tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/15
Warszawa, 13 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17747
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17747 Państwa posłów na Sejm RP: Pani Iwony
Małgorzaty Krawczyk, Pana Marka Jana Chmielewskiego, Pana Łukasza
Horbatowskiego, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Pyt. nr 1 i 2
Proszę o przedstawienie wysokości dotacji celowych przekazanych jednostkom
samorządu terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej
w latach 2020– 2025, z podziałem na gminy, powiaty i województwa, wraz ze
wskazaniem dynamiki zmian w poszczególnych latach.
Stosownie do postanowień art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o
finansach publicznych1 (dalej: ufp) w załącznikach do ustawy budżetowej
zamieszcza się zestawienie zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań
zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami wraz z
planowanymi kwotami w podziale na poszczególnych dysponentów, przy czym w
zakresie wojewodów – zbiorczo dla całej cz. 85/00 – Województwa. Odpowiednio
w sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za dany rok prezentowane są kwoty

-- 1 of 15 --

2/15
przekazane jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu
administracji rządowej i innych zadań zleconych odrębnymi ustawami.
Niezależnie, przedstawiam poniżej dane we wnioskowanym okresie wraz z
dynamiką r/r (kwotowo oraz procentowo).
% % %
środki różnica r/r zmiana
procentowa środki różnica r/r zmiana
procentowa środki różnica r/r zmiana
procentowa
2020 57 655 249 x x 5 417 265 x x 625 698 x x
2021 56 542 882 -1 112 367 -1,93% 5 573 780 156 515 2,89% 933 573 307 875 49,21%
2022 36 090 543 -20 452 339 -36,17% 5 588 348 14 568 0,26% 1 370 883 437 310 46,84%
2023 19 346 655 -16 743 888 -46,39% 5 608 185 19 837 0,35% 1 736 626 365 743 26,68%
2024 25 152 432 5 805 777 30,01% 6 427 667 819 482 14,61% 1 985 288 248 662 14,32%
2025 23 650 782 -1 501 650 -5,97% 7 834 866 1 407 199 21,89% 2 203 608 218 320 11,00%
OGÓŁEM 218 438 543 x x 36 450 111 x x 8 855 676 x x
GMINY POWIATY WOJEWÓDZTWA
tys. zł tys. zł tys. zł
lata
Jednocześnie wyjaśniam, iż zmniejszenie per saldo przekazanych kwot dotacji dla
gmin wynika głównie z:
 wprowadzonej ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy
państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw2 zmiany od
1.01.2022 r. organu przyznającego i wypłacającego świadczenie
wychowawcze – z jednostek samorządu terytorialnego na Zakład Ubezpieczeń
Społecznych. Przy czym w 2022 roku samorządy wypłacały jeszcze
świadczenia za kończący się okres świadczeniowy. Natomiast od 2023 r. środki
na realizację świadczenia wychowawczego są planowane wyłącznie w cz. 73
ZUS,
 zmiany wynikającej z rozporządzenia RM z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie
szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry start” –
przekazanie w połowie 2021 roku realizacji świadczenia „Dobry start” z
jednostek samorządu terytorialnego do ZUS,
 zaplanowania w 2025 r. niższych niż w 2024 r. dotacji na realizację pomocy dla
poszkodowanych w wyniku powodzi, która miała miejsce na terenie gmin
województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego we wrześniu
2024 r., w tym na wypłatę jednorazowych zasiłków powodziowych, zasiłków
celowych dla rodzin lub osób poszkodowanych wraz z kosztami wypłaty tych
zasiłków,

-- 2 of 15 --

3/15
 zaplanowania w 2025 r. niższych niż w 2024 r. dotacji na sfinansowanie
świadczeń mających charakter czasowy i obowiązujących wyłącznie przez okres
wskazany w niniejszych regulacjach, tj.:
 wypłata bonu energetycznego była w 2024 roku nowym zadaniem z zakresu
administracji rządowej wprowadzonym ustawą z dnia 23 maja 2024 r. o bonie
energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen
energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego3. Bon energetyczny
przysługiwał osobom uprawnionym za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia
2024 roku. W 2025 roku wypłacane były wyłącznie świadczenia niepobrane w
2024 r. lub przyznane w wyniku rozstrzygnięć prowadzonych postępowań
odwoławczych,
 wypłata dodatku osłonowego, który na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia
2021 r. o dodatku osłonowym4 należny był za 2022 rok oraz za okres od 1
stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. W 2025 roku z dotacji celowych
finansowane były dodatki, które nie zostały wypłacone świadczeniobiorcom,
m.in. w związku z trwającymi postępowaniami przed samorządowymi
kolegiami odwoławczymi lub wojewódzkimi sądami administracyjnymi.
Poniżej w zestawieniu ujęte zostały kwoty dotacji dla gmin, z wyłączeniem
środków przekazanych na ww. zadania, które nie miały stałego charakteru w
analizowanym okresie. Zestawienie to prezentuje realny poziomu dynamiki
wysokości dotacji dla gmin w latach 2020-2025.
GMINY
lata
środki po
wyłączeniu kwot
na ww. zadania
tys. zł
różnica r/r
tys. zł
zmiana
procentowa
%
2020 15 618 592 x x
2021 15 936 391 317 799 2,03%
2022 16 701 591 765 200 4,80%
2023 19 280 937 2 579 346 15,44%
2024 22 820 085 3 539 148 18,36%
2025 23 421 701 601 616 2,64%
OGÓŁEM 113 779 297

-- 3 of 15 --

4/15
Pyt. nr 3
Proszę o przedstawienie danych dotyczących łącznych kosztów poniesionych przez
jednostki samorządu terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji
rządowej w latach 2020–2025, będących w dyspozycji ministerstwa lub innych organów
administracji rządowej.
Ministerstwo Finansów dysponuje danymi przekazywanymi w ramach
obowiązującej sprawozdawczości budżetowej, w szczególności danymi
wykazywanymi w sprawozdaniu Rb-50 - o dotacjach/wydatkach związanych z
wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych
jednostkom samorządu terytorialnego ustawami sporządzanym w zakresie
określonym przepisami regulującymi sprawozdawczość budżetową. Sprawozdanie
powyższe dotyczy rozliczenia dotacji udzielanej z budżetu państwa jednostkom
samorządu terytorialnego.
Dodatkowo, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 182 ufp dane i informacje w
zakresie wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego prezentowane
są także w corocznych sprawozdaniach z wykonania ustawy budżetowej,
przygotowywanych przez Radę Ministrów i publikowanych na stronie
Ministerstwa Finansów.
Pyt. nr 4
Proszę o wskazanie, jaka była relacja pomiędzy wysokością przekazanych dotacji a
rzeczywistymi kosztami realizacji zadań zleconych w poszczególnych latach objętych
analizą. W przypadku braku takich danych proszę o wskazanie, na podstawie jakich
przesłanek i instrumentów analitycznych dokonywana jest ocena adekwatności środków
przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do kwestii ustalania wysokości dotacji, zauważyć należy, że ogólne
zasady reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz
ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego5. Stosownie do postanowień art. 129 ufp - kwoty dotacji, w ramach
ogólnego limitu, określane są przez dysponentów części budżetowych według
zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju,
o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

-- 4 of 15 --

5/15
W oparciu o powyższe zasady w przypadku zadań, dla których wprowadzony został
ujednolicony w skali kraju sposób naliczania dotacji, przeliczana jest odpowiednio
także stawka za tzw. roboczogodzinę.
Ponadto, w wielu przypadkach, sposób finansowania określony jest w przepisach
nakładających obowiązek realizacji danych zadań przez jednostki samorządu
terytorialnego. Przepisy te pozostają we właściwości poszczególnych ministrów
kierujących odpowiednimi działami administracji rządowej. Na podstawie
przyjętych w regulacjach metodologii planowane są środki niezbędne na wypłatę
odpowiednich świadczeń i sfinansowanie kosztów ich obsługi. Przykładem takich
zadań są zadania z obszaru rodziny i pomocy społecznej, w przypadku których ma
miejsce głównie tzw. transfer środków, tj. przekazywanie świadczeń
beneficjentom. Do ww. zadań określone są ustawowo koszty obsługi m.in.
procentowo - np. w przypadku realizacji zadań zleconych zgodnie z ustawą z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych6 jest to 3% otrzymanej dotacji na
świadczenia rodzinne lub kwotowo jak np. w przypadku realizacji zadań zgodnie z
ustawą z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny 7. W obu przykładach
następuje także waloryzacja - w przypadku świadczeń rodzinnych dotyczy to
świadczenia pielęgnacyjnego, które waloryzowane jest co roku od 1 stycznia.
Corocznie wzrasta również kwota kosztów obsługi od tych świadczeń. Natomiast
w przypadku Karty Dużej Rodziny - zgodnie z art. 30 ustawy o Karcie Dużej
Rodziny, od 1 marca następuje waloryzacja kwot kosztów obsługi wskaźnikiem
waloryzacji równym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 149 ufp, dotacje celowe na realizację
zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami są
przekazywane jednostce samorządu terytorialnego przez wojewodę w terminie
umożliwiającym pełne i terminowe wykonywanie zadań.
Dysponenci części budżetowych, w tym głównie wojewodowie sprawują nadzór i
kontrolę wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa – art. 175 ust. 1 pkt
2 ufp. Ponadto uprawnienia kontrolne wojewodów wynikają z ustawy z dnia 23
stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie8, zgodnie z
którą, wojewoda kontroluje pod względem legalności, gospodarności i rzetelności
wykonywanie przez organy samorządu terytorialnego zadań z zakresu

-- 5 of 15 --

6/15
administracji rządowej, realizowanych przez nie na podstawie ustawy lub
porozumienia z organami administracji rządowej.
W świetle powyższego, dotujący jest zobowiązany do odpowiedniej kalkulacji
kwoty dotacji i stosownego rozliczenia w oparciu o zrealizowane przez jednostki
samorządu terytorialnego zadania.
Pyt nr. 5
Proszę o wskazanie kategorii zadań zleconych, w odniesieniu do których występowały
największe różnice pomiędzy wysokością przekazywanych dotacji a kosztami ich
realizacji, wraz z określeniem skali tych różnic
Należy podkreślić, że Minister Finansów nie zleca do realizacji jednostkom
samorządu terytorialnego żadnych zadań, jak również nie przekazuje bezpośrednio
do samorządów dotacji oraz nie rozlicza realizowanych zadań oraz dotacji. W
związku z powyższym, Ministerstwo Finansów nie gromadzi ani nie wytwarza
danych porównawczych w tym zakresie. Środki na realizację zadań zleconych z
zakresu administracji rządowej są ujmowane w budżetach poszczególnych
dysponentów części budżetowych, którzy odpowiadają za ich planowanie,
rozdysponowanie oraz nadzór nad realizacją finansowanych zadań.
Pyt. nr 6 i 7
Proszę o przedstawienie obowiązujących zasad kalkulacji wysokości dotacji celowych na
realizację zadań zleconych, w szczególności poprzez wskazanie składników kosztowych
uwzględnianych przy ustalaniu ich wysokości
Proszę o wyjaśnienie, w jaki sposób w mechanizmach kalkulacji wysokości dotacji
uwzględniane są zmiany kosztów pracy, wynikające m. in. ze wzrostu minimalnego
wynagrodzenia za pracę, wzrostu wynagrodzeń w administracji publicznej czy zmian
poziomu wynagrodzeń w gospodarce narodowej oraz w jakim zakresie przy ustalaniu
wysokości dotacji uwzględniane są koszty pośrednie związane z realizacją zadań
zleconych, w szczególności koszty infrastruktury lokalowej, systemów informatycznych,
obsługi kadrowej, księgowej, prawnej oraz organizacyjnej

