiGW zawarte zostały 23 umowy dotacji na łączną kwotę
169 140 759,13 zł na dofinansowanie budowy/ rozbudowy/ modernizacji różnych instalacji
do przetwarzania odpadów komunalnych (również np. kompostowni). Dane nie
uwzględniają finansowania spalarni odpadów, gdyż NFOŚiGW nie finansował budowy
spalarni zmieszanych odpadów komunalnych.
1 Krajowy plan gospodarki odpadami 2028 dostępny jest pod adresem: https://www.gov.pl/web/klimat/krajowy-
plan-gospodarki-odpadami
2 Opłaty, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców
w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 433).
-- 2 of 4 --
3. Ile zostało zawartych umów kredytowych na preferencyjnych warunkach (WIOŚ)
latach 2020-2026 na inwestycje w instalacje do segregowania odpadów
komunalnych?
W latach 2020-2026 NFOŚiGW zawarł 11 umów pożyczek na finansowanie inwestycji
w zakresie instalacji do segregacji odpadów komunalnych, w tym rozbudowy/modernizacji
istniejących instalacji komunalnych w celu dostosowania do przetwarzania odpadów
zbieranych selektywnie.
5. Czy ministerstwo posiada analizy finansowe wprowadzenia systemu kaucyjnego? Jak
tak proszę o kopię opracowań.
Analizy ekonomiczne i finansowe były prowadzone na etapie przygotowywania przepisów
dotyczących systemu kaucyjnego. Ich wyniki zostały uwzględnione i przedstawione
w Ocenie Skutków Regulacji (OSR) opracowanej na potrzeby projektu ustawy
wprowadzającej system kaucyjny (UC98 https://legislacja.gov.pl/projekt/12356003).
Ministerstwo nie posiada odrębnych opracowań ani dodatkowych analiz finansowych
wykraczających poza dokumentację przygotowaną w ramach procesu legislacyjnego
i zawartą w OSR.
Jednocześnie wskazujemy, że zgodnie z założeniami przyjętymi w OSR planowane jest
przeprowadzenie analizy funkcjonowania systemu kaucyjnego po upływie pełnego roku
jego działania. Analiza ta pozwoli na ocenę rzeczywistych skutków wdrożenia systemu,
w tym jego efektów ekonomicznych i finansowych.
7. Czy Ministerstwo planuje wycofać się z systemu kaucyjnego?
System kaucyjny został wprowadzony w ramach transpozycji dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia
wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Ponadto przepisy
w tym zakresie znajdują się w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.
W związku z powyższym Ministerstwo nie prowadzi prac zmierzających do wycofania
funkcjonowania systemu kaucyjnego.
8. Czy Ministerstwo planuje zwiększyć opłatę kaucyjną?
System kaucyjny został uruchomiony w dniu 1 października 2025 r., obecnie nie są jeszcze
dostępne dane z pełnego roku jego funkcjonowania. Ponadto dopiero drugi pełny rok
funkcjonowania systemu kaucyjnego przyniesie dane, które pozwolą na wyciągnięcie
odpowiednich wniosków. W związku z tym na obecnym etapie nie są planowane zmiany
w wysokości stawek kaucji dla opakowań.
9. Proszę o analizę jaki procent opakowań kaucyjnych nie wraca do systemu?
W trakcie roku nie ma możliwości przeprowadzenia analiz w tym zakresie. Ustawowe cele
oraz raportowanie dotyczą okresu rocznego. Możliwość określenia liczby opakowań, jaka
nie wraca do systemu będzie zakresem analiz prowadzonych po pierwszym roku działania
systemu kaucyjnego.
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --