Interpelacja w sprawie działań organów celno-skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17755
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań organów celno-skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem
Zgłaszający: Krzysztof Habura, Bartosz Zawieja, Henryk Szopiński, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Mariusz Popielarz
Data wpływu: 12-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się lokalny przedsiębiorca zajmujący się importem pojazdów z Chińskiej Republiki Ludowej, wskazując na poważne rozbieżności interpretacyjne dotyczące klasyfikacji pojazdów elektrycznych jako nowych lub używanych na potrzeby stosowania ceł wyrównawczych nakładanych na pojazdy elektryczne pochodzące z Chin. Jak wskazał wymieniony, w związku z wprowadzeniem przez Unię Europejską ceł antydumpingowych na nowe samochody elektryczne pochodzące z Chin polscy przedsiębiorcy obserwują niepokojące działania organów celno-skarbowych, polegające m.in. na wszczynaniu i przewlekłym prowadzeniu postępowań dotyczących klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów, a także na publicznym formułowaniu przez organy administracji tez przesądzających wynik takich postępowań jeszcze przed przeprowadzeniem pełnej analizy klasyfikacyjnej.
Szczególne zaniepokojenie budzi publikacja zamieszczona na stronie Krajowej Administracji Skarbowej dotycząca zatrzymania pojazdów z Chin pod tytułem „Niespełniające wymogów bezpieczeństwa samochody z Chin nie wjechały do Unii Europejskiej”. Publikacja ta sugeruje jednoznacznie wadliwość oraz niezgodność towarów z wymaganiami bezpieczeństwa, mimo że – według informacji przekazywanych przez przedsiębiorców – w wielu przypadkach nie zostały zakończone postępowania administracyjne ani przeprowadzone kompleksowe analizy klasyfikacyjne i dowodowe.
Przedsiębiorcy podkreślają również, że sama kwestia klasyfikacji taryfowej importowanych pojazdów pozostaje głęboko dyskusyjna, a stanowisko organów administracji celno-skarbowej w tym zakresie nadal nie jest jednolicie ukształtowane. W praktyce występują przypadki, w których pojazdy były wcześniej rejestrowane na terytorium Chin, użytkowane przez dealerów, firmy lub osoby prywatne, posiadają przebieg, były wielokrotnie odsprzedawane, a następnie zostały wyrejestrowane i przeznaczone do eksportu do Unii Europejskiej. Pomimo tego organy celne w części przypadków kwestionują status takich pojazdów jako używanych, powołując się na kryteria stosowane przy definicji „nowego środka transportu” w podatku VAT, tj. okres krótszy niż 6 miesięcy od pierwszej rejestracji lub przebieg poniżej 6000 km, które zostały powielone w notach wyjaśniających, jednak nie wynikają z samej taryfy celnej. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, noty wyjaśniające nie mogą automatycznie zmieniać znaczenia pozycji taryfowych.
Finalnie oznacza to, że organy prowadzą postępowania dotyczące zagadnień interpretacyjnych i klasyfikacyjnych, które nie zostały dotychczas jednoznacznie rozstrzygnięte ani na poziomie krajowym, ani unijnym. Tym większe wątpliwości budzi publiczne komunikowanie ocen sugerujących definitywne przesądzenie charakteru towarów jeszcze przed zakończeniem postępowań i dokonaniem pełnej analizy materiału dowodowego.
Jak zauważają przedsiębiorcy, praktyka taka może prowadzić do naruszenia podstawowych zasad wynikających z Konstytucji RP, traktatów unijnych, Ordynacji podatkowej oraz przepisów unijnego kodeksu celnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, zasady obiektywnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasady proporcjonalności działań administracji publicznej. Publiczne komunikaty organów mogą bowiem wywoływać wrażenie, że wynik postępowania został przesądzony jeszcze przed formalnym zakończeniem czynności dowodowych. Jednocześnie przedsiębiorcy sygnalizują problem przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy celno-skarbowe w zakresie klasyfikacji taryfowej pojazdów i stosowania środków antydumpingowych. W praktyce wielomiesięczne postępowania prowadzą do blokowania obrotu towarowego, generowania wysokich kosztów magazynowania, utraty płynności finansowej oraz istotnego ograniczenia konkurencyjności polskich podmiotów gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest stanowisko ministra finansów w zakresie dopuszczalności publicznego formułowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej ocen przesądzających o wyniku postępowania przed zakończeniem postępowania dowodowego oraz przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia?
2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność opisanych praktyk z przepisami Konstytucji RP, traktatów unijnych, Ordynacji podatkowej oraz unijnego kodeksu celnego, w szczególności w zakresie zasady budowania zaufania do organów państwa, obiektywnego prowadzenia postępowania oraz proporcjonalności działań administracji?
3. Czy publikacje organów KAS dotyczące importerów i konkretnych kategorii towarów podlegają uprzedniej kontroli prawnej pod kątem ryzyka naruszenia dobrego imienia przedsiębiorców oraz zasady domniemania legalności prowadzonej działalności gospodarczej?
4. Ile postępowań dotyczących klasyfikacji taryfowej lub stosowania ceł antydumpingowych wobec nowych samochodów elektrycznych z Chin prowadzą obecnie organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz jaki jest średni czas trwania takich postępowań?
5. Jakie dokumenty i okoliczności zdaniem Ministerstwa Finansów powinny być brane pod uwagę przez organy celne przy ocenie rzeczywistego statusu pojazdu, w szczególności w przypadku pojazdów demonstracyjnych, dealerskich lub wcześniej odsprzedawanych na rynku chińskim?
6. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie wytycznych dla organów celnych w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz ograniczenia rozbieżności interpretacyjnych wobec przedsiębiorców importujących pojazdy elektryczne z Chin?
7. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Finansów w celu ograniczenia przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy celno-skarbowe w sprawach związanych z importem pojazdów elektrycznych z Chin?
8. Czy Ministerstwo Finansów planuje opracowanie wytycznych dla organów KAS dotyczących komunikacji publicznej w sprawach będących w toku, tak aby unikać sytuacji mogących sugerować wcześniejsze przesądzenie wyniku postępowania?
9. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko, że opisane działania mogą negatywnie wpływać na konkurencyjność Polski jako miejsca importu, na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz warunki prowadzenia działalności przez polskich importerów działających zgodnie z prawem Unii Europejskiej?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25350 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/9
Warszawa, 13 lipca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację poselską nr 17755
Znak sprawy: DC5.8870.809.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 17755 Panów Posłów: Krzysztofa Habury, Bartosza
Zawieji, Henryka Szopińskiego, Marka Jana Chmielewskiego, Łukasza
Horbatowskiego oraz Mariusza Popielarza w sprawie działań organów celno-
skarbowych wobec importerów nowych samochodów elektrycznych z Chin oraz
publicznego przesądzania o wyniku postępowań przed ich zakończeniem, Ministerstwo
Finansów przedstawia odpowiedzi na zadane pytania.
1. Jakie jest stanowisko Ministra Finansów w zakresie dopuszczalności
publicznego formułowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
ocen przesądzających wynik postępowania przed zakończeniem
postępowania dowodowego i wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia?
Na wstępie należy jednoznacznie wskazać, że organy Krajowej Administracji
Skarbowej (KAS) nie formułowały publicznie ocen przesądzających o wyniku
postępowania przed jego zakończeniem. Kwestia zasad publikowania
komunikatów przez organy KAS oraz ich charakteru została szerzej omówiona w
odpowiedziach na pytania nr 3 i nr 8.
Działania organów KAS w sprawie, do której odnosi się interpelacja, polegały
wyłącznie na podejmowaniu kolejnych czynności przewidzianych przepisami
prawa. Organ celny, powziąwszy w toku weryfikacji zgłoszeń celnych
prowadzonej na podstawie art. 188 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny
-- 1 of 9 --
2/9
Kodeks Celny (dalej „UKC”) wątpliwości co do przedłożonej dokumentacji,
zawiesił dopuszczenie towaru do obrotu na podstawie art. 26 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w
sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniającego dyrektywę
2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011
i wystąpił do właściwego organu nadzoru rynku, tj. Dyrektora Transportowego
Dozoru Technicznego, o wydanie opinii odnośnie przedstawionych pojazdów w
zakresie ich zgodności z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku
pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych
zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego
rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego
dyrektywę 2007/46/WE.
Dopiero opinia tego organu, stwierdzająca brak wymaganej prawem
dokumentacji, oraz ustalenia własne organu celnego, co do klasyfikacji taryfowej
towaru na potrzeby wymiaru należności celnych i podatkowych, stanowiły
podstawę dalszych czynności. Taka sekwencja działań jest realizacją obowiązków
organu.
Należy przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie pozostaje w toku,
zgłoszenia celne zachowują status pozostających w kontroli. Organ zapewnił
przy tym stronie czynny udział w sprawie: przekazał pełnomocnikowi strony
informacje o przebiegu sprawy, wskazał podstawy stwierdzenia nieprawidłowej
klasyfikacji towarów oraz poinformował o możliwości wglądu w akta.
Zakończenie czynności w sprawie uzależnione jest ponadto od zajęcia
stanowiska przez prokuratora, do którego organ wystąpił w toku sprawy; do
chwili obecnej stanowisko takie nie zostało zajęte.
Wątpliwości co do przedmiotowych pojazdów ujawniły się na kilku niezależnych
od siebie płaszczyznach. Po pierwsze — na płaszczyźnie celnej, gdzie organ
stwierdził nieprawidłową klasyfikację taryfową towaru na potrzeby wymiaru
należności celnych i podatkowych. Po drugie — na płaszczyźnie wymagań
dotyczących wprowadzenia pojazdów na rynek, gdzie właściwy organ nadzoru
rynku — Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, działający na
podstawie art. 3 pkt 35 rozporządzenia 2018/858 oraz art. 3 ustawy z dnia 14
kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia,
stwierdził brak wymaganej prawem dokumentacji. Po trzecie zaś: na płaszczyźnie
praw własności intelektualnej, na której jeden z wiodących producentów
pojazdów wystąpił, niezależnie od czynności organów KAS , z roszczeniami
dochodzonymi na drodze cywilnej, uzyskując zabezpieczenie roszczenia
udzielone postanowieniem sądu.
Zbieżność zastrzeżeń pochodzących z trzech odrębnych źródeł — organu
celnego, organu nadzoru rynku oraz podmiotu prywatnego działającego na
drodze sądowej, wskazuje, że czynności organów nie miały charakteru
arbitralnego ani odosobnionego, lecz dotyczyły towaru, wobec którego
wątpliwości formułowane są również poza sferą administracji celnej. Ocena
zasadności roszczeń zgłoszonych na drodze cywilnej należy przy tym wyłącznie
do właściwego sądu.
-- 2 of 9 --
3/9
2. Czy Ministerstwo Finansów analizowało zgodność opisanych praktyk
z przepisami Konstytucji, Traktatów Unijnych, Ordynacji podatkowej oraz
Unijnego Kodeksu Celnego, w szczególności w zakresie zasady budowania
zaufania do organów państwa, obiektywnego prowadzenia postępowania
oraz proporcjonalności działań administracji?
Przebieg czynności podjętych przez organy w sprawie, do której odnosi się
interpelacja, został szczegółowo przedstawiony w odpowiedzi na pytanie nr 1.
Jak z niego wynika, działania organów nie stanowiły przesądzenia o wyniku
postępowania, lecz realizację ustawowo określonej procedury, opartej na
wyraźnym podziale kompetencji: organy celne przeprowadziły weryfikację
zgłoszeń celnych na podstawie art. 188 unijnego kodeksu celnego (zgodnie
z UKC), działając zarazem jako organy wyznaczone na podstawie art. 25
rozporządzenia (UE) 2019/1020, natomiast ocena zgodności pojazdów
z wymaganiami dotyczącymi ich wprowadzenia na rynek należała do właściwego
organu nadzoru rynku — Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (art.
3 pkt 35 rozporządzenia (UE) 2018/858 oraz art. 3 ustawy z dnia 14 kwietnia
2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia).
Zawieszenie zwolnienia towaru do procedury nastąpiło na podstawie art. 26
rozporządzenia (UE) 2019/1020, na podstawie ustaleń kontroli oraz opinii tego
organu. Tak ukształtowany podział kompetencji wyklucza zarzut uprzedniego
przesądzenia. Niezgodność nie została ustalona przez organ celny, lecz przez
organ właściwy w zakresie nadzoru rynku, a zawieszenie zwolnienia towaru jest
przewidzianym prawem następstwem tej oceny, nie zaś samodzielną oceną
organu celnego.
Dodatkowo, po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego wszczęte
zostało postępowanie karno-skarbowe, które pozostaje w toku; jego wszczęcie
nastąpiło wobec zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia
przestępstwa skarbowego, stanowiącego ustawową przesłankę z Kodeksu
karnego skarbowego. Zastosowany środek pozostawał proporcjonalny do
udokumentowanej niezgodności oraz ryzyka uszczuplenia należności
budżetowych.
3. Czy publikacje organów KAS dotyczące importerów i konkretnych kategorii
towarów podlegają uprzedniej kontroli prawnej pod kątem ryzyka naruszenia
dobrego imienia przedsiębiorców oraz zasady domniemania legalności
prowadzonej działalności gospodarczej?
Publikacje organów KAS są weryfikowane przed ich zamieszczeniem. Przed
opublikowaniem jakichkolwiek materiałów, przykładowo: tekstowych,
komunikatów czy zdjęć, dokonuje się ich sprawdzenia pod kątem ochrony
tajemnicy skarbowej i celnej. Dodatkowo, komunikaty zamieszczane na stronach
internetowych podlegają akceptacji komórek merytorycznych odpowiedzialnych
za dane zagadnienie. Stosowane rozwiązania zapewniają, że publikacje te nie
zawierają danych identyfikujących podmioty: dane są anonimizowane lub
maskowane w sposób uniemożliwiający identyfikację. Również w sprawie, do
której odnosi się interpelacja, opublikowany materiał nie wskazywał importera
ani innych informacji pozwalających na jego identyfikację.
-- 3 of 9 --
4/9
Należy podkreślić, że celem komunikatów KAS jest przede wszystkim prewencja
oraz budowanie świadomości obywateli i branż co do obowiązujących wymagań
i ryzyk związanych z obrotem towarowym. Z tego względu materiały te opisują
wyłącznie ustalenia poczynione w toku kontroli, bez odniesienia się do
oznaczonego przedsiębiorcy. Wobec anonimowego charakteru publikacji oraz
braku jakiejkolwiek zindywidualizowanej oceny konkretnego podmiotu,
komunikaty te nie naruszają dobrego imienia przedsiębiorców ani zasady
domniemania legalności prowadzonej działalności gospodarczej. Przyjęty sposób
przygotowywania i zamieszczania komunikatów służy więc pogodzeniu funkcji
informacyjnej i prewencyjnej działań KAS z należytą ochroną interesów
uczestników obrotu gospodarczego.
4. Ile postępowań dotyczących klasyfikacji taryfowej lub stosowania ceł
antydumpingowych wobec nowych samochodów elektrycznych z Chin
prowadzą obecnie organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz jaki jest
średni czas trwania takich postępowań?
Na wstępie wymaga wskazania, że środki ochrony handlowej mające
zastosowanie do nowych pojazdów elektrycznych pochodzących z Chińskiej
Republiki Ludowej mają charakter ceł wyrównawczych, nałożonych
rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2024/2754, nie zaś ceł
antydumpingowych. Odnosząc się do pytania o liczbę postępowań oraz średni
czas ich trwania, należy wskazać, że KAS nie dysponuje danymi w tak zawężonym
przekroju, w szczególności w zakresie średniego czasu prowadzenia postępowań
w ujęciu wyodrębnionym według kryterium wskazanego w interpelacji.
Przedstawienie takiego zestawienia wymagałoby odrębnej, indywidualnej
analizy poszczególnych spraw.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że ustawodawca przewidział środek
prawny służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania. Zgodnie
z obowiązującymi przepisami stronie przysługuje ponaglenie, rozpoznawane
przez organ wyższego stopnia, który ocenia, czy w sprawie doszło do
przewlekłego prowadzenia postępowania lub niezałatwienia sprawy w terminie.
Mechanizm ten zapewnia obiektywną, niezależną od organu prowadzącego
sprawę weryfikację zarzutu przewlekłości.
W sprawie, do której odnosi się interpelacja, strona skorzystała z tego środka,
kierując ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.
Po rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uznał
ponaglenie za nieuzasadnione. Zagadnienie to, wraz z wyjaśnieniem charakteru
prowadzonych czynności oraz zasad dotyczących terminów ich zakończenia,
zostało szerzej omówione w odpowiedzi na pytanie nr 7.
5. Jakie dokumenty i okoliczności zdaniem Ministerstwa Finansów powinny być
brane pod uwagę przez organy celne przy ocenie rzeczywistego statusu
pojazdu, w szczególności w przypadku pojazdów demonstracyjnych,
dealerskich lub wcześniej odsprzedawanych na rynku chińskim?
Ocena statusu pojazdu jako nowego albo używanego dokonywana jest przez
organy celne wyłącznie na potrzeby klasyfikacji taryfowej oraz wymiaru
należności celnych i podatkowych. Wspólna Taryfa Celna w pozycji 8703 (dział
87), obejmującej, m.in. samochody zasadniczo przeznaczone do przewozu nie
-- 4 of 9 --
5/9
więcej niż 9 osób wraz z kierowcą, posługuje się pojęciami pojazdu nowego oraz
używanego. W celu jednolitego stosowania tych pojęć kryteria ich rozróżnienia
dla potrzeb Nomenklatury scalonej zostały doprecyzowane w Notach
wyjaśniających do Nomenklatury scalonej do działu 87, zgodnie z którymi
określenie „pojazdy nowe” oznacza pojazdy, które nie były zarejestrowane na
stałe przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, niezależnie od liczby przejechanych
kilometrów, lub które nie przejechały więcej niż 6 000 km, niezależnie od czasu,
przez jaki były zarejestrowane na stałe. Czasowej rejestracji pojazdu służącej
wyłącznie jego transportowi do miejsca docelowej, stałej rejestracji nie uważa się
za rejestrację na stałe. Pojazdami używanymi są pojazdy, które nie spełniają
powyższej definicji pojazdu nowego.
Powyższa definicja odwołuje się do faktu i charakteru stałej rejestracji oraz do
dwóch samodzielnych kryteriów: czasu trwania stałej rejestracji (6 miesięcy) oraz
przebiegu (6 000 km ). Dla uznania pojazdu za nowy wystarczające jest spełnienie
któregokolwiek z tych kryteriów. Oznacza to, że pojazd jest nowy w rozumieniu
Nomenklatury scalonej, jeżeli był zarejestrowany na stałe krócej niż 6 miesięcy,
niezależnie od przebiegu, lub jeżeli jego przebieg nie przekracza 6 000 km,
niezależnie od czasu rejestracji. Używanym jest zatem dopiero pojazd, który nie
spełnia żadnego z tych kryteriów. W sprawie, do której odnosi się interpelacja,
ustalono, że przebieg pojazdów wynosił od kilku do kilkunastu kilometrów,
a dodatkowo na fotelach znajdowały się folie ochronne. Przy tak niskim
przebiegu spełnione było kryterium przebiegu określone w Notach
wyjaśniających, co przesądzało o zakwalifikowaniu pojazdów jako nowych
wyłącznie w rozumieniu Nomenklatury scalonej, niezależnie od pozostałych
kryteriów.
W odniesieniu do pojazdów demonstracyjnych, dealerskich lub wcześniej
odsprzedawanych na rynku państwa trzeciego oznacza to, że o ich statusie
taryfowym nie przesądza samo wcześniejsze wykorzystywanie handlowe ani fakt
odsprzedaży, lecz spełnienie kryteriów określonych w Notach wyjaśniających,
w szczególności to, czy i przez jaki okres pojazd był przedmiotem stałej rejestracji
oraz jaki jest jego przebieg. Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie pojazdu
za nowy według kryteriów Nomenklatury scalonej, na potrzeby dokonania
przywozowego zgłoszenia celnego, nie koliduje z możliwością uznania tego
samego pojazdu za używany według innych przepisów (np. rejestracyjnych).