-- 6 of 15 --

7/15
Wysokość dotacji na poszczególne zadania kalkulowana jest według zasad
przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju, o ile
odrębne przepisy nie stanowią inaczej, co zostało już wskazane w odpowiedzi na
pytanie nr 4. Oznacza to, że zadania te nie mogą być wyceniane w sposób dowolny.
Jednocześnie stosowanie tej zasady gwarantuje, iż dotacje dla jst są odpowiednio
przeliczane, w tym uwzględniany jest odpowiedni wzrost części wynagrodzeniowej
dotacji – analogicznie do wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery
budżetowej, natomiast w przypadku zwiększania tzw. wydatków rzeczowych dla
jednostek budżetowych odpowiednio przeliczane są środki planowane w ramach
dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego.
Należy mieć przy tym na uwadze, że jednostki samorządu terytorialnego mają
zlecane do realizacji zadania. Z uwagi na powyższe, dotacja przekazywana jest na
zadania a nie na finansowanie poszczególnych kosztów rodzajowych takich jak
koszty obsługi informatycznej, lokalowej, korespondencyjnej czy prawnej.
Niemniej jednak, w kalkulacji dotacji odpowiednio uwzględniane są zarówno koszty
bezpośrednie (koszty pracy) w części wynagrodzeniowej dotacji, jak również
pozostałe koszty pośrednie w ramach pozostałej części dotacji tzw. wydatków
rzeczowych. Dla przykładu przy wzroście wynagrodzeń w państwowej sferze
budżetowej w 2024 roku o 20%, część wynagrodzeniowa dotacji została
odpowiednio zwiększona. Na 2025 r. został uwzględniony m.in. wzrost części
wynagrodzeniowej dotacji o 5% oraz wydatków bieżących w ramach dotacji o
11,6%. Dla roku 2026 wzrost części wynagrodzeniowej wyniósł odpowiednio 3%.
W przypadku zadań, dla których wprowadzony został ujednolicony w skali kraju
sposób naliczania dotacji, odpowiednio jest przeliczana/zwiększana także stawka
za roboczogodzinę. Dodatkowo kwoty dotacji są odpowiednio uzupełniane ze
środków zabezpieczonych w rezerwach celowych budżetu państwa.
Pyt. nr 8
Proszę o przedstawienie informacji, czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące stopnia
pokrycia rzeczywistych kosztów realizacji zadań zleconych przez środki przekazywane w
formie dotacji celowych, a jeśli tak – o przedstawienie najważniejszych wniosków
wynikających z tych analiz.

-- 7 of 15 --

8/15
Ministerstwo nie prowadzi analiz dotyczących tego, w jakim stopniu rzeczywiste
koszty realizacji zadań zleconych określane przez jednostki samorządu
terytorialnego są pokrywane przez środki przekazywane w formie dotacji
celowych. Przepisy prawa nie przewidują mechanizmu przekazywania środków
„według przedstawionego przez samorządy udokumentowanego rachunku” tj.
wszystkich kosztów niezależnie od ich charakteru, celowości czy gospodarności,
lecz określają obowiązek finansowania i realizacji zadań zleconych jednostkom
samorządu terytorialnego w formie dotacji celowych, udzielanych na podstawie
ustawowo określonych zasad. Jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane
do realizacji zadań w granicach określonych co do zasady przez wojewodów
wartości.
Zgodnie z art. 126 ufp: dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania
środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z
państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy,
odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie
realizacji zadań publicznych.
Oznacza to, że środki są przyznawane na realizację ściśle określonego zadania a nie
pokrycie określonych kosztów i wykorzystywane w ramach reżimu prawnego
wynikającego z przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustaw szczególnych
regulujących dane zadania. Celem dotacji jest zatem sfinansowanie niezbędnych
kosztów do wykonania zadania. Koszty określone przez jednostkę samorządu
terytorialnego nie są równoznaczne z niezbędnym kosztem realizacji danego
zadania.
Pyt. nr 9
Proszę o wskazanie czy ministerstwo dysponuje szacunkami dotyczącymi łącznej
wartości środków własnych wykorzystanych przez jednostki samorządu terytorialnego
na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a jeżeli tak – o
przedstawienie tych danych.

