Interpelacja nr 17729
Interpelacja w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień
Interpelacja nr 17729
do ministra zdrowia
w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 13-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister Jolanty Sobierańskiej-Grendy w sprawie medycznej i organizacyjnej realizacji programu szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV, ze szczególnym uwzględnieniem szczepień wykonywanych na terenie szkół.
Umożliwienie dzieciom wykonania szczepienia w szkole należy uznać za rozwiązanie potrzebne. Może ono ograniczyć bariery związane z koniecznością umawiania dodatkowej wizyty, dojazdem do przychodni oraz pogodzeniem obowiązków zawodowych rodziców z godzinami pracy punktu szczepień. Szkolna akcja szczepień może również pozwolić na objęcie profilaktyką większej grupy dzieci w krótkim czasie.
Skuteczność programu zależy jednak od zapewnienia odpowiedniej liczby podmiotów podstawowej opieki zdrowotnej, personelu medycznego, właściwych warunków przechowywania i transportu szczepionek, bezpiecznej kwalifikacji dzieci oraz jasnych zasad dokumentowania pierwszej i drugiej dawki.
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu do spraw Zdrowia Mężczyzn przedstawiciele środowiska medycznego, organizacji społecznych i szkół wskazywali na trudności w znalezieniu podmiotów POZ zainteresowanych przeprowadzaniem szczepień w placówkach oświatowych. Zwracano również uwagę na braki kadrowe wśród pielęgniarek szkolnych, niedostateczne wyposażenie części gabinetów profilaktyki zdrowotnej oraz wątpliwości dotyczące odpowiedzialności za zabezpieczenie medyczne akcji.
Program nie może opierać się wyłącznie na indywidualnej determinacji dyrektora szkoły albo pojedynczego podmiotu POZ. Ministerstwo Zdrowia powinno zapewnić jednolity standard realizacji świadczenia, określić zasady finansowania i odpowiedzialności oraz zagwarantować, że miejsce zamieszkania dziecka nie będzie wpływało na możliwość wykonania szczepienia w szkole.
Szczególnego znaczenia nabiera również widoczna różnica między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt. Podczas posiedzenia wskazywano, że rodzice nadal kojarzą HPV głównie z rakiem szyjki macicy. Jednocześnie zakażenie może prowadzić u mężczyzn między innymi do nowotworów głowy i szyi, odbytu oraz prącia, a także innych chorób wymagających długiego i obciążającego leczenia.
Materiały i kampanie Ministerstwa Zdrowia powinny więc przedstawiać chłopców i mężczyzn nie tylko jako osoby mogące przenosić wirusa, ale jako grupę bezpośrednio narażoną na jego poważne konsekwencje zdrowotne.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Ile dzieci zostało zaszczepionych przeciwko HPV w latach 2023-2026, z podziałem na płeć, wiek, województwo, liczbę podanych dawek oraz miejsce wykonania szczepienia – szkołę albo placówkę medyczną (dane pozwolą ocenić skuteczność programu oraz skalę różnic między dziewczętami i chłopcami oraz poszczególnymi regionami)?
Ile szkół zorganizowało szczepienia przeciwko HPV, ile podmiotów POZ uczestniczyło w ich realizacji oraz ile dzieci zaszczepiono bezpośrednio na terenie placówek oświatowych (należy ustalić rzeczywisty udział szczepień szkolnych w realizacji całego programu)?
W ilu przypadkach szkoła zgłosiła gotowość do organizacji szczepień, ale nie znalazła podmiotu POZ gotowego do ich wykonania (brak lokalnego partnera medycznego może prowadzić do nierównego dostępu do programu)?
Jakie przyczyny odmowy albo rezygnacji z organizowania szczepień w szkołach wskazują podmioty POZ (znaczenie mogą mieć warunki finansowe, braki kadrowe, transport szczepionek, odpowiedzialność za dokumentację i czas potrzebny na organizację wyjazdu)?
Jakie wynagrodzenie otrzymuje podmiot POZ za przygotowanie i przeprowadzenie szczepienia na terenie szkoły oraz jakie koszty obejmuje finansowanie tego świadczenia (finansowanie powinno uwzględniać nie tylko samo podanie szczepionki, ale również kwalifikację, dojazd personelu, transport, dokumentację i zabezpieczenie medyczne)?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić dostęp do zespołu medycznego szkołom, które chcą uczestniczyć w programie, ale nie mogą nawiązać współpracy z lokalnym POZ (potrzebny jest mechanizm interwencyjny albo regionalna lista podmiotów gotowych do realizacji szczepień)?
Jakie jednolite zasady obowiązują przy kwalifikacji dziecka do szczepienia wykonywanego w szkole (rodzice i szkoły powinni wiedzieć, jakie informacje są wymagane, kto przeprowadza kwalifikację i w jakich okolicznościach szczepienie należy odroczyć)?
Jakie zasady dotyczą obecności rodzica albo opiekuna podczas kwalifikacji i szczepienia dziecka na terenie szkoły (praktyka w tym zakresie nie powinna różnić się w zależności od szkoły lub podmiotu medycznego)?
Kto odpowiada za przygotowanie i aktualność formularzy zgody, ankiet kwalifikacyjnych oraz informacji przekazywanych rodzicom przed szczepieniem (dokumentacja dotycząca świadczenia zdrowotnego powinna być jednolita i opracowana przez właściwe instytucje medyczne)?
Jakie minimalne warunki lokalowe i techniczne musi spełniać pomieszczenie, w którym wykonywane są szczepienia w szkole (szkoły i podmioty POZ powinny wcześniej znać jednoznaczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i prywatności dziecka)?
Kto odpowiada za zapewnienie zestawu przeciwwstrząsowego, adrenaliny, sprzętu do udzielenia pierwszej pomocy oraz kontroli terminów ważności produktów leczniczych podczas szczepień w szkole (odpowiedzialność za zabezpieczenie medyczne nie może być pozostawiona do każdorazowego uzgodnienia między szkołą a podmiotem POZ)?
Jakie zasady obowiązują w zakresie obserwacji dziecka po podaniu szczepionki oraz postępowania w przypadku wystąpienia niepożądanej reakcji (potrzebny jest jednolity standard czasu obserwacji, nadzoru personelu i możliwości wezwania pomocy medycznej)?
Kto odpowiada za transport szczepionek do szkoły, zapewnienie właściwej temperatury ich przechowywania oraz udokumentowanie zachowania łańcucha chłodniczego (bezpieczeństwo preparatu musi być zapewnione na każdym etapie realizacji świadczenia)?
W jaki sposób dokumentowane jest podanie szczepionki w szkole oraz jak zapewniono niezwłoczne wprowadzenie informacji do właściwego systemu elektronicznego (rodzic i każdy uprawniony podmiot medyczny powinien mieć dostęp do aktualnej informacji o wykonanym szczepieniu)?
Jakie rozwiązania zapewniają terminowe podanie kolejnej dawki, również w przypadku zmiany szkoły, zmiany przychodni albo wykonania pierwszej dawki w szkole, a kolejnej w POZ (brak ciągłości organizacyjnej może prowadzić do nieukończenia rozpoczętego schematu szczepienia)?
Ile szkół nie posiada gabinetu profilaktyki zdrowotnej, ile nie ma regularnego dostępu do pielęgniarki szkolnej oraz ilu uczniów przypada średnio na jeden etat pielęgniarki, z podziałem na województwa (braki lokalowe i kadrowe mogą ograniczać możliwość prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach)?
Jakie działania przewidziano w celu zwiększenia liczby pielęgniarek szkolnych oraz poprawy wyposażenia gabinetów profilaktyki zdrowotnej (szczepienia przeciwko HPV pokazują szerszy problem niewystarczającego zabezpieczenia opieki zdrowotnej nad uczniami)?
Jakie działania podjęto w celu zwiększenia wyszczepialności chłopców oraz zmniejszenia różnicy między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt (równe formalne prawo do szczepienia nie oznacza jeszcze równego korzystania z programu)?
W jaki sposób materiały Ministerstwa Zdrowia przedstawiają konsekwencje zakażenia HPV dla chłopców i dorosłych mężczyzn (przekaz powinien obejmować nowotwory i inne choroby występujące u mężczyzn, a nie ograniczać się do raka szyjki macicy)?
Kiedy zostanie przeprowadzony audyt materiałów wizualnych, ulotek, stron internetowych i kampanii dotyczących HPV pod kątem obecności chłopców i mężczyzn (brak męskich postaci i informacji o męskich chorobach może utrwalać błędne przekonanie, że program jest skierowany przede wszystkim do dziewcząt)?
Jakie były rezultaty powiadomień wysłanych do rodziców za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta i jaki wzrost liczby szczepień odnotowano po ich wysłaniu (skuteczność takich działań powinna być mierzona, a powiadomienia powtarzane w przypadku potwierdzenia ich efektywności)?
Jakie mierzalne cele dotyczące wyszczepialności dziewcząt i chłopców ministerstwo przyjęło na kolejne lata oraz w jakim terminie zostaną przedstawione wyniki ewaluacji programu (program powinien posiadać jasno określone wskaźniki, harmonogram oraz mechanizm wprowadzania zmian w przypadku niezadowalających rezultatów)?
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17729
do ministra zdrowia
w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności programu szczepień
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 13-06-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister Jolanty Sobierańskiej-Grendy w sprawie medycznej i organizacyjnej realizacji programu szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV, ze szczególnym uwzględnieniem szczepień wykonywanych na terenie szkół.
Umożliwienie dzieciom wykonania szczepienia w szkole należy uznać za rozwiązanie potrzebne. Może ono ograniczyć bariery związane z koniecznością umawiania dodatkowej wizyty, dojazdem do przychodni oraz pogodzeniem obowiązków zawodowych rodziców z godzinami pracy punktu szczepień. Szkolna akcja szczepień może również pozwolić na objęcie profilaktyką większej grupy dzieci w krótkim czasie.
Skuteczność programu zależy jednak od zapewnienia odpowiedniej liczby podmiotów podstawowej opieki zdrowotnej, personelu medycznego, właściwych warunków przechowywania i transportu szczepionek, bezpiecznej kwalifikacji dzieci oraz jasnych zasad dokumentowania pierwszej i drugiej dawki.
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu do spraw Zdrowia Mężczyzn przedstawiciele środowiska medycznego, organizacji społecznych i szkół wskazywali na trudności w znalezieniu podmiotów POZ zainteresowanych przeprowadzaniem szczepień w placówkach oświatowych. Zwracano również uwagę na braki kadrowe wśród pielęgniarek szkolnych, niedostateczne wyposażenie części gabinetów profilaktyki zdrowotnej oraz wątpliwości dotyczące odpowiedzialności za zabezpieczenie medyczne akcji.
Program nie może opierać się wyłącznie na indywidualnej determinacji dyrektora szkoły albo pojedynczego podmiotu POZ. Ministerstwo Zdrowia powinno zapewnić jednolity standard realizacji świadczenia, określić zasady finansowania i odpowiedzialności oraz zagwarantować, że miejsce zamieszkania dziecka nie będzie wpływało na możliwość wykonania szczepienia w szkole.
Szczególnego znaczenia nabiera również widoczna różnica między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt. Podczas posiedzenia wskazywano, że rodzice nadal kojarzą HPV głównie z rakiem szyjki macicy. Jednocześnie zakażenie może prowadzić u mężczyzn między innymi do nowotworów głowy i szyi, odbytu oraz prącia, a także innych chorób wymagających długiego i obciążającego leczenia.
Materiały i kampanie Ministerstwa Zdrowia powinny więc przedstawiać chłopców i mężczyzn nie tylko jako osoby mogące przenosić wirusa, ale jako grupę bezpośrednio narażoną na jego poważne konsekwencje zdrowotne.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Ile dzieci zostało zaszczepionych przeciwko HPV w latach 2023-2026, z podziałem na płeć, wiek, województwo, liczbę podanych dawek oraz miejsce wykonania szczepienia – szkołę albo placówkę medyczną (dane pozwolą ocenić skuteczność programu oraz skalę różnic między dziewczętami i chłopcami oraz poszczególnymi regionami)?
Ile szkół zorganizowało szczepienia przeciwko HPV, ile podmiotów POZ uczestniczyło w ich realizacji oraz ile dzieci zaszczepiono bezpośrednio na terenie placówek oświatowych (należy ustalić rzeczywisty udział szczepień szkolnych w realizacji całego programu)?
W ilu przypadkach szkoła zgłosiła gotowość do organizacji szczepień, ale nie znalazła podmiotu POZ gotowego do ich wykonania (brak lokalnego partnera medycznego może prowadzić do nierównego dostępu do programu)?
Jakie przyczyny odmowy albo rezygnacji z organizowania szczepień w szkołach wskazują podmioty POZ (znaczenie mogą mieć warunki finansowe, braki kadrowe, transport szczepionek, odpowiedzialność za dokumentację i czas potrzebny na organizację wyjazdu)?
Jakie wynagrodzenie otrzymuje podmiot POZ za przygotowanie i przeprowadzenie szczepienia na terenie szkoły oraz jakie koszty obejmuje finansowanie tego świadczenia (finansowanie powinno uwzględniać nie tylko samo podanie szczepionki, ale również kwalifikację, dojazd personelu, transport, dokumentację i zabezpieczenie medyczne)?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić dostęp do zespołu medycznego szkołom, które chcą uczestniczyć w programie, ale nie mogą nawiązać współpracy z lokalnym POZ (potrzebny jest mechanizm interwencyjny albo regionalna lista podmiotów gotowych do realizacji szczepień)?
Jakie jednolite zasady obowiązują przy kwalifikacji dziecka do szczepienia wykonywanego w szkole (rodzice i szkoły powinni wiedzieć, jakie informacje są wymagane, kto przeprowadza kwalifikację i w jakich okolicznościach szczepienie należy odroczyć)?
Jakie zasady dotyczą obecności rodzica albo opiekuna podczas kwalifikacji i szczepienia dziecka na terenie szkoły (praktyka w tym zakresie nie powinna różnić się w zależności od szkoły lub podmiotu medycznego)?
Kto odpowiada za przygotowanie i aktualność formularzy zgody, ankiet kwalifikacyjnych oraz informacji przekazywanych rodzicom przed szczepieniem (dokumentacja dotycząca świadczenia zdrowotnego powinna być jednolita i opracowana przez właściwe instytucje medyczne)?
Jakie minimalne warunki lokalowe i techniczne musi spełniać pomieszczenie, w którym wykonywane są szczepienia w szkole (szkoły i podmioty POZ powinny wcześniej znać jednoznaczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i prywatności dziecka)?
Kto odpowiada za zapewnienie zestawu przeciwwstrząsowego, adrenaliny, sprzętu do udzielenia pierwszej pomocy oraz kontroli terminów ważności produktów leczniczych podczas szczepień w szkole (odpowiedzialność za zabezpieczenie medyczne nie może być pozostawiona do każdorazowego uzgodnienia między szkołą a podmiotem POZ)?
Jakie zasady obowiązują w zakresie obserwacji dziecka po podaniu szczepionki oraz postępowania w przypadku wystąpienia niepożądanej reakcji (potrzebny jest jednolity standard czasu obserwacji, nadzoru personelu i możliwości wezwania pomocy medycznej)?
Kto odpowiada za transport szczepionek do szkoły, zapewnienie właściwej temperatury ich przechowywania oraz udokumentowanie zachowania łańcucha chłodniczego (bezpieczeństwo preparatu musi być zapewnione na każdym etapie realizacji świadczenia)?
W jaki sposób dokumentowane jest podanie szczepionki w szkole oraz jak zapewniono niezwłoczne wprowadzenie informacji do właściwego systemu elektronicznego (rodzic i każdy uprawniony podmiot medyczny powinien mieć dostęp do aktualnej informacji o wykonanym szczepieniu)?
Jakie rozwiązania zapewniają terminowe podanie kolejnej dawki, również w przypadku zmiany szkoły, zmiany przychodni albo wykonania pierwszej dawki w szkole, a kolejnej w POZ (brak ciągłości organizacyjnej może prowadzić do nieukończenia rozpoczętego schematu szczepienia)?
Ile szkół nie posiada gabinetu profilaktyki zdrowotnej, ile nie ma regularnego dostępu do pielęgniarki szkolnej oraz ilu uczniów przypada średnio na jeden etat pielęgniarki, z podziałem na województwa (braki lokalowe i kadrowe mogą ograniczać możliwość prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach)?
Jakie działania przewidziano w celu zwiększenia liczby pielęgniarek szkolnych oraz poprawy wyposażenia gabinetów profilaktyki zdrowotnej (szczepienia przeciwko HPV pokazują szerszy problem niewystarczającego zabezpieczenia opieki zdrowotnej nad uczniami)?
Jakie działania podjęto w celu zwiększenia wyszczepialności chłopców oraz zmniejszenia różnicy między poziomem szczepień chłopców i dziewcząt (równe formalne prawo do szczepienia nie oznacza jeszcze równego korzystania z programu)?
W jaki sposób materiały Ministerstwa Zdrowia przedstawiają konsekwencje zakażenia HPV dla chłopców i dorosłych mężczyzn (przekaz powinien obejmować nowotwory i inne choroby występujące u mężczyzn, a nie ograniczać się do raka szyjki macicy)?
Kiedy zostanie przeprowadzony audyt materiałów wizualnych, ulotek, stron internetowych i kampanii dotyczących HPV pod kątem obecności chłopców i mężczyzn (brak męskich postaci i informacji o męskich chorobach może utrwalać błędne przekonanie, że program jest skierowany przede wszystkim do dziewcząt)?
Jakie były rezultaty powiadomień wysłanych do rodziców za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta i jaki wzrost liczby szczepień odnotowano po ich wysłaniu (skuteczność takich działań powinna być mierzona, a powiadomienia powtarzane w przypadku potwierdzenia ich efektywności)?
Jakie mierzalne cele dotyczące wyszczepialności dziewcząt i chłopców ministerstwo przyjęło na kolejne lata oraz w jakim terminie zostaną przedstawione wyniki ewaluacji programu (program powinien posiadać jasno określone wskaźniki, harmonogram oraz mechanizm wprowadzania zmian w przypadku niezadowalających rezultatów)?
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
33%
Konkretność
67%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada danych”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18125 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.26.2026.JP
Warszawa, 07 lipca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17729 Pana Marcina Józefaciuka, Posła na Sejm RP,
w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności
programu szczepień, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. pytań 1 i 2, 35 i 36, 43 i 44.
Ogólny procent zaszczepienia przeciw HPV wynosi 16,91%, przy czym liczba
zaszczepionych w roczniku 2011, który ukończył 14 lat wynosi 150 909, co stanowi
34,99%.
Źródło: Raport o szczepieniach przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dostępny
pod linkiem: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-szczepieniach-
przeciwko-wirusowi-brodawczaka-ludzkiego-hpv
Zgodnie z założeniami Narodowej Strategii Onkologicznej planowane jest osiągnięcie
poziomu zaszczepienia wynoszącego 60%.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania edukacyjne i promocyjne na rzecz szczepień,
których celem jest popularyzacja szczepień ochronnych oraz podnoszenie świadomości
zdrowotnej społeczeństwa.
Ponadto informuję, że obecnie procedowane są zmiany legislacyjne dotyczące
rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (MZ 1820). Ich celem jest
m.in. poszerzenie katalogu chorób zakaźnych, przeciw którym przeprowadza się
obowiązkowe szczepienia ochronne, o zakażenia ludzkim wirusem brodawczaka (HPV).
Obecnie trwają prace nad opracowaniem projektu uwzględniającego uwagi zgłoszone w
toku konsultacji zewnętrznych.
Ad. pytań 3 i 4, 5 i 6.
Z informacji Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) o działaniach zrealizowanych przez
Państwową Inspekcję Sanitarną w związku z realizacją Programu szczepień zalecanych
przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) za rok szkolny 2024/2025 wynika, że
udział w programie szczepień przeciw HPV zadeklarowały:
5 207 szkół,
125 784 rodziców uczniów w wieku 9 – 14 lat.
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W okresie od września 2024 r. do września 2025 r. w szkołach zaszczepiono łącznie 129
563 dzieci.
Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej aktywnie zachęcali dyrektorów szkół
do udziału w Programie, dystrybuowali materiały edukacyjne m.in. podczas imprez
lokalnych, jak również promowali szczepienia poprzez media społecznościowe.
W konsekwencji w roku szkolnym 2024/2025 blisko 40% szkół zadeklarowało udział
w programie.
Z informacji GIS wynika także, że informacje podsumowujące realizację programu
w obecnym roku szkolnym zostaną udostępnione na początku sierpnia 2026 r. po zebraniu i
analizie pełnych danych dotyczących realizacji programu w I i II semestrze roku szkolnego
2025/2026.
Ad. pytania 7 i 8.
Ministerstwo Zdrowia nie posiada danych w zakresie odmów albo rezygnacji
z organizowania szczepień w szkołach.
Ad. pytania 9 i 10.
Zasady finansowania szczepień ochronnych zależą od tego, do jakiej kategorii należy
szczepienie, czyli czy jest ono obowiązkowe, czy jedynie zalecane. W myśl bowiem
art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi, koszty przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych
i lekarskich badań kwalifikacyjnych oraz konsultacji specjalistycznych osób ubezpieczonych
są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Koszt szczepionek przeciw HPV pokrywany jest bezpośrednio z budżetu Ministra Zdrowia.
Minister Zdrowia zapewnił bezpłatny dostęp do szczepionek przeciw HPV, w ramach
szczepień zalecanych, dla osób po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 18. roku życia, w
schemacie dwudawkowym. Szczepionki są dostarczane do poradni POZ za pośrednictwem
stacji sanitarno-epidemiologicznych. Kwalifikacja do szczepienia oraz jego wykonanie są
finansowane przez NFZ w ramach stawki kapitacyjnej albo dedykowanych umów z
placówką POZ.
Zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 sierpnia 2024 r. stanowi
podstawę zniesienia konieczności rejestracji przez Centralną e-Rejestrację oraz
wprowadzenia dedykowanego produktu rozliczeniowego dotyczącego akcji szczepień w
szkołach.
Ad. pytania 11 i 12.
Obowiązkowe szczepienia ochronne u dzieci i młodzieży realizują świadczeniodawcy
podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach umów zawartych z Narodowym
Funduszem Zdrowia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, świadczenia gwarantowane
lekarza POZ obejmują m.in. szczepienia ochronne realizowane zgodnie z zasadami
określonymi w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u
ludzi. Co do zasady szczepienia ochronne dzieci i młodzieży odbywają się w przychodniach
POZ, w których rodzice lub opiekunowie dziecka złożyli deklarację wyboru lekarza POZ.
Szczepienia ochronne wykonywane są zgodnie ze schematem ustalonym indywidualnie
przez lekarza, który przeprowadza badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia
przeciwwskazań do wykonania szczepienia. W przychodni POZ przechowywane są
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
szczepionki do szczepień obowiązkowych oraz dokumentacja szczepień, na podstawie
której prowadzona jest sprawozdawczość w tym zakresie.
Wobec istniejącego już systemu realizacji szczepień ochronnych u dzieci i młodzieży
na poziomie POZ, nie są planowane alternatywne formy organizacji szczepień w innych
jednostkach i nie będą tworzone doraźne zespoły szczepień ochronnych dla tej populacji.
Za realizację programu szczepień przeciw HPV w szkołach odpowiada wyłącznie POZ,
natomiast rolą dyrektora i pracowników szkoły są działania organizacyjne, informacyjne
oraz logistyczne. Szkoła nie ponosi żadnej odpowiedzialności medycznej
za kwalifikację, wykonanie szczepienia ani za ewentualne odczyny poszczepienne.
Zadania wynikające z funkcji organizatora przestrzeni szkolnej i koordynatora akcji
na terenie placówki, to:
wskazanie koordynatora szkolnego - osoby odpowiedzialnej za kontakt z przychodnią
POZ i powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną;
przygotowanie miejsca oczekiwania, kwalifikacji lekarskiej, szczepień oraz obserwacji
po szczepieniu;
przyjmowanie od rodziców podpisanych deklaracji oraz zgód i przekazanie ich
personelowi medycznemu;
nadzór nauczycieli nad dziećmi przemieszczającymi się między klasą a punktem
szczepień.
Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) i Ministerstwo Zdrowia (MZ) przygotowały
szereg materiałów informacyjnych o szczepieniach przeciw HPV. W informacjach dla
rodziców opisano praktyczne wskazówki dotyczące sposobu zgłoszenia dziecka na
szczepienie, przebiegu szczepienia w szkole oraz przygotowania dziecka do szczepienia.
Przewodnik dla rodziców i lekarzy zawiera wskazówki dotyczące rozmowy z nastolatkami o
szczepieniu.
Dyrektorzy szkół otrzymali informatory dotyczące organizacji szczepień na terenie szkoły
oraz zasad współpracy z przychodnią POZ. MEN i MZ przygotowały również dla nauczycieli
scenariusze lekcji o szczepieniach przeciw HPV.
Ad. pytania 13 i 14, 15 i 16.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przed każdym szczepieniem
przeprowadzane jest badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do
wykonania szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne u dzieci i młodzieży w
przypadku szczepień obowiązkowych i zalecanych przeprowadza:
lekarz,
felczer,
który odbył w ramach doskonalenia zawodowego kurs lub szkolenie w zakresie szczepień
ochronnych i uzyskał dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia, lub
w przypadku którego ramowy program jego kształcenia podyplomowego obejmował
problematykę szczepień ochronnych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza
dentysty;
pielęgniarki i położne mogą kwalifikować do szczepień zalecanych i szczepień przeciw
COVID-19 dzieci powyżej 9. roku życia.
Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawą o zawodach
lekarza i lekarza dentysty o prawie do decydowania o zabiegu medycznym decyduje wiek
pacjenta:
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w przypadku osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wyłączną zgodę na badanie
kwalifikacyjne oraz szczepienie wyraża przedstawiciel ustawowy, tj. rodzic albo
opiekun prawny;
w przypadku młodzieży między 16. a 18. rokiem życia obowiązuje tzw. zgoda
równoległa, co oznacza, że zgodę musi wyrazić zarówno rodzic, jak i małoletni pacjent.