Umieszczenie tych kryteriów w Notach wyjaśniających jest prawidłowe,
stanowią one bowiem wyłącznie doprecyzowanie pojęć pojazdu nowego
i używanego, zastosowanych wprost w treści pozycji 8703 Wspólnej Taryfy
Celnej. Zapis Not nie zmienia ani treści tej pozycji, ani zakresu objętego nią
asortymentu towarowego; zgodnie ze swoją rolą stanowi jedynie środek
interpretacyjny, służący ujednoliceniu stosowania Wspólnej Taryfy Celnej.
Należy również wskazać na możliwość uzyskania przez importera wiążącej
informacji taryfowej (WIT) — decyzji wiążącej prawnie jej posiadacza oraz organy
celne w Unii Europejskiej w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru, co pozwala na
prawidłową kalkulację należności celnych i podatkowych planowanego
przywozu i skraca czas formalności celnych.
-- 5 of 9 --
6/9
Od powyższej oceny, dokonywanej na potrzeby celne, należy odróżnić ocenę
spełnienia przez pojazd wymagań warunkujących jego wprowadzenie na rynek.
Ocena ta nie należy do organów celnych. Organy celne, działające jako organy
wyznaczone na podstawie art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/1020,
przeprowadzają kontrole produktów wprowadzanych na rynek Unii (art. 25 ust.
3 tego rozporządzenia) w razie powzięcia wątpliwości, co do zgodności produktu,
zawieszają one zwolnienie towaru do procedury dopuszczenia do obrotu
i występują o opinię do właściwego organu nadzoru rynku (art. 26 rozporządzenia
(UE) 2019/1020). Organem właściwym w zakresie nadzoru rynku pojazdów
silnikowych jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (organ
nadzoru rynku w rozumieniu art. 3 pkt 35 rozporządzenia (UE) 2018/858 oraz
art. 3 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz
ich wyposażenia). I to ten organ, a nie zaś organ celny, wypowiada się co do
wymaganej prawem dokumentacji. W sprawie, do której odnosi się interpelacja,
właściwy organ nadzoru rynku stwierdził brak wymaganej prawem dokumentacji
dla przedmiotowych pojazdów.
6. Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie wytycznych dla organów
celnych w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz
ograniczenia rozbieżności interpretacyjnych wobec przedsiębiorców
importujących pojazdy elektryczne z Chin?
Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne organem
celnym jest właściwy naczelnik urzędu celno-skarbowego, do którego zadań
należy, m.in. obejmowanie towarów procedurami celnymi oraz wykonywanie
innych czynności przewidzianych przepisami prawa celnego. Stosownie zaś do
art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów prawa
celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów
w obrocie między obszarem celnym Unii Europejskiej a państwami trzecimi,
w szczególności przepisów dotyczących towarów objętych ograniczeniami lub
zakazami. W zakresie tym mieszczą się również przepisy określające warunki
wprowadzania pojazdów na rynek Unii, w tym wymagania z zakresu nadzoru
rynku. Minister Finansów i Gospodarki nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie
indywidualnej; ustalenie stanu faktycznego oraz klasyfikacja taryfowa towaru
w sprawie indywidualnej należą do naczelnika urzędu celno-skarbowego, który
prowadzi postępowanie samodzielnie i we własnym zakresie odpowiedzialności.
Rolą Ministra Finansów i Gospodarki pozostaje zapewnianie jednolitego
stosowania prawa środkami o charakterze generalnym — w szczególności
poprzez interpretacje ogólne i objaśnienia, a w obszarze celnym poprzez
instytucję wiążącej informacji taryfowej (WIT) oraz wytyczne kierowane do
organów podległych. Ministerstwo Finansów korzysta z tych instrumentów, gdy
ujawniają się rzeczywiste, powtarzalne rozbieżności w stosowaniu przepisów.