-- 8 of 15 --

9/15
Ministerstwo Finansów nie posiada danych, o których mowa powyżej, bowiem nie
jest właściwe do zbierania takich danych i oceny ich zasadności, o czym była już
mowa w pkt 3 i 8.
Ponownego podkreślenia wymaga, że Minister Finansów nie zleca realizacji zadań
jednostkom samorządu terytorialnego ani nie przekazuje dotacji na ich realizację.
W konsekwencji nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi ocenę, jaka część
wydatków poniesionych na wykonanie tych zadań (w tym ze środków własnych),
była rzeczywiście niezbędna do ich realizacji, a jaka mogła wynikać z przyjęcia
nieoptymalnych rozwiązań organizacyjnych, bądź innych czynników mających
wpływ na realizację zadania w sposób wykraczający poza podstawowy standard
wykonania zadania wymagany przepisami prawa.
Warto również zwrócić uwagę, na przypadki zadań, dla których, zgodnie z
obowiązującymi przepisami, dopuszcza się finansowanie zarówno ze środków
budżetu państwa jak i środków finansowych jednostek samorządu terytorialnego.
Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych9:
„Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze
środków finansowych budżetu państwa. Wydatki te mogą być również pokrywane
ze środków finansowych jednostek samorządu terytorialnego”.
Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne 10,
wpływy z realizacji zadań zleconych, tj. ze sprzedaży map oraz innych materiałów i
informacji z zasobów, a także z opłat za czynności związane z prowadzeniem tych
zasobów są odpowiednio dochodami własnymi budżetu samorządu województwa i
powiatu. Opłaty pobierane są od obywateli, przedsiębiorców. Jednocześnie
jednostki te zobowiązane są do finansowania - w wysokości nie mniejszej niż
uzyskana w roku poprzednim kwota wpływów – zadań, które są zadaniami
zleconym, tj. związanych z gromadzeniem, aktualizacją, uzupełnianiem i
zabezpieczeniem zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz wyłączeniem
materiałów z zasobu.
Dodatkowo, w odniesieniu do zadań realizowanych przez gminy w zakresie tzw.
spraw obywatelskich, należy zauważyć, że za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu
w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego, w którym jest właściwy

-- 9 of 15 --

10/15
kierownik tego urzędu, pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 1.000 zł
(zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia
2015 r. w sprawie opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w
związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego11). Do podstawy oszacowania
kwoty opłaty dodatkowej przyjęte zostały m. in. nakłady na zakup kompletnego
stroju dla kierownika urzędu stanu cywilnego, co oznacza, że opłaty te nie będą
wykorzystywane w całości na przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek
małżeński poza urzędem stanu cywilnego. Niewydatkowane środki otrzymane z
opłat powinny być przeznaczane na finansowanie potrzeb Urzędów Stanu
Cywilnego.
Ponadto, kluczowa jest także kwestia czy pracownicy jednostek samorządu
terytorialnego, realizujący zadania zlecone, obsługują także zadania, które zgodnie
z przepisami prawa należą do zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego powinny bowiem partycypować w kosztach
utrzymania pracownika w takim zakresie w jakim on wykonuje zadania własne
jednostki.
Pyt. nr 10
Proszę o wskazanie, czy od 2020 r. dokonywano zmian zasad, wskaźników lub
metodologii wykorzystywanych przy ustalaniu wysokości dotacji celowych na realizację
zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a jeżeli tak – o przedstawienie zakresu
tych zmian, przyczyn ich wprowadzenia oraz ich wpływu na poziom finansowania zadań
zleconych
Ministerstwo Finansów od 2024 roku współpracuje z innymi resortami w zakresie
przeglądu zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.
Właściwość merytoryczną poszczególnych ministrów określa ustawa z dnia 4
września 1997 r. o działach administracji rządowej12, która wskazuje jaki zakres
należy do właściwości danego ministra, w tym obszar zleconych zadań. Zgodnie z
art. 4 tej ustawy, minister kierujący działem administracji rządowej jest właściwy w
sprawach z zakresu administracji rządowej określonych w ustawie, z wyjątkiem
spraw zastrzeżonych w odrębnych przepisach do kompetencji innego organu. W
związku z powyższym, to poszczególni ministrowie, właściwi dla danego obszaru są