Jeżeli nastolatek nie wyrazi zgody, lekarz nie może wykonać szczepienia, nawet jeżeli
rodzic podpisał wymagane dokumenty;
pacjent pełnoletni, tj. osoba od 18. roku życia, decyduje w pełni samodzielnie i
podpisuje dokumenty we własnym imieniu.
Rodzic albo opiekun prawny może, ale nie musi, stawić się osobiście w szkole na czas
kwalifikacji i podania szczepionki.
Warunkiem przeprowadzenia procedury pod nieobecność rodzica jest wcześniejsze
dostarczenie do szkoły prawidłowo wypełnionej i odręcznie podpisanej zgody (formularza
oświadczenia) oraz kwestionariusza wywiadu medycznego.
Podpisując oficjalną „Deklarację przedstawiciela ustawowego dziecka dotyczącą
szczepienia w szkole”, rodzic jednoznacznie wyraża zgodę na to, by procedurę medyczną
wykonano bez jego fizycznego udziału.
Ad. pytania 17 i 18.
W polskim systemie prawnym, poza szczególnymi rozwiązaniami przewidzianymi dla
wybranych programów szczepień, nie funkcjonuje jeden oficjalny wzór kwestionariusza ani
formularza zgody na rutynowe szczepienia dzieci.
W przypadku powszechnego programu szczepień przeciw HPV, w szczególności
realizowanego w szkołach, MZ i GIS przygotowały ujednolicone wzory deklaracji oraz zgód
dla rodziców, aby ułatwić organizację szczepień w placówkach oświatowych. Dokumenty te
są stosowane podczas realizacji szczepień na terenie placówek oświatowych.
Placówka medyczna odpowiada za wdrożenie i bieżące stosowanie dokumentacji zgodnej z
aktualnym stanem prawnym.
Lekarz kwalifikujący do szczepienia odpowiada za rzetelne przekazanie informacji
rodzicom. Ma on prawny obowiązek omówić z rodzicem wskazania, przeciwwskazania oraz
możliwe działania niepożądane po szczepieniu.
Ad. pytań 19 - 30.
Podstawy prawne określające wymogi dla punktów szczepień oraz ich wyposażenia zależą
bezpośrednio od rodzaju placówki, w której świadczone są usługi medyczne. Najbardziej
rygorystyczne przepisy dotyczą podmiotów działalności leczniczej (przychodni, gabinetów),
natomiast odrębne, dedykowane nowelizacje regulują funkcjonowanie aptek jako punktów
szczepień. W Polsce te obowiązki określają w szczególności:
ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej,
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych
wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu
wykonującego działalność leczniczą,
ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi,
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień
ochronnych.
Ad. pytania 31 i 32.
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Jak wynika z dostępnych danych1), w roku szkolnym 2024/2025, profilaktyczną opieką
zdrowotną objętych było 87,3% uczniów i 81,2% szkół. W ok. 74% z nich jest gabinet
profilaktyki zdrowotnej, a blisko 15% przystosowano inne pomieszczenie w szkole. Liczba
uczniów przypadających na 1 etat pielęgniarki lub higienistki szkolnej wynosiła 813 osób.
W Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o opiece
zdrowotnej nad uczniami oraz niektórych innych ustaw, którego celem jest m.in.
rozszerzenie uprawnień umożliwiających pracę w charakterze pielęgniarki szkolnej.
Jednocześnie, ze względu na brak informacji, na czym miałaby polegać poprawa
wyposażenia gabinetu profilaktyki zdrowotnej, nie jest możliwe odniesienie się do tej
kwestii.
Ad. pytania 33 i 34.
Z uwagi na zmieniające się potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz związaną z tym
dostępność do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki, w Ministerstwie
Zdrowia podejmowane są działania mające na celu zwiększenie liczby aktywnych
zawodowo pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej oraz zachęcenie do podejmowania
kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe, które mają na celu rozwój kompetencji
i uprawnień zawodowych pielęgniarek, niezbędnych do realizacji świadczeń zdrowotnych
zabezpieczających bieżące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, a jednocześnie
przyczyniających się do większej samodzielności zawodowej.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój kompetencji zawodowych pielęgniarek
poprzez coroczne dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej wprowadzone zostały
zmiany do standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki,
mające na celu upraktycznienie kształcenia tak, aby było dostosowane do aktualnych
potrzeb rynku pracy – standardy obowiązują od roku akademickiego 2025/2026.
Ponadto zgodnie z art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki
i położnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 15 z późn. zm.), zatrudnienie w środowisku nauczania
i wychowania może podjąć także położna po ukończeniu kursu uzupełniającego w zakresie
pielęgniarstwa dla położnych.
Ad. pytań 35 i 36.
Szczepienia ochronne pozostają najskuteczniejszym narzędziem w walce z chorobami
zakaźnymi i ich powikłaniami. Zdrowe społeczeństwo to społeczeństwo świadome, które
korzysta z osiągnięć medycyny i nowoczesnych rozwiązań systemowych.
Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych poprzez szczepienia ochronne jest możliwe dzięki
racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego podejmowanym przez organy
i instytucje państwa na każdym szczeblu w zakresie posiadanych przez nie kompetencji.
Działania te polegają m.in.:
właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, w tym szczepień obowiązkowych;
zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych;
działalności oświatowo-zdrowotnej i promocji szczepień ochronnych, służących
zwiększeniu świadomości społeczeństwa;
egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do szczepień
ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi.
1) Informacja o realizacji opieki zdrowotnej nad uczniami w roku szkolnym 2024/2025
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Dlatego Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania edukacyjne i promocyjne na rzecz
szczepień. Realizuje działania mające na celu promocję szczepień ochronnych jako jedno z
zadań Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 – cel operacyjny 4: Zdrowie
środowiskowe i choroby zakaźne, zadanie 5: Promocja szczepień – działania promocyjne i
popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych, za pośrednictwem serwisu
internetowego Szczepienia.info (https://szczepienia.pzh.gov.pl/).
Na portalu przekazywane są wiarygodne, oparte na faktach naukowych informacje
dotyczące szczepień ochronnych. Informacje prezentowane na portalu są adresowane
do odbiorcy ogólnego i profesjonalistów medycznych.