W obecnym stanie nie występują rozbieżności interpretacyjne w zakresie
klasyfikacji pojazdu jako nowego albo używanego na potrzeby wymiaru
należności celnych oraz podatku od towarów i usług, które uzasadniałyby
wydanie odrębnych wytycznych. Klasyfikacja taryfowa opiera się na
Nomenklaturze scalonej i regułach jej interpretacji, a kwalifikacja pojazdu na tej
płaszczyźnie jest każdorazowo ustaleniem faktycznym, dokonywanym na
-- 6 of 9 --
7/9
podstawie materiału dowodowego konkretnej sprawy przez naczelnika urzędu
celno-skarbowego. Od kwestii tej należy odróżnić ocenę, jakie wymagania
powinien spełniać dany pojazd dla potrzeb jego wprowadzenia na rynek — ta nie
należy do organów celnych, lecz do właściwego organu nadzoru rynku, który
wydaje w tym zakresie opinię. Ministerstwo Finansów monitoruje praktykę
orzeczniczą organów i nie wyklucza wydania wytycznych, jeżeli analiza wykaże
powstanie takich rozbieżności.
7. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Finansów w celu ograniczenia
przewlekłości postępowań prowadzonych przez organy celno-skarbowe
w sprawach związanych z importem pojazdów elektrycznych z Chin?
Odnosząc się do pytania o działania zmierzające do ograniczenia przewlekłości
postępowań, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić charakter czynności
prowadzonych w sprawie, do której odnosi się interpelacja. Czynności te są
czynnościami weryfikacyjnymi prowadzonymi na podstawie art. 188 unijnego
kodeksu celnego, a nie postępowaniem administracyjnym w rozumieniu
przepisów o postępowaniu podatkowym. Dla tego rodzaju czynności, tj. kontroli
celnej w rozumieniu przepisów unijnego kodeksu celnego, ustawodawca nie
przewidział terminu zakończenia wyznaczonego upływem konkretnego terminu.
Zgodnie z art. 63 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej termin,
o którym mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, nie ma zastosowania, gdy kontrola
wykonywana jest na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa
Unii Europejskiej. W konsekwencji do czynności tych nie znajdują zastosowania
przepisy o załatwianiu spraw w terminie, a formułowany na tej podstawie zarzut
przewlekłości jest bezprzedmiotowy. Znalazło to potwierdzenie
w rozstrzygnięciu wydanym w tej sprawie: wniesione przez stronę ponaglenie
zostało przez organ wyższego stopnia uznane za nieuzasadnione.
Należy zauważyć, że czas trwania czynności wynika z ich charakteru oraz ze
złożoności sprawy, w której doszło do zbiegu zagadnień z zakresu przepisów
celnych oraz wymagań dotyczących wprowadzenia pojazdów na rynek.
Podejmowane rozstrzygnięcia często są przy tym uzależnione od stanowiska
innych organów (w tej sprawie: organu nadzoru rynku oraz prokuratora).
Nie można przy tym podzielić sugestii o bezczynności organu wobec strony.
W toku sprawy organ pozostawał z pełnomocnikiem strony w kontakcie,
przekazując informacje o przebiegu sprawy oraz o podstawach dokonanych
ustaleń — w formie rozmów telefonicznych, korespondencji elektronicznej oraz
pism, w których wskazano podstawy stwierdzenia nieprawidłowej klasyfikacji
towarów i poinformowano o możliwości wglądu w akta sprawy.
8. Czy Ministerstwo Finansów planuje opracowanie wytycznych dla organów
KAS dotyczących komunikacji publicznej w sprawach będących w toku, tak
aby unikać sytuacji mogących sugerować wcześniejsze przesądzenie wyniku
postępowania?
Na chwilę obecną Ministerstwo Finansów nie planuje opracowania odrębnych
wytycznych dotyczących komunikacji publicznej w sprawach będących w toku.
Wynika to z faktu, że obowiązujące zasady przygotowywania i zamieszczania
komunikatów zapewniają już realizację celu, którego dotyczy pytanie. Jak
wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 3, materiały publikowane przez organy
-- 7 of 9 --
8/9
KAS podlegają weryfikacji przed ich zamieszczeniem, w tym pod kątem ochrony
tajemnicy skarbowej i celnej, oraz akceptacji komórek merytorycznych
odpowiedzialnych za dane zagadnienie. Do tego publikowane treści mają
charakter anonimowy i nie zawierają danych umożliwiających identyfikację
konkretnego podmiotu.