-- 10 of 15 --

11/15
odpowiedzialni za zainicjowanie zmian w sposobie wyliczania dotacji celowych
przekazywanych samorządom na realizację zadań zleconych.
Poniżej przykłady zmian, w tym w zakresie obowiązujących mechanizmów
finansowania:
1) Stosownie do art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
prawnej13 Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw budżetu corocznie określa, w drodze rozporządzenia, wysokość kwoty bazowej,
mając na względzie limity wydatków, o których mowa w art. 28, oraz potrzebę
zapewnienia właściwej organizacji systemu nieodpłatnej pomocy prawnej,
nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej. W konsekwencji
wysokość dotacji nie ma charakteru stałego, lecz jest powiązana z corocznie
ustalaną kwotą bazową, a mechanizm finansowania zadania opiera się na dotacji
celowej, której wysokość ustalana jest corocznie.
2) Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2023 r. w sprawie
wynagrodzenia osób wchodzących w skład komisji wojewódzkiej do spraw
służby zastępczej i komisji do spraw służby zastępczej14 osobom wchodzącym w
skład m.in. komisji wojewódzkiej zostało zwiększone wynagrodzenie:
 dla przewodniczącego komisji wojewódzkiej - z kwoty 120 zł do kwoty 600 zł
za jedno posiedzenie,
 dla członka komisji wojewódzkiej - z kwoty 100 zł do kwoty 500 zł za jedno
posiedzenie.
3) W zakresie spraw związanych z funkcjonowaniem rynku energetycznego
wprowadzono zmiany - z inicjatywy resortu odpowiedzialnego za dane zadanie -
w mechanizmie ustalania wysokości dotacji celowych. Działanie dotyczyło m.in.
ww. ustawy o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu
ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego oraz
ustawy z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie
niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej15.
Zmiana polegała m.in. na zwiększeniu wskaźnika kosztów obsługi – dotychczas
stosowany mechanizm (np. przy wypłatach dodatków energetycznych w latach
2014-2021) przewidywał uwzględnienie kosztów realizacji zadania na poziomie