Równocześnie Minister Zdrowia popiera wszelkie działania, w tym informacyjno-
edukacyjne na rzecz utrzymania poziomu zaszczepienia oraz popiera wykorzystywanie
interdyscyplinarnej wiedzy eksperckiej (w tym ekspertów ds. zdrowia publicznego,
specjalistów ds. komunikacji, mediów społecznościowych i ekspertów behawioralnych)
w celu zwiększenia wysiłków na rzecz przeciwdziałania szerzeniu dezinformacji oraz
stosowania silnego, opartego na dowodach, strategicznego podejścia do komunikacji.
Biorąc pod uwagę fakt, że celem podejmowanych działań informacyjno-edukacyjnych jest
zwiększenie świadomości dotyczącej znaczenia szczepień dla zdrowia publicznego,
z pewnością działania propagujące wiedzę o roli szczepień w zapobieganiu chorobom
zakaźnym są i będą prowadzone nieustannie.
Ad. pytań 37 i 38, 39 i 40.
W prowadzonych działaniach informacyjno-edukacyjnych podkreślane jest znaczenie
szczepień zarówno dla chłopców, jak i dziewczynek. Należy zgodzić się, że w komunikacji
dotyczącej HPV warto wyraźnie wskazywać znaczenie szczepień dla zdrowia chłopców
i mężczyzn. W komunikacji należy podkreślać, że zakażenie HPV nie dotyczy wyłącznie
kobiet, a szczepienia są ważnym elementem ochrony zdrowia zarówno dziewcząt, jak i
chłopców.
Jednocześnie należy wskazać, że już obecnie prowadzona jest zrównoważona komunikacja
dotycząca szczepień przeciw HPV. W przekazach nie eksponuje się nadmiernie działań
kierowanych wyłącznie do dziewczynek. Obecnie główną grupą docelową komunikacji są
rodzice dzieci – zarówno chłopców, jak i dziewczynek.
W ostatnim czasie zagadnienie to zostało omówione w audycji edukacyjnej w programie
Dzień Dobry TVN, której zapis jest dostępny na stronie programu pod linkiem:
https://dziendobry.tvn.pl/planuje-dlugie-zycie/wirus-hpv-jest-przyczyna-wielu-groznych-
chorob-jak-sie-chronic-st9076190
W materiałach przeznaczonych do druku również wskazuje się, że szczepienie jest zalecane
dla ogółu populacji objętej programem, bez akcentowania konkretnej płci. W związku z tym
nie ma podstaw do przeprowadzenia dodatkowego audytu materiałów.
W załączeniu projekt plakatu oraz ulotki.
Ad. pytań 41 i 42.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi statystyk dotyczących skuteczności powiadomień
wysyłanych do rodziców za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta ani statystyk
porównujących sposoby powiadamiania rodziców o szczepieniu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.26.2026.JP
Warszawa, 07 lipca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17729 Pana Marcina Józefaciuka, Posła na Sejm RP,
w sprawie medycznej organizacji szczepień przeciwko HPV w szkołach oraz skuteczności
programu szczepień, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. pytań 1 i 2, 35 i 36, 43 i 44.
Ogólny procent zaszczepienia przeciw HPV wynosi 16,91%, przy czym liczba
zaszczepionych w roczniku 2011, który ukończył 14 lat wynosi 150 909, co stanowi
34,99%.
Źródło: Raport o szczepieniach przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dostępny
pod linkiem: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-szczepieniach-
przeciwko-wirusowi-brodawczaka-ludzkiego-hpv
Zgodnie z założeniami Narodowej Strategii Onkologicznej planowane jest osiągnięcie
poziomu zaszczepienia wynoszącego 60%.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania edukacyjne i promocyjne na rzecz szczepień,
których celem jest popularyzacja szczepień ochronnych oraz podnoszenie świadomości
zdrowotnej społeczeństwa.
Ponadto informuję, że obecnie procedowane są zmiany legislacyjne dotyczące
rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (MZ 1820). Ich celem jest
m.in. poszerzenie katalogu chorób zakaźnych, przeciw którym przeprowadza się
obowiązkowe szczepienia ochronne, o zakażenia ludzkim wirusem brodawczaka (HPV).
Obecnie trwają prace nad opracowaniem projektu uwzględniającego uwagi zgłoszone w
toku konsultacji zewnętrznych.
Ad. pytań 3 i 4, 5 i 6.
Z informacji Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) o działaniach zrealizowanych przez
Państwową Inspekcję Sanitarną w związku z realizacją Programu szczepień zalecanych
przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) za rok szkolny 2024/2025 wynika, że
udział w programie szczepień przeciw HPV zadeklarowały:
5 207 szkół,
125 784 rodziców uczniów w wieku 9 – 14 lat.
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W okresie od września 2024 r. do września 2025 r. w szkołach zaszczepiono łącznie 129
563 dzieci.
Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej aktywnie zachęcali dyrektorów szkół
do udziału w Programie, dystrybuowali materiały edukacyjne m.in. podczas imprez
lokalnych, jak również promowali szczepienia poprzez media społecznościowe.
W konsekwencji w roku szkolnym 2024/2025 blisko 40% szkół zadeklarowało udział
w programie.
Z informacji GIS wynika także, że informacje podsumowujące realizację programu
w obecnym roku szkolnym zostaną udostępnione na początku sierpnia 2026 r. po zebraniu i
analizie pełnych danych dotyczących realizacji programu w I i II semestrze roku szkolnego
2025/2026.
Ad. pytania 7 i 8.
Ministerstwo Zdrowia nie posiada danych w zakresie odmów albo rezygnacji
z organizowania szczepień w szkołach.
Ad. pytania 9 i 10.
Zasady finansowania szczepień ochronnych zależą od tego, do jakiej kategorii należy
szczepienie, czyli czy jest ono obowiązkowe, czy jedynie zalecane. W myśl bowiem
art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi, koszty przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych
i lekarskich badań kwalifikacyjnych oraz konsultacji specjalistycznych osób ubezpieczonych
są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Koszt szczepionek przeciw HPV pokrywany jest bezpośrednio z budżetu Ministra Zdrowia.
Minister Zdrowia zapewnił bezpłatny dostęp do szczepionek przeciw HPV, w ramach
szczepień zalecanych, dla osób po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 18. roku życia, w
schemacie dwudawkowym. Szczepionki są dostarczane do poradni POZ za pośrednictwem
stacji sanitarno-epidemiologicznych. Kwalifikacja do szczepienia oraz jego wykonanie są
finansowane przez NFZ w ramach stawki kapitacyjnej albo dedykowanych umów z
placówką POZ.
Zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 sierpnia 2024 r. stanowi
podstawę zniesienia konieczności rejestracji przez Centralną e-Rejestrację oraz
wprowadzenia dedykowanego produktu rozliczeniowego dotyczącego akcji szczepień w
szkołach.