Komunikaty KAS ograniczają się do opisu ustaleń poczynionych w toku czynności
i służą celom informacyjnym oraz prewencyjnym, nie zawierają natomiast ocen
przesądzających o wyniku niezakończonych postępowań. Tak ukształtowana
praktyka zapewnia równowagę pomiędzy obowiązkiem rzetelnego
informowania opinii publicznej a ochroną interesów uczestników obrotu
gospodarczego.
9. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko, że opisane działania mogą
negatywnie wpływać na konkurencyjność Polski jako miejsca importu, na
bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz warunki prowadzenia
działalności przez polskich importerów działających zgodnie z prawem Unii
Europejskiej ?
Ministerstwo Finansów dostrzega gospodarcze skutki działań organów, ocenia je
jednak odmiennie niż wskazano w interpelacji. KAS działa wyłącznie w granicach
określonych przepisami prawa i egzekwuje obowiązki w takim zakresie, w jakim
wynika to z przepisów unijnych i krajowych. Podejmowane czynności kontrolne
nie mają charakteru arbitralnego, zgodnie z art. 46 ust. 1 UKC organy celne mogą
przeprowadzać wszelkie kontrole, które uznają za niezbędne do realizacji
właściwego nadzoru, a dodatkowo zgodnie z art. 46 ust. 2 kontrole celne, inne niż
losowe, opierają się głównie na analizie ryzyka. Kontrole są zatem
ukierunkowane na rzeczywiste ryzyko nieprawidłowości, a nie na określoną
kategorię przedsiębiorców, co chroni podmioty działające zgodnie z prawem
przed nieproporcjonalnym obciążeniem.
Prawidłowe egzekwowanie przepisów celnych i podatkowych oraz przepisów
określających wymagania dla towarów wprowadzanych na rynek Unii nie osłabia,
lecz wzmacnia warunki prowadzenia działalności gospodarczej zgodnej
z prawem. Przedsiębiorca wprowadzający na rynek pojazdy spełniające
obowiązujące wymagania ponosi koszty zapewnienia zgodności:
m.in. przeprowadzenia wymaganych badań, uzyskania niezbędnych dokumentów
oraz oznakowania potwierdzającego bezpieczeństwo i zgodność z normami
technicznymi i środowiskowymi. Koszty te znajdują odzwierciedlenie w cenie
oferowanego towaru. Podmiot, który wymagań tych nie spełnia, uzyskuje
przewagę cenową niewynikającą z efektywności gospodarczej, lecz z uchylenia
się od obowiązków ciążących na wszystkich uczestnikach rynku. Brak reakcji
organów prowadziłby zatem do premiowania niezgodności z prawem kosztem
przedsiębiorców działających rzetelnie i zgodnie z prawem. Czuwanie nad tym,
by pojazdy niespełniające obowiązujących wymagań nie trafiały na rynek unijny,
służy więc równocześnie ochronie uczciwej konkurencji oraz ochronie
konsumentów przed nabyciem pojazdów, których bezpieczeństwo i zgodność
z obowiązującymi normami nie zostały potwierdzone. Ochrona konsumenta nie
ogranicza się przy tym do etapu zakupu, dotyczy również bezpieczeństwa
uczestników ruchu drogowego oraz ochrony środowiska, na które oddziałują
pojazdy niespełniające wymagań technicznych i emisyjnych. Prawidłowy pobór
-- 8 of 9 --
9/9
ceł i podatków zabezpiecza ponadto dochody budżetowe oraz interesy
finansowe państwa i Unii Europejskiej. Cel ten odpowiada zresztą założeniom
przyjętym przez prawodawcę unijnego, który w rozporządzeniu (UE) 2019/1020
powiązał nadzór rynku z zapewnieniem podmiotom gospodarczym równych
warunków działania oraz z ochroną użytkowników końcowych przed produktami
niezgodnymi z wymaganiami.
Przedsiębiorcy importujący pojazdy w sposób zgodny z prawem Unii Europejskiej
nie są adresatami negatywnych skutków opisanych działań. Czynności kontrolne,
w tym czasowe wstrzymanie zwolnienia towaru w razie wątpliwości,
są przewidzianym prawem elementem weryfikacji, a nie ograniczaniem rzetelnie
prowadzonego importu; po wyjaśnieniu wątpliwości i potwierdzeniu zgodności
towaru obrót nie podlega dalszym ograniczeniom.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 9 of 9 --