-- 11 of 15 --

12/15
2% łącznej kwoty wypłaconych świadczeń w gminie. Zakres zmian objął
podwyższenie wskaźnika kosztów obsługi zadania z 2% do 3% m.in. w celu
pokrycia również kosztów realizacji tych wniosków, które były rozpatrywanie
odmownie. W przedmiotowym mechanizmie wskaźnik procentowy jest liczony
bowiem tylko od dotacji wypłaconych w gminie.
4) W bieżącym roku wprowadzono standaryzację zadań z zakresu geodezji i
kartografii realizowanych przez powiaty. Standaryzacja zadań została
wypracowana w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Prace nad standaryzacją zadań prowadzone były w ramach powołanego przez
Głównego Geodetę Kraju: Zespołu do spraw standaryzacji kosztów realizacji zadań
rządowych z zakresu geodezji i kartografii oraz określenia jednolitych w skali kraju
zasad ich finansowania. Środki na zadania realizowane przez powiaty z zakresu
geodezji i kartografii, z wyłączeniem prac geodezyjnych i kartograficznych na
potrzeby organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, w roku 2026
przekazywane są i rozliczane według liczby zrealizowanych spraw (zgodnie z
katalogiem), ujednoliconego czasu realizacji zadań oraz stawki roboczogodziny.
Dodatkowo zauważenia wymaga, iż na rok 2026 w ustawie budżetowej zostały
zaplanowane m.in. dodatkowe środki w rezerwie celowej poz. 47 - Środki na
dotacje na zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostki
samorządu terytorialnego, w tym w szczególności na zadania, których koszt
realizacji kalkulowany jest w ujednolicony sposób – 728 654 tys. zł, (tj. o 396.907
tys. zł w stosunku do roku ubiegłego) oraz rozszerzono przeznaczenie rezerwy.
Środki rezerwy przeznaczane są na uzupełnienie dotacji dla jednostek samorządu
terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, po
dokonaniu szczegółowego rozliczenia przez wojewodów (z uwagi na sprawowany
przez nich nadzór) środków zaplanowanych na realizację poszczególnych zadań
zleconych.
Jednocześnie w toku prac nad rządowymi projektami ustaw, które zobowiązują
jednostki samorządu terytorialnego do realizacji nowych zadań z zakresu
administracji rządowej, Ministerstwo Finansów wskazuje na konieczność
uwzględniania odpowiednich regulacji prawnych, pozwalających w sposób
jednoznaczny określić metodologię kalkulacji wysokości środków niezbędnych do
realizacji danych zadań zleconych.

-- 12 of 15 --

13/15
Podkreślenia również wymaga, iż od 2010 r., każdy projekt rządowy, skutkujący
zmianą poziomu dochodów lub wydatków jednostek samorządu terytorialnego
wymaga oszacowania skutków finansowych, w tym wskazania źródła finansowania.
Co oznacza, iż w ramach prac w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego, strona samorządowa ma możliwość merytorycznego
wypowiadania się zarówno w przedmiocie wyceny kosztów zadania, standardu
jego realizacji, jak również sposobu jego finansowania.
Pyt.11
Proszę o przedstawienie informacji, czy ministerstwo dokonywało analiz lub ocen
dotyczących zgodności obowiązującego modelu finansowania zadań zleconych z
konstytucyjną zasadą adekwatności środków publicznych do zakresu powierzanych
jednostkom samorządu terytorialnego zadań, a jeżeli tak – o przedstawienie
najważniejszych ustaleń i wniosków wynikających z tych analiz.
Finansowanie zadań zleconych wynika z przepisów szczególnych właściwych dla
poszczególnych kategorii/obszarów zadań oraz z obowiązujących zasad ogólnych
określonych w ustawie o finansach publicznych i ustawie o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego.
Niezależnie od powyższego, mając na uwadze zalecenia Najwyższej Izby Kontroli
zawarte w wystąpieniu pokontrolnym „Prawidłowość zapewnienia jednostkom
samorządu terytorialnego finansowania zadań publicznych w latach 2019–2022”
(P/23/049), zgodnie z którym skierowano wniosek o dokonanie we współpracy z
innymi resortami szczegółowego przeglądu zadań zleconych z zakresu administracji
rządowej pod względem racjonalności utrzymywania dla nich statusu zadania zleconego,
a w przypadku niedokonania zmian w tym zakresie podjęcie działań mających na celu
zapewnienie odpowiedniego finansowania tych zadań (…) Minister Finansów w 2024 r.
zwrócił się do resortów/urzędów z prośbą o dokonanie szczegółowego
systemowego przeglądu zadań zleconych z zakresu administracji rządowej
pozostających w zakresie ich właściwości, w tym m.in. pod kątem potwierdzenia
czy obowiązujące regulacje w zakresie realizacji i finansowania przez budżet
państwa zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego są odpowiednie
oraz możliwości ich ewentualnego przekształcenia w zadania własne.
Dodatkowo skierowane zostały pisma do poszczególnych Ministrów/Kierowników
Urzędów Centralnych - wraz z zestawieniem danych otrzymanym od Wojewodów

-- 13 of 15 --

14/15
w zakresie finansowanych zadań - zobowiązując ich do weryfikacji zgodnie
z właściwością m.in. obowiązujących regulacji w zakresie katalogu zadań,
czynności i ich czasochłonności oraz wysokości kosztów ponoszonych przez budżet
państwa na ich realizację.
Z uwagi na złożoność zagadnienia, kwestie te, w części przypadków w dalszym
ciągu pozostają przedmiotem analiz oraz uzgodnień prowadzonych z
poszczególnymi ministrami. Niemniej, zgodnie z deklaracją poszczególnych
ministrów przeprowadzony przegląd zadań zleconych wykazał obszary zadań
zleconych, dla których nie ma potrzeby ingerencji w przyjęty sposób finansowania
(m.in. zadania z zakresu organizacji i przeprowadzania wyborów).
Należy przy tym wskazać, że np. na skutek zmiany podmiotu realizującego zadanie
w ramach programu „Rodzina 500+” (obecnie świadczenie wychowawcze 800+)
doszło do przejęcia realizacji tego zadania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
co wiązało się z przeniesieniem środków finansowych z budżetów jednostek
samorządu terytorialnego do sektora administracji rządowej.
Na początku 2016 r. koszty obsługi zadania przez gminy wynosiły 2% otrzymanej
dotacji na świadczenie wychowawcze, następnie w kolejnych latach 1,5% kwoty
przeznaczonej na świadczenia. Po 2019 r. odpowiednio zmniejszono koszty do
poziomu 0,85% otrzymanej dotacji. Od 2022 r. zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 11
lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci16 - koszty obsługi przez
ZUS wypłaty świadczenia wychowawczego wynoszą 0,1% kwoty przeznaczonej na
wypłatę świadczenia wychowawczego.
Powyższy przypadek wskazuje, że centralizacja realizacji tego świadczenia
pozwoliła na istotne ograniczenie kosztów jego obsługi w porównaniu z modelem
zdecentralizowanym, w którym zadanie wykonywały jednostki samorządu
terytorialnego.
Niezależnie, raz jeszcze wymaga podkreślenia, że środki dotacji muszą zapewniać
przede wszystkim realną możliwość wykonania zadania z zachowaniem
określonych standardów, a nie być finansowane wg przedstawionego przez
jednostki samorządu terytorialnego rachunku.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r.
poz.1483, z późn. zm.),

-- 14 of 15 --

15/15
2. Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w
wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 1981),
3. Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych
ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła
systemowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 21),
4. Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U.2023 r. poz. 759 z
późn. zm.),
5. Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1572),
6. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2025 r. poz.
1208 t.j),
7. Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512),
8. Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w
województwie (Dz.U. z 2025 r. poz. 428 t.j),
9. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 884 t.j),
10. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z
2024 r. poz. 1151, z późn. zm.),
11. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 2015 r. w
sprawie opłaty dodatkowej za przyjęcie oświadczeń o wstąpieniu w związek
małżeński poza urzędem stanu cywilnego (Dz.U. 2015 poz. 180),
12. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1370),
13. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 44 t.j),
14. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2023 r. w sprawie
wynagrodzenia osób wchodzących w skład komisji wojewódzkiej do spraw służby
zastępczej i komisji do spraw służby zastępcze (Dz.U. 2023 poz. 1841),
15. Ustawa z dnia z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie
niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej (Dz.U. z
2025 r. poz. 1302),
16. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.
z 2026 r. poz. 508 t.j)
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 15 of 15 --