Ad. pytania 11 i 12.
Obowiązkowe szczepienia ochronne u dzieci i młodzieży realizują świadczeniodawcy
podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach umów zawartych z Narodowym
Funduszem Zdrowia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, świadczenia gwarantowane
lekarza POZ obejmują m.in. szczepienia ochronne realizowane zgodnie z zasadami
określonymi w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u
ludzi. Co do zasady szczepienia ochronne dzieci i młodzieży odbywają się w przychodniach
POZ, w których rodzice lub opiekunowie dziecka złożyli deklarację wyboru lekarza POZ.
Szczepienia ochronne wykonywane są zgodnie ze schematem ustalonym indywidualnie
przez lekarza, który przeprowadza badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia
przeciwwskazań do wykonania szczepienia. W przychodni POZ przechowywane są
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
szczepionki do szczepień obowiązkowych oraz dokumentacja szczepień, na podstawie
której prowadzona jest sprawozdawczość w tym zakresie.
Wobec istniejącego już systemu realizacji szczepień ochronnych u dzieci i młodzieży
na poziomie POZ, nie są planowane alternatywne formy organizacji szczepień w innych
jednostkach i nie będą tworzone doraźne zespoły szczepień ochronnych dla tej populacji.
Za realizację programu szczepień przeciw HPV w szkołach odpowiada wyłącznie POZ,
natomiast rolą dyrektora i pracowników szkoły są działania organizacyjne, informacyjne
oraz logistyczne. Szkoła nie ponosi żadnej odpowiedzialności medycznej
za kwalifikację, wykonanie szczepienia ani za ewentualne odczyny poszczepienne.
Zadania wynikające z funkcji organizatora przestrzeni szkolnej i koordynatora akcji
na terenie placówki, to:
wskazanie koordynatora szkolnego - osoby odpowiedzialnej za kontakt z przychodnią
POZ i powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną;
przygotowanie miejsca oczekiwania, kwalifikacji lekarskiej, szczepień oraz obserwacji
po szczepieniu;
przyjmowanie od rodziców podpisanych deklaracji oraz zgód i przekazanie ich
personelowi medycznemu;
nadzór nauczycieli nad dziećmi przemieszczającymi się między klasą a punktem
szczepień.
Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) i Ministerstwo Zdrowia (MZ) przygotowały
szereg materiałów informacyjnych o szczepieniach przeciw HPV. W informacjach dla
rodziców opisano praktyczne wskazówki dotyczące sposobu zgłoszenia dziecka na
szczepienie, przebiegu szczepienia w szkole oraz przygotowania dziecka do szczepienia.
Przewodnik dla rodziców i lekarzy zawiera wskazówki dotyczące rozmowy z nastolatkami o
szczepieniu.
Dyrektorzy szkół otrzymali informatory dotyczące organizacji szczepień na terenie szkoły
oraz zasad współpracy z przychodnią POZ. MEN i MZ przygotowały również dla nauczycieli
scenariusze lekcji o szczepieniach przeciw HPV.
Ad. pytania 13 i 14, 15 i 16.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przed każdym szczepieniem
przeprowadzane jest badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do
wykonania szczepienia ochronnego. Badanie kwalifikacyjne u dzieci i młodzieży w
przypadku szczepień obowiązkowych i zalecanych przeprowadza:
lekarz,
felczer,
który odbył w ramach doskonalenia zawodowego kurs lub szkolenie w zakresie szczepień
ochronnych i uzyskał dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia, lub
w przypadku którego ramowy program jego kształcenia podyplomowego obejmował
problematykę szczepień ochronnych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza
dentysty;
pielęgniarki i położne mogą kwalifikować do szczepień zalecanych i szczepień przeciw
COVID-19 dzieci powyżej 9. roku życia.
Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawą o zawodach
lekarza i lekarza dentysty o prawie do decydowania o zabiegu medycznym decyduje wiek
pacjenta:
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w przypadku osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wyłączną zgodę na badanie
kwalifikacyjne oraz szczepienie wyraża przedstawiciel ustawowy, tj. rodzic albo
opiekun prawny;
w przypadku młodzieży między 16. a 18. rokiem życia obowiązuje tzw. zgoda
równoległa, co oznacza, że zgodę musi wyrazić zarówno rodzic, jak i małoletni pacjent.
Jeżeli nastolatek nie wyrazi zgody, lekarz nie może wykonać szczepienia, nawet jeżeli
rodzic podpisał wymagane dokumenty;
pacjent pełnoletni, tj. osoba od 18. roku życia, decyduje w pełni samodzielnie i
podpisuje dokumenty we własnym imieniu.
Rodzic albo opiekun prawny może, ale nie musi, stawić się osobiście w szkole na czas
kwalifikacji i podania szczepionki.
Warunkiem przeprowadzenia procedury pod nieobecność rodzica jest wcześniejsze
dostarczenie do szkoły prawidłowo wypełnionej i odręcznie podpisanej zgody (formularza
oświadczenia) oraz kwestionariusza wywiadu medycznego.
Podpisując oficjalną „Deklarację przedstawiciela ustawowego dziecka dotyczącą
szczepienia w szkole”, rodzic jednoznacznie wyraża zgodę na to, by procedurę medyczną
wykonano bez jego fizycznego udziału.
Ad. pytania 17 i 18.
W polskim systemie prawnym, poza szczególnymi rozwiązaniami przewidzianymi dla
wybranych programów szczepień, nie funkcjonuje jeden oficjalny wzór kwestionariusza ani
formularza zgody na rutynowe szczepienia dzieci.
W przypadku powszechnego programu szczepień przeciw HPV, w szczególności
realizowanego w szkołach, MZ i GIS przygotowały ujednolicone wzory deklaracji oraz zgód
dla rodziców, aby ułatwić organizację szczepień w placówkach oświatowych. Dokumenty te
są stosowane podczas realizacji szczepień na terenie placówek oświatowych.
Placówka medyczna odpowiada za wdrożenie i bieżące stosowanie dokumentacji zgodnej z
aktualnym stanem prawnym.
Lekarz kwalifikujący do szczepienia odpowiada za rzetelne przekazanie informacji
rodzicom. Ma on prawny obowiązek omówić z rodzicem wskazania, przeciwwskazania oraz
możliwe działania niepożądane po szczepieniu.
Ad. pytań 19 - 30.
Podstawy prawne określające wymogi dla punktów szczepień oraz ich wyposażenia zależą
bezpośrednio od rodzaju placówki, w której świadczone są usługi medyczne. Najbardziej
rygorystyczne przepisy dotyczą podmiotów działalności leczniczej (przychodni, gabinetów),
natomiast odrębne, dedykowane nowelizacje regulują funkcjonowanie aptek jako punktów
szczepień. W Polsce te obowiązki określają w szczególności:
ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej,
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych
wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu
wykonującego działalność leczniczą,
ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi,
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień
ochronnych.
Ad. pytania 31 i 32.
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Jak wynika z dostępnych danych1), w roku szkolnym 2024/2025, profilaktyczną opieką
zdrowotną objętych było 87,3% uczniów i 81,2% szkół. W ok. 74% z nich jest gabinet
profilaktyki zdrowotnej, a blisko 15% przystosowano inne pomieszczenie w szkole. Liczba
uczniów przypadających na 1 etat pielęgniarki lub higienistki szkolnej wynosiła 813 osób.
W Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o opiece
zdrowotnej nad uczniami oraz niektórych innych ustaw, którego celem jest m.in.
rozszerzenie uprawnień umożliwiających pracę w charakterze pielęgniarki szkolnej.
Jednocześnie, ze względu na brak informacji, na czym miałaby polegać poprawa
wyposażenia gabinetu profilaktyki zdrowotnej, nie jest możliwe odniesienie się do tej
kwestii.
Ad. pytania 33 i 34.
Z uwagi na zmieniające się potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz związaną z tym
dostępność do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki, w Ministerstwie
Zdrowia podejmowane są działania mające na celu zwiększenie liczby aktywnych
zawodowo pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej oraz zachęcenie do podejmowania
kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe, które mają na celu rozwój kompetencji
i uprawnień zawodowych pielęgniarek, niezbędnych do realizacji świadczeń zdrowotnych
zabezpieczających bieżące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, a jednocześnie
przyczyniających się do większej samodzielności zawodowej.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój kompetencji zawodowych pielęgniarek
poprzez coroczne dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej wprowadzone zostały
zmiany do standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki,
mające na celu upraktycznienie kształcenia tak, aby było dostosowane do aktualnych
potrzeb rynku pracy – standardy obowiązują od roku akademickiego 2025/2026.
Ponadto zgodnie z art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki
i położnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 15 z późn. zm.), zatrudnienie w środowisku nauczania
i wychowania może podjąć także położna po ukończeniu kursu uzupełniającego w zakresie
pielęgniarstwa dla położnych.
Ad. pytań 35 i 36.
Szczepienia ochronne pozostają najskuteczniejszym narzędziem w walce z chorobami
zakaźnymi i ich powikłaniami. Zdrowe społeczeństwo to społeczeństwo świadome, które
korzysta z osiągnięć medycyny i nowoczesnych rozwiązań systemowych.
Zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych poprzez szczepienia ochronne jest możliwe dzięki
racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego podejmowanym przez organy
i instytucje państwa na każdym szczeblu w zakresie posiadanych przez nie kompetencji.
Działania te polegają m.in.:
właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, w tym szczepień obowiązkowych;
zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych;
działalności oświatowo-zdrowotnej i promocji szczepień ochronnych, służących
zwiększeniu świadomości społeczeństwa;
egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do szczepień
ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi.
1) Informacja o realizacji opieki zdrowotnej nad uczniami w roku szkolnym 2024/2025
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Dlatego Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania edukacyjne i promocyjne na rzecz
szczepień. Realizuje działania mające na celu promocję szczepień ochronnych jako jedno z
zadań Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 – cel operacyjny 4: Zdrowie
środowiskowe i choroby zakaźne, zadanie 5: Promocja szczepień – działania promocyjne i
popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych, za pośrednictwem serwisu
internetowego Szczepienia.info (https://szczepienia.pzh.gov.pl/).
Na portalu przekazywane są wiarygodne, oparte na faktach naukowych informacje
dotyczące szczepień ochronnych. Informacje prezentowane na portalu są adresowane
do odbiorcy ogólnego i profesjonalistów medycznych.
Równocześnie Minister Zdrowia popiera wszelkie działania, w tym informacyjno-
edukacyjne na rzecz utrzymania poziomu zaszczepienia oraz popiera wykorzystywanie
interdyscyplinarnej wiedzy eksperckiej (w tym ekspertów ds. zdrowia publicznego,
specjalistów ds. komunikacji, mediów społecznościowych i ekspertów behawioralnych)
w celu zwiększenia wysiłków na rzecz przeciwdziałania szerzeniu dezinformacji oraz
stosowania silnego, opartego na dowodach, strategicznego podejścia do komunikacji.
Biorąc pod uwagę fakt, że celem podejmowanych działań informacyjno-edukacyjnych jest
zwiększenie świadomości dotyczącej znaczenia szczepień dla zdrowia publicznego,
z pewnością działania propagujące wiedzę o roli szczepień w zapobieganiu chorobom
zakaźnym są i będą prowadzone nieustannie.
Ad. pytań 37 i 38, 39 i 40.
W prowadzonych działaniach informacyjno-edukacyjnych podkreślane jest znaczenie
szczepień zarówno dla chłopców, jak i dziewczynek. Należy zgodzić się, że w komunikacji
dotyczącej HPV warto wyraźnie wskazywać znaczenie szczepień dla zdrowia chłopców
i mężczyzn. W komunikacji należy podkreślać, że zakażenie HPV nie dotyczy wyłącznie
kobiet, a szczepienia są ważnym elementem ochrony zdrowia zarówno dziewcząt, jak i
chłopców.
Jednocześnie należy wskazać, że już obecnie prowadzona jest zrównoważona komunikacja
dotycząca szczepień przeciw HPV. W przekazach nie eksponuje się nadmiernie działań
kierowanych wyłącznie do dziewczynek. Obecnie główną grupą docelową komunikacji są
rodzice dzieci – zarówno chłopców, jak i dziewczynek.
W ostatnim czasie zagadnienie to zostało omówione w audycji edukacyjnej w programie
Dzień Dobry TVN, której zapis jest dostępny na stronie programu pod linkiem:
https://dziendobry.tvn.pl/planuje-dlugie-zycie/wirus-hpv-jest-przyczyna-wielu-groznych-
chorob-jak-sie-chronic-st9076190
W materiałach przeznaczonych do druku również wskazuje się, że szczepienie jest zalecane
dla ogółu populacji objętej programem, bez akcentowania konkretnej płci. W związku z tym
nie ma podstaw do przeprowadzenia dodatkowego audytu materiałów.
W załączeniu projekt plakatu oraz ulotki.
Ad. pytań 41 i 42.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi statystyk dotyczących skuteczności powiadomień
wysyłanych do rodziców za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta ani statystyk
porównujących sposoby powiadamiania rodziców o szczepieniu